AA muhabirinin Bakanlıktan edindiği bilgilere göre, Gelir İdaresi Başkanlığı, vergisel yükümlülüklerin zamanında ve doğru şekilde yerine getirilmesini sağlamak amacıyla dijital teknolojiler, yapay zeka destekli iletişim uygulamaları ve davranışsal kamu politikalarından etkin şekilde yararlanıyor.

Başkanlık, cezai yaptırımlardan önce mükelleflere rehberlik eden, bilgiye erişimi kolaylaştıran ve gönüllü vergi uyumunu güçlendiren hizmet odaklı yaklaşımını, mevzuat, denetim ve tahsilat fonksiyonlarıyla geliştiriyor.

Başkanlık, bu amaç doğrultusunda bilgilendirme ve rehberlik faaliyetlerini dijital kanallar üzerinden kesintisiz yürütürken, hak ve yükümlülüklere ilişkin güncel düzenlemeleri içeren rehberler, infografikler, videolar ve diğer dijital içerikler de hazırlıyor.

Bu kapsamda, MTV'nin ikinci taksitini 20 Temmuz itibarıyla ödemeyen 10 milyon 359 bin 275 mükellefe SMS ile hatırlatma yapıldı.

Dijital Vergi Dairesi, Başkanlığın internet sitesi, sosyal medya hesapları ve diğer dijital iletişim kanalları üzerinden yürütülen bilgilendirme faaliyetleriyle desteklenen bu çalışmalar sonucunda, temmuz ayında 12 milyon 16 bin 721 mükellef ikinci taksit ödemesini süresinde gerçekleştirdi. Böylece, MTV tahsilatında bugüne kadarki en yüksek seviyeye ulaşıldı. 2022 yılından bu yana MTV tahsilat/tahakkuk oranlarında ortalama yüzde 15 iyileşme sağlanırken temmuz ayında tahsilat 2025 yılının aynı dönemine göre yüzde 8 arttı. Bu yıl temmuz ayında mükellefler tarafından toplam 42 milyar 827 milyon 714 bin 284 lira MTV ikinci taksit ödemesi yapıldı. Ocak ve temmuz aylarında yapılan toplam tahsilat da 98 milyar 19 milyon 917 bin 864 lirayı buldu.

SMS ile hatırlatma yapılan MTV mükelleflerinin zamanında ödeme oranı, hatırlatma yapılmayan mükelleflere göre yüzde 26 daha yüksek oldu.

2025 yılında ticari, zirai, serbest meslek kazancı ile kira, ücret, menkul sermaye iradı ve değer artışı kazancı elde eden, bu yılın mart ayında beyannamesini verip gelir vergisi ikinci taksitini henüz ödemeyen 1 milyon 407 bin 625 mükellefe ödeme süresinin son günü öncesinde SMS ile hatırlatma yapıldı. Gelir vergisi mükelleflerinin yüzde 75,38'inin de temmuz ayında ikinci taksitini süresinde ödediği görüldü.

Özellikle meslek mensubu hizmetinden yararlanmayan kira, ücret, menkul sermaye iradı ve değer artışı kazancı mükelleflerine gönderilen mesajlarla vergiye gönüllü uyum desteklendi.

Gelir İdaresi Başkanlığı, işe yeni başlayan mükelleflere de rehberlik hizmeti veriyor. 2024 yılından itibaren sürdürülen bilgilendirme çalışmaları kapsamında haziran sonu itibarıyla 912 bin 615 yeni mükellefe SMS yoluyla rehberlik yapıldı.

Gönderilen mesajlarda yer alan bağlantılar sayesinde mükellefler, Başkanlıkça hazırlanan rehber ve broşürlere kolaylıkla ulaşabiliyor. Bu rehberlerde vergi uygulamalarında karşılaşılabilecek özel durumlar, mükellef hakları, bildirim yükümlülükleri, belge düzeni, defter tutma, muhafaza ve ibraz ödevleri ile diğer vergisel yükümlülükler ayrıntılı şekilde anlatılıyor. Ayrıca, yeni mükelleflere Dijital Vergi Dairesi üzerinden yapılabilecek işlemler ve vergi ödeme kanalları hakkında da kapsamlı bilgi sunuluyor.

Başkanlık, mükelleflerin yararlanabileceği yeni düzenlemeler hakkında da kapsamlı bilgilendirme faaliyetleri yürütüyor.

Vergi dairesine borcu bulunan mükelleflere düşük oranlı tecil faiziyle uzun süreli taksitlendirme imkanı sağlayan uygulama 31 Ağustos'ta sona erecek. Başkanlık, bu avantajdan daha fazla mükellefin yararlanabilmesi amacıyla 'Vergi Dairesine Olan Borçların Düşük Oranlı Tecil Faizi ile Taksitlendirilmesi Rehberi', infografikler ve bilgilendirici videolar hazırlayarak kamuoyunun kullanımına sundu.

Gerçek ve tüzel kişilere ait yurt dışında ve yurt içinde bulunan bazı varlıkların ekonomiye kazandırılmasına yönelik uygulama da 31 Temmuz 2027 tarihine kadar devam edecek. Başkanlık tarafından hazırlanan rehber ve infografiklerle bildirime konu edilebilecek varlıklar, uygulamadan yararlanabilecek kişi ve kurumlar, bildirim ve transfer süreçleri, kanuni defter kayıtları, uygulanacak vergi oranları ile vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmaması için gerekli şartlar ayrıntılı şekilde kamuoyuna anlatılıyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de mükellefin vergiye gönüllü uyumunun artırılmasına yönelik çalışmaların önemine işaret ederek, şunları kaydetti:

'Vergi sisteminde önceliğimiz, mükelleflerimizin yükümlülüklerini doğru, kolay ve zamanında yerine getirebilecekleri bir yapı oluşturmaktır. Dijital uygulamalar, davranışsal kamu politikaları ve mükellef odaklı hizmet anlayışımızla gönüllü uyumu güçlendirmeye devam ediyoruz. Vergisini zamanında ve eksiksiz ödeyerek ülkemizin kalkınmasına ve kayıtlı ekonominin güçlenmesine katkı sağlayan tüm mükelleflerimize teşekkür ediyorum. Gelir İdaresi Başkanlığımız da mükelleflerimizin yanında olmaya, rehberlik etmeye ve vergiye gönüllü uyumu artıracak uygulamaları geliştirmeye kararlılıkla devam edecektir.'

Muhabir: Deniz Çiçek Palabıyık, Mert Davut

Rapora göre, dünya genelinde bu yıl 459 gigavatsaat yeni batarya kapasitesinin devreye alınması bekleniyor. Bu miktar, 2025'te eklenen 307 gigavatsaatlik kapasiteye göre yüzde 50 artışa işaret ediyor.

Ember'in hesaplamasına göre, bu yıl kurulan yeni bataryalar, günlük güneş enerjisi üretiminin yüzde 34'ünü akşam saatlerine kaydırabilir. Bu oran 2025'te yüzde 18, 2021'de ise yüzde 4 seviyesinde bulunuyordu.

Raporda, yüzde 34'lük oranın teorik bir üst sınır olduğu, uygulamada tüm bataryaların güneş elektriğini güneşsiz saatlere taşımak amacıyla kullanılmadığı ve bazı sistemlerin yeterince kullanılmadığı belirtiliyor. Bataryaların potansiyellerinden tam olarak yararlanılabilmesi için daha iyi bir piyasa tasarımı ve optimizasyon gerekiyor.

Bataryaların önem kazanmasında güneş enerjisi üretiminin gün içindeki dağılımı da etkili oluyor. Güneş enerjisinin küresel elektrik üretimindeki payı yılın ilk yarısında yüzde 10'u aşarak rekor seviyeye ulaşırken, küresel güneş üretimi 2023'ün ilk yarısındaki 769 teravatsaatten 2026'nın aynı döneminde 1564 teravatsaate yükseldi.

Ember'in hesaplamasına göre, 2026'nın ilk yarısındaki ortalama bir günde güneş enerjisi 11.00-14.00 saatlerinde küresel elektrik talebinin yüzde 25'inden fazlasını karşılarken, 20.00-05.00 saatlerinde doğrudan güneş üretiminin payı sıfıra yaklaşıyor. Bu durum, gündüz saatlerindeki üretimin depolanarak talebin devam ettiği güneşsiz saatlerde kullanılmasını sağlayan bataryaların önemini artırıyor.

Batarya yatırımlarındaki hızlanmayı destekleyen gelişmeler arasında depolama maliyetlerindeki düşüş öne çıkıyor.

Rapora göre, özellikle lityum demir fosfat teknolojisindeki gelişmelerle batarya depolama sistemlerinin küresel ortalama kurulum maliyeti 2010'da kilovatsaat başına 2 bin 634 dolar seviyesindeyken, 2025'te 140 dolara kadar geriledi.

Böylece maliyetler 15 yılda yüzde 95 azalırken, bataryaların performans, güvenlik ve çevrim ömründe de gelişme kaydedildi. Ember, bu gelişmelerle batarya depolamanın, düşük maliyetle gündüz güneşten üretilen elektriği güneşsiz saatlere taşıyabilecek ekonomik ve ölçeklenebilir bir araç haline geldiğini belirtiyor.

Güneş ve batarya sistemlerinin birlikte kurulması da yaygınlaşıyor. Dünya genelinde 2025'te devreye alınan yeni büyük ölçekli güneş enerjisi kapasitesinin yaklaşık dörtte biri batarya sistemleriyle birlikte kuruldu.

Batarya kapasitesinin hızla arttığı bazı pazarlarda güneş enerjisi ve bataryaların akşam saatlerindeki elektrik talebindeki payı da yükseliyor.

Bulgaristan ve Şili, 2025'te günlük yeni güneş enerjisi üretimlerinin dörtte üçünden fazlasını güneşin olmadığı saatlere kaydırabilecek kadar yeni batarya kapasitesi kurarak küresel ölçekte öne çıktı. Bu oran Bulgaristan'da yüzde 77, Şili'de yüzde 76 olurken, Avustralya yüzde 60 ile onları takip etti.

ABD'de güneş enerjisinin yoğun üretildiği Kaliforniya eyaletinde ise yılın ilk yarısında ortalama bir günde güneş ve bataryalar 19.00-21.00 saatlerinde elektrik talebinin dörtte birinden fazlasını karşıladı.

Şili ve Bulgaristan'da 2023'ün ilk yarısında akşam saatlerinde güneş enerjisinin katkısı yok denecek kadar azken, bu yılın ilk yarısındaki ortalama bir günde bataryalar, 19.00-21.00 saatlerinde elektrik talebinin Şili'de yüzde 10'undan fazlasını, Bulgaristan'da ise yüzde 24'ünü karşıladı.
 

Raporda, batarya yatırımlarındaki artışın tek başına yeterli olmadığı, depolama sistemlerinin enerji arbitrajı, yan hizmetler ve kapasite ödemeleri gibi farklı gelir kaynaklarına erişebilmesini sağlayacak piyasa tasarımının da önem taşıdığı vurgulanıyor. Ember'e göre, güneş enerjisindeki bir sonraki büyüme aşamasında bataryaların ne kadar hızlı devreye alınacağı ve elektrik sistemlerine ne ölçüde etkin entegre edileceği belirleyici olacak.

Muhabir: Gökçe Topbaş

ABD'de Üretici Fiyat Endeksi temmuzda aylık bazda değişmezken yıllık yüzde 4,7 artarak beklentilerin altında kaldı. Üretici enflasyonunun alt kalemlerinde enerji maliyetlerindeki düşüşün sürmesi dikkati çekti.

Perakende satışların temmuzda yüzde 0,6 azalması ise ekonomik faaliyette yavaşlamaya işaret etti.

Söz konusu verilerin ardından ABD Merkez Bankasının eylülde faiz artırımına gideceğine yönelik beklentiler zayıfladı.

Buna karşın Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, yüksek enflasyonla mücadele için faizlerin artırılması gerektiği yönündeki görüşünü yineledi.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık yüzde 4,70 seviyesine yükselirken dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99,7 seviyesine çıktı.

Analistler, uzun vadeli tahvil faizleri ile dolardaki sınırlı yükselişin, enflasyon verilerinin emtia fiyatlarına sağladığı desteği kısmen sınırladığını kaydetti.

Değerli metallerde, ABD'de açıklanan enflasyon ve perakende satış verilerinin para politikasına ilişkin beklentiler üzerindeki etkisiyle karışık bir seyir izlendi.

Enflasyonun hız kestiğine işaret eden veriler ve perakende satışlardaki düşüş, ABD Merkez Bankasının eylülde faiz artırmayacağına yönelik beklentileri güçlendirerek altın ve gümüş fiyatlarını destekledi.

Buna karşın, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizindeki yükseliş ve dolar endeksinin haftayı sınırlı artışla tamamlaması, faiz getirisi bulunmayan değerli metallerde yükselişi sınırladı. Hammack'ın faiz artırımı çağrısı da para politikasına ilişkin belirsizliklerin sürdüğüne işaret etti.

Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 1,8 ve altında yüzde 0,8 artarken paladyumda yüzde 4,7 ve platinde yüzde 0,1 geriledi.

Baz metallerde arz endişeleri ile Çin'deki talep görünümüne ilişkin belirsizlikler fiyatlamaların ayrışmasına neden oldu.

Çin'de tüketici enflasyonunun temmuzda yıllık yüzde 0,5 ile beklentilerin altında kalması ve üretici fiyatlarındaki yıllık artışın yüzde 3,5'e yavaşlaması, iç talebin gücüne ilişkin endişeleri artırdı.

Bakır fiyatları, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin bakır ve kobalt konsantresi ihracatını yasaklamasının ardından rafine metal arzına ilişkin endişelerin artmasıyla yükseldi. Londra Metal Borsası'ndaki bakır stoklarının hafta boyunca gerilemesi de fiyatlardaki artışı destekledi.

Çinkoda, Çin'in bazı üretim bölgelerinde etkili olan şiddetli yağış ve sellerin maden ve izabe faaliyetlerini aksatabileceğine yönelik endişeler öne çıktı.

Alüminyum fiyatları ise Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Al Taweelah izabe tesisinde üretimin kademeli olarak artırılacağına yönelik açıklamaların Körfez Bölgesi'ndeki arz endişelerini azaltmasıyla geriledi. Avustralya'nın en büyük alüminyum tesisinin faaliyetlerini sürdürmesi için finansman sağlanması da arz görünümünü destekledi.

Baz metallerde tezgah üstü piyasada geçen hafta libre bazında fiyatlar çinkoda yüzde 1,2, bakırda yüzde 0,5 ve kurşunda yüzde 0,2 artarken alüminyumda yüzde 1,3 ve nikelde yüzde 1,2 geriledi.

Petrol fiyatlarında Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişleri ile ABD ve İran'dan gelen çelişkili açıklamalar oynaklığın artmasına neden oldu.

Pakistan hükümetinden kaynaklar, ABD ile İran'ın 17 Ağustos'ta sona erecek 60 günlük ateşkesi uzatma konusunda anlaştığını bildirdi. İranlı üst düzey bir yetkilinin ise ateşkesin uzatılmasına ilişkin görüşme yapılmadığını açıklaması diplomatik sürece ilişkin belirsizlikleri artırdı.

ABD yönetiminin İran'a yönelik deniz ablukasını süresiz sürdürebileceğine ilişkin açıklamaları, görüşmelerde kalıcı ilerleme sağlanamaması ve Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik saldırıların sürmesi küresel petrol arzına ilişkin endişeleri güçlendirdi.

Rusya'nın Novorossiysk limanındaki enerji ihracat altyapısına yönelik saldırılar da petrol fiyatlarını destekledi.

Buna karşın, ABD'de ticari ham petrol stoklarının 7 Ağustos'ta sona eren haftada 17,4 milyon varil artması ve küresel petrol talebi tahminlerinin aşağı yönlü güncellenmesi fiyatlardaki yükselişi sınırladı.

Doğal gazda yüksek üretim ve depolardaki gaz miktarının beş yıllık ortalamanın üzerinde bulunması fiyatları baskıladı.

ABD'de doğal gaz stokları artarken, ABD'nin Teksas eyaletinde bulunan ve ülkenin önemli sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracat terminallerinden biri olan Freeport LNG tesisindeki bakım çalışmaları da LNG ihracatına yönelik doğal gaz talebini azalttı.

Bununla birlikte, haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7 artarken, doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı yüzde 2,2 geriledi.

Tarım emtialarında ABD Tarım Bakanlığının ağustos ayı WASDE raporu ile Karadeniz'de tahıl sevkiyatını tehdit eden saldırıların etkisi öne çıktı.

Buğday fiyatları, Ukrayna'nın Rusya'nın Novorossiysk limanına düzenlediği saldırının ardından önemli tahıl terminallerinde faaliyetlerin durmasıyla yükseldi. Rusya'nın Ukrayna'nın İzmail Limanı'na yönelik saldırısı da Karadeniz'den tahıl sevkiyatının aksayabileceğine yönelik endişeleri artırdı.

ABD Tarım Bakanlığının ülkedeki buğday üretimi ve dönem sonu stoklarına ilişkin tahminlerini düşürmesi de fiyatları destekledi.

Mısırda ABD Tarım Bakanlığının dönüm başına verim tahminini 183 kileden 180,7 kileye indirmesi ve dönem sonu stok beklentisini aşağı yönlü güncellemesi öne çıktı. Hasat edilecek alan tahmininin artırılması ise fiyatlardaki yükselişi sınırladı.

Soya fasulyesinde verim tahmininin düşürülmesi ve güçlü işleme talebi fiyatları desteklerken ekim alanındaki artış nedeniyle üretim tahmininin yükseltilmesi daha güçlü bir yükselişi engelledi.

Pirinçte ABD Tarım Bakanlığının üretim tahminini artırması ve dönem sonu stok beklentisini yükseltmesi fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.

Pamukta ABD üretim ve verim tahminlerinin düşürülmesi ile olumsuz hava koşullarının mahsul kalitesini zayıflatması fiyatları destekledi.

Şeker fiyatları, Brezilya'da haziran ayı şeker üretiminin yıllık yüzde 15 azalması ve şeker kamışının daha büyük bölümünün etanol üretimine yönlendirilmesiyle yükseldi.

Kahvede Brezilya'daki kuru havanın hasadı hızlandırması ve ülkenin temmuz ayı kahve ihracatının yıllık yüzde 9,9 artması fiyatları baskılarken, düşük borsa stokları kayıpları sınırladı.

Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 7,7, mısırda yüzde 4,7 ve soya fasulyesinde yüzde 1,3 artarken, pirinçte yüzde 1,7 geriledi.

ABD'deki Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar şekerde yüzde 0,9 ve pamukta yüzde 0,4 artarken kahvede yüzde 1,2 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 1,9 düşüşle tamamladı.

Muhabir: Tunahan Kükürt

Kamuda çalışan personelin 3 milyon 582 bin 25'inin kadrolu, 419 bin 801'inin sözleşmeli, 1 milyon 267 bin 501'inin sürekli işçi, 50 bin 418'inin geçici işçi, 97 bin 381'inin diğer kategorilerde olduğu görüldü.

Kamuda çalışan personelin alt dağılımı incelendiğinde, burada istihdam edilenlerin yüzde 67,9'una karşılık gelen 3 milyon 676 bin 689 kişinin genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinde çalıştığı belirlendi. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinde geçen yılın ikinci çeyreğinde 3 milyon 595 bin 888 kişi görev yapıyordu.

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitülerinde, geçen yılın ikinci çeyreğinde 321 bin 348 kişi istihdam edilirken, bu yılın ikinci çeyreğinde sayı 3 bin 673 artışla 325 bin 21'e ulaştı.

Sosyal güvenlik kurumlarında çalışan sayısı söz konusu dönemde 363 kişi artarak 42 bin 500'e çıktı.

Aynı dönemde özel bütçeli diğer idarelerde çalışan sayısı 7 bin 626 kişi artışla 111 bin 792'ye, diğer kamu idarelerindeki personel sayısı da 146 kişi yükselişle 6 bin 385 oldu.

Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birliklerindeki personel sayısı geçen yıla göre 2 bin 407 artışla 174 bin 77'ye çıktı.

Belediye iktisadi teşekküllerinde istihdam oranı aynı dönemde 31 bin 15 artışla 665 bin 163'ten 696 bin 178'e yükseldi.

İl özel idarelerinde 2025'in ikinci çeyreğinde 7 bin 991 kişi istihdam edilirken, bu yılın ikinci çeyreğinde sayı 169 kişi artışla 8 bin 160 oldu.

Muhabir: Hülya Ömür Uylaş

Yaşanan depremler, hem ülke genelinde hem de afetlerden etkilenen bölgelerde Zorunlu Deprem Sigortası'nın önemini bir kez daha ortaya koydu.

Bu kapsamda, Marmara Depremi'nin ardından 2000 yılında kurulan DASK, Türkiye'de Zorunlu Deprem Sigortası'nın edindirilmesi, uygulanması ve yönetilmesinden sorumlu tüzel kimliğe sahip bir kamu kuruluşu olarak faaliyetlerini sürdürüyor.

Devletin finansal güvence olarak sunduğu DASK poliçesi, konutları depreme ve depremin doğrudan neden olduğu yangın, infilak, yer kayması ve tsunami gibi afetlere karşı teminat altına alıyor.

DASK'tan edinilen bilgiye göre, ülke genelinde Zorunlu Deprem Sigortası poliçesi bulunan konutların oranı yüzde 58 seviyesinde bulunuyor. Zorunlu Deprem Sigortası yaptırılan toplam konut sayısı da 11 milyon 700 bin 223 oldu.

En yüksek sigortalılık oranı yüzde 65 ile Marmara Bölgesi'nde görüldü. Bu bölgeyi sırasıyla yüzde 64 ile Doğu Anadolu, yüzde 63 ile Güneydoğu Anadolu, yüzde 59 ile Ege ve Akdeniz, yüzde 51 ile İç Anadolu bölgeleri takip etti. En düşük sigortalılık oranı yüzde 45 ile Karadeniz Bölgesi'nde kaydedildi.

Öte yandan, kurumun faaliyete başladığı 2000 yılından bu yana Türkiye genelinde 1397 hasar yapıcı deprem meydana gelirken toplam 867 bin 275 ihbar alındı.

Bu süreçte en fazla deprem, 175 sarsıntıyla 2020 yılında yaşanırken bunu 123 depremle 2021 yılı takip etti. En fazla ihbar ise 653 bin 81 ile 2023 yılında alındı. İhbar adedinde ikinci sırada 76 bin 431 ile 2020 yılı yer aldı.

DASK Genel Sekreteri Balkır Demirkan, Marmara Depremi'nin yıl dönümü dolayısıyla AA muhabirine sigortalılık oranları, kurumun 25 yılı aşkın deneyimi, hasar ödeme kapasitesi ve gelecek vizyonu hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Faaliyet gösterdikleri dönemde yaşanan en büyük depremin Kahramanmaraş depremleri olduğunu belirten Demirkan, söz konusu depremlerde DASK'ın, sigorta sektörünün ve devletin büyük bir sınav verdiğini dile getirdi.

Demirkan, DASK'ın kurumsal yapısındaki değişimin 6 Şubat 2023 depremleri öncesinde başladığını anımsatarak, bu yapının, ihtiyaçlar ve oluşan hasarların sonuçlarına göre yeniden şekillendiğini ifade etti.

Kurumun bugüne kadar 1000'in üzerinde deprem elleçlediğini, birçok sigortalının zararını hızlı şekilde karşıladığını ifade eden Demirkan, 'Maraş depreminde 9 ayda 540 bin dosyayı elleçledik ve 39 milyar lira tutarında bir hasar ödedik. Bu önemli bir deneyim oldu. Dünya çapında böyle bir operasyonu gerçekleştiren kurum yok. DASK olarak bundan gurur duyuyoruz.' şeklinde konuştu.

Demirkan, Kahramanmaraş depremlerindeki toplam 104 milyar dolarlık finansal zararın yaklaşık 5,5 milyar dolarının sigorta sektörü tarafından karşılandığını belirterek, bunun önemli bir miktarının (1,6 milyar dolar) da DASK'ın kapasitesi çerçevesinde gerçekleştiğine dikkati çekti.

Demirkan, Türkiye genelinde zorunlu deprem sigortalılık oranının mevcut seviyesine (yüzde 58) işaret ederek, 'Kurum olarak olduğumuz yerden memnun değiliz. Sebebi şu, yüzde 100 sigortalılık oranı, zaten kanunda da yazdığı gibi hedefimiz. Dolayısıyla yüzde 99 olsa da memnun olmayacaktık, yüzde 98 olsa da memnun olmayacaktık. Yüzde 58 bizim için yeterli bir seviye değil. Amacımız yüzde 100. Yüzde 100 olana kadar memnun olamayacağız, çalışacağız.' ifadelerini kullandı.

Bu hedefe ulaşılması halinde, olası büyük bir depremde yurt dışı piyasalardan Türkiye'ye finansman girişi sağlanabileceğini söyleyen Demirkan, havuz büyüdükçe daha fazla yarayı sarabileceklerini ve bu korumayı daha ucuza alabileceklerini aktardı.

Demirkan, sigortalılık oranının bölgeden bölgeye değişiklik gösterdiğine de değinerek, 'Bu, tamamen sigortalılık, DASK, deprem bilinciyle ilintili. Sık sık depremlerle karşılaşılan yerlerde sigortalılık oranı daha yüksek, daha az depremle karşılaşılan yerlerde daha düşük.' diye konuştu.

Depremlerin görece seyrek yaşandığı Konya ve Karadeniz gibi bölgelerde deprem sigortası yaptırma eğiliminin düşük olduğunu veya poliçelerin genellikle ertesi yıl yenilenmediğini aktaran Demirkan, bu noktada DASK'ın sel, dolu ve yangın gibi her yıl yaşanan diğer doğal afetleri de kapsayacak şekilde genişletilmesini öngören Zorunlu Afet Sigortası (ZAS) Kanunu'nun önemine dikkati çekti.

Balkır Demirkan, deprem bilincini artırmak üzere kamusal paylaşımlar yürüttüklerini, acenteler, sigorta şirketleri, bölge ofisleri ve DASK tırı aracılığıyla bu bilinci ve poliçe sayısını artırmaya yönelik çabalarını sürdürdüklerini anlattı.

Kurumun gelecek dönem hedeflerinden de bahseden Demirkan, 'Önümüzdeki 5 yılın projeksiyonunu hazırladık. 'Daha iyi nereye getirebiliriz?' diye üzerinde çalışıyoruz. Günün koşulları doğrultusunda yapay zekayı hem üretim süreçlerine hem hasar süreçlerine nasıl entegre ederiz, bunun çabası içerisindeyiz.' dedi.

Demirkan, birkaç pilot projenin devam ettiğini bildirerek, sigortalılara olası deprem durumunda daha hızlı, efektif ve doğru hasar ödeyebilmek için süreçlerini yapay zeka destekli yürüttüklerini dile getirdi.

Balkır Demirkan, üretim kısmında da ürünlerin daha hızlı satılabilmesi ve sigortalıların bunlara daha kolay erişilebilmesi için düzenleyici otoriteleriyle de görüşerek neler yapabilecekleri üzerinde çalıştıklarını belirtti.

DASK Genel Sekreteri Demirkan, Marmara Depremi'nin yıl dönümü vesilesiyle vatandaşlara ve sigortalılara şunları söyledi:

'Şu andaki kapasitemiz olası bir Marmara depremini rahatlıkla karşılayacak seviyededir. Sigortalılarımız bu konuda müsterih olsun. Aynı zamanda sigorta poliçelerinde her ay enflasyon oranında artan bir teminat tutarımız var. O açıdan da sigorta sahiplerinin gönülleri rahat olabilir. Yaptırmayanların bir an önce poliçelerini yaptırmasını şiddetle tavsiye ediyoruz. Çünkü depremin ne zaman geleceğini hiç kimse bilemez. (Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü tarafından) Türkiye'de yeni bir deprem fay haritası yayımlandı, 400 (civarında) değil 700 tane aktif fay olduğu ortaya çıktı. Dolayısıyla her an bir depremle karşı karşıya gelme olasılığımız çok yüksek. Bir de yenileme hususu çok önemli. Sigortalılığın tamamında ve DASK'ta da böyle, düzenli ve sürekli yenilediğiniz zaman hasarla karşılaşma riskiniz giderek küçülüyor. Çünkü bir dönem yaptırmayıp, ertesi gün depremle karşılaşan birçok vatandaşımızla biz de maalesef karşı karşıya geldik. Maraş'ta da bu oldu. Dolayısıyla bugün olmaz, yarın olmaz demeyip poliçemizi yaptırmamız ve hiç ara vermeden de sürekli bir şekilde yenilememiz lazım.'

Muhabir: Bahar Yakar

Bakanlıkça, gümrük kapılarında yürütülen modernizasyon, kapasite artırımı ve altyapı yatırımlarıyla, ticaretin daha kolay ve güvenli şekilde gerçekleştirilmesinin sağlanması amaçlanıyor. Bu kapsamda nisan ayında modernizasyon çalışmaları tamamlanarak açılan Gürbulak Gümrük Kapısı, 20 peronla hizmet verecek şekilde yeniden düzenlendi.

Söz konusu kapıdaki yenileme çalışmaları sonucunda saha büyüklüğü 320 dönüme, araç tarama x-ray sayısı ise 4'e çıkarıldı. Ayrıca, gümrük ve yolcu işlemlerinin daha hızlı, konforlu ve güvenli bir ortamda gerçekleştirilmesi için toplam 11 muayene platformu ile Tarım ve Orman Bakanlığı kontrollerine tabi eşya için kontrol noktası inşa edildi.

Halihazırda 9 gümrük kapısında yapım ve proje çalışmaları devam ediyor. Bu doğrultuda, Hatay'daki Yayladağı ve Hakkari'deki Üzümlü gümrük kapılarının modernizasyonu için çalışmalar sürdürülürken, yıl sonuna kadar Derecik Gümrük Kapısı'nın kapasitesinin artırılması için çalışmalara başlanılması planlanıyor.

Dereköy, Cilvegözü, Öncüpınar ve Akçakale gümrük kapılarında modernizasyon projelerine ilişkin çalışmalar da sürüyor. Çobanbey ve Karkamış gümrük kapılarında ise proje hazırlıkları devam ediyor.

Türkiye'nin enerji ve lojistik merkezi olma konumunu pekiştirecek olan Zengezur Koridoru'nun açılmasıyla ticaret ve ulaşım trafiğinin artması bekleniyor, bu doğrultuda Iğdır'daki Dilucu Gümrük Kapısı'nın kapasitesinin artırılması için arazi çalışmaları yapılıyor.

Gelincik Gümrük Kapısı'nın açılmasıyla ilgili kapının kurulacağı alanın belirlenmesi için İran ile görüşmeler sürdürülüyor.

Suriye'deki rejim değişikliğinin ardından ülkenin yeniden inşası ve bölgesel istikrarın sağlanmasına yönelik çalışmalar yoğunlaşırken, Türkiye'nin bu ülke sınırındaki gümrük kapılarında modernizasyon ve kapasite artırımı devam ediyor.

Bu doğrultuda yılın 7 ayında bölgedeki gümrük kapılarında yapılan çalışmalar kapsamında, Yayladağı Gümrük Kapısı'nda 17 dönüm olan mevcut sahayı 23 dönüme, peron sayısını ise 2'den 4'e çıkaracak inşaat çalışmalarının yüzde 33'ü tamamlandı.

Akçakale Gümrük Kapısı'nı genişletmek için Milli Savunma Bakanlığına ait 24 dönümlük mayınlı arazi temizlendi. Toprak Mahsulleri Ofisine (TMO) ait yaklaşık 59 dönümlük arazi de Ticaret Bakanlığına tahsis edildi. Yürütülen imar çalışmalarıyla geniş bir sahada, gümrük kapısının büyütülmesi ve modernize edilmesine yönelik kapsamlı bir dönüşüm projesi yürütülüyor.

Öncüpınar Gümrük Kapısı'nda hizmet binası yapımına yönelik imar ve proje çalışmaları da devam ediyor.

Çobanbey Gümrük Kapısı'nda ise 21 dönümlük mevcut sahanın, 71 dönüme çıkarılması için çalışmalar yapılıyor.

Karkamış Gümrük Kapısı'nda kalıcı hizmet binaları inşa etmek için çalışmalara başlandı. Bu kapsamda mevcut 15 dönümlük saha, genişletilerek 90 dönüme çıkarılacak.

İç gümrük olarak hizmet veren Nusaybin Gümrük Kapısı'nda tüm altyapı ve üstyapı çalışmaları tamamlanırken, Suriye'nin Kamışlı bölgesinde bir gümrük kapısı açılması halinde burası da faaliyete başlayacak.

Muhabir: Seda Tolmaç

Ankara sanayisinin süreçten alabileceği payın yanında firmaların yeni döneme hazırlanmak için atması gereken adımlara ve ASO'nun üyelerine yönelik yol haritasına da yer verilen raporda, zirvenin kalıcı etkisinin yalnızca açıklanan mali büyüklüklerle değil, savunma üretimi ve tedarik yapısında öngörülen dönüşümle birlikte değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

'Mülkiyetten kapasiteye' yaklaşımıyla, fabrikaya sahip olmanın yanında belgelenmiş üretim kapasitesine üretim ağları üzerinden erişimin de yeni dönemde stratejik bir seçenek haline gelmesi de raporda vurgulandı.

Zirvede 50 milyar doların üzerinde yeni tedarik planlamasının ilan edildiği belirtilen raporda, bu tutarın ortak NATO bütçesi değil, müttefiklerin ulusal tedarik ilanlarının toplamından oluştuğuna işaret edildi. Raporda, NATO'nun yeni sanayi stratejisinin ise mevcut üretim kapasitesini ve talep alanlarını daha görünür hale getirerek firmaların uluslararası tedarik zincirlerine katılımı açısından yeni imkanlar sunduğunun da altı çizildi.

Raporda, savunma sanayisinin kalbi Ankara'nın güçlü üretim ve teknoloji altyapısının farklı sektörlerde faaliyet gösteren ve üretim kapasitesi dönüştürülebilir firmalar için de yeni fırsatlar sunduğuna dikkat çekildi.

NATO'nun yeni üretim yaklaşımının Ankara açısından sunduğu fırsatların sadece halihazırda savunma sanayisinde faaliyet gösteren firmalarla sınırlı olmadığı belirtilen raporda, yeni dönemde kendi ürün ve teknolojisiyle savunma sanayisinde yer alan firmaların yanı sıra özgün savunma ürünü bulunmasa da belgelenmiş üretim kapasitesine, makine altyapısına ve teknik yeterliliğe sahip sanayi kuruluşlarının da sisteme katılabileceği ifade edildi.

Raporda, NATO'nun kriz dönemlerinde üretimi hızla artırma yaklaşımının sivil sanayi açısından da yeni bir alan oluşturduğuna işaret edilerek, gıda işleme, otomotiv yan sanayi, plastik, kimya, kauçuk ve ambalaj gibi sektörlerde faaliyet gösteren firmaların, üretim kapasitelerini gerektiğinde farklı ihtiyaçlara uyarlayarak bu üretim yapısının parçası olabilecekleri kaydedildi.

Yeni sistemin Ankara sanayisi açısından yalnızca fırsat üretmeyeceği ifade edilen raporda, üretim kapasitesinin uluslararası sistemlerde görünür hale gelmesinin Ankara'daki firmalara yeni müşterilere erişim imkanı sağladığı, aynı zamanda benzer kabiliyetlere sahip yurt içi ve yurt dışındaki üretim merkezleriyle rekabeti de artıracağı, bu nedenle firmaların yalnızca sipariş hacmine değil, değer zincirindeki konumlarına da odaklanmalarının önem taşıdığı vurgulandı.

Raporda üretim kapasitesini kullandıran ancak bu süreçte tasarım, fikri mülkiyet, müşteri ilişkisi ve teknolojik öğrenme kapasitesini geliştiremeyen firmaların, ciro artışına rağmen kolay ikame edilebilir bir alt yüklenici konumunda kalabilecekleri uyarısında da bulunuldu.

Açıklamada rapora dair görüşlerine yer verilen ASO Başkanı Seyit Ardıç, Ankara'nın savunma sanayisindeki gücünün, sektörün önde gelen büyük kuruluşlarının yanı sıra geniş bir üretim altyapısına dayandığını belirtti.

Dünyanın en büyük 100 savunma sanayi şirketi arasında yer alan 5 Türk firmasının ASO üyesi olduğuna dikkati çeken Ardıç, çok sayıda KOBİ'nin de üretim ve mühendislik kabiliyetleriyle savunma sanayisinin tedarik zincirinde yer aldığını bildirdi.

Ardıç, Ankara'nın sahip olduğu üretim gücünün uluslararası değer zincirlerinde daha güçlü bir konuma taşınması gerektiğini vurgulayarak, 'Gücümüz tezgahtadır, geliştireceğimiz alan ise bu gücün değer zincirindeki konumudur. Ankara güçlü bir üretim kapasitesine sahiptir, ancak kazandığı pay, ürettiğinin gerisinde kalmaktadır.' ifadelerini kullandı.

Firmaların uluslararası sistemlerde görünür hale gelmesinin tek başına yeterli olmadığını anlatan Ardıç, üyeleri belgelendirmenin tek başına iş getireceği düşüncesiyle hareket edilmemesi gerektiğini aktardı.

Ardıç, belgenin, rekabette elenmemenin koşulu olduğuna ancak seçilmenin garantisi olmadığına işaret ederek, yeni üretim ağlarının, Ankara sanayisi için önemli fırsatlar sunduğunu bildirdi.

Temel hedeflerinin Ankara'daki firmaların kapasite sağlayıcısı olmanın ötesine geçerek stratejik iş ortaklarına dönüşmesini sağlamak olduğunu belirten Ardıç, şu değerlendirmede bulundu:

'Her sanayicimizin kendisine yönelteceği ilk soru, 'Fabrikamızdaki üretim kapasitesi ve makine altyapısı, uluslararası tedarik zincirlerinde görünür olacak şekilde belgelenmiş midir?' İkinci soru ise şudur: 'Görünür olduğumuzda bizi tercih edilir ve zamanla vazgeçilmez kılacak hangi güce sahibiz?' Birinci soruya yanıtı olan firmalarımız yarışa girebilir, ikinci soruya güçlü bir cevap verebilen firmalarımız ise yarışı kazanabilir. Ankara'mız güçlü bir üretim kapasitesine sahiptir. Şimdi bu gücü, ölçme, belgeleme ve uluslararası sistemin vazgeçilmez bir parçasına dönüştürme zamanıdır.'

Muhabir: Arife Yıldız Ünal

Ülkenin farklı bölgelerinden çok sayıda itfaiye ekibinin de sevk edildiği yangın bölgesindeki faaliyetlere, Belçika ordusu, polis ve çiftçiler de destek veriyor.

Belçika, yangının hızla büyümesinin ardından Avrupa Birliği (AB) Sivil Koruma Mekanizmasını harekete geçirdi.

Talep üzerine AB, yangına müdahale için bölgeye 3 helikopter ve 2 yangın söndürme uçağı sevk etti.

Yangın şimdiye kadar yaklaşık 1600 hektarlık alanı etkiledi.

Devam eden yangın, 2011'de yaklaşık 1400 hektarlık alanın zarar gördüğü yangını geride bırakarak Belçika'da kayıtlara geçen en büyük yangın haline geldi.

Rüzgar ve yoğun duman nedeniyle Liege Valiliği, Waimes'e bağlı Sourbrodt ile Bütgenbach'taki bazı yerleşim bölgelerinde yaşayanların evlerini tahliye etmelerini istedi.

Tahliye edilenlerin barınması için yakınlardaki bir spor salonu kullanıma açıldı.

Yangın nedeniyle bölgedeki kara yollarının bazı kesimleri trafiğe kapatılırken, yetkililer halktan Hautes Fagnes bölgesine gitmemelerini istedi.

Belçika'da son günlerde sıcak hava dalgası yaşanıyor. Dün ülkede bu yılın en sıcak günü yaşanmış, bazı bölgelerde sıcaklık 37 dereceye kadar çıkmıştı.

Muhabir: Ata Ufuk Şeker

Uzunluğu 36,5 kilometre olan Pazar-Ardeşen ayrımı-Çamlıhemşin-Ayder il yolu projesinin yapımı tamamlanan Çamlıhemşin Tüneli ile Fırtına Deresi ve Hala Deresi-1 köprüleri kesiminin 17 Ağustos Pazartesi günü hizmete açılacağını belirten Uraloğlu, yolun bölge turizmi açısından önemli bir güzergah olduğuna işaret etti.

Uraloğlu, Ayder Yaylası'nın her yıl çok sayıda ziyaretçiyi ağırladığına, kış ve yayla turizminin gelişmesiyle güzergahtaki trafik yoğunluğunun arttığına dikkati çekti.

Mevcut yola şerit ilaveleri yaparak kapasitesini artırdıklarını, vatandaşlara daha hızlı, güvenli ve konforlu ulaşım imkanı sağladıklarını ifade eden Uraloğlu, proje kapsamında ilk 5,5 kilometrelik kesimin bitümlü sıcak karışım kaplamalı 4 şeritli bölünmüş yol standardında, devamındaki kesimlerin de 12 metre platform genişliğinde ve tırmanma şeritli inşa edildiğini belirtti.

Uraloğlu, güzergahta 955 metre uzunluğundaki Çamlıhemşin, 2 bin 265 metrelik Hala ve 450 metrelik Hala-2 tünelleri olmak üzere 3 bin 670 metre uzunluğunda 3 tek tüplü tünelin bulunduğu bilgisini vererek, bu kesimde ayrıca 50 metrelik Akkaya ve 40 metrelik Şenyamaç, 135 metrelik Fırtına Deresi, 90 metrelik Hala Deresi-1 ve 30 metrelik Hala Deresi-2 köprüleri olmak üzere 345 metre uzunluğunda 5 köprünün yer aldığını bildirdi.

Daha önce tek yol standardındaki yaklaşık 8 kilometrelik kesimin trafiğe açıldığını anımsatan Uraloğlu, 'Çamlıhemşin Tüneli, Fırtına Deresi ve Hala Deresi-1 köprülerini kapsayan 2 kilometrelik Çamlıhemşin Tünelli Geçişi'ni hizmete sunuyoruz. Böylece projemizin toplam 10 kilometrelik bölümünü tamamlamış olduk.' ifadelerini kullandı.

Uraloğlu, güzergahın kalan bölümlerindeki çalışmalar kapsamında Hala Tüneli'ndeki kazı ve kaplama betonu işlemlerinin tamamlandığını kaydetti.

Hala-2 Tüneli'ndeki kazı ve destekleme çalışmalarının sona erdiğini, kemer betonu imalatlarının sürdüğünü belirten Uraloğlu, Çamlıhemşin Tüneli ile Ayder Yaylası arasında kalan yaklaşık 7 kilometrelik kesimdeki çalışmaların sürdüğünü bildirdi.

Uraloğlu, yolun tamamlanmasıyla güzergahın 1,5 kilometre kısalacağına dikkati çekerek, 'Seyahat süresini 55 dakikadan 35 dakikaya indireceğiz. Böylece zamandan 675 milyon lira, akaryakıttan 97 milyon lira olmak üzere yıllık toplam 772 milyon lira tasarruf sağlayacağız. Karbon emisyonunu da yıllık 4 bin 800 ton azaltacağız.' bilgisini verdi.

Projenin, Karadeniz sahilinden iç kesimlere ulaşımı kolaylaştıracağını ifade eden Uraloğlu, yolun tamamlanmasıyla Ayder Yaylası başta olmak üzere bölgenin turizm merkezlerine erişimin daha konforlu hale geleceğini, bölgedeki ticaret ve turizm potansiyeline de katkı sağlanacağını kaydetti.
 

Muhabir: Seda Tolmaç

Bu dönemde iki branşta 224,1 milyar lira prim yazılırken toplam tazminat ödemesi 145,1 milyar lira, ödeme yapılan mağdur sayısı 2 milyon 423 bin 581 oldu.

Türkiye'de trafiğe çıkan motorlu taşıtlar için yaptırılması zorunlu olan, kaza durumunda kusurlu olunması halinde karşı tarafın zararının karşılanmasının amaçlandığı trafik sigortası kapsamında, bu yılın ocak-haziran döneminde sigorta şirketlerinin ödedikleri toplam tazminat tutarı 91,6 milyar lira, ödeme yapılan mağdur sayısı ise 1 milyon 616 bin 431 oldu.

Araç tiplerine göre en çok tazminat 52,3 milyar lirayla otomobillere ödendi. Bunu, 18,8 milyar lirayla kamyonet ve 4,2 milyar lirayla kamyon izledi.

Trafik sigortası kapsamında tüm araç tiplerinde toplam 13 milyon 609 bin 641 adet teminat sağlanırken yazılan prim tutarı 142,5 milyar lira oldu.

Bir motorlu taşıtın çeşitli sebeplerle zarar görmesi durumunda oluşabilecek maddi kayıpları karşılayan, isteğe bağlı yapılabilen ve araç sahibinin kendi aracını güvence altına aldığı kasko sigortası kapsamında ise bu dönemde 53,5 milyar lira tazminat ödenirken mağdur sayısı 807 bin 150 oldu.

Araç tiplerine göre en çok tazminat, 38,7 milyar lirayla otomobiller, 5,8 milyar lirayla kamyonetler ve 3,6 milyar lirayla çekiciler için ödendi.

Kasko kapsamında tüm araç tiplerinde toplam 4 milyon 747 bin 138 adet teminat verilirken yazılan prim tutarı 81,6 milyar lira oldu.

Bu arada, sigortalının kaza sonucu hayatını kaybetmesi veya sakatlık halinde, kendisine yahut ailesine maddi destek sağlayan ferdi kaza sigortasında ise aynı dönemde 451 mağdura toplam 24 milyon lira tazminat ödemesi yapıldı.

Muhabir: Bahar Yakar

ABD'de geçen hafta istihdam piyasasındaki daralmayla azalan faiz indirimi beklentileri, bu hafta enflasyonun hız kestiğine işaret eden verilerle zayıflamaya devam etti.

ABD'de çarşamba günü açıklanan verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi temmuzda aylık bazda yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 3,4 artarak piyasa beklentilerine paralel gerçekleşti.

Aylık enflasyonun alt kalemleri incelendiğinde, enerji grubundaki fiyat düşüşünün haziran ayına kıyasla ivme kaybettiği, ancak bu kalemdeki aşağı yönlü seyrin devam ettiği görüldü. Yıllık enflasyon son 4 ayın en düşük seviyesine inerken, çekirdek enflasyon da yıllık bazda yüzde 2,5 ile şubat ayından bu yana en düşük seviyesini kaydetti.

Cuma günü açıklanan verilere göre ise Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) temmuzda aylık bazda değişim göstermezken, yıllık bazda yüzde 4,7 artarak piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. Üretici enflasyonunun alt kırılımlarında enerji maliyetlerindeki gerilemenin sürdüğü görüldü.

Söz konusu verilerin ardından piyasalarda Fed'in gelecek ay politika faizini değiştirmeyeceğine yönelik tahminler güçlenirken, Bankanın yıl sonuna kadar faizi artıracağı beklentileri zayıfladı. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in eylülde faiz artışına gitme ihtimali yüzde 50'nin altına gerilerken, yıl sonuna kadar bir faiz artırımı yapılabileceği ihtimali güç kaybetti.

Bu durumun piyasalarda risk iştahını beslemesiyle New York borsasında rekor seviyeler görülürken, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasını 'süresiz olarak' devam ettirebileceğine yönelik haber akışı iyimserlikleri sınırladı.

Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip edildi. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, yüksek seyreden enflasyonu düşürmek için faizlerin artırılması gerektiği yönündeki görüşünü yineledi.

Jeopolitik tarafta ABD ile İran'ın anlaştığına yönelik üçüncü taraflardan gelen açıklamalar dikkati çekti. Pakistan hükümet kaynakları, ABD ve İran'ın 17 Ağustos'ta süresi dolacak olan İslamabad Mutabakatı kapsamında 60 günlük ateşkesin uzatılması konusunda 'anlaştığını' ifade etti.

AA muhabirine konuşan kaynaklar, tarafların arabuluculara sürenin uzatılmasına ilişkin onaylarını ilettiğini, ateşkesin 17 Ağustos'tan sonra ne kadar süreyle uzatılacağına ilişkin ise taraflarla temasların devam ettiğini belirtti. Bu süre içinde tarafların anlaşmaya dair net bir duruş sergilememesi piyasalarda risk algısının sürmesine neden oldu.

Hazine Bakanı Scott Bessent de katıldığı bir televizyon yayınında, ABD'nin yakında İran'a karşı benzeri görülmemiş ekonomik tedbirleri açıklayacağını söyledi.

Öte yandan, teknoloji ve yapay zeka alanındaki girişimler, piyasadaki olumsuzlukların dengelenmesine yardımcı oldu. ABD merkezli teknoloji şirketi Nvidia, yapay zeka altyapısının geliştirilmesi için 500 milyar doların üzerinde üçüncü taraf sermayesini harekete geçirmek amacıyla 6 finans kuruluşuyla stratejik ortaklıklar kurduğunu duyurdu.

ABD'nin 'Hürmüz' ablukasının sürüp sürmeyeceği, Federal Açık Piyasa Komitesinin temmuz ayına ilişkin toplantı tutanakları ve dünya genelinde açıklanacak sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi verileri gelecek hafta yatırımcıların odağında olacak.

Analistler, Fed tutanaklarında Bankanın gelecek dönemde atacağı adımlara ilişkin ipuçları aranacağını ifade etti.

Bu gelişmelerle, haftalık bazda ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 2 baz puan yükselerek yüzde 4,70'e, dolar endeksi de yüzde 0,1 artarak 99,7 seviyesine çıktı.

Fed'in olası 'şahin' adımlarına ilişkin azalan öngörüler ve yüksek seyreden tahvil faizlerinin dünya genelinde kamu maliyesinin sürdürülebilirliğini tehdit etmesi ons altını destekledi. Altının ons fiyatı haftalık bazda yüzde 0,8 artarak 4 bin 376 dolara ulaştı.

Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise arz endişelerinin giderilememesiyle yüzde 6 artarak 88,5 dolara yükseldi.

ABD'de pay piyasaları geçen hafta karışık seyretti. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 0,36, Nasdaq endeksi yüzde 0,14 yükselirken, Dow Jones endeksi yüzde 0,56 düştü.

Kurumsal tarafta, geçen hafta yapay zeka ve veri merkezleri için yüksek performanslı sunucu sistemleri üreten ABD merkezli teknoloji şirketi Supermicro, dördüncü çeyrek finansal sonuçlarını açıkladı. Bilançoda siparişlerde artış, kar oranında toparlanma ve güçlü 2027 beklentisi öne çıktı. Özellikle 2027 rehberliğinin çok güçlü gelmesi yapay zeka temasına yönelik iyimserlikleri tazeledi. Super Micro Computer'ın hisseleri haftalık bazda yüzde 28 yükseldi.

Yapay zeka ile bağlantılı diğer şirketlerin hisselerinde de yükseliş görüldü. Micron Technologynin hisseleri yüzde 10,7, Oracle hisseleri yüzde 2,4 ve Nvidia hisseleri yüzde 0,5 değer kazandı.

Gelecek hafta pazartesi günü New York Fed sanayi endeksi, salı günü sanayi üretimi, bekleyen konut satışları, inşaat izinleri, kapasite kullanım oranı, konut başlangıçları, çarşamba günü Fed toplantı tutanakları, perşembe günü Philadelphia Fed imalat endeksi, haftalık işsizlik maaşı başvuruları, cuma günü ise S&P Global imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verileri takip edilecek.

Avrupa borsaları, bu hafta Orta Doğu'daki gelişmeler, makroekonomik verilerden alınan sinyaller ve petrol fiyatlarındaki artışla Almanya hariç negatif seyretti.

Gelecek hafta Avro Bölgesi'nde açıklanacak haziran ayına ilişkin nihai enflasyon verileri ile Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın Dünya Ekonomik Forumu Uluslararası İş Konseyi toplantısında yapacağı konuşma takip edilecek.

Bu hafta açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi'nde ekonomi yılın ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre beklentilere paralel şekilde yüzde 0,4 büyüdü. Bölge ekonomisi, geçen yılın aynı dönemine göre de yüzde 1 büyüme performansı sergiledi.

Avro Bölgesi'nde sanayi üretimi haziranda bir önceki aya göre sabit kalırken, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,1 arttı.

Almanya'da yıllık enflasyon, enerji fiyatlarındaki artışın etkisiyle temmuzda yüzde 2,8'e yükseldi. İngiltere ekonomisi, bu yılın ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,4 büyüme kaydetti. İngiltere'de haziran ayında sanayi üretimi yüzde 0,5 azalarak beklentilerin üzerinde gerileme kaydetti.

Öte yandan, Hollanda merkezli Triodos Bank'ın çalışmasında, Avrupa'da bu yaz etkili olan aşırı sıcaklar ve uzun süreli kuraklığın Avrupa Birliği (AB) ekonomisine yaklaşık 180 milyar avro zarar vereceği ve bu yıl için öngörülen ekonomik büyümeyi ortadan kaldıracağı belirtildi.

Çalışmada, aşırı sıcaklardan en fazla Fransa'nın etkilenmesinin beklendiği, tekrarlayan sıcak hava dalgalarının ülkede GSYH'yi yaklaşık yüzde 1,4 azaltarak ekonominin yıllık bazda yüzde 0,6 daralmasına yol açabileceği öngörüldü.

Bu gelişmelerle geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,44, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,90 ve İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 0,25 düşerken, Almanya'da DAX endeksi yüzde 0,41 yükseldi.

17 Ağustos ile başlayacak haftada salı günü Almanya'da Zew beklenti endeksi, İngiltere'de ILO işsizlik oranı, çarşamba günü Avro Bölgesi'nde ECB Başkanı Lagarde'ın konuşması, İngiltere'de enflasyon, perşembe günü Almanya'da ÜFE, cuma günü Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksi ve bölge genelinde imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verileri açıklanacak.

Asya borsalarında bu hafta teknoloji sektörüne ilişkin tazelenen iyimserlikler risk iştahını destekledi. Söz konusu gelişmelerin etkisiyle Güney Kore'de Kospi endeksi, 7 haftalık düşüş serisine son verdi.

Bölgede geçen hafta Çin'de beklentilerin altından gelen enflasyon verileri, ülkede deflasyonist etkilerin yeniden ortaya çıkabileceğine işaret etti. Çin'de enflasyon temmuzda yıllık bazda yüzde 0,5 ile tahminlerin altında kaldı. Ülkede üretici fiyatları da aynı dönemde yüzde 3,5 ile beklentilerin altında yükseliş gösterdi.

Analistler, söz konusu verilerin, Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin petrol fiyatlarını yukarı çekmesiyle teknik anlamda deflasyon patikasından çıkan Çin ekonomisinin yeniden bu alana doğru yönelebileceğine ilişkin endişeleri artırdığını belirtti.

Öte yandan, Japonya'da cari denge haziran ayında beklentilerin aksine 92,3 milyar yen (584,51 milyon dolar) açık verdi. Ülkede yaklaşık 1,5 yılın ardından cari denge eksi tarafta gerçekleşti.

Japonya'da, üretici enflasyonu temmuzda aylık bazda yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 7,2 ile beklentilerin altında gerçekleşti. Yıllık ÜFE tahminlerin altında kalsa da önceki aya göre hızlandı.

Japonya hükümetinin, yenin değer kaybının fiyatları yukarı taşımasından duyulan endişeyle gerçekleştirilen son döviz müdahalesinin etkisini artırmak için Japonya Merkez Bankasının faiz artırımını destekleyebileceği belirtiliyor.

Gelecek hafta Çin'de faiz kararı ve Japonya'da enflasyon başta olmak üzere bölgede yoğun veri gündemi takip edilecek.

Söz konusu gelişmelerle, haftalık bazda Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 11,49, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 4,74 değer kazanırken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 2,15, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,33 değer kaybetti.

Pazartesi günü Japonya'da büyüme, sanayi üretimi, kapasite kullanım oranı, Çin'de perakende satışlar, sanayi üretimi, perşembe günü Japonya'da dış ticaret dengesi, Çin'de faiz kararı ve cuma günü Japonya'da enflasyon verileri takip edilecek.

Yurt içinde ise geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 2,85 yükselişle 14.172,26 puandan kapandı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, yılın üçüncü Enflasyon Raporu bilgilendirme toplantısında, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 28 olarak yukarı yönlü güncellediklerini belirtti. Karahan, 'Enflasyonun 2027 yıl sonunda yüzde 15'e, 2028 yıl sonunda ise yüzde 9'a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz.' dedi.

2026 yıl sonu tahmininde yapılan 2 puanlık güncellemede, motorin, doğal gaz ve enerji dışı emtia fiyatlarındaki görünümün etkili olduğunu dile getiren Karahan, eşel mobil uygulamasına yönelik düzenlemelerin etkisini de tahminlerine yansıttıklarını kaydetti.

Dolar/TL de haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 47,8820'den tamamladı.

Gelecek hafta yurt içinde pazartesi günü bütçe dengesi, salı günü konut fiyat endeksi, cuma günü tüketici güven endeksi, reel kesim güven endeksi ve imalat sanayi kapasite kullanım oranı verileri takip edilecek.

Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu, Emirhan Yılmaz

Türkiye, bu ülkelerle özellikle müteahhitlik, enerji, ulaştırma, sanayi, tarım ve lojistik alanlarında işbirliklerine odaklanıyor.

AA muhabirinin Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden yaptığı derlemeye göre, yılın ilk yarısında Türk cumhuriyetlerine toplam 5 milyar dolarlık ihracat yapılırken, bu ülkelerden 4,4 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirildi.

Böylelikle söz konusu dönemde Türk cumhuriyetleriyle 9,4 milyar dolarlık ticaret hacmi oluştu. Türkiye, yılın ilk 6 ayında söz konusu ülkelerle dış ticaretinde 614,9 milyon dolarlık fazla elde etti.

Kazakistan, 1,5 milyar dolarla bu dönemde en fazla ihracat yapılan ülke oldu. Bunu 1,4 milyar dolarla Azerbaycan, 945,6 milyon dolarla Özbekistan, 594,4 milyon dolarla Kırgızistan ve 583,6 milyon dolarla Türkmenistan takip etti.

Türkiye'nin, Orta Asya'daki en büyük ticaret ortağı olan Kazakistan ile enerji, ulaştırma-lojistik, tarım, savunma sanayisi, teknoloji, müteahhitlik ve yatırım alanlarında işbirlikleri bulunuyor. Halihazırda 3 binden fazla Türk sermayeli şirket, bu ülkede faaliyet gösteriyor.

Kazakistan ile 15 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi bulunurken, ilişkiler stratejik alanlarda güçleniyor. Özellikle bu ülkeyle imzalanan Orta Koridor'a ilişkin demir yolu anlaşmasıyla, güzergahtaki demir yolu yük taşımacılığının hacim ve hizmet kalitesinin artırılması hedefleniyor. Bu kapsamda, iki ülke arasında düzenli blok tren seferlerinin başlatılması, Bakü-Tiflis-Kars Demir Yolu Hattı üzerinden yük trafiğinin artırılması planlanıyor.

Son yıllarda iki kardeş devlet arasında savunma sanayisi alanında yakın işbirliği de gerçekleştiriliyor. Bu doğrultuda iki ülke, ANKA insansız hava araçlarının (İHA) Kazakistan'da üretimi, bakımı ve onarımına yönelik çalışmaları sürdürüyor.

Türkiye-Azerbaycan arasında geçen yıl imzalanan 110 maddelik eylem planıyla ticaretten sanayiye, yatırımdan müteahhitliğe, ulaştırmadan enerjiye birçok alanda işbirliklerine odaklanılıyor. Bu kapsamda söz konusu ülkeyle 15 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi bulunuyor.

İki ülke arasındaki yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması ile çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları da ikili ticari ve ekonomik ilişkilerin hukuki altyapısını oluşturuyor.

Özbekistan ile ticari ilişkilerde özellikle serbest bölgeler, savunma sanayisi ve dijital ekonomi alanlarındaki işbirliği dikkati çekiyor. Bu kapsamda iki ülke arasında yılın başında serbest bölgeler alanında imzalanan anlaşmayla, bölge tasarımı, yönetimi ve tanıtım modelleri için deneyim ve iyi uygulamaların paylaşılması amaçlanıyor. Ayrıca söz konusu bölgelerde yatırım ortamını iyileştirmek için ortak çalışmalar yürütülmesi de hedefleniyor.

Ayrıca, Türkiye'deki OSTİM Organize Sanayi Bölgesi ekosisteminin Özbekistan'da uygulanmasına yönelik çalışmalar kapsamında Özbek-Türk Organize Sanayi Bölgesi'nin kurulmasına yönelik süreç de devam ediyor.

Muhabir: Seda Tolmaç

Bankacılık endeksi yüzde 0,13 değer kaybederken holding endeksi yüzde 0,24 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 2,91 ile kimya petrol plastik, en fazla kaybettiren ise yüzde 2,38 ile spor oldu.

Küresel piyasalarda, ABD'de temmuz ayı perakende satışlarının beklentilerin aksine gerilemesi ve ağustosta tüketici güveninin zayıflaması ABD Merkez Bankasının (Fed) eylülde faiz artırımına gideceğine yönelik beklentileri azaltırken Orta Doğu'daki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik görüşmelerde süren belirsizlik ve petrol fiyatlarındaki yüksek seyir risk iştahını törpülüyor.

Analistler, gelecek hafta yurt içinde tüketici güven endeksi, reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranı, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) ile ABD'de FOMC toplantı tutanakları başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.400 puanın direnç, 14.100 ve 14.000 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Muhabir: Tunahan Kükürt

Hyundai Motor Türkiye'nin Kocaeli İzmit'teki fabrikasında, markanın yeni tam elektrikli modeli IONIQ 3'ün seri üretimine başlanması dolayısıyla tören düzenlendi.

Yaklaşık iki yıllık bir çalışma ve 1000'den fazla mühendisin emeğiyle hayata geçirilen çalışma kapsamında, fabrikanın yüzde 50'sinden fazlası modernize edilerek elektrikli araç üretimine uygun hale getirildi.

Markanın geliştirdiği Elektrikli Global Modüler Platformu (E-GMP) da ilk kez İzmit'teki tesise entegre edildi. Tesis bünyesinde kurulan 30 bin metrekarelik yeni batarya üretim fabrikası ise 27 robotik sistem ve 300 kişilik ek istihdamla aracın uzun menzilli versiyonlarının bataryalarını doğrudan yerinde üretmeye başladı.

Yılda 200 bin adedi aşan üretim kapasitesiyle fabrika, üreteceği IONIQ 3 modellerinin yaklaşık yüzde 85'ini Avrupa'daki 40'tan fazla ülkeye ihraç etmeyi hedefliyor.

Hyundai Motor Avrupa CEO'su Xavier Martinet, etkinlikte AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Türkiye'nin markanın Avrupa'daki rekabet stratejisinde her zaman önemli bir değer olduğunu belirtti.

Martinet, yeni tam elektrikli modeli IONIQ 3'ün seri üretiminin Hyundai Motor Türkiye'nin İzmit'teki fabrikasının Avrupa'daki rekabet stratejisinde her zaman önemli bir değer olduğunu aktararak, 'Önümüzdeki birkaç yıl içinde hem Avrupa hem de Türkiye için başarılı hikayemizin büyük bir parçası olacak.' ifadesini kullandı.

Martinet, İzmit fabrikasının Avrupa için kritik bir merkez haline geldiğine dikkati çekti.

Otomotiv sektörünün elektrifikasyona yöneldiğini ve bu dönüşümde pazar hızının tahmin edilmesinin zor olduğunu ifade eden Martinet, müşteri taleplerine göre esnek bir üretim modeli kurguladıklarını anlattı.

Martinet, Avrupa genelinde elektrikli araç talebinde durgunluk yaşandığına yönelik iddialara katılmadığını vurgulayarak, satışların her yıl artmaya devam ettiğini dile getirdi.

Geçmişte elektrikli araçların yüksek maliyetler nedeniyle daha çok büyük modellerde sunulduğunu anımsatan Martinet, 'Artık doğru özelliklere, sınıfının en iyi menziline ve uygun maliyete sahip teklifler sunabiliyoruz. IONIQ 3'ün tasarımı ve donanımıyla pazarda gerçekten bir fark yaratacağına yürekten inanıyorum. Türkiye fiyatı da çok yakında belli olacak.' şeklinde konuştu.

Martinet, Hyundai'nin elektrikli modellerini üretmek için geliştirdiği Elektrikli Global Modüler Platformu'na (E-GMP) ve şirketin son 30 yılda Türkiye'ye yaptığı yatırımlara değinerek, araçları satıldıkları pazara yakın bir yerde üretmenin verimliliği artırdığını ve müşteri geri bildirimlerinin fabrikaya hızla ulaşmasını sağladığını kaydetti.

Türkiye'nin de dahil olduğu Avrupa bölgesinde satılan araçların yüzde 75'inin bölgedeki iki fabrikadan geldiğine işaret eden Martinet, bu güçlü tedarik yapısını korumanın şirket için büyük önem taşıdığını söyledi.

Martinet, 1997'de kurulan ve markanın Güney Kore dışındaki ilk fabrikası olma özelliğini taşıyan İzmit fabrikasının kendileri için çok değerli olduğunu vurgulayarak, 'O zamandan beri bu fabrikayı geliştirmek için 1,7 milyar dolar yatırım yaptık. 50 bin adetle başlayan üretim kapasitesi bugün yılda 200 bin adedi aştı. Biz sadece söz vermek değil, müşterilerimize somut çözümler sunmak istiyoruz.' diye konuştu.

Grup bünyesinde değer zincirinin tüm yönlerini kapsayan yaklaşık 70 şirket bulunduğunu ve kendi çelik, çip ve bataryalarının bir kısmını ürettiklerini belirten Martinet, sözlerini şöyle tamamladı:

'Ortaya çıkabilecek sorunları önceden öngörebilme ve hafifletici planlar geliştirme yeteneğine sahibiz. Pazarda bir sorun yaşanırsa bundan biz de etkileniriz ancak rakiplerimizden çok daha az zarar görürüz. Kovid-19 salgını sonrası Avrupa'daki çip krizinde de rakiplerimiz zorlanırken biz pazar payımızı ciddi oranda artırmıştık. Aynı nedenler gelecekte de aynı sonuçları doğurabilir.'

- 'Hyundai, 2030'a kadar küresel çapta elektrikli araç satışlarını önemli derecede artırmayı planlıyor'

Hyundai Motor Türkiye Satış, Pazarlama ve Satış Sonrası Genel Müdürü Murat Berkel de İzmit'teki fabrikalarında tam elektrikli IONIQ 3 modelinin üretimine başlamalarıyla, Türkiye'deki otomotiv endüstrisine ve ekosistemine önemli katkılarda bulunacaklarını belirtti.

'Global üreticiler arasında Türkiye'de elektrikli araç üreten ilk markayız' diyen Berkel, markanın Türkiye'de 29 yılı aşkın süredir üretim gerçekleştirdiğini ve gelecek yıl 30. yıllarını kutlayacaklarını söyledi.

i20 ve Bayon modellerinin ardından tam elektrikli IONIQ 3'ün de hattan indiğini hatırlatan Berkel, bu modelin, markanın hem Avrupa hem de Türkiye'deki elektrikli araç stratejisinde kritik bir konuma sahip olduğunu vurguladı.

Berkel, proje üzerinde yaklaşık iki yıldır çalışıldığını ve 1000'den fazla mühendisin görev aldığını aktararak, IONIQ 3 üretimi için fabrikanın yüzde 50'sinden fazlasının modernize edildiğini bildirdi.

Hyundai'nin elektrikli modellerini üretmek için geliştirdiği Elektrikli Global Modüler Platformu'nu (E-GMP) Türkiye'deki fabrikaya kazandırdıklarına dikkati çeken Berkel, esnek ve geliştirilebilir yapıdaki bu platform sayesinde Avrupa ve Türkiye pazarlarından gelecek taleplere göre fabrikada ilerleyen dönemlerde farklı modellerin de üretilebilme kabiliyetine kavuştuğunu kaydetti.

Berkel, üretilen araçların büyük bölümünün dış pazarlara gönderileceği bilgisini paylaşarak, 'Ağırlıklı pazarımız Avrupa. Ürettiğimiz IONIQ 3'lerin neredeyse yüzde 80-85'ini Avrupa'daki 40'tan fazla ülkeye ihraç edeceğiz, geri kalanını ise iç piyasada satacağız. Hyundai, 2030'a kadar küresel çapta elektrikli araç satışlarını önemli derecede artırmayı planlıyor. Bu büyüme stratejisinde IONIQ 3'ün ve Türkiye'deki üretimin rolü çok büyük.' ifadelerini kullandı.

Tesiste aynı zamanda çok önemli bir batarya yatırımının da devreye alındığını belirten Berkel, sözlerine şöyle devam etti:

'IONIQ 3 modelimiz iki farklı motor seçeneğiyle satışa sunulacak. Halihazırda hattan çıkan uzun menzilli versiyonun bataryası doğrudan burada üretiliyor. Fabrikamızın içinde 30 bin metrekarelik alanda kurulan batarya tesisinde 27 robot görev yapıyor ve 300 kişilik ek istihdam sağlandı. Sadece elektrikli araç değil, batarya fabrikası kurarak da Türkiye'ye çok önemli bir yatırım yapmış olduk.'

Berkel, Avrupa'da ve Türkiye'de tüketicilerin IONIQ 3'e yoğun ilgi gösterdiğini dile getirerek, aracı gelecek ay satışa sunacaklarını, temel amaçlarının Türk tüketicisinin araca hem donanım hem de fiyat anlamında kolayca ulaşabilmesini sağlamak olduğunu ve bu doğrultuda pazara en rekabetçi fiyatla girmeyi hedeflediklerini sözlerine ekledi.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, ilan fiyatları baz alınarak oluşturulan arabam.com Aylık Fiyat Endeksi'nde haziran ayında 914 bin 918 lira olan ortalama ilan fiyatı temmuz ayında 917 bin 614 liraya yükseldi. Ancak nominal fiyatlardaki sınırlı artışa karşın, enflasyondan arındırılmış reel fiyatlar aylık bazda yüzde 1,46 geriledi.

arabam.com ilanlarında en çok görülen markalar sırasıyla Renault, Fiat, Volkswagen, Ford, Opel, Hyundai, Peugeot, Toyota, BMW ve Citroen oldu.

Model bazında bakıldığında ise temmuz ayında ilanlarda en çok bulunan otomobil modelleri sırasıyla Clio, Megane, Egea, Corolla, Focus, Astra, Passat, Civic, Polo ve Corsa oldu.

arabam.com ilanlarında, temmuz ayında 600 bin liraya kadar olan araçların ilanlar içindeki oranı yüzde 31 olurken, 600 bin 1 lira ile 1 milyon lira aralığındaki araçların yüzde 26'lık dilimi oluşturdu.

Fiyatı 1 milyon 1 lira- ile 1 milyon 400 bin lira aralığındaki araçların oranı 19 olurken , 1 milyon 400 bin 1 lira ile 1 milyon 700bin lira aralığındakiler yüzde 10, 1 milyon 700 bin lira ve üzerindekiler ise ilanların yüzde14'ünü oluşturdu.

- Otomatik vitesli araçların ilan oranı yüzde 35'e yükseldi

Temmuz ayında 5 yaşa kadar olan araçların ilan oranı, 1,6 puan artarak yüzde 26,1'e yükseldi. Yaş aralığı 6-9 arasındaki araçların oranı yüzde 16,4 olurken, 10-15 yaş aralığındaki araçların oranı yüzde 30,4 oldu.

Ayrıca 16-20 yaş aralığındaki araçların oranı yüzde 11,2 olarak kaydedilirken, 20 yaş ve üzerindeki araçların ilan oranı ise bir önceki aya göre 1,6 puan düşüşle yüzde 15,9 olarak kaydedildi.

arabam.com'da ilana giren araçlar yakıt tipine göre incelendiğinde, temmuz ayında benzinli araçların ilan oranı bir önceki aya göre 2 puan artarak yüzde 34,4 olarak gerçekleşti. Dizel araçların ilan oranı ise 1,5 puan azalarak yüzde 43,9'a geriledi.

Elektrikli araçların ilan oranı yüzde 1,5, hibrit araçların ilan oranı ise yüzde 2,4 olarak kaydedildi. LPG'li araçların ilan oranı da bir önceki aya göre 0,4 puan azalarak yüzde 17,9'a geriledi.

Temmuz ayında otomatik vitesli araç ilanlarında artış gözlemlendi. arabam.com verilerine göre otomatik vitesli araçların ilan oranı, bir önceki aya göre 3 puan artarak yüzde 35'e yükseldi. Düz vitesli araçlar ilanların yüzde 50'sini oluştururken, yarı otomatik vitesli araçlar ise ilanların yüzde 15'ini oluşturdu.

- İkinci el araç satışlarında temmuzda yüzde 7-8 düşüş bekleniyor

Açıklamada görüşlerine yer verilen arabam.com Üst Yöneticisi (CEO) Önder Oğuzhan, haziran ayında pazarda durağanlığın devam ettiğini, temmuzda ise tablonun daha da zayıfladığını belirtti.

Henüz resmi verilerin açıklanmadığını kaydeden Oğuzhan, ikinci el araç satışlarının bir önceki aya göre yaklaşık yüzde 7-8 civarında gerilediğini tahmin ettiklerini kaydetti.

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre, sıfır otomobil ve hafif ticari araç pazarının temmuzda aylık bazda yüzde 23 daraldığına dikkati çeken Oğuzhan, şunları kaydetti:

'Dolayısıyla temmuz hem sıfır hem de ikinci el otomobil pazarının küçüldüğü bir ay oldu. Yüksek kredi faizleri ve finansmana erişimdeki zorluklar talebi baskılarken, sıfır araç tarafındaki kampanyalar da ikinci el pazarını etkilemeye devam ediyor. İlan fiyatlarında nominal artış görsek de reel fiyatlardaki gerileme sürüyor. Yaz sonuna kadar benzer tablonun devam edeceğini tahmin ediyoruz.'

İnşaat şirketi De Brand çalışanlarının açtığı sandıkta, çok sayıda altın külçe ve sikke bulundu. Daha sonra bina sahibi CAW ve kolluk kuvvetleri bilgilendirildi.

Olayın polise bildirilmesi üzerine el konulan altınlar güvenli bir yere götürüldü.

Doğu Flandre Savcılığı da altınların kime ait olduğunu, binaya ne zaman ve kim tarafından saklandığını ve yasal yollarla elde edilip edilmediğini belirlemek üzere soruşturma başlattı.

Yaklaşık 9 milyon avro değerindeki hazinenin nihai sahibinin kim olacağı henüz belirlenemedi.

Olayın duyulmasının ardından bölgeye altın aramak isteyen çok sayıda kişi geldi.

Muhabir: Ata Ufuk Şeker

İngiltere Meteoroloji Ofisi (Met Office) ülkede bu yazın kayıtlardaki en sıcak yaz olma ihtimalinin yüksek olduğunu açıklarken, benzer bir tahmin de Batı Avrupa için yapıldı.

Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) bünyesindeki Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S) İklim Stratejik Lideri Samantha Burgess, bu yılki aşırı sıcaklıklar ve etkilerine ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Özellikle mayıs ve hazirandaki sıcak hava dalgalarının temmuzdaki sıcak hava dalgalarından 'daha sıra dışı' olduğunu söyleyen Burgess, en ağır etkilenen bölgeler arasında Fransa, İngiltere'nin güneyi, Almanya'nın bazı kesimleri, Hollanda ve Belçika, İspanya'nın bazı bölgeleri, Macaristan, Çekya, Avusturya ve İsviçre'nin bazı bölgelerinin yer aldığı bilgisini paylaştı.

Burgess, bu sıcak hava dalgalarının beraberinde kurak koşulları getirdiğini ve Avrupa'nın bazı bölgelerinde 6 haftadan uzun süredir kayda değer yağış görülmediğini belirterek, sıcaklık ve kuraklığın orman yangınları riskini de 'aşırı derecede' artırdığını dile getirdi.

Batı Avrupa'da sıcaklıkların daha yüksek olduğunu anımsatan Burgess, haziran ve temmuz aylarındaki sıcaklıkların bölgedeki uzun dönem ortalamasının 3 dereceden fazla üzerinde olduğunu ifade etti.

Burgess, söz konusu sıcaklık anomalileri açısından ağustosun geri kalanını da görmek gerektiğini belirterek, 'Ancak karşı karşıya olduğumuz sıcak hava dalgasının yarattığı anomaliler göz önüne alındığında, öngörüm Batı Avrupa için bu yazın kayıtlardaki en sıcak yaz olacağı yönünde. Bu ihtimalin Batı Avrupa için son derece güçlü olduğunu düşünüyorum. Daha önceki yıllarda aşırı sıcaklar büyük ölçüde Güney ve Doğu Avrupa ülkelerinde yoğunlaşıyordu. Bu yıl ağırlık Batı Avrupa'ya kaymış durumda.' açıklamasında bulundu.

Avrupa'nın bölgesel haritasına bakıldığında, Doğu Avrupa'nın geniş kesimlerinde sıcaklıkların ortalamanın altında olduğunu ama bu ayki sıcaklıkların ortalamanın üzerinde geçmesinin muhtemel olduğunu söyleyen Burgess, Avrupa'da aşırı sıcaklara maruz kalmayan neredeyse hiçbir yer kalmadığını bildirdi.

Burgess, yüksek sıcaklıklar nedeniyle Avrupa'nın bazı bölgelerinde 1979'dan beri gözlemlenen en kurak toprakların görüldüğü bilgisini paylaşarak, bu kuruluğun özellikle kuzey İspanya, Fransa ve İngiltere'nin geniş bir bölümü, Belçika, Hollanda, Almanya'nın bazı bölgeleri, Avusturya, İsviçre, Çekya ve Macaristan'da yoğunlaştığını dile getirdi.

Bu durumun aylık ortalama nehir debilerindeki anomalilerle de paralellik gösterdiğini aktaran Burgess, özellikle Ren, Sen ve Tuna nehirlerinde kayıtlardaki en düşük seviyelerin gözlendiğini söyledi.

Burgess, bu kapsamda yaz döneminde yaşanan iklim değişikliğinin katmanlı etkilerinin gündelik hayatı sekteye uğrattığının açık şekilde görüldüğünü ifade etti.

Şu anda tropikal Pasifik'te yoğunlaşan ve her gün güçlenen El Nino olayının küresel sıcaklıklara etkisini de değerlendiren Burgess, dünyada deniz yüzeyi sıcaklıklarının yılın bu dönemi için görülen en yüksek seviyede olduğunu aktardı.

Burgess, güçlü bir El Nino olayının küresel ortalama sıcaklıklara 0,2 derece eklediğini dile getirerek, 'Dolayısıyla El Nino nedeniyle bu yılın sonlarına doğru sıcaklıkların yükselmesini bekliyoruz. 2027'nin kaydedilen en sıcak yıl olması muhtemel. Önceki El Nino olayıyla karşılaştırıldığında, okyanus sıcaklıkları şimdiden yılın bu döneminde ölçülen sıcaklıklardan daha yüksek. Üstelik El Nino olayının gelişmesi için önümüzde hala 3-4 ay var.' diye konuştu.

El Nino'nun Avustralya ve Endonezya'da kuraklık ve orman yangını riskini, Doğu Pasifik ve Güney Amerika'da ise mevsime bağlı olarak sel veya kuraklık riskini artırabileceğini anlatan Burgess, Avrupa'da ise El Nino'nun kış aylarında daha yoğun yağışlara yol açabileceğini sözlerine ekledi.

Copernicus'un bu hafta yayımladığı verilerine göre, Temmuz 2026 dünyada kayıtlardaki en sıcak ikinci temmuz ayı olurken, küresel okyanus yüzeyi sıcaklıkları 20,96 dereceyle temmuz ayı için rekor seviyeye ulaştı.

Batı Avrupa'da haziran ve temmuzda ortalama 21,62 dereceyle kayıtlardaki en yüksek sıcaklıklar yaşandı. Temmuz 2026, Batı Avrupa için kaydedilen en sıcak üçüncü temmuz ayı oldu.

ABD merkezli araştırma kuruluşu Berkeley Earth verilerine göre, temmuzdaki yüksek sıcaklıkların ardından 2026'nın kayıtlardaki en sıcak yıl olma ihtimali yüzde 69 olarak hesaplandı. Bu oran önceki ay yüzde 12 seviyesindeydi.

Ayrıca, bu yıl küresel sıcaklık artışının 1850-1900 yılları sanayi dönemi ortalamasının 1,5 derece üzerine çıkma ihtimali de yüzde 99 olarak ölçüldü.

Dünyada 2024 halihazırda kayıtlardaki en sıcak yıl olmayı sürdürüyor. Küresel sıcaklık artışı 2024'te sanayi öncesi dönem ortalamasının 1,55 derece üzerine çıkmıştı.

Muhabir: Nuran Erkul Kaya

Şirketlerin önemli kısmını bankacılık, finans ve sigortacılık gibi geleneksel finans alanları oluştursa da savunma sanayisi şirketleri, oyun geliştirme ve tasarruf finansman gibi yenilikçi alanlardaki şirketler de sektörlerinde yaşadığı büyümeyi listeye taşıdı.

Patlayıcı kimyasallarından roket ve mühimmat fabrikalarına kadar birçok kalibrede üretim yapan savunma sanayisi şirketi Arca Savunma Sanayi Ticaret AŞ de kurumlar vergisi listesinde ilk defa bilgileri paylaşılan şirketler arasında yer aldı. Arca Savunma, 3,6 milyar lira ile 2025 için en çok kurumlar vergisi tahakkuk edilen 100 kurum listesinde 34'üncü sıraya yerleşti.

Öte yandan, dünyanın önde gelen teknoloji, savunma ve havacılık şirketlerinden Baykar'ın milli SİHA ihracatında yakaladığı başarı da en çok gelir vergisi ödeyen mükellefler listesinde kendini göstermişti. Şirket yöneticileri Selçuk Bayraktar ve Haluk Bayraktar, Türkiye'nin en fazla gelir vergisi ödeyen isimleri ünvanlarını 5'inci yıla taşıdı.

Son yıllarda önemli büyüme kaydeden tasarruf finansman sektöründen de 3 şirket, kurumlar vergisi listesine girmeyi başardı.

2024 yılı listesinde 27'nci sırada yer alan Emin Evim Tasarruf Finansmanı AŞ, bu yıl 10,1 milyar lira vergiyle 8'inci sıraya yükseldi.

Fuzul Tasarruf Finansman AŞ ve Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ de en çok kurumlar vergisi tahakkuk edilen mükellefler listesinde isimleri açıklananlar arasında ilk defa yer aldı.

Fuzul Tasarruf Finansman AŞ listede 6,6 milyar lira vergiyle 17'nci sırada, Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ de 2,3 milyar lira vergiyle 63'üncü sırada dikkati çekti.

1 milyar dolar değerlemeyi aşarak Turcorn olmayı başaran ve 2024'te de listede yer alan oyun şirketi Dream Games Teknoloji AŞ de 2,5 milyar lira vergiyle 60'ıncı sırada kendine yer buldu.

Balık yetiştiricisi, su ürünleri ihracatçısı ve yem üreticisi olarak faaliyet gösteren Gümüşdoğa Su Ürünleri Üretim İhracat ve İthalat AŞ de listeye 1,6 milyar lira vergiyle 97'nci sıradan girdi.

Muhabir: Mertkan Oruç

Kampanyadan alınan biletler, 2 Kasım-24 Aralık tarihlerinde gerçekleştirilecek KKTC seyahatlerinde kullanılacak.

Yolcular, 'AJ30KKTC' kodunu kullanarak kampanyadan yararlanabilecek.

Kampanya kapsamında koltuk seçimlerinde de yüzde 30 indirim uygulanacak.

İndirimli biletler, AJet'in internet sitesi ve mobil uygulaması üzerinden yarın saat 23.59'a kadar satın alınabilecek.

Muhabir: Kenan Irtak

Türkiye'nin hızlı tren işletmeciliğinde Avrupa'nın 6'ncı, dünyanın 8'inci ülkesi konumunda olduğuna dikkati çeken Uraloğlu, 'Hızlı trenlerimizle bugüne kadar 114 milyon yolcu taşıdık. Demir yollarımızı Türkiye'nin ulaşım sisteminin yeniden güçlü bir parçası haline getirdik. Demir yolu ağımızı 10 bin 948 kilometreden 13 bin 919 kilometreye ulaştırdık. Sıfırdan 2 bin 251 kilometre hızlı tren hattı inşa ettik.' değerlendirmesinde bulundu.

Uraloğlu, yalnızca yeni demir yolu hatları inşa etmekle kalmadıklarını, mevcut altyapının da kapsamlı dönüşümden geçtiğini aktardı.

Bütün demir yolu ağını yenilediklerini ve modernize ettiklerini bildiren Uraloğlu, 'Hatlarımızın yüzde 61'ini sinyalli, yarısından fazlasını elektrikli hale getirerek mevcut altyapımızı dünya standartlarında bir demir yolu ağına dönüştürdük.' ifadesini kullandı.

Uraloğlu, yeni hızlı tren ve demir yolu yatırımlarının Türkiye genelinde devam ettiğine dikkati çekerek şunları kaydetti:

'Ankara-İzmir, Halkalı-Kapıkule, Bandırma-Bursa-Yenişehir-Osmaneli, Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep, Yerköy-Kayseri, Kırıkkale-Çorum ve Karaman-Ulukışla gibi hatlarımızın yapımlarını sürdürüyoruz. Hızlı tren ağını genişletmeye devam edeceğiz. 2028'e kadar doğrudan hızlı trenle bağlanan il sayımızı 11'den 27'ye yükseltmeyi hedefliyoruz.'

Muhabir: Mertkan Oruç