$ DOLAR → Alış: 6,26 / Satış: 6,29
€ EURO → Alış: 7,37 / Satış: 7,40

SON DAKİKA:

HAYATI KAÇIRMADAN YAŞAMAK ÇOK ÖNEMLİ

Son oyunu Balerin’i izlerken yerimden kımıldayamamıştım. Sahnede yaptığı hareketler, diyaloglar, o ruh… Eşsiz bir manzaranın hareketli halini izledim. İlke Kodal, bale ruhuyla birleşip bütünleşmiş bir sanatçı, dansçı, oyuncu… Sanatın hayat damarlarımızı beslediği bir dünyada fakat bundan habersiz yaşayan bir çoğunlukla aynı yerküreyi paylaşıyoruz. Herkesin farkındalığını biraz daha çoğaltması, sanata, zanaata verilen değeri biraz daha iyi anlaması için bizim zenginliklerimizi koruyan sanatçımız İlke Kodal ve Balerin oyununu var eden Bedirhan Dehmen ile beraberiz.

Gizem YILDIZ
Gizem YILDIZ
  • 13.08.2018
  • 258 kez okundu

Merhaba İlke Hanım, dansa olan tutkunuz nasıl başladı?

Ben 5 yaşındayken annemin desteğiyle başladı. Sonra yarı zamanlı İstanbul Üniversitesi devamında da hayatımın en önemli zamanlarının geçtiği mimar Sinan üniversitesi devlet konservatuarı… Karar vermiştim balerin olmaya tabi tutku boyutuna gelmesi süreç içinde oluşuyor

Balenin eğitim süreci nasıl geçiyor?

Konservatuar eğitimi 10 yıl sürüyor. Zorlu bir yolculuk… Disiplin gerektiren, tutku gerektiren bir yol. Pes etmemek, hiçbir zaman oldum dememek en önemlisi, sürekli bir meydan okuma hali bedene, zihne, ruha, ama en zevklisi sınırsız olması, hep daha iyisini yapabilmek adına.

Modern, klasik… Balenin her türünü yapıyor musunuz?

 Evet, elimden geldiğince yapmaya çalışıyorum. Modern dans üzerine okul dönemi ve sonrasında çok çeşitli eğitmenlerle çalışma fırsatım oldu. Birbirini besleyen ve destekleyen iki farklı teknik ve beraber yoğurabilirseniz dans hayatınıza büyük destek.

Bir balerinin zorlu eğitim maratonu, disiplinli bir hayatı, düzenli bir yaşam biçimi olması gerekli. Balerin olduğunuz zaman hayatınızı nasıl şekillendirdiniz?

Bale sanatına kafanızı, kalbinizi koyduysanız artık bu yolda ne yapılması gerekiyorsa herşeyi kabul etmiş oluyorsunuz. Çocuk yaşta başlayan bu zarif ve zorlu maratonu okul dönemi boyunca yaşadıkça keşfediyorsunuz. Gençliğinizi hayatınızla uyumlamayı öğreniyorsunuz. Tabi hayatı kaçırmadan yaşamak önemli zaten sonra hayatın kendisi oluyor!

Sahnede çok zorlu hareketler yapıyorsunuz. Dönüş hareketi yaparken başınız dönmüyor mu?

Dönmemesi için tekniğimizi geliştiriyoruz (Gülerek). Merkezde kalarak, nokta tutarak detaylı teknik bilgileri kullanıyoruz. En iyi haliyle olabilmesi için çok çalıyoruz.

Tiyatro yaparken izleyiciyle canlı bir şekilde irtibat halinde oluyorsunuz. Siz hem dans ediyorsunuz hem tiyatro yapıyorsunuz. Oyunu oynarken bir sahneyi veya diyalogu kaçırdınız, nasıl toparlarsınız?

Sahne üzerinde konuşmak benim için yeni bir deneyim . Balerin de tek kişi olduğumdan diyalogum seyirciyle ve kendimle acil bir durumda hemen başka bir bölüme geçebilirim başka bir şey söyleyebilirim.

Baleyi meslek olarak yapıyorsunuz. Diğer dans türleriyle de ilgileniyor musunuz?

Bale sanatı mesleğimden çok hayatım oldu. Bu zamana kadar modern ve klasik bale yanında biraz tango ve jazz biliyorum ama ileri seviye değil. ama ileride belli mi
olur. Dans sınırsız:)

Tiyatro sizin için hep dans tiyatrosu olarak kalacak değil mi?

– Kim bilir!

Bale için ‘Parmak ucunda yaşam’ deniliyor. Balenin hem temeli olan hem de bale yaparken en çok canınızın yandığı ayaklarınızın bakımı için neler yapıyorsunuz?

Bir balerin için ayak bakımı çok önemlidir. Okul yıllarından itibaren pudra, alkol, parmak aralarına konulan silikonlar; kemik çımasın diye sürülen tentürdiyotlar… Yüzümden çok ayağıma bakmışlığım vardır (Gülerek).

Bir kere rahat ettiğiniz bir point bulduğunuz zaman, uzun süren dans çalışmalarından sonra parçalandığında veda etmekte zorlanır mısınız?

– Tabi, çok zorlanırım.

– Saklar mısınız?

– Birkaç tanesini saklamışlığım var, fakat bunların içyapısı daha farklı olduğu için, çok uzun süre durduğu zaman küfleniyor. Onun için atmak zorunda kalıyorum, ama hemen atamıyorum.

– Koleksiyon yaptığınız oluyor mu?

Hayır, yapmadım. Acaba yapsa mıydım, diye düşünmedim de değil, ama genelde benim pointlerimi kullanmak isteyen, diğer arkadaşımın ayak yapısına uyan biri varsa ona veriyorum. Benim için eskimiş olan bir başkası için kullanılabilir olabiliyor.

Sizce balerin olmak mı daha zor balet olmak mı?

– İkisi de zor. Cinsiyet ayrımı yapmıyorum. Balet, bir balerin gibi zarafetli ve bir erkek kadar güçlü, balerin, bir erkek kadar güçlü ve bir kadın kadar zarif olmalı.

Bale yaparken seyircinin gördüğü beden hareketleri, ama siz bale yaparken hem bedeninizi hem ruhunuzu kullanıyorsunuz. Bunlardan biri eksik olduğunda ya da siz bunu böyle hissettiğinizde ne yaparsınız?

Olamaz! Eksik olamaz! Beden, zihin, ruh bütündür. Bunu koruyarak sahne üzerinde olabilmeliyiz. Yoksa eksik kalırız.

– Özellikle toplumumuzdaki ekonomik durum ve sanatçıların hak ettiği yeri bulamaması gibi bir durum var. Bu durumdan dolayı bir balerin için, mezun olduktan sonra işsiz kalır mıyım korkusu var mı?

– İşsiz kalır mıyım korkusundan ziyade nerede dans edip, ne yapmak istediğiyle alakalı bir korkusu olabilir. Tabi ki, sınırlı mekanlarımız var. Özel dans gruplarımız çok olmadığı için çok bir seçeneği yok.

Şuan oynadığınız Balerin dans tiyatrosu hakkında sohbet edelim biraz da… Prova ne kadar sürdü?

– Biz 3 aylık bir prova süreci yaşadık Balerini çıkartırken. Kolay bir süreç değildi tabi. Bir yüzleşme gerekiyordu. Temize çektim hayatımı.

Sahnede seyirciler yerini alırken siz hazırlanmayı orada, sahnenin içinde gerçekleştiriyorsunuz. Kurgunun bu şekilde işlenmesinin sebebi nedir?

  Evet, çünkü balerine dair seyirciyle daha önce paylaşmadığımız hallerini de paylaşmak istedik.

– Seyirci oradayken hazırlanmak sizi zorladı mı?

Çok heyecanlı seyirciyle yakın olmak da var aynı zamanda. Bizlerin hazırlık aşaması aslında çok özeldir bu mahremiyeti paylaşıyor olmak da bir o kadar samimi ve heyecanlı oluyor.

Toplumumuzda Baleye, sanata, sanatçıya verilen değer ne yazık ki bir türlü hak ettiği yeri bulamıyor. Bu değişen sistemin içinde eriyen değerlerimizin, kültürel zenginliklerimizin nasıl geri kazabiliriz? Siz bu konu hakkında ne düşünüyorsunuz?

– Sanat yapmaya devam ederek.

 Balerin oyununun yönetmen, tasarım ve koreografisi ismine adını büyük harflerle yazdıran Bedirhan Dehmen. Balerin hakkında sizin görüşlerinizi de dinlemek isteriz?

B.D: Balerin Moda Sahnesi’nin 2017 – 2018 sezonundaki üçüncü prodüksiyonu ve Moda Sahnesi’nin ilk dans tiyatrosu olma özelliğini taşıyor. Şimdiye kadar 8 temsil yaptı. Önümüzdeki sezon da bu yoğunlukta oynanacağını ön görüyoruz. Moda Sahnesi’nde açılan bu dans tiyatrosu kulvarının devam etmesini arzu ediyoruz. Bir tiyatro mekanı bünyesinde bu tür dans tiyatrosu projeleri Moda Sahnesi dışındaki mekanlarda da bir kimlik bulur. Dansın tiyatro ile buluşmasının sonuçlarını (umuyoruz ki)  İstanbul’daki sahne sanatları seyircileri izleyebilirler.

Balerin nihayetinde -web sayfasındaki soru cevap bölümünde de konuştuk- bizim sahne üzerinde gördüğümüz çok idealleştirilen, romantizme edilen, yüceleştirilen balerinin gerçekliğini arıyoruz. Sahne üzerinde gördüğümüz hali, onun biraz daha kısmi bir resmi. Bir insan olarak nasıl süreçlerden geçmiş, neler yaşamış, ne bedeller ödemek zorunda kalmış, nasıl –hem fiziksel hem ruhsal- mücadeleler vermek zorunda kalmış ve yaşamında yaş olarakta, ruh olarak olgun olduğu bir yerden dönüp baktığında, tüm bu geçmişi nasıl değerlendiriyor, bunu paylaşmak istiyoruz. Balerin, nihayetinde bir insan hikayesi, yaşından, mesleğinden ve cinsiyetinden bağımsız olarak sahnede bir insan, biricik bir hikaye görmeyi isteyen herkesle diyalog kurmayı arıyor, iletişim kurmayı arıyor. Bunu özellikle vurgulamak isteriz; bale izleyicisi olsun olmasın, dans eğitimi almış olsun olmasın, baleyi seviyor olsun olmasının da ötesinde, bir insan hikayesinin nüanslarıyla, detaylarıyla, derinliğiyle, etraflıca izlemek ve buna tanıklık etmek isteyen herkesi izleyicimiz olarak görmek isteriz. Tanımadığımız insanlarla buluşmak istiyoruz. Sanatın amacının da, tanımadığımız insanlarla yaşadığımız buluşmada yaratacağı etki olduğunu özellikle düşünüyoruz. 

– İlke Kodal ile ilk defa bir oyunda berabersiniz.

– Evet, bu oyunun yönetmeni benim, ama İlke yaratıcı anlamda rol alıyor. Basitçe kendisine söylenen, kendisinden istenenleri yapan bir icracı pozisyonunda değil. Doğaçlama yöntemiyle çalıştığımız için belli önermeler, belli sorular veya ucu açık hareket motifleri… İlkenin doğaçlamaları sonucunda, benim de yönlendirmelerimle bir noktadan başka bir yere taşınmasını işlediği için süreç, İlke’nin çok fazla doğaçlama yaparken olduğu kişiden, kendi kişisel tarihinden – Buna biz beden arşivi dedik- yıllarca birikmiş olan malzemeden faydalandık. Dolayısıyla yönetmenin kafasındakini yapmasını istediğinden ziyade bir dansçı veya oyuncudan daha başka bir yerde, çünkü yaratıcı sorumluluk alan bir icracı.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ

Düşüncenizi Paylaşın

Önceki yazıyı okuyun:
ÜNİVERSİTE TERCİHİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

Değerli öğrencilerim ve saygıdeğer veliler. Sizler, evlatlarınız ve biz öğretmenler için çok önemli olan bu tercih döneminde âcizane 20 yıllık...

Kapat