Bankacılık endeksi yüzde 4,58, holding endeksi yüzde 3,42 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında tek kazandıran yüzde 0,16 ile spor, en fazla kaybettiren ise yüzde 8,45 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalar, ABD'de ağustos ayına ilişkin kişisel tüketim harcamalarının (PCE) beklentilerin altında kalmasıyla ABD Merkez Bankasının (Fed) ekim ayında faiz artıracağına yönelik beklentilerin zayıflamasından destek bularak pozitif seyrediyor.

Yurt içinde ise Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, bankacılık endeksi öncülüğünde genele yayılan satışlarla 12.000 puanın altına geriledi.

Analistler, yarın yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.800 ve 11.700 puanın destek, 12.100 ve 12.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Muhabir: Tunahan Kükürt

Buna göre, ülkede temmuzda yüzde 2,8 ve ağustosta yüzde 2,9 olan yıllık enflasyon, eylülde yüzde 3,3 seviyesine yükseldi.

TÜFE'nin, Avrupa Merkez Bankasının (ECB) yüzde 2'lik hedef seviyesinin üzerindeki seyrini sürdürmesi de dikkati çekti.

Aylık bazda TÜFE'nin yüzde 0,6 arttığı Almanya'da, Avrupa Birliği (AB) uyumlu TÜFE de yıllık yüzde 3,3 ve aylık yüzde 0,6 olarak gerçekleşti.

Piyasalarda AB uyumlu TÜFE'nin yüzde 3, ulusal standarttaki TÜFE'nin ise yüzde 3,1 seviyesine çıkacağı öngörülüyordu.

Eylülde gıda ve enerji maliyetlerinin hariç tutulduğu çekirdek enflasyon yüzde 2,4 seviyesinde sabit kalırken enflasyondaki tırmanışın ana motoru yine enerji fiyatları oldu.

Ülkede enerji ürünlerinin fiyatları eylülde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 14,9 arttı. Söz konusu artış temmuzda yüzde 8,3, ağustosta ise yüzde 10,5 seviyesinde gerçekleşmişti.

Bu arada, Avro Bölgesi'nde ağustos ayında yüzde 3,2 seviyesinde gerçekleşen yıllık enflasyon, ECB'nin yüzde 2'lik orta vadeli hedefinin oldukça üzerinde kalmaya devam ediyor.

Petrol fiyatlarındaki şokun beslediği bu enflasyonist baskılarla mücadele eden ECB, en son 10 Eylül'deki toplantısında mevduat faiz oranını 25 baz puan artırarak yüzde 2,50'ye yükseltmişti. Bu adım, bankanın yıl içerisindeki ikinci faiz artırımı olarak kayıtlara geçmişti.

Almanya'da eylülde yüzde 3,3'e tırmanan enflasyon verisinin ardından, yatırımcıların ECB'den yeni faiz artırımları beklemesiyle Alman devlet tahvili faizleri yükselirken tahvil fiyatları geriledi.

Öte yandan, Avro Bölgesi'nin diğer büyük ekonomilerinden gelen veriler de alarm veriyor. Yıllık enflasyon İspanya'da yüzde 5,0'e, İtalya'da yüzde 4,1'e ve Fransa'da son iki yılın zirvesi olan yüzde 3,4'e tırmandı.

Büyük ekonomilerdeki bu yükselişlerin ardından analistler, ağustosta yüzde 3,2 olan Avro Bölgesi genel enflasyonunun eylülde yüzde 3,5 ila yüzde 3,6 seviyesine ulaşabileceğini öngörüyor.

Finans piyasalarında, ekonomik büyümeyi baskılama riskine rağmen enflasyon kontrol altına alınana kadar sıkı para politikası uygulamalarının ve yeni sıkılaşma adımlarının gelecek aylarda da devam edebileceği öngörülüyor.

Muhabir: Bahattin Gönültaş

Buna göre, mortgage başvuruları geçen hafta bir önceki haftaya kıyasla yüzde 6 azaldı.

Bu dönemde mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre konut satın almaya yönelik mortgage başvuruları yüzde 4, yeniden finansman başvuruları ise yüzde 9 geriledi.

Ülkede 30 yıl vadeli mortgage için ortalama faiz oranı geçen hafta yüzde 7,12'den 7,3'e yükseldi.

Aynı dönemde 15 yıl vadeli mortgage için ortalama faiz oranı da yüzde 6,43'ten 6,56'ya çıktı.

MBA Başkan Yardımcısı Joel Kan, mortgage faizlerinin yaklaşık 3 yılın en yüksek seviyesine çıkarak borçlanmak isteyenleri beklemeye yönelttiğini belirtti.

Ortalama faiz oranının 30 yıl vadeli mortgage için Kasım 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktığını kaydeden Kan, faiz oranlarındaki son dönemdeki hızlı yükseliş nedeniyle mortgage başvurularının gerilediğini aktardı.

Muhabir: Dilara Zengin Okay

Bu kapsamda, aday ülkelerin, üyelik süreçleri devam ederken AB ülkelerinin mallar, hizmetler, sermaye ve kişilerin serbestçe dolaşabildiği ortak ekonomik alanı olan tek pazara, araştırma programlarına ve sanayi işbirliği imkanlarına erişimi artırılacak.

Ekonomik yakınlaşmada tek pazar öncelikli alan olacak. Aday ülkelerin daha erken entegrasyonu AB şirketlerine yeni fırsatlar sunarken, Avrupa değer zincirlerini güçlendirecek ve stratejik bağımlılıkları azaltacak.

Mevzuat uyumu ve uygulama kapasitesi dikkate alınarak araştırma, yenilikçilik ve sanayi işbirliğinin derinleştirilebileceği alanlar da belirlenecek.

Yakın işbirliği için değerlendirilen alanlar arasında yarı iletkenler, kuantum teknolojileri, biyoteknoloji, yapay zeka ve uzay da yer alacak.

Aday ülkelere sağlanacak ekonomik imkanlar, AB'nin dış politika hedeflerine uyum şartına bağlı olacak.

Tek pazara erişim değerlendirmelerinde stratejik uyum, kritik bağımlılıklar, altyapı ile tedarik zincirlerine yönelik riskleri yönetme kapasitesi dikkate alınacak.

Hassas teknolojilerin AB'nin hasım olarak gördüğü devletlerle ve ticari rakiplerle paylaşılması da erişim imkanlarını etkileyecek.

Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde sağlanan imkanların askıya alınması veya geri çekilmesi söz konusu olacak.

Kademeli entegrasyonun nihai hedefi tam üyelik olacak. Katılım sürecinin tamamlanması ve kalıcı reformların gerçekleştirilmesi gerekliliği sürecek.

Plan kapsamında Ukrayna, Moldova, Arnavutluk ve Karadağ için gelecek yıllarda üyelik sürecini hızlandırmaya yönelik yol haritaları hazırlanması öngörülüyor.

Demokrasi ve hukukun üstünlüğü alanlarındaki reformların üyelik sonrasında da korunması için izleme, teşvik ve uygulama mekanizmaları getirilecek.

Genişleyen AB içinde kararların gecikmesi veya engellenmesi riskini azaltmak amacıyla daha fazla alanda nitelikli çoğunlukla karar alınması da değerlendiriliyor.

Taslağın 6 Ekim'de üst düzey AB yetkililerine sunulması, 15-16 Ekim'de Brüksel'de düzenlenecek AB Liderler Zirvesi'nde de ele alınması bekleniyor.

Muhabir: Ata Ufuk Şeker

Buna göre, Türkiye'nin AB tanımlı genel yönetim borç stoku, 16 trilyon 273 milyar lira olarak gerçekleşirken, stokun milli gelire oranı yüzde 22,3 oldu.

Kamu net borç stoku da 10 trilyon 46 milyar lira olarak hesaplanırken, stokun milli gelire oranı yüzde 13,8 olarak kaydedildi.

Hazine garantili dış borç stoku ise 21,6 milyar dolar olarak tespit edildi.

Muhabir: Hülya Ömür Uylaş

Açıklamada, şunlar ifade edildi:

'Bankamız tarafından daha önce 17 Eylül 2026 ve 25 Eylül 2026 tarihlerinde yapılan özel durum açıklamalarını takiben Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ, Birevim Tasarruf Finansman AŞ ve İktisat Katılım Bankası AŞ paylarının bankamıza devrine ilişkin işlemler kapsamında, 30 Eylül 2026 tarihinde Rekabet Kurumu nezdinde gerekli izin başvurusu yapılmıştır. Diğer izin ve onay süreçleri devam etmektedir.'

Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu

Temelleri geçen yıl TEKNOFEST İstanbul'da Tarım Teknolojileri Kümelenmesi çatısı altında atılan, Türkiye'nin tarım ve hayvancılık alanındaki üretim gücünü teknoloji, verimlilik ve sürdürülebilirlik ekseninde geliştirmek için çalışmalar yürüten TÜME Vakfı da TEKNOFEST Güneydoğu'da kurulan 3 bin 200 metrekarelik alanda ziyaretçilerini ağırlıyor.

Üretimin, teknolojinin, bilimin, girişimciliğin, eğitimin ve kariyerin aynı ekosistem içinde buluştuğu yaşayan bir tarım teknolojileri merkezi olarak tasarlanan alanda, otonom süt sağım robotu, yem itme sistemleri, akıllı ahırlar, veri temelli üretim ve işleme yönetim sistemleri gibi tarımın hemen her koluna yönelik uygulamalar sergileniyor.

Ziyaretçiler, modern hayvancılıkta yapay zeka, otomasyon, veri yönetimi ve otonom sistemlerin bir arada nasıl çalıştığını bütüncül bir yapı içinde görme fırsatı buluyor.

Alanda, çocuklara yönelik tarım ve teknoloji temalı birçok eğlenceli ve öğretici etkinlik de yapılıyor. Dost Tarım Teknolojileri tarafından geliştirilen otonom muz hasat sistemi, TEKNOFEST'e özel olarak çocuklara yönelik eğlenceli bir deneyim platformuna dönüştürüldü. Alan girişinde çocuklara yönelik tarım temalı çeşitli etkinlikler, ödüllü oyunlar ve sürprizler bulunuyor.

Çocuklar, Maestro Yapay Zeka Teknolojileri tarafından geliştirilen BAİTAR hayvancılık yönetim platformu ile hayvancılık süreçlerinin nasıl dijitalleştirildiğini de uygulamalı olarak deneyimleyebiliyor. Bu kapsamda, buzağıların kulak küpeleri okutularak kimlik ve sağlık bilgilerinin sisteme aktarılması, yapılan işlemlerin kaydedilmesi ve sürünün tek merkezden takip edilmesi gibi süreçler gösteriliyor.

Etkinlik kapsamında 15 yaş ve üzeri katılımcılar için TÜME alanında genetik ve embriyo teknolojilerine yönelik özel bir laboratuvar kuruldu. TAGEM, Sortiva, Dost Tarım Teknolojileri ve alanında uzman ekiplerin katkısıyla yapılan uygulamalarda katılımcılar, embriyo transferi, genetik ıslah, sperma teknolojileri konusunda kısa eğitimler alabilecek. Katılımcılar, süreçleri uzmanlar eşliğinde yakından inceleyip uygulamalı olarak deneyimleyebiliyor. Ayrıca VR deneyim alanında embriyo transferi bilimsel deneyimi, sanal gerçeklik teknolojisiyle katılımcılara aktarılıyor.

TÜME Vakfı alanında, Bilim Erzurum ve Erzurum Büyükşehir Belediyesi işbirliğiyle 6-14 yaş grubuna yönelik mantar yetiştiriciliğinden süt ve kefir üretimine, tarımda görüntü işlemeden tarım kartına kadar 13 alanda atölyeler düzenleniyor.

Dost Foods tarafından oluşturulan deneyim alanında da katılımcılar, yeni nesil gıda teknolojilerini yakından inceleme ve hiperbarik sistemlerle katkısız ve doğal pastörizasyon uygulamalarını gözlemleme imkanı buluyor.

MAT Filtrasyon Teknolojileri tarafından kurulan 'Kompakt Kapalı Devre Filtrasyon ve Yaşam Destek Sistemi' ile 2 bin Japon balığı, doğal yaşam koşullarına uygun bir sistem içinde ziyaretçilerle buluşuyor.

Su tasarrufu sağlayan, ekosistemi koruyan ve suyun yeniden kullanılmasını mümkün kılan bu yenilikçi sistemle katılımcılar, sürdürülebilir su yönetimi ve kapalı devre filtrasyon teknolojilerini yakından inceleme fırsatı buluyor.

TEKNOFEST Tarım Teknolojileri Yarışması'nın finalist takımları da TÜME Vakfı alanında ziyaretçilerle bir araya gelecek. Gençler, arz güvenliği, sosyoloji, iklim ve çevre, fiyat istikrarı ile güvenilir gıda başlıklarında geliştirdikleri projeleri sergileyecek ve final sunumlarını TÜME alanında yapacak. Böylece tarımın geleceğine yönelik yenilikçi fikirler, sektör temsilcileri, akademisyenler, yatırımcılar ve ziyaretçilerle doğrudan paylaşılacak.

TÜME alanında öğrencilerin, genç girişimcilerin ve yatırımcıların bir araya gelebileceği özel bir buluşma alanı da oluşturuldu. Tarım, hayvancılık, gıda ve tarım teknolojileri alanında proje geliştiren gençler, burada fikirlerini yatırımcılara anlatabilecek, projelerini sunabilecek ve yeni işbirlikleri için doğrudan görüşmeler yapabilecek.

Alanda kurulan Kariyer Merkezi de tarım, hayvancılık ve tarım teknolojileri alanlarında kariyer yapmak isteyen gençler ile sektör temsilcilerini bir araya getirecek. Mühendisler, veteriner hekimler, üretim ve teknik operasyon alanında çalışmak isteyenler, AR-GE ve ürün geliştirme ekiplerinde kariyer hedefleyenler, kurumsal fonksiyonlarda görev almak isteyen adaylar ve staj yapmak isteyen öğrenciler, TÜME Kariyer Merkezi üzerinden başvuruda bulunabilecek. Başvurular, TÜME Vakfı çatısı altında yer alan paydaş firmalar ve ilgili kurumlar tarafından değerlendirmeye alınacak.

TÜME alanında teknoloji geliştiren firmaların yanı sıra paydaş üniversiteler, akademisyenler, öğrenciler, girişimciler, yatırımcılar ve üreticiler de yer alıyor.

Üniversitelerde geliştirilen bilginin üretim sahasına taşınması, teknoloji şirketlerinin geliştirdiği çözümlerin gerçek üretim modelleriyle buluşması, öğrencilerin sektör temsilcileriyle bir araya gelmesi ve girişimcilerin yatırımcılarla doğrudan bağlantı kurması hedefleniyor.

TÜME Vakfı Mütevelli Heyet Başkanı Abdulkadir Karagöz öncülüğünde, üniversiteleri, teknoloji şirketlerini, girişimcileri, üreticileri, yatırımcıları ve gençleri aynı hedef etrafında buluşturan güçlü bir tarım teknolojileri ekosistemi oluşturuluyor.

TEKNOFEST'te kurulan akıllı çiftlik modeli içinde otonom sağım sistemlerinden yemleme robotlarına, görüntü işlemeden sürü yönetimine, sensör teknolojilerinden genetik uygulamalara kadar birçok yeni nesil çözüm gerçek üretim modeliyle sergileniyor. Üniversitelerde geliştirilen bilginin üretim sahasına taşınması, teknoloji şirketlerinin çözümlerini gerçek işletmelerde test edebilmesi, gençlerin uygulamalı eğitim alması ve üretim yapmak isteyen girişimcilerin yatırımcılarla buluşması sağlanıyor.

TÜME Vakfı, çalışmalarını tarımın teknoloji, eğitim, girişimcilik ve yatırım eksenindeki dönüşümünü destekleyen 5 ana program altında yürütüyor.

TÜME Tarım Girişimcisi Programı ile teknolojiyi kullanan, verileri yorumlayan, finansal süreçleri ve işletmesini yönetebilen genç tarım girişimcilerinin yetiştirilmesi hedefleniyor. Gençlere hayvan sağlığı, sürü yönetimi, üretim planlaması, işletmecilik, robotik, sensörler, veri analizi ve yapay zeka destekli üretim konularında teorik ve uygulamalı eğitim veriliyor. Başarılı olanlar sertifikalandırılarak yatırımcılarla buluşturuluyor. Her girişimci için 100 büyükbaş kapasiteli, yapay zeka destekli otonom çiftlik kurulması amaçlanıyor.

YÖK ile imzalanan protokol kapsamında üniversitelere otonom eğitim çiftlikleri hibe edildi, kurulum çalışmaları sürüyor. Bu çiftliklerde bölge üreticilerinin ve öğrencilerin uygulamalı eğitim alması, bilimsel çalışmaların gerçek üretim koşullarında uygulanması ve AR-GE çalışmalarının sahaya taşınması hedefleniyor.

Bir yılda 12 şehirde, 12'si üniversitelerde, 12'si tarım girişimcileri için olmak üzere 24 otonom çiftlik kuruldu. Yıl sonuna kadar 40 otonom çiftliğin faaliyete geçirilmesi, uzun vadede 40 bin genç tarım girişimcisinin 40 bin yeni nesil otonom çiftlikle buluşturulması hedefleniyor.

Diğer yandan, TEKNOFEST Tarım Teknolojileri Yarışması'nda önceki dönemde yaklaşık 14 bin olan başvuru sayısı bu yıl 80 bine ulaştı. Final sunumları TEKNOFEST Güneydoğu'daki TÜME alanında yapılacak. Başarılı projelerin yarışma sonrasında geliştirilmesi, girişimlere dönüşmesi, akademi ve sektörle buluşması, üretimde uygulanması amaçlanıyor.

Muhabir: Zeynep Duyar

Piyasalarda yüzde 8'lik artış bekleniyordu.

Endeks, temmuzda yüzde 6,8, haziranda ise yüzde 6,1 artış göstermişti.

Destatis açıklamasında, ithalat fiyatlarındaki bu sert yükselişin temel nedeninin yıllık yüzde 43 artan enerji fiyatları olduğu belirtildi.

Orta Doğu'da devam eden savaşın küresel tedarik zinciri ve fiyatlar üzerindeki doğrudan etkisiyle, Ağustos 2025'e göre elektrik fiyatları yüzde 63,9, mineral yağ ürünleri yüzde 63,3, doğal gaz yüzde 41,9 ve ham petrol yüzde 32 artış kaydetti.

Taş kömürü fiyatları ise yıllık yüzde 18,3 artarken aylık bazda yüzde 1,6 geriledi.

Mineral yağ ürünleri alt kalemlerinde fiyatlara bakıldığında, madeni yağlar yüzde 105,1, dizel ve hafif kalorifer yakıtı yüzde 80,9, jet yakıtı yüzde 77,7 ve motor benzini yüzde 52,1 arttı.

Enerji fiyatları dışarıda bırakıldığında, ithalat fiyatlarındaki yıllık artış yüzde 5,1 seviyesinde kaldı.

Alman sanayisinin dışa bağımlı olduğu ara malı ithalat fiyatları yıllık bazda yüzde 11 arttı. Bu grupta özellikle bakır (yüzde 38,1), değerli metaller (yüzde 28,6) ve alüminyum (yüzde 22,3) gibi demir dışı metaller ile plastikler (yüzde 17,2) ve elektronik bileşenler (yüzde 16,1) fiyat artışlarıyla öne çıktı. Yatırım malları fiyatları ise yıllık yüzde 3,7 yükseldi.

Diğer taraftan, Almanya'nın ihracat fiyat endeksi de ağustosta yıllık yüzde 4,7, aylık yüzde 0,4 artarak Şubat 2023'ten bu yana en güçlü yıllık yükselişini gerçekleştirdi.

Tarımsal ve tüketim malları ithalatı ise geçen yıla göre gerileyerek endeksi sınırlı da olsa dengeleyen unsurlar oldu.

Alman ekonomisinin ara malı ve ham maddede dışa bağımlı yapısı nedeniyle ithalat fiyatlarındaki artışın kısa süre içinde genel enflasyona yansıması bekleniyor.

Rekor kıran akaryakıt maliyetlerinin etkisiyle ağustos ayında yüzde 2,9 olan Almanya'da yıllık tüketici enflasyonunun (TÜFE) eylül ayında yüzde 3,1 seviyesine çıkarak son 3 yılın zirvesine yaklaşacağı tahmin ediliyor.

Destatis, eylül ayına ilişkin öncü TÜFE verilerini bugün açıklayacak.

Muhabir: Bahattin Gönültaş

Bu kapsamda 1 Ekim itibarıyla Ankara Organize Vergi Kaçakçılığı Denetim Daire Başkanlığı, İstanbul Organize Vergi Kaçakçılığı Denetim Daire Başkanlığı ile İstanbul Uluslararası Vergilendirme ve Transfer Fiyatlandırması Sektörel Denetim Daire Başkanlığı fiilen faaliyete geçecek.

Organize Vergi Kaçakçılığı Denetim Daire başkanlıkları, başta sahte belge düzenleme ve kullanma organizasyonları olmak üzere çok sayıda kişi ve şirketin birlikte hareket ettiği, paravan şirketlerin, finansal akışların ve profesyonel aracılık mekanizmalarının bulunduğu karmaşık yapıların bütüncül biçimde incelenmesi amacıyla oluşturuldu.

Böylece organize yapıların yalnızca görünen şirketlerine değil, bu yapıların kurulmasını, yönetilmesini ve sürdürülmesini sağlayan organizasyonel kapasiteye de odaklanan daha bütüncül denetim yaklaşımı hayata geçirilecek.

Uluslararası Vergilendirme ve Transfer Fiyatlandırması Sektörel Denetim Daire Başkanlığı da çok uluslu şirketler ve sınır ötesi işlemlerin vergilendirilmesine yönelik denetim kapasitesinin güçlendirilmesi amacıyla kuruldu.

Yeni yapılanmayla, çok uluslu şirketlerin işlemleri yerel kayıt ve beyannamelere ek olarak grubun küresel faaliyet yapısı, ülkeler itibarıyla gelir ve karlılığı, grup içi işlemleri, işlev-varlık-risk dağılımı, finansman yapısı ve uluslararası veri kaynaklarıyla birlikte değerlendirilebilecek.

Her iki daire başkanlığının çalışma modelinde de veri analitiği ve dijital denetim önemli bir yer tutacak. Yeni daire başkanlıklarıyla organize vergi kaçakçılığıyla daha etkin mücadele edilmesi, çok uluslu şirketlere ve uluslararası işlemlere yönelik denetim kapasitesinin artırılması, karmaşık işlemlerin uzman ekipler tarafından değerlendirilmesi ve vergi denetiminde ihtisaslaşmanın kurumsal hale getirilmesi amaçlandı.

VDK, mükellef haklarını, hukuki güvenliği ve eşitlik ilkesini gözeten, risk temelli, veri destekli ve uzmanlaşmış denetim anlayışını geliştirmeye devam edecek.

Muhabir: Hülya Ömür Uylaş

Bugüne kadar 530 milyar lira yatırım tutarına sahip 84 projeyi uygun koşullu finansmana yönlendirdikleri 750 milyar lira bütçeli YTAK Programı'nda yeni ve kapsayıcı bir uygulama başlatacaklarını ifade eden Kacır, 'Türkiye'nin sanayileşme yolculuğuna güç katmak ve stratejik yatırımları hızlandırmak amacıyla imalat sanayisine yönelik teşvik belgesi olan yatırımlar için Öncelikli Finansman Belgesi (ÖFB) düzenleyerek, sanayicilerimize uzun vadeli ve uygun koşullarda yatırım kredisine hızlı erişim imkanı sunuyoruz. 100 milyon lira ve üzeri tutarda, teşvik belgesine sahip tüm imalat sanayisi yatırımları kapsama alınıyor.' bilgisini verdi.

Bakan Kacır, Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında teşvik belgesi olan yatırımcılar ile Stratejik Yatırım Belgesi almış yatırımcılar için doğrudan ÖFB düzenleneceğini belirterek şunları kaydetti:

'Diğer teşvik belgeleri için 'katma değer potansiyeli', 'verimlilik ve sektörel etki', 'ekonomiye hızlı katkı' ve 'AR-GE yetkinliğine sahip olma' boyutlarına göre 50 ve üzerinde puan alanlar için ÖFB düzenlenecek. ÖFB sahibi yatırımlar, 1 milyar liraya ve yatırımın yüzde 50'sine kadar uygun vade ve koşullarda YTAK kredisinden yararlanmak üzere bankalara başvuru hakkı elde edecek.'

Kacır, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, Türkiye'ye değer katan yatırımları desteklemeye devam edeceklerini vurgulayarak, başvuruların 'yatirimkredisi.sanayi.gov.tr' internet adresi üzerinden yapılabileceğini ifade etti.

Muhabir: Hülya Ömür Uylaş

Bolat, bu kapsamda beraberindeki resmi heyetle birlikte Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından Bakanlık destekleriyle Chicago'da kurulan TOBB Türk Ticaret Merkezi'ni (TOBB TTM) ziyaret etti.

Açıklamada değerlendirmesine yer verilen Bolat, ABD'nin, yaklaşık 375 milyon nüfusu ve 3,3 trilyon dolar ithalat hacmiyle dünyanın en büyük ithalatçı ülkesi olduğuna işaret etti.

Türk iş insanlarının pazara ulaşmasını kolaylaştıran TOBB TTM'nin çalışmalarını yerinde incelediklerini bildiren Bolat, buranın bir ticaret merkezi olmasının ötesinde, Yurt Dışı Lojistik Dağıtım Ağları (YLDA) Projesi kapsamında Türk firmalarına önemli imkanlar sunduğunu aktardı.

YLDA desteklerini 2022 yılında yürürlüğe koyduklarını anımsatan Bolat, 'İhracatçılarımızın uluslararası tedarik ve dağıtım zincirlerine daha hızlı ve rekabetçi koşullarda erişmelerini sağlayacak uçtan uca bir lojistik altyapı oluşturmayı hedefliyoruz.' ifadesini kullandı.

Bolat, Bakanlıkça onaylanan projeler doğrultusunda Avrupa'da Düsseldorf, Frankfurt-Alzenau ve Berlin-Marsilya merkezli olmak üzere 3, ABD'de ise Chicago ve New Jersey merkezli olmak üzere 2 YLDA projesinin aktif faaliyet gösterdiğini belirtti.

Bu ağların, Türkiye'nin mal ve hizmet ihracat kapasitesinin geliştirilmesine ve ihracatçıların önemli pazarlardaki faaliyetlerinin sürdürülebilir olmasına katkı sağladığına dikkati çeken Bolat, şu değerlendirmeyi yaptı:

'TOBB'un ABD'de TTM hüviyetinde yürüttüğü faaliyetler, Bakanlığımızın YLDA destekleri çerçevesinde, Chicago merkezli YLDA yapılanmasına dönüştürüldü. Chicago merkezli YLDA projesi, Bakanlığımızca 21 Ekim 2022'de onaylandı. Bu kapsamda Las Vegas, Tacoma, Kent, Los Angeles, Houston, Miami, Savannah, Dallas, New Jersey ve Philadelphia gibi önemli ticaret merkezlerinde cep depolar planlandı. Bu doğrultuda Chicago merkezli YLDA, Türk firmalarımıza pazar araştırması, iş bağlantıları oluşturma, şirket kuruluşu, hukuki ve mali danışmanlık ile lojistik ve operasyonel süreçlerde destek sağlıyor. Bunun yanında Türk ihraç ürünleri için depolama, yükleme ve boşaltma, elleçleme, sevkiyat, kargo birleştirme ve bölme ile ABD'nin farklı bölgelerine dağıtım hizmetleri tek noktadan sunuluyor. Bu altyapı sayesinde Türk ihraç ürünlerinin son alıcılarına 24 saatin altında ulaştırılması, yüklerin konsolide edilmesiyle taşıma maliyetlerinin azaltılması ve Türk firmalarının depolama maliyetlerinde yüzde 50'ye varan avantaj sağlanması mümkün oluyor.'

Bolat, bugüne kadar 165 firmanın YLDA'dan yararlandığını belirterek, ayrıca son 5 yılda 500'ün üzerinde, son bir yılda da 150 Türk firmasına, ABD pazarında ihracatlarını artırmaları için destek verildiğini ve verilmeye devam edildiğini bildirdi.

Türkiye ve ABD arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerinin güçlü bir ivmeyle geliştiğini ifade eden Bolat, geçen yıl 38,5 milyar dolar olan iki ülke dış ticaret hacminin, bu yılın sonunda yüzde 10 civarında artışla 42-43 milyar dolar seviyesine, 2028 sonunda ise 50 milyar dolara ulaşmasını öngördüklerini aktardı.

Bolat, ihracat ve ithalatın karşılıklı artmasının, iki ülke ekonomik ilişkilerinin derinleşmesi açısından memnun edici olduğunu belirterek şunları kaydetti:

'Chicago'daki TOBB Türk Ticaret Merkezi ve YLDA yapılanmasının, Türk firmalarımızın ABD ve Kuzey Amerika pazarındaki rekabet gücünü artıran önemli bir altyapı olduğunu değerlendiriyoruz. ABD'de ikinci bir Türk Ticaret Merkezi kurulmasına yönelik hazırlıklarımızı da sürdürüyoruz. Böylece Türk iş dünyamızın ABD pazarındaki etkinliğini daha da artırmayı, mal ve hizmet ihracatımızı güçlendirmeyi hedefliyoruz.'

Muhabir: Seda Tolmaç

Dünya genelindeki veri merkezlerinin yaklaşık yüzde 40'ı ABD'de bulunurken, bunu yüzde 4,6 ile Birleşik Krallık, yüzde 4,3 ile Almanya, yüzde 3,2 ile Fransa ve yüzde 3,1 ile Çin takip etti.

Veri merkezleri, dijital bilgilerin depolandığı, işlendiği ve internet üzerinden erişilebilir hale getirildiği, çok sayıda sunucu ve ağ ekipmanından oluşan tesisler. Bulut bilişim ise verilerin ve yazılımların kişisel cihazlar yerine internet üzerinden erişilebilen uzak sunucularda depolanmasını ve kullanılmasını sağlayan teknoloji olarak dünyada yaygın olarak kullanılıyor.

Son yıllarda popülaritesi ve kullanımı yaygınlaşan yapay zeka ise büyük miktarda veriyi analiz ederek öğrenme, tahmin, karar verme ve içerik üretme gibi insan zekasıyla ilişkilendirilen görevleri yerine getirebilen teknolojiler bütünü olarak görülüyor.

Tüm bu teknolojilerdeki hızlı büyüme, dünya genelindeki veri merkezlerini devasa enerji tüketicilerine dönüştürürken, enerji depolama sistemleri bu tesislere kesintisiz elektrik arzının sağlanmasında kritik rol üstleniyor.

Pil Batarya Üreticileri ve Tedarikçileri Derneği (PİLDER) Başkanı Kadem Usta, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, yapay zeka ve bulut bilişim devriminin dünya çapındaki veri merkezlerini devasa birer enerji tüketicisi haline getirdiğini bildirdi.

Devasa sektördeki en net değişimin söz konusu tesislerin 7 gün 24 saat kesintisiz çalışması olduğunu dile getiren Usta, 'Kesintisiz elektrik bu teknolojiler için hayati önem taşıyor, ancak mevcut elektrik şebekeleri bu anlık ve devasa güç talebine her zaman ayak uyduramıyor. Şebekeye bağlanma sürelerinin uzaması ve kesintisizlik baskısı, Sabit Enerji Depolama Sistemlerini (BESS) zorunlu kılıyor.' diye konuştu.

Usta, yapay zeka destekli veri merkezlerinin yarattığı bu eşi benzeri görülmemiş enerji açlığının elektrikli araç devriminden sonra küresel batarya endüstrisini büyüten en büyük ikinci itici güç olduğuna işaret ederek, şöyle konuştu:

'Bu 'ikinci itici gücün' yarattığı baskıyı küresel üretim rakamlarında çarpıcı bir şekilde görüyoruz. 2023'te 1,05 teravatsaat, 2024'te ise 1,6 teravatsaat olan küresel lityum-iyon batarya üretimi, 2025'te muazzam bir sıçramayla 2,3 teravatsaat seviyesine ulaştı. Daha da önemlisi, üretilen bu 2,3 teravatsaatlik devasa kapasitenin artık yüzde 20'si doğrudan enerji depolama (ESS) bataryalarından oluşuyor.'

Usta, batarya sektörünün artık sadece yollardaki araçları yürüten bir sanayi olmaktan çıktığını, tüm dijital dünyanın, internetin ve yapay zekanın kesintisiz çalışmasını sağlayan stratejik bir üretim devine dönüştüğünü ifade etti.

İşin kimyasının da önemli olduğunu vurgulayan Usta, veri merkezleri gibi devasa tesislerde maliyet ve yangın güvenliğinin söz konusu teknolojiler için en kritik unsurlar olduğunu aktardı.

Geçen yılki 2,3 teravatsaatlik küresel üretimin yüzde 65'inin yüksek termal güvenliğe sahip LFP (Lityum Demir Fosfat) bataryalardan oluştuğunu belirten Usta, 'Bugün küresel batarya üretiminin yüzde 86'sının (1980 gigavatsaat) Çin'de gerçekleştiği bu tabloda, veri merkezlerinin bitmek bilmeyen enerji iştahı tüm dünyadaki üretim hatlarını ve tedarik zincirlerini baştan aşağı yeniden şekillendiriyor. Özetle, dijital verinin akmaya devam etmesi için batarya üretiminin durmaksızın büyümesi gereken yepyeni bir çağın içindeyiz.' değerlendirmesinde bulundu.

Muhabir: Gülşen Çağatay, Fuat Kabakcı

Buna göre, ülke ekonomisi için bu yılın ikinci çeyreğine ilişkin büyüme oranı daha önceki yüzde 0,4'ten yüzde 0,5'e çıkarıldı. Bu yılın ilk çeyreğine ilişkin ekonomik büyüme oranı ise yüzde 0,6 ile sabit tutuldu.

ONS, 2025'e ilişkin ekonomik büyüme tahminini 0,1 puan aşağı yönlü revize ederek yüzde 1,2'ye çekti.

ONS Ekonomik İstatistikler Direktörü Liz McKeown, yeni büyüme rakamlarına ilişkin değerlendirmesinde, bugünkü verilerin ekonominin ölçümüne ilişkin yıllık güncellemeleri içerdiğini belirterek, 'Bu kapsamda, İngiltere'de hizmetler sektöründeki faaliyetlerin daha doğru bir şekilde ortaya konulmasını sağlayan yeni bilgilerle her zamanki gibi güncellenmiş ve geliştirilmiş veri kaynakları da analize dahil edildi. 2025'in tamamındaki büyüme, önceki tahminlere kıyasla bir miktar daha düşük gerçekleşti. Çeyrekler bazındaki büyüme görünümü de buna bağlı olarak revize edildi.' ifadelerini kullandı.

McKeown, son çeyrekte hizmetler sektöründeki büyümenin daha güçlü gerçekleştiğini ve böylece ekonominin şu an daha önce tahmin edilenden daha büyük olduğunu kaydetti.

Muhabir: Nuran Erkul Kaya

Şirketten yapılan açıklamaya göre, iki ülke arasındaki ilişkiyi güçlendiren anlaşma, Türkiye ile Almanya arasındaki havacılık işbirliğini de yeni bir boyuta taşımış oldu.

Mutabakat Zaptı'nın Türkiye tarafında, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı iştiraki ve İstanbul Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanının meydan otoritesi Havaalanı İşletme ve Havacılık Endüstrileri AŞ (HEAŞ) ile havalimanının terminal işletmecisi İstanbul Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı Yatırım Yapım ve İşletme AŞ (ISG) yer alıyor.

Almanya tarafında da Köln Bonn Havalimanının işletmecisi Flughafen Köln/Bonn GmbH bulunuyor.

Meydan ve terminal operasyonları, dijitalleşme, havacılık emniyeti, sürdürülebilirlik, ARFF hizmetleri ve yolcu deneyimi gibi alanları kapsayan işbirliğiyle taraflar, bilgi ve deneyim paylaşımını güçlendirmeyi, uluslararası uygulamaları karşılıklı değerlendirmeyi, operasyonel verimliliği artırmayı ve geleceğin havalimanı teknolojilerine yönelik ortak çalışmalar yürüterek küresel havacılığa yön vermeyi amaçlıyor.

Mutabakat Zaptı ile taraflar arasında en iyi uygulamaların karşılıklı aktarılması ve yeni yaklaşımların birlikte geliştirilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda personel değişimi ve işbaşı deneyim programlarıyla çalışanların farklı operasyonel süreçleri yerinde gözlemlemelerine de imkan sağlanıyor.

ISG, 2025'te 48,4 milyon yolcuya ve 275 bini aşkın uçuşa hizmet vererek yüksek yolcu hacmi ve yoğun operasyon yönetimiyle öne çıkarken, Köln/Bonn Havalimanı aynı dönemde 10 milyonun üzerinde yolcu, yaklaşık 840 bin ton hava kargosu ve 15 bin çalışanıyla Almanya'nın yolcu, kargo ve istihdam merkezlerinden biri olarak faaliyet gösterdi.

İşbirliğiyle 1997'den bu yana kardeş şehir olan İstanbul ile Köln arasındaki bağın, Mutabakat Zaptı'yla operasyonel ve kurumsal düzeyde yeni bir boyut kazanması bekleniyor.

Köln/Bonn ile ISG arasında günde yedi sefere varan, haftada yaklaşık 40 bağlantı gerçekleştiriliyor. Türkiye, Köln/Bonn Havalimanı'nın önemli destinasyon pazarlarından biri olarak öne çıkarken, Almanya da ISG'nin en önemli uluslararası pazarları arasında yer alıyor.

- 'Havacılık alanındaki önemli bir yansıması olarak değerlendiriyoruz'

Açıklamada görüşlerine yer verilen HEAŞ Genel Müdürü Faruk Kacır, Mutabakat Zaptı'nın ISG'nin uluslararası işbirlikleri açısından taşıdığı öneme dikkati çekti.

Kacır, havalimanının ulaştığı yolcu ve uçuş trafiğiyle yalnızca Türkiye'nin değil, Avrupa'nın da önde gelen havalimanları arasında yer aldığını belirterek, şöyle devam etti:

'Meydan Otoritesi HEAŞ olarak, yüksek operasyonel kapasitemizi emniyet, etkinlik ve sürdürülebilirlik esasları doğrultusunda yönetirken edindiğimiz bilgi birikimi ve tecrübeyi uluslararası işbirlikleriyle daha ileri bir seviyeye taşımayı önemsiyoruz. Tüm bu çalışmalarımızı, Savunma Sanayii Başkanımız Sayın Prof. Dr. Haluk Görgün'ün ortaya koyduğu vizyon ve stratejik rehberlik doğrultusunda, havalimanımızın geleceğine değer katma kararlılığıyla sürdürüyoruz.'

Mutabakat Zaptı'nın geniş bir alanda karşılıklı bilgi ve tecrübe paylaşımına önemli katkılar sağlayacağına inandıklarını vurgulayan Kacır, iki havalimanının kurumsal ve operasyonel birikimini bir araya getirerek havacılığın geleceğine yönelik ortak çalışmalar geliştirmeyi ve kalıcı değer üretmeyi hedeflediklerini aktardı.

Kacır, anlaşmanın ülkeler arasındaki işbirliğinin güçlenmesine katkı sağlamasını ve her iki havalimanı ve havacılık sektörü açısından hayırlı olmasını temenni ettiğini belirterek, 'Bu Mutabakat Zaptı'nı aynı zamanda Türkiye ile Almanya arasındaki köklü ve çok yönlü ilişkilerin havacılık alanındaki önemli bir yansıması olarak değerlendiriyoruz. Özellikle İstanbul ile Köln arasında uzun yıllara dayanan güçlü bağların, havalimanlarımız arasında tesis edilen bu işbirliğiyle kurumsal ve operasyonel düzeyde daha da ileri taşınmasından memnuniyet duyuyoruz.' ifadelerini kullandı.

- 'Havacılık sektöründe yeni fırsatlar dönemini başlatıyoruz'

İstanbul Sabiha Gökçen (ISG) Yönetici Direktörü Hanita Ahmad da ISG'nin Türkiye'nin en yoğun ve Avrupa'nın en hızlı büyüyen havalimanlarından biri olduğunu vurgulayarak, HEAŞ'ın katkılarıyla Köln Bonn Havalimanı ile önemli bir işbirliğine imza attıklarına dikkati çekti.

Ahmad, ISG'nin küresel başarısını tescilleyen 'Kardeş Havalimanları' anlaşmasının her iki havalimanının birbirini besleyeceği, son derece stratejik ve karşılıklı fayda odaklı bir adım olduğunu aktararak, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Anlaşmamızla iki havalimanının güçlü yönlerini buluşturarak havacılık sektöründe yeni fırsatlar dönemini başlatıyoruz. Türk diasporasının en yoğun olarak yaşadığı ülke olan Almanya'da, Köln şehri 90 binin üzerinde Türk kökenli topluluğa ev sahipliği yapıyor. Bu nüfus, arkadaş ve akraba ziyareti turizmini destekleyerek Köln Bonn Havalimanı ile ISG arasında yoğun ve istikrarlı bir yolcu trafiği oluşturuyor. Dolayısıyla Almanya, ISG'nin en büyük uluslararası yolcu pazarını oluşturuyor.'

Yılın ilk altı ayında yurt dışından gelen yolcuların milliyet dağılımına bakıldığında ve Türk vatandaşları hariç tutulduğunda Almanların yabancı uyruklu yolcular arasında ilk sırada yer aldığını ifade eden Ahmad, söz konusu verilerin Almanya ile Türkiye arasındaki köklü ve güçlü hava ulaşımı bağını bir kez daha gözler önüne serdiğini kaydetti.

Ahmad, bu vesileyle işbirliğinin iki ülke arasındaki güçlü yolcu trafiği ile bağlantı ağını genişletme ve Almanya'nın bölgesel taşıyıcılarını ISG'ye çekme açısından önem taşıdığını belirterek, 'Pazara dair bilgi ve yolcu trafiği trendlerinin karşılıklı paylaşımına olanak tanıyacak bu kıymetli işbirliği, her iki havalimanına da yaratacağı fırsatlar ile ticari ilişkileri artırmak için stratejik köprü imkanı sunuyor. İki ülke arasındaki dostluğun simgesi olan işbirliğimizin, HEAŞ, ISG ve CGN olmak üzere tüm paydaşlar, yolcularımız ve havacılık sektörü için hayırlı sonuçlar doğurmasını diliyoruz.' ifadelerini kullandı.

Köln Bonn Havalimanı Genel Müdürü Cenk Özöztürk ise Mutabakat Zaptı'nın iki havalimanı arasındaki işbirliğinin ötesinde, Türkiye ile Almanya arasındaki ilişkileri havacılık alanında güçlendiren bir adım olduğunu aktardı.

Özöztürk, Mutabakat Zaptı'nın bir dönüm noktasını temsil ettiğini vurgulayarak, Almanya ile Türkiye, Köln ile kardeş şehri İstanbul arasında yeni bir köprü oluşturduğunu, uluslararası ve kültürlerarası etkileşim açısından da önemli fırsatlar sunduğunu belirtti.

İşbirliğini karşılıklı öğrenme ve gelişim için önemli bir fırsat olarak gördüklerine dikkati çeken Özöztürk, şunları kaydetti:

'HEAŞ ve ISG'deki iş ortaklarımızla ülkeler ve kültürler arasındaki sınırların ötesinde bilgi ve birikimimizi paylaşmak, farklı çalışma yöntemlerini ve yaklaşımları yakından tanımak istiyoruz. Düzenli bilgi ve deneyim alışverişinin, günlük operasyonlarımız için yeni ve somut katkılar sağlayacağına inanıyoruz. Üç kuruluşun farklı sorumluluk alanlarına ve çalışma biçimlerine sahip olması, kardeşlik anlaşmamızı bizim için daha da değerli kılıyor. Çünkü çeşitliliğe inanıyoruz ve ISG ile kurduğumuz bu ortaklığın da ilişkileri güçlendiren kalıcı bir yapıya dönüşmesini hedefliyoruz.'

Türkiye ile Almanya arasındaki ikili ticaret hacminin 50 milyar doları aştığını ve 60 milyar dolarlık ortak hedefe doğru istikrarlı bir şekilde ilerlediğini belirten Bayraktar, 'Almanya, Avrupa'daki başlıca ticaret ortağımız olmaya devam ediyor ve Kuzey Ren-Vestfalya bu ilişkinin tam kalbinde yer alıyor.' dedi.

Bayraktar, Kuzey Ren-Vestfalya ile ikili ticaret hacminin ise 11 milyar avronun üzerine çıktığını, 1300'den fazla Türk şirketinin bölgede faaliyet gösterdiğini dile getirdi.

Enerji güvenliği ve kaynak çeşitliliğinin endüstriyel rekabet gücü için vazgeçilmez olduğunu söyleyen Bayraktar, 'Endüstrilere ve tüketicilere enerjinin güvenli, sürdürülebilir ve uygun fiyatlarla ulaştırılmasını sağlamak, artık tüm hükümetler için en kritik öncelik haline gelmiştir.' diye konuştu.

Bakan Bayraktar, Türkiye'nin de bu gerçekler doğrultusunda ulusal enerji politikasını enerji arzının güvence altına alınması, enerji ithalatına bağımlılığın ortadan kaldırılması ve 2053 yılına kadar net sıfır emisyon hedefi olmak üzere 3 temel üzerine inşa ettiğini belirterek, 'Nihai vizyonumuz basit ama güçlü, enerjide tam bağımsız Türkiye.' dedi.

Türkiye'nin elektrik tüketiminde Avrupa'da Almanya ve Fransa'nın ardından üçüncü sırada yer aldığını dile getiren Bayraktar, 'Bu muazzam ve artan talebe rağmen yenilenebilir enerji şu anda 125 bin megavatı aşan toplam kurulu gücümüzün yüzde 63'ünden fazlasını oluşturmakta. Daha net bir tablo sunmak gerekirse, yalnızca 2025 yılında rüzgar ve güneş enerjisinden üretilen elektrik, tüm endüstriyel tüketimimizin yaklaşık yüzde 75'ini karşılamaya yetmiştir.' ifadesini kullandı.

Bayraktar, Türkiye'nin Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP) ve Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı gibi enerji altyapı projeleriyle kendisi ve bölge için enerji arzını güvence altına alma konusunda sağlam ve kanıtlanmış bir geçmişe sahip olduğunu belirterek şöyle devam etti:

'Bu stratejik enerji koridorları sadece iç talebimizi karşılamakla kalmıyor, yeni güzergahlar ve kaynaklar açarak Avrupa'nın arz güvenliğini de aktif olarak güçlendiriyor. Bu derin deneyime dayanarak, Alman ortaklarımızla birlikte doğal gaz ve yeşil hidrojenden modern elektrik şebekelerine ve kritik minerallere kadar uzanan yeni nesil ortak projeleri hayata geçirebiliriz. Ancak bu iddialı dönüşüm planlarını tartışırken, dünya çapında enerji sektörünün karşı karşıya olduğu en acil engellerden biri olan finansman konusunu ele almalıyız.'

Uluslararası Enerji Ajansına göre net sıfır hedeflerine ulaşmak için küresel temiz enerji yatırımlarının 2030'ların başlarında yıllık 4,5 trilyon doların üzerine çıkması gerektiğine işaret eden Bayraktar, 'Küresel ölçekte rekor düzeyde harcama yapılmasına rağmen fiili yatırımlar hala ihtiyaç duyulan miktarın çok gerisinde kalıyor. Bu devasa finansman açığını kapatmak, uluslararası finans kurumlarının, sermaye piyasalarının, özel yatırımcıların ve hükümetlerin cesur adımlar atmasını gerektiriyor. İşte bu noktada Almanya'nın finansal gücü, sermaye desteği ve ortak girişimlerde risk paylaşımı belirleyici bir rol oynayabilir. Türkiye'nin proje yürütme kapasitesini Almanya'nın finansal imkanlarıyla birleştirerek iddialı dönüşüm hedeflerini finansman sağlanabilir, somut varlıklara dönüştürebiliriz.' dedi.

Bakan Bayraktar, Türkiye'nin bu yıl yenilenebilir enerji, şebeke yatırımı ve iklim konusunda hedeflerini açıklayacağı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) ev sahipliği yapacağına dikkati çekerek, 'Bugün enerji, lojistik ve inovasyon alanlarında imzalanan ticari anlaşmalar, sahada yatırım ve işbirliği yapma isteğinin şimdiden güçlü olduğunu göstermekte.' ifadesini kullandı.

Almanya'nın Kuzey Ren-Vestfalya Eyaleti Başbakanı Hendrik Wüst de bölgenin Almanya'nın ekonomik lokomotifi olduğunu, bunun temelini ise güçlü sanayisinin oluşturduğunu söyledi.

Wüst, enerji fiyatları ve enerji güvenliğinin bölge için hayati önem taşıdığını belirterek, 'Bu nedenle Alman-Türk enerji ortaklığı bizim için büyük önem taşıyor. Her zamankinden daha da önemli. Kuzey Ren-Vestfalya bu ortaklığın vazgeçilmez bir parçası.' dedi.

Türkiye'nin, Avrupa'nın en büyük rüzgar enerjisi pazarlarından biri olduğuna işaret eden Wüst, 'Ülkenin elektrik üretimi ve iletim altyapısına yatırım yaptığını görüyoruz. Türkiye'deki limanlar ve havalimanları stratejik varlıklar haline geliyor. Ülkelerimizde yatırımcılar ve teknoloji şirketleri için hala pek çok fırsat olduğunu biliyoruz. Bugün imzalanan mutabakat zaptları da bunun kanıtı.' diye konuştu.

Açılış konuşmalarının ardından çeşitli alanlarda 8 mutabakat zaptı imzalandı.

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, 'Kuzey Ren-Vestfalya, 900 milyar avroyu aşan ekonomisi, 700 binden fazla KOBİ'si ve büyük ölçekli şirketleriyle Avrupa'nın sanayi merkezlerinden biri.' dedi.

DEİK, NRW.Global Business işbirliğiyle düzenlenen Türkiye -Kuzey Ren-Vestfalya İş Forumu, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Almanya Dışişleri Bakanlığı nezdinde Devlet Bakanı Serap Güler, Kuzey Ren-Vestfalya Eyaleti Başbakanı Hendrik Wüst, NRW.Global Business Üst Yöneticisi (CEO) Felix Neugart, DEİK Başkanı Olpak, DEİK/Türkiye-Almanya İş Konseyi Başkanı Mehmet Ali Yalçındağ ve iki ülkeden 200'ün üzerinde iş dünyası temsilcisinin katılımıyla İstanbul'da yapıldı.

Forumda konuşan Olpak, 'Bölgenin yetiştirdiği büyük isimlerden biri olan Goethe şöyle yazmıştı: 'Bilmek yeterli değildir, uygulamalıyız. İstemek yeterli değildir, harekete geçmeliyiz.' İşte bu forumun ruhu da budur. Potansiyeli biliyoruz ve daha fazlasını yapmak için buradayız.' diye konuştu.

Kuzey Ren-Vestfalya'nın 900 milyar avroyu aşan ekonomisi, 700 binden fazla KOBİ'si ve büyük ölçekli şirketleriyle Avrupa'nın sanayi merkezlerinden biri ve Türk iş dünyası için doğal bir ortak olduğunu dile getiren Olpak, Kuzey Ren-Vestfalya Eyaleti Başbakanı Wüst'ün dün ifade ettiği gibi başka hiçbir bölgenin Türkiye ile bu kadar yakın sosyal ve ekonomik bağları bulunmadığının altını çizdi.

Olpak, şunları kaydetti:

'Türkiye; 86 milyonluk nüfusu, 1,7 trilyon dolarlık ekonomisi, güçlü üretim altyapısı, dinamik özel sektörü ve yüksek rekabet gücüne sahip şirketleriyle Türkiye, Avrupa ve küresel değer zincirlerine derinlemesine entegre olmuş durumdadır. Avrupa ile ilişkilerimizde ilerletmek istediğimiz dört önceliğimiz bulunuyor: Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliği, Gümrük Birliğinin modernizasyonu, bildiğiniz gibi kısaca Made in Europe ve vize meseleleri.'

Almanya Dışişleri Bakanlığı nezdinde Devlet Bakanı Serap Güler de Kuzey Ren-Vestfalya ile Türkiye arasındaki ticaret hacminin 2025 yılında 11 milyar avroya ulaştığını dile getirdi.

Bu rakamın Almanya ile Türkiye arasındaki toplam ticaretin yaklaşık beşte birine karşılık geldiğini belirten Güler, son yıllarda ikili ticaret hacminin yaklaşık 55 milyar avroyla rekor seviyeye ulaştığını vurguladı.

Güler sözlerini şöyle sürdürdü:

'Almanya, Türkiye'nin ihracatı açısından en önemli pazar olmaya devam ediyor. Yaklaşık 8 bin 600 Alman şirketi Türkiye'de faaliyet gösteriyor ve 100 binden fazla doğrudan istihdam sağlıyor. Bu rakamların arkasındaki insanlar sizlersiniz. Her iki tarafta da üretim yapan, yatırım gerçekleştiren ve istihdam yaratan sizler, pazarlarımızı birbirine yakınlaştırıyorsunuz. İşler iyi gidiyor ancak daha da iyi olabilir. Her iki tarafta da jeopolitik durumun maliyetleri artırdığını görüyoruz. Çatışmalar ve bağımlılıklar, tedarik zincirlerimizi riske atıyor. Teknolojinin her zamankinden daha hızlı değiştiği bir dönemdeyiz. Bu da yakın işbirliği yapmak ve fırsatları birlikte değerlendirmek istememizin nedenlerinden yalnızca biri.'

Güler, bu konuları Almanya ve Türkiye dışişleri bakanları arasındaki stratejik diyalog kapsamında ayrıntılı biçimde ele aldıklarını, her şeyin alınan kararların uygulamaya geçirilmesiyle ilgili olduğunu ifade etti.

Avrupa Birliği ve Türkiye'nin yaklaşık 540 milyon nüfusa sahip olduğunun altını çizen Güler, 'Bu, muazzam bir potansiyel. Bu ortak pazarın temelini Avrupa Birliği ile Türkiye arasındaki Gümrük Birliği oluşturuyor. Gerçek şu ki yakın gelecekte bu temeli modernize etmemiz gerekiyor.' ifadelerini kullandı.

NRW.Global Business CEO'su Felix Neugart ise eyaletlerinde 1 milyondan fazla Türk yaşadığını, bu durumun önemli ve son derece derin ticari ilişkilere dönüşmüş durumda olduğunu dile getirdi.

Bu ilişkilerin yalnızca kişisel bağlara ya da ticari ilişkilere dayanmadığını ifade eden Neugart, 'Aynı zamanda her iki tarafta da üretim yapan, yenilik geliştiren ve birlikte istihdam yaratan şirketlere dayanıyor.' dedi.

Kuzey Ren-Vestfalya ile Türkiye arasındaki potansiyele yönelik ilginin ne kadar yoğun olduğunu gördüklerini dile getiren Neugart, şunları kaydetti:

'Birbirimize uzun yıllara dayanan endüstriyel değer zincirleriyle bağlıyız. Türkiye, sanayi kapasitesi ve stratejik küresel bağlantılar sunuyor. Bunu izlediğimiz filmde de gördük. Biz de güçlü bir sanayi altyapısını ortaya koyuyoruz. Bu, birlikte geleceğe yönelik güçlü bir platform oluşturacak. Birlikte enerji dönüşümünü ilerletebiliriz. Daha dayanıklı tedarik zincirleri geliştirebiliriz. Lojistik faaliyetlerini ve bağlantısallığı genişletebiliriz. En önemlisi de yenilikleri ortak iş fırsatlarına dönüştürebiliriz.'

Forumda DEİK ile NRW.Global Business arasında işbirliği anlaşması imzalandı.

Ayrıca, Duisport-Arkas - Mars Logistics, Köln Bonn Flughafen - SAW - HEAŞ, Messe Düsseldorf - TÜDÖKSAD, Schmitz Cargobull - Orsan, REWE Group - Paloma Hotels, Circular Valley Foundation - Fark Labs ve Uniper - Biotrend arasında işbirliği anlaşmaları imzalandı.

Anlaşmalar kapsamında, Türkiye ile Almanya arasındaki demir yolu ve intermodal taşımacılık bağlantılarının güçlendirilmesi, havacılıkta operasyonel verimliliğin ve yolcu hizmet kalitesinin artırılması, sanayide ortak üretim ve tedarik zincirlerinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Ayrıca, enerji alanında biyometan üretimi ve Avrupa'ya ihracat olanaklarının oluşturulması, turizmde Türkiye'ye yönelik kapasitenin ve pazarlama faaliyetlerinin artırılması, döngüsel ekonomi alanında ise teknoloji transferinin sağlanması ve ortak pilot projelerin hayata geçirilmesi amaçlanıyor.

Muhabir: Firdevs Yüksel, Handan Kazancı,Gökhan Yıldız

Turkcell, 4 Ekim'e kadar devam edecek TEKNOFEST Güneydoğu'da, dijital geleceği şekillendiren teknolojilerini ve uygulamalarını sergiliyor. 5G ve yapay zeka başta olmak üzere yeni nesil teknolojilerin tanıtıldığı Turkcell standının, festival boyunca özellikle genç ziyaretçilerin uğrak noktalarından biri olması bekleniyor.

Turkcell'in, TEKNOFEST 2026 kapsamında T3 Vakfı işbirliğiyle düzenlediği 5G ve Yapay Zeka ile Akıllı Yol Güvenliği Yarışması da gençlerin yeni nesil iletişim ve yapay zeka teknolojilerinden yararlanarak gerçek hayatta kullanılabilecek çözümler geliştirmesine imkan sağlayacak.

Türkiye, Azerbaycan ve KKTC başta olmak üzere 11 ülkeden ve 150'yi aşkın üniversiteden 745 takımın başvurduğu yarışmada, ön elemeleri geçen 163 takım arasından 20 takım finale kaldı.

İstanbul Teknik Üniversitesi Ayazağa Yerleşkesi'nde gerçekleştirilen finalde takımlar, 5G ve yapay zekâ teknolojilerinden yararlanarak yol güvenliğini artırmaya yönelik çözümlerini sahada test etti.

Final etabında 'En İyi Uygulama Mimarisi', 'En İyi Sunum' ve 'Turkcell Özel Ödülü' kategorilerindeki prestij ödülleri sahiplerini buldu. Yarışmada ilk üç sırayı alan takımların ödülleri ise TEKNOFEST Güneydoğu kapsamında takdim edilecek.

Etkinlik kapsamında AA muhabirine değerlendirmede bulunan Ali Taha Koç, gençlerle buluştuklarını ve çok heyecanlı olduklarını belirterek, Turkcell'in 2018 yılında başlayan TEKNOFEST'in ilk günlerinden itibaren teknoloji altyapısını sağlayan şirket olduğunu dile getirdi.

Etkinlik alanındaki bütün altyapıları sağladıklarını aktaran Koç, 'TEKNOFEST, gençlerimizin teknolojiyi yalnızca takip etmekle kalmayıp bizzat geliştirdiği çok güçlü bir buluşma noktası. Bu ekosistemin parçası olmaktan ve her zaman olduğu gibi bilgi birikimimizi gençlerle paylaşmaktan büyük mutluluk duyuyoruz.' dedi.

Turkcell Genel Müdürü Koç, Şanlıurfa'da 5G'den yapay zekaya uzanan en yeni teknolojileri sergilerken gençlerin Turkcell standına gösterdiği ilginin kendilerini heyecanlandırdığını aktararak, 'TEKNOFEST'teki en önemli özellik; artık herkese bir öz güven katıyoruz.' diye konuştu.

Gençlerin herhangi bir problemi karşılarına aldıkları zaman ona çözüm üretebildiklerini ve bu çözümü bir ürüne, bir teknolojiye, projeye dönüştürebildiklerini gördüklerini kaydeden Koç, 'Bu, gelecekteki TEKNOFEST nesliyle beraber Türkiye'nin teknoloji atılımını, teknolojideki ilerlemesini sağlayacak bir tohum diyebiliriz esasında. Biz de Türkiye'nin Turkcell'i olarak bu tohuma biraz su dökebiliyorsak, bu tohumu biraz yeşertebiliyorsak ne mutlu bize.' diye konuştu.

T3 Vakfı işbirliğiyle düzenledikleri 5G ve Yapay Zeka ile Akıllı Yol Güvenliği Yarışması'nın da bu yaklaşımlarının güçlü bir yansıması olduğuna işaret eden Koç, 'Gençlerimizin ortaya koyduğu her çözüm, yerli teknoloji ekosistemimizi daha da güçlendiriyor. Gençleri desteklemeyi ve teknolojiyi üreten Türkiye hedefine katkı sunmayı sürdüreceğiz.' değerlendirmesinde bulundu.

Muhabir: Yunus Türk

Raporda, 2025'te yüzde 1,7 olarak gerçekleşen enerji yoğunluğu iyileşmesinin, 2030'a kadar yıllık ortalama yüzde 4'lük iyileşme hedefinin altında kaldığı ve mevcut açığın kapatılması için 2026-2030 döneminde yıllık ortalama yüzde 5,6'lık iyileşme gerektiği belirtildi.

Bu hedefe ulaşılması için özellikle binalarda, ulaşım ve sanayi sektörlerinde enerji verimliliği yatırımlarının hızlandırılması gerekiyor. Raporda, 2025'te enerji verimliliği ve tasarrufuna yönelik yapılan 369 milyar dolarlık küresel yatırımın, 2026-2030 döneminde yıllık ortalama 3,2 trilyon dolara yükseltilmesi gerektiği ifade edildi.

Verimlilik yatırımlarının önündeki önemli engeller arasında gelişmekte olan ülkelerdeki yüksek finansman ve sermaye maliyetleri yer alıyor. Raporda, gelişmekte olan ülkelerin sunduğu Ulusal Katkı Beyanlarının (NDC) yüzde 75'ten fazlasında hedeflere ulaşılabilmesi için uluslararası mali desteğe ihtiyaç duyulduğu belirtildi.

Rapora göre, son tüketim sektörlerinin doğrudan elektrifikasyonu enerji verimliliği kazanımlarının artırılmasında kilit rol oynuyor.

Elektrikli araçlar ve ısı pompaları gibi teknolojilerin fosil yakıtlı alternatiflere göre daha yüksek verimle çalışması, elektrik tüketimi artsa dahi toplam nihai enerji talebinin azaltılmasına katkı sağlıyor.

Bu kapsamda nihai enerji tüketiminde elektriğin payının 2023'teki yüzde 23 seviyesinden 2030'da yüzde 30'a yükseltilmesi gerekiyor. COP31 Başkanlığının 2035'e yönelik gündeminde ise elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının yüzde 35'e çıkarılması hedefi bulunuyor.

Raporda bu hedefe ulaşmak için elektrifikasyonun 2030 sonrasında da hızlandırılması gerektiği vurgulanırken, bunun için binalar, sanayi ve ulaştırma sektörlerinin dönüşümünün belirleyici olacağı ifade edildi.

Binaların nihai enerji tüketiminde elektriğin payının 2023'teki yüzde 36 seviyesinden 2030'da yüzde 53'e, sanayide yüzde 27'den yüzde 31'e, ulaştırmada ise yüzde 1'den yüzde 7'ye çıkarılması gerekiyor.

Bu dönüşümde elektrikli araçlar, ısı pompaları ve diğer enerji verimli elektrikli teknolojilerin yaygınlaştırılması öne çıkıyor. IRENA'ya göre elektrikli ısı pompaları geleneksel kazanlara kıyasla yaklaşık yüzde 300 ila 400, elektrikli araçlar ise içten yanmalı motorlu araçlara kıyasla yaklaşık yüzde 60 ila 80 daha yüksek verimlilik sağlayabiliyor.

Rapora göre, 2024'te yaklaşık 57 milyon olan bataryalı elektrikli ve şarj edilebilir hibrit hafif binek araçların toplam sayısının 2030'da 360 milyona yükselmesi gerekiyor.

Bu artışla elektrikli araçların 2030'da küresel araç filosunun yaklaşık yüzde 20'sini oluşturması ve ulaştırma faaliyetlerinde benzer bir paya ulaşması öngörülüyor. IRENA, söz konusu dönüşümün yalnızca araç satışlarının artmasıyla değil, şarj altyapısının geliştirilmesi, toplu taşımaya geçiş ve ulaşım talebinin azaltılması gibi politikalarla desteklenmesi gerektiğini belirtti.

Raporda, enerji verimliliği hedeflerine ulaşmak için teknolojik dönüşümün yanı sıra enerji verimliliği standartları, enerji etiketleme uygulamaları, mali teşvikler ve bina yenileme politikalarının da güçlendirilmesi gerektiği kaydedildi.

Ülkelerin, Birleşmiş Milletler'e sunduğu üçüncü nesil Ulusal Katkı Beyanları (NDC 3.0) incelendiğinde ise enerji verimliliğine yönelik taahhütlerde de açık bulunduğu görüldü. Rapora göre, incelenen 120 ulusal iklim planının yüzde 90'ında enerji verimliliğine değinilmesine rağmen ülkelerin yalnızca yüzde 43'ü ölçülebilir ve rakamsal bir verimlilik hedefi belirledi.

Muhabir: Başak Erkalan Köprübaşılı

Kalkınma ajansları, Türkiye'nin sürdürülebilir kalkınma yolculuğunda hem politika uygulayıcısı hem de yerelde paydaşları harekete geçirici rolüyle öne çıkıyor. Sürdürülebilir kalkınma yaklaşımını benimseyerek Birleşmiş Milletler'in 2030 Gündemi çerçevesinde 17 Sürdürülebilir Kalkınma Amacı'nı (SKA) gerçekleştirmeyi taahhüt eden Türkiye, buna ek olarak 2053'e kadar net sıfır emisyon hedefiyle iklim değişikliğiyle mücadele konusunda önemli bir vizyon ortaya koyuyor. Bu doğrultuda kalkınma ajansları, bulundukları bölgelerin ekonomik, sosyal ve çevresel gelişimini destekliyor. 

Ajanslar, yeşil dönüşüm, kaynak verimliliği, toplumsal kapsayıcılık ve çevresel uyum alanlarında yürütülen program ve projeler aracılığıyla Türkiye'nin ulusal ve uluslararası sürdürülebilirlik hedeflerine katkı sunuyor. Yapılan çalışmalar, Türkiye'nin Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı'na uyum sürecinde rekabetçiliğini korumasına destek veriyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Dünya Bankası işbirliğiyle yürüttüğü Sosyal Kapsayıcı Yeşil Geçiş (SoGreen) Projesi de sürdürülebilir ve kapsayıcı kalkınma alanındaki en kapsamlı girişimlerden biri olarak dikkati çekiyor. Yaklaşık 400 milyon dolar bütçeli SoGreen Projesi ile 81 ilde kadınlar ve gençler başta olmak üzere kırılgan gruplar için yeşil geçim kaynakları yaratılması, KOBİ'lerin yeşil dönüşüme adapte olması hedefleniyor.

SoGreen Projesi çerçevesinde 2025'te uygulama süreci başlatılarak, yeşil dönüşüm, sosyal kapsayıcılık ve yerel geçim kaynaklarının güçlendirilmesine yönelik destek mekanizmaları kalkınma ajansları aracılığıyla devreye alındı. Yıl içinde 15 kalkınma ajansı tarafından yürütülen hızlandırma programı çağrılarına 1234 başvuru yapıldı. Başarılı projeler için 84,8 milyon lira toplam bütçe ve 49,8 milyon lira ajans desteği öngörüldü.

Öte yandan, kalkınma ajanslarının sürdürülebilirlik odaklı çalışmaları sonucunda 2025'te gerek bölgesel gerek ulusal ölçekte önemli kazanımlar elde edildi. Ajanslar tarafından 2025 yılı boyunca mali, teknik ve yenilikçi destek mekanizmaları ile tematik bölgesel kalkınma programları kapsamında toplam 1155 proje için yaklaşık 2,8 milyar lira destek sözleşmeye bağlandı. Tematik programlar çerçevesinde verilen desteklerle, yeşil dönüşüm, sosyal içerme, üretim kapasitesinin geliştirilmesi, istihdamın artırılması ve kurumsal dayanıklılığın güçlendirilmesi bakımından önemli katkılar üretildi.

Kalkınma ajanslarının 2025 yılı sürdürülebilirlik çalışmaları, bölgesel düzeyde yeşil dönüşüm, sosyal kapsayıcılık, kurumsal kapasite ve yerel kalkınma alanlarında önemli bir birikim oluştuğunu gösteriyor. Gelecek dönemde bu birikimin daha stratejik, ölçülebilir ve uzun vadeli bir çerçeveye taşınması önem arz ediyor.

Bu çerçevede kalkınma ajanslarının gelecek dönemde proje destekleyen kurumlar olmanın ötesinde bölgelerin yeşil, dijital, kapsayıcı ve dirençli kalkınma süreçlerini yönlendiren stratejik aktörler olarak konumlarını güçlendirmesi bekleniyor. Ajansların yerel düzeyde sahip olduğu saha bilgisi, paydaş ağı ve uygulama kapasitesi, 2040 vizyonunun (yeşil, dijital, kapsayıcı ve dirençli bölgesel dönüşüm perspektifi) bölgesel düzeyde hayata geçirilmesi açısından önemli bir avantaj sunuyor.

Kalkınma ajansları için yeşil dönüşümün bölgesel kalkınma programlarının merkezine alınması, sürdürülebilirlik etkisinin ölçülmesine yönelik ortak gösterge setlerinin oluşturulması, bölgesel dayanıklılık ve afet risklerine hazırlık kapasitesinin artırılması, sosyal kapsayıcılık odaklı programların güçlendirilmesi ile finansman çeşitlilik ve sürdürülebilir yatırım kapasitesinin geliştirilmesi öncelikli alanlar olarak belirlendi.

Muhabir: Ayşe Böcüoğlu Bodur

Üretici düşük fiyatlarla karşı karşıya kalırken tüketicinin de aynı bala çok daha yüksek bedeller ödemek zorunda kaldığını dile getiren Demir, 'Üretici ile market arasındaki bu farkın makul seviyelere gelmesini ve balın satışında oluşan değerin arıcımıza adil biçimde yansımasını istiyoruz, bal fiyatı yalnızca raftaki etiket üzerinden değerlendirilmemelidir.' diye konuştu.

Demir, arıcının yıl boyunca koloni bakımı, besleme, nakil, konaklama, hastalık ve zararlılarla mücadele gibi giderleri üstlendiğine dikkati çekerek, şöyle devam etti:

'Bugünkü üretim maliyetlerini dikkate aldığımızda gerçek ve kaliteli balın kilogram başına perakende satış fiyatının 700-800 liranın altında olmaması gerekiyor. Ancak satış fiyatı kadar önemli olan konu, üreticimizin emeğinin karşılığını almasıdır.'

Arıcılık desteklerinde bu yıl önemli artış sağlandığını belirten Demir, birlik üyesi arıcılar için temel desteğin kovan başına 250 lira, birlik üyesi olmayan arıcılar için de 200 lira olduğunu söyledi. Birlik üyesi kadın veya genç arıcılara kovan başına 100 lira, gezginci arıcılara 75 lira, birinci derece tarımsal amaçlı örgüt üyelerine 50 lira ilave destek verildiğini aktaran Demir, tüm kriterleri karşılayan bir arıcının, kovan başına toplam 475 liraya kadar destekten yararlanabildiğini ifade etti.

Demir, desteklerde gerçekleştirilen bu iyileştirmeyi sektör adına olumlu bulduklarını belirterek, 'Başta Tarım ve Orman Bakanımız İbrahim Yumaklı olmak üzere düzenlemede emeği geçen tüm Bakanlık çalışanlarımıza teşekkür ediyoruz. Bununla birlikte arıcılığın sahadaki ihtiyaçlarına karşılık verecek yeni destek kalemlerinin oluşturulmasını da bekliyoruz.' dedi.

Özellikle profesyonel ve gezginci arıcılık yapan işletmelerin yüzlerce kovanın bakımını üstlendiğine işaret eden Demir, arıcılıkta iş gücü ihtiyacının giderek daha önemli hale geldiğini vurguladı. Demir, arının bakımı, beslenmesi, nakli ve konaklamasının düzenli emek istediğini anlatarak, 'Hastalık ve zararlılarla mücadele ile bal hasadı dönemlerinde bu ihtiyaç daha da artıyor. 'Belirli sayının üzerinde kovana sahip işletmelerimizden başlanarak çoban (sürü yöneticisi) desteği gibi arı bakıcısı desteğinin de hayata geçirilmesini talep ediyoruz. Bu destek, üreticimizin iş gücü ihtiyacını karşılamasına ve kolonilerine daha etkin bakım sağlamasına katkı sunacaktır.' ifadelerini kullandı.

Bal arılarında görülen hastalıklara da değinen Demir, şunları kaydetti:

'Halk arasında arı biti olarak da bilinen bilimsel adıyla varroa, arı sağlığı ve koloni verimliliği açısından önemli bir tehdit oluşturuyor. Mücadelenin yalnızca bireysel çabalarla yürütülmesi yeterli değil. Komşu arılıklardan yeniden bulaşma riski de var. Bakanlık koordinasyonunda arıcı birliklerimizin de sahadaki katılımıyla, coğrafi durum ve iklim şartları göz önünde bulundurularak belirlenen dönemlerde ülke genelinde eş zamanlı ve entegre bir toplu mücadele programı oluşturulmalıdır.'

Muhabir: Hülya Ömür Uylaş

Araştırmaya göre, sektörün yaklaşık yüzde 70'i gelecek 3 yıl içinde yeni yatırım yapmayı planlarken, bu dönemde istihdamını artırmayı planlayanların oranı ise yaklaşık yüzde 74 oldu.

Bu kapsamda, kapasite artışı yatırımları öne çıkarken, Türkiye'nin farklı rüzgar türbini bileşenleri ve ekipmanlarında geniş bir üretim altyapısına sahip olduğu görüldü.

Türkiye'de rüzgar enerjisine yönelik üretim, ana türbin bileşenlerinden daha özel ekipmanlara kadar geniş bir alana yayılıyor. Kule ve kule iç aksamı en yaygın üretim alanı olarak öne çıkarken, kanat ve alt aksamları, temel komponentler, jeneratör ve güç elektroniği de önemli üretim kalemleri arasında yer alıyor.

Elektrik ve mekanik sistemlerin yanı sıra farklı özel komponentlerin de Türkiye'de üretilmesi, sektörün geniş bir tedarik ağına sahip olduğunu gösteriyor.

Türkiye Rüzgar Enerjisi Sanayisi Envanter Araştırması, sektörün uluslararası pazarlardaki konumuna ilişkin de önemli veriler sundu.

Araştırmaya göre, Almanya, İspanya, Portekiz ve Fransa başlıca ihracat pazarları arasında yer alırken, Çin de Avrupa dışındaki önemli pazarlar arasında öne çıkıyor. Türkiye'nin özellikle Avrupa rüzgar enerjisi tedarik zincirleriyle güçlü ticari bağlantıları bulunuyor.

Araştırmada yer alan finansal veriler ve dış ticaret verileri de sektörün farklı ölçeklerdeki şirketlerden oluşan ve uluslararası pazarlara entegre bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor.

Katılımcıların yüzde 52'si rüzgar enerjisi faaliyetlerinden elde ettiği ciro bakımından 500 milyon liranın altında, yüzde 39'u 1 milyar lira ve üzerindeki ciro gruplarında bulunuyor.

İhracat tarafında ise katılımcıların yüzde 74'ü 500 milyon liranın altında ihracat geliri bildirirken, yüzde 26'lık kesim 1 milyar lira ile 5 milyar lira arasında ihracat geliri elde ediyor.

İstihdam verileri, rüzgar sanayisinin farklı iş gücü ölçeklerindeki firmaları bünyesinde barındırdığını gösteriyor. Katılımcıların yüzde 52'si doğrudan rüzgar enerjisine yönelik 49 kişiye kadar istihdam sağlarken, yüzde 21'i 500-999 kişilik istihdam aralığında bulunuyor.

Sektörün gelecek dönem beklentileri istihdam tarafında da büyümeye işaret ediyor. Katılımcıların yüzde 74'ü 3 yılda istihdamını artırmayı hedefliyor.

Sektörün yatırım ve teknoloji kapasitesine ilişkin veriler de dikkati çekiyor. Araştırmaya katılan şirketlerin yaklaşık yüzde 61'i geçerli Yatırım Teşvik Belgesi'ne sahipken, AR-GE Merkezi'ne sahip olanların oranı yaklaşık yüzde 39 seviyesinde bulunuyor.

Açıklamada değerlendirmesine yer verilen TÜREB Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Erden, araştırmanın Türkiye rüzgar sanayisinin geldiği noktayı ve önündeki fırsatları birlikte görme imkanı sunduğunu ifade etti.

Türkiye'nin rüzgar enerjisinde güçlü bir üretim merkezi olma yolunda ilerlediğini belirten Erden, şunları kaydetti:

'Sanayimizin farklı alanlarda üretim yapabilmesi ve ihracat pazarlarında yer alması önemli bir birikim oluşturuyor. Araştırmada gördüğümüz yatırım ve istihdam beklentileri de sektörün önümüzdeki döneme güvenle baktığını gösteriyor. Bundan sonraki süreçte hedefimiz, bu üretim gücünü daha yüksek yerli katma değer, daha fazla teknoloji ve daha güçlü bir ihracat yapısıyla geliştirmek.'

Muhabir: Gülşen Çağatay