$ DOLAR → Alış: 5,88 / Satış: 5,90
€ EURO → Alış: 6,63 / Satış: 6,65

SON DAKİKA:

Moro Müslümanlarının 120 yıllık hayali gerçeğe dönüşüyor

Filipinler’de özgürlüklerini 1898’de kaybeden Morolu Müslümanlar 120 yıl sonra kendi bölgelerini yönetecek.

Moro Müslümanlarının 120 yıllık hayali gerçeğe dönüşüyor
  • 07.08.2018
  • 492 kez okundu

ANKARA –  Filipinler’de yüzyıllardır sahip oldukları özgürlüğü önce 1898’de Amerikalılara ardından 1946’da Hrıstiyan Filipinlilere kaybeden Moro Müslümanları, imzalanan kapsamlı özerklik anlaşmasıyla 120 yıl sonra kendi bölgelerini yönetebilecek.

Filipinler’i 16. yüzyılın başında işgal eden İspanyollar, 1898’de yenildikleri Amerikalılara ülkeyi teslim etti. 1946’ya kadar bölgeyi yöneten Amerika, idareyi o yıl Hıristiyan Filipinlilere bırakarak ayrıldı.

Ülkelerinde 19. yüzyıla kadar bağımsız yaşayan Moro halkı, Amerika’nın işgali süresince özgürlüklerinden yoksun kaldı. Amerika çekilince idareyi ele alan Manila hükümetinin başlattığı Moro bölgesine Hristiyanların yerleştirilmesi politikasına Moro halkı karşı çıktı.

Müslüman halktan Nur Misuari ve Selamet Haşimi’nin öncülük ettiği faaliyetlerle bölgenin bağımsızlığının gerçekleşmesi amacıyla 1972 yılında Moro Ulusal Kurtuluş Cephesi kuruldu.

Trablus Agremanı MUKC’yi ikiye böldü

Misuari’nin 23 Aralık 1976’da Libya’nın başkenti Trablus’ta Filipinler devletinin taraf olduğu “Trablus Agremanı” görüşmelerine Moroluları temsilen katılarak “özerklik” şartlarını kabul etmesi MUKC’yi ikiye böldü.

Haşimi, kendilerine sunulan şartların aldatmaca olduğunu, Moro Müslümanlarının “bağımsızlığı” hak ettiğini ve özgür olana dek müzakereleri sürdürmeleri gerektiğini bildirmişti.

MUKC’den ayrılan ve Moro İslami Kurtuluş Cephesi’ni (MİKC) 1977 yılında kuran Haşimi, hedeflerini “Filipinler’in güneyinde bağımsız bir devlet” olarak ilan etmişti.

Manila hükümeti varılan uzlaşmayı yeterince uygulayamadı

Manila hükümetinin Trablus Agremanı’nı yeterince uygulamaya koymaması ile anlaşma kapsamındaki vilayetlerin sayısını azaltması çatışmaları yeniden başlattı.

Hem MUKC hem de MİKC, 80’lerden sonra Manila hükümetiyle defalarca müzakere etmelerine rağmen sağlıklı bir anlaşma zemininde buluşamadı.

Öte yandan, Moro bölgesi bazı müzakereler sonucunda ortaya çıkan kısmi özerklikler kapsamında Müslümanların bazı dini bayramlarının kabulü, faizsiz bankacılık ve Müslüman İşleri Bakanlığı gibi bazı kazanımlara kavuşmuştu.

Taraflar arasında 1997 yılında ateşkes görüşmeleri başladı. 2012 yılında ise barış müzakerelerinin yeniden başlamasıyla hükümet ile MİKC arasında ateşkes ilan edildi.

Duterte’nin göreve gelmesi barışta ivme kazandırdı

12 bin silahlı üyesi bulunan MİKC ile Mindanao’da 2016’ya kadar, Bangsamoro adlı yeni bir özerk bölge oluşturulmasında mutabakata varıldı.

Barış görüşmeleri, Filipinler’de 2016 yılında yapılan devlet başkanlığı seçimini, 22 yıl Davao kentinin belediye başkanlığını yürüten Rodrigo Duterte’nin kazanmasıyla ivme kazandı. Duterte, seçim kampanyalarında çatışma ortamının sonlandırılması vaadlerini, seçildikten sonra da tekrarladı.

MİKC, 2017’de hükümet ile vardıkları barış anlaşması kapsamında hazırladıkları yeni Bangsamoro Temel Yasa Tasarısı’nı Devlet Başkanı Duterte’ye sundu.

Filipinler’de Kongre, mayıs ayında Müslüman nüfusun yoğun yaşadığı Mindanao eyaleti ve çevresindeki adalara özerklik tanınmasını öngören Bangsamoro Temel Yasası’nı onayladı.

Devlet Başkanı Rodrigo Duterte, temmuz sonunda imzaladığı Bangsamoro Organik Yasası’nı (BOL) Moro İslami Kurtuluş Cephesi’ne (MİKC) teslim etti.

Malacanang Sarayı’nda düzenlenen törende yasayı MİKC lideri El Hac Murat İbrahim’e teslim eden Duterte, burada yaptığı konuşmada, “on yılların çatışmasını sonlandırdıklarını” söyledi.

“Mutedil Militan” Selamet Haşimi

Cotabato şehrinde 1942 yılında doğan MİKC’nin kurucusu Selamet Asım Haşimi, 1967’de mezun olduğu Mısır’ın El-Ezher Üniversitesi’nde iki yıl sonra yüksek lisansını tamamladı. Haşimi, doktora çalışmasına devam ederken Moro Müslümanlarının siyasi pozisyonundan endişe duyarak ülkesine döndü.

Misuari ile MUKC’yi kuran Haşimi, MUKC’nin Manila hükümetiyle Trablus’taki anlaşmasını “aldatmaca” şeklinde nitelendirerek ulusal cepheden ayrıldı ve MİKC’yi kurdu.

Ezher’de okurken Müslümanlarla sıkı bağlar kuran Haşimi, dünya etrafındaki Müslüman teşkilatlarıyla iletişimini sürdürdü.

Moro’da kurduğu silahlı yapıya İslam’ın savaş fıkhını öğreten Haşimi, yetiştirdiği militanların terörize olmamasına çaba gösterdi ve hem Manila hükümetince hem de Batı basınında “mutedil militan” sıfatı kazanarak barış sürecinin müzakere edilerek devamına yardımcı oldu.

Haşimi, merkezi Sulu şehrinde bulunan, “Ebu Seyyaf” isimli ve IŞİD’in kolu olduğu ileri sürülen örgütle bağlantısı olmadığını ilan etti.

Filipinler’de mücadelelerinin ancak özgürlüğe kavuşunca biteceğini belirten Haşimi bir konuşmasında şunları dile getirmişti:

“Müslüman halkımız halen esir ve geleceklerini belirlemek için onların bu esaretten kurtulması gerekiyor. Filipin meselesiyle ilgilenen birçok kimse bunun farkında değil. Biz yüzlerce yıl süren savaşlar biliyoruz. Atalarımız emperyalizme karşı dört asır savaştı. Arkalarında bıraktıkları Müslüman kuşak da bunu yapmaya kadirdir.”

Selamet Haşimi’nin 2003’te hayatını kaybederken MİKC liderliği görevine getirilen El Hac Murat İbrahim, Haşimi’nin mutedil öğretilerini sürdürerek Filipinli Müslümanlarının özgürlük mücadelesine katkıda bulunuyor.

Duterte’nin imzasıyla yürürlüğe giren Bangsamoro Organik Yasası ile bölge Müslümanlarının hukuki ve ekonomik kazanımları artacak.

Bangsamoro hükümetinin kurulmasıyla bölgede şeri hükümlerin uygulanacağı şeriat mahkemeleri açılacak.

Bölgedeki idari yetkiler ulusal hükümetten Bangsamoro hükümetine devredilecek. Ayrıca, eski Moro Ulusal Kurtuluş Cephesi (MUKC) ve MİKC kolluk kuvvetlerine katılabilecek.

Etiketler: / /

Yıldırım ve İmamoğlu canlı yayında bir araya geldi
AK Parti İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Binali Yıldırım ve CHP İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Ekrem İmamoğlu'nun, gazeteci İsmail...
Yıldırım-İmamoğlu canlı yayını İstanbul’da böyle izlendi
23 Haziran'da yapılacak olan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçimleri öncesinde Ak Parti İstanbul Büyükşehir Belediye(İBB) Başkan Adayı Binali Yıldırım ve...
Ortak yayının yapılacağı Lütfü Kırdar çevresinde önlemler
AK Parti İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Binali Yıldırım ve CHP İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Ekrem İmamoğlu'nun ortak yayın...
Yıldırım ve İmamoğlu ortak yayına evlerinde hazırlandı
AK Parti İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Binali Yıldırım ile CHP İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Ekrem İmamoğlu, Lütfi Kırdar...
Cumhurbaşkanı Erdoğan: İhracatçılar döviz satın alırken kambiyo vergisi ödemeyecek
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İhracatçılar Meclisi Genel Kurulu'nda konuşuyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, "İhracatçılar döviz satın alırken kambiyo vergisi ödemeyecek" dedi.
MSB: 3 haftada toplam 76 PKK’lı etkisiz hâle getirild
Milli Savunma Bakanlığı, 27 Mayıs'tan bu yana Irak'ın kuzeyinde devam eden operasyonlarda 51'i Pençe Harekâtı kapsamında Hakurk bölgesinde, toplam PKK'lı 76...
Devlet Bahçeli: Cumhur İttifakı İstanbul’u yüceltmeye yeminlidir
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli "Cumhur İttifakı İstanbul'u ehline emanet etmek için seferberlik başlatmıştır. Cumhur İttifakı İstanbul'a sahip çıkmaya kararlıdır."...
Fenerbahçe Başkanı Koç’tan MHP Genel Başkanı Bahçeli’ye ziyaret
Fenerbahçe Spor Kulübü Başkanı Ali Koç, seçim çalışmaları kapsamında İstanbul'da bulunan Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli'yi ziyaret...
Bakan Turhan Çamlıca Kulesi’nde incelemelerde bulundu
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Cahit Turhan, Küçük Çamlıca TV-Radyo Kulesi inşaatında incelemelerde bulundu. Bakan Turhan, "Şu ana kadar yüzde 85'lik...
YKS heyecanı! Kimi kimliğini unuttu, kimi ise geç kaldı
Türkiye'de binlerce üniversite adayı, Yükseköğretim Kurumları Sınavı'nın (YKS) ikinci oturumu olan Alan Yeterlilik Testi'nde (AYT) salonda ter dökerken, veliler de...
Son anda sınava yetişen kız kardeşler, fenalık geçirdi
Yükseköğretim Kurumları Sınavı'nın (YKS) ikinci basamağı Alan Yeterlilik Testleri'ne (AYT) girecek iki kız kardeş, kapıların kapanmasına 2 dakika kala girdikleri...
British Havayolları uçağı motor arızası nedeniyle İstanbul’a acil iniş yaptı
İngiliz havayolu şirketi British Havayolları'nın  (BA) Chennai-Londra seferini yapan 'Boeing 787-Dreamliner' tipi yolcu uçağı, motor arızası nedeniyle İstanbul Havalimanı'na zorunlu...
Ağaca yıldırım düştü, altındaki kadın ağır yaralandı
Bursa'nın İnegöl ilçesi kırsal Deydinler Mahallesi’nde ailesiyle piknik yapan Ülkü U. (30), altında bulunduğu ağaca yıldırım düşmesi sonucu ağır yaralandı.
İmamoğlu Beylikdüzü’nde Çerkeslerle buluştu
CHP İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Ekrem İmamoğlu,  Beylikdüzü'ndeki Çerkes Kültür Evi'nde Çerkes vatandaşlarla kahvaltıda buluştu.
Bakan Soylu: İstanbul’u kimse kaçak göçmen merkezi olarak görmeyecek
İÇİŞLERİ Bakanı Süleyman Soylu, Alibeyköy Şoförler ve Esnaf Odası üyeleriyle bir araya geldi. Burada konuşan Soylu, "Hiç kimse merak etmesin....
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ

Düşüncenizi Paylaşın

Önceki yazıyı okuyun:
İran’da ABD yaptırımlarının ilk günü dolar değer kaybetti

İran'da geçen hafta 11 bin tümeni aşan dolar, ABD'nin tek taraflı yaptırımlarının devreye girdiği ilk gün 8 bin 900 tümene...

Kapat