$ DOLAR → Alış: 5,68 / Satış: 5,70
€ EURO → Alış: 6,56 / Satış: 6,59

SON DAKİKA:

Attila İlhan 80 yıllık ömrüne 56 kitap ve 6 senaryo sığdırdı

80 yıllık ömrüne 56 kitap ve 6 senaryo sığdıran Türk Edebiyatının usta kalemlerinden Attila İlhan, vefatının 13. yılında anılıyor.

Attila İlhan 80 yıllık ömrüne 56 kitap ve 6 senaryo sığdırdı
  • 11.10.2018
  • 43 kez okundu

İSTANBUL –  Şiirseverlere yeni ve farklı ufuklar açarak Türk edebiyatına damga vuran şair, romancı, deneme yazarı düşünür, senarist, gazeteci ve eleştirmen Attila İlhan, sevenleri ve okurları tarafından yad ediliyor.

Unutulmaz şiirlerin sahibi İlhan, 15 Haziran 1925’te İzmir’in Menemen ilçesinde hayata gözlerini açtı. İzmir Karşıyaka Cumhuriyet İlkokulu ve Ortaokulu’nu bitiren usta şair, Atatürk Lisesi’ndeki öğrenciliği sırasında Türk Ceza Kanunu’nun 141. maddesine aykırı davrandığı gerekçesiyle tutuklandı ve okuldan uzaklaştırıldı.

İlhan, Danıştay kararıyla eğitimini sürdürme hakkını kazanarak geri döndüğü okul hayatına, İstanbul’da Işık Lisesi’ne devam ederek, buradan mezun oldu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ndeki yüksek öğrenimini yarıda bırakan İlhan, 6 yıl, aralıklarla Paris’te yaşadı.

Edebiyata yön veren eserlere imza attı

Türkiye’ye döndükten sonra çeşitli gazete ve dergilerde çalışan ve şiirlerinde bağımsızlık, özgürlük mücadeleleri, eşitlik, halkçılık, modern insan bunalımını ön planda tutan bakış açısını kaleme alan Attila İlhan, Demokrat İzmir Gazetesi Genel Yayın Müdürlüğü ve başyazarlığını üstlendi. Ankara’da Bilgi Yayınevi danışmanlığı yaptı.

Bir dönem müstear isimlerle edebiyat hayatını sürdürdüğü için Türk edebiyatında “Kaptan” lakabıyla anılan İlhan, senaryolarında “Ali Kaptanoğlu” takma adını kullanırken, ilk şiiri olan “Balıkçı Türküsü”nü de “Nevin Yıldız” takma adıyla yazdı. Aynı zamanda İlhan, “Beteroğlu” takma adıyla da Yücel dergisinde şiirlerini yayımladı.

“Yeni Ortam”, “Dünya”, “Milliyet”, “Söz” gazetelerinde köşe yazıları yazan İlhan, “Yelken” ve “Sanat Olayı” isimli dergilerin de yöneticiliğini üstlendi.

Attila İlhan’ı edebiyat çevrelerinde tanıtan ve sevilmesini sağlayan “Bir başına Mehemmed yedi düşman öldürür / Mavzerinin namlusu hâlâ sıcak / tutulmaz / Ölümün derdi büyük yiğenim / çâre bulunmaz” mısralarından oluşan “Cebbar Oğlu Mehemmed” isimli şiiriyle ikincilik ödülü kazanarak, daha çok edebiyat ve şiir dostlarına ulaştı.

“Genç”, “Yeni Nesil”, “Varlık”, “Aile”, “Yirminci Asır”, “Seçilmiş Hikayeler”, “Kaynak”, “Ufuklar”, “Mavi”, “Yeditepe”, “Dost”, “Yelken”, “Ataç”, “Yön”, “Milliyet Sanat”, “Sanat Olayı” gibi dergilerde şiirleri, deneme ve eleştirileri yayınlanan İlhan, böylece Türk edebiyatının önemli isimleri arasına dahil oldu.

“Maviciler” adıyla tanınan toplumcu, gerçekçi şiir akımını başlattı

Attila İlhan, edebiyat serüveninde “Garip Akımı” ve “İkinci Yeni” şiirine karşı çıkıp, 1952-1956 yılları arasında çıkardığı “Mavi” isimli derginin etrafında toplanan yazar Orhan Duru ve Ferit Edgü gibi isimlerden oluşan edebi topluluğun çalışmalarıyla, “Mavi” ya da “Maviciler” adıyla tanınan toplumcu, gerçekçi şiir akımını başlattı.

Şairane bir sanat anlayışının temsilcisi olan bu topluluktan sonra “Mavi” dergisi, yazar ve tiyatrocu Özdemir Nutku’nun yönetimine geçerek Atilla İlhan’ın savunduğu toplumsal gerçekçiliğin (sosyal realizm) sözcüsü oldu ve dergi, Nisan 1956’da, 36. sayısından sonra (Son Mavi) kapatıldı.

Attila İlhan, şiire yeni bir ses düzeni, taşkın, coşkulu bir anlatım ve kendisine özgü bir duyarlılık getirerek “Sisler Bulvarı”, “Yağmur Kaçağı”, “Ben Sana Mecburum” isimli şiir kitaplarındaki şiirleriyle genç şair kuşağını etkiledi. “Yasak Sevişmek”, “Elde Var Hüzün” adlı kitaplarındaki şiirlerinde ise divan şiiri ve şarkılarından yararlanan İlhan, “Duvar” adlı eseriyle, toplumcu dönemin en bariz örneği olarak tanımlandı.

İlk iki romanı olan “Sokaktaki Adam” ve “Zenciler Birbirine Benzemez”den sonraki romanlarında tarihi konulara ağırlık vermeye başlayan, imge dünyası oldukça zengin olan usta yazar, bu tür romanlarında da öz Türkçe akımına karşı çıktı.

Attila İlhan 80 yıllık hayatında, 1946’da katıldığı “CHP Şiir Yarışması”da “Gavur Dağlarından Rivayet” (Cebbar Oğlu Mehemmed) şiiriyle ikincilik ödülünü, 1974’de “Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü”nü “Tutuklunun Günlüğü” isimli kitabıyla ve 1975’de ise “Yunus Nadi Roman Armağanı”nı ödülünü “Sırtlan Payı” isimli romanıyla elde etti.

“Sevmek sevildiğini bile fark etmeden / yaklaştıkça ölüm soğuk bir yağmur gibi / sevmek zehir zemberek ve yürekten / gecikerek de olsa vuruşur gibi / sevmek için geç ölmek için erken” mısralarının yer aldığı şiiriyle aşıkların, şair ve yazar adaylarının, edebiyatseverlerin ilham kaynağı olan Attila İlhan, 11 Ekim 2005’te İstanbul’da hayata veda etti.

Ömrüne 56 kitap, 6 senaryo sığdırdı

Atilla İlhan, 1948’de kaleme aldığı “Duvar” isimli kitabıyla şiir ve edebiyat dünyasına adım attı. Ardından 1954’de “Sisler Bulvarı”, 1955’de “Yağmur Kaçağı”, 1960’da “Ben Sana Mecburum”, 1962’de “Bela Çiçeği”, 1968’de “Yasak Sevişmek”, 1973’de “Tutkunun Günlüğü”, 1977’de “Böyle Bir Sevmek”, 1982’de “Elde Var Hüzün”, 1987’de “Korkunun Krallığı”, 1993’de “Ayrılık Sevdaya Dahil” ve 2002’de ise “Kimi Sevsem Sensin” isimli şiir kitaplarını çıkardı.

Roman alanında 1953’de “Sokaktaki Adam” isimli eserini yayımlayan Attila İlhan, 1957’de “Zenciler Birbirine Benzemez”, 1964’de “Kurtlar Sofrası”, 1973’de “Bıçağın Ucu”, 1974’de “Sırtlan Payı”, 1978’de “Yaraya Tuz Basmak”, 1980’de “Fena Halde Leman”, 1981’de “Dersaadet’te Sabah Ezanları”, 1984’de “Haco Hanım Vay”, 1988’de “O Karanlıkta Biz”, 2002’de “Allah’ın Süngüleri-Reis Paşa”, 2005’de “Gazi Paşa” ve 2007’de ise “O Sarışın Kurt” adlı kitaplarını okuyucularıyla buluşturdu.

Ayrıca 1 öykü, 10 deneme-anı, “Attila İlhan’ın Defteri” serisinde yayımladığı 9 eser, Cumhuriyet Gazetesi’ndeki “Söyleşi” köşesinde kaleme aldığı yazıların kitaplaştırılmasının yanı sıra, TRT2’de “Zaman İçinde Yolculuk” başlığıyla yayınlanan programının konuşmalarından derlenen 5 kitap, 6 senaryo ile 1 televizyon filmi ve 5 televizyon dizisine imza attı.

Etiketler: / /

31 Mart’ta gereken dersi vermemiz gerekiyor
CHP Genel Başkan Yardımcısı Salıcı, "Dün üye olanından en eski üyesine kadar hep beraber, CHP'nin bütün insan kaynağını harekete geçirip...
Cumhurbaşkanı Erdoğan Moldova’da
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Moldova Cumhurbaşkanı Dodon tarafından Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda resmi törenle karşılandı.
Altan kardeşler ile Nazlı Ilıcak’ın cezasının gerekçesi açıklandı
FETÖ'nün medya yapılanmasının "darbe çağrışımı" davasında, Ahmet Altan, Mehmet Altan ve Nazlı Ilıcak'ın da aralarında bulunduğu 6 sanığa verilen ağırlaştırılmış...
AB halkının yüzde 22,5’i yoksulluk sınırında
AB vatandaşlarının yüzde 22,5'i yoksulluk sınırında yaşıyor. Yoksulluk sınırında yaşayanların oranının en yüksek olduğu ülke Bulgaristan, en düşük olduğu ülke...
Katma değerli ürünün ilk şartı ‘Ar-Ge’
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, "Burada yatırım ve büyük bir sabır gerekiyor. Yüksek katma değerli ürün ortaya koymanın...
TSK’ya 3 yeni modüler üs bölgesi
100 Günlük İcraat Programı kapsamında 3 modüler üs bölgesi TSK'ya teslim edildi. Havan atışlarına karşı güçlendirilmiş yapıda taşınabilir yaşam üniteleri,...
İslam karşıtlığı özünde bir nefret suçudur
Adalet Bakanı Gül, "İslam karşıtlığı bir insan hakkı ihlali ve özünde bir nefret suçudur. Hukuk temelinde ele alınması ve yanıt...
Meteorolojiden sağanak uyarısı
Türkiye genelinde yarın havanın parçalı ve yer yer çok bulutlu olacağı, bazı yerlerde sağanak, gök gürültülü sağanak görüleceği tahmin ediliyor.
Çavuşoğlu: Rezidansa bugün girilmesini umut ediyoruz
Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, "Dün akşam maalesef rezidansta soruşturma gerçekleşmedi. Suudiler ailesinin olduğunu iddia ettiler. Bugün buraya girilmesini umut ediyoruz." dedi.
“Doğru hasta, doğru doktor, doğru yöntem”
YAĞMUR TANYILDIZ'ın röportajı için tıklayınız...
Bakan Soylu’dan Kaşıkçı açıklaması
ANKARA AA Editör Masası’na konuk olan ve gündeme ilişkin açıklamalarda bulunan İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Suudi Gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın Suudi...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ

Düşüncenizi Paylaşın

Önceki yazıyı okuyun:
KOSGEB’den işletmelere yeni imkan

KOSGEB, fazla talep gelmeyen alanlardaki destek programlarını "İşletme Geliştirme Destek Programı" başlığı altında toplayarak, sanayici, girişimci ve KOBİ'ler için yeni...

Kapat