Şirketten yapılan açıklamaya göre, kamu temsilcileri, sektör analistleri, müşteriler, iş ortakları, öğrenciler ve basın mensuplarının da aralarında bulunduğu 3 bini aşkın katılımcıyı Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) başkenti Abu Dabi'de bir araya getiren zirvede, 'Enerji Teknolojileriyle Zekaya ve Dayanıklılığa Güç Katmak' teması işlendi.

Zirve, enerji arzını karbonsuzlaştırmanın ötesine geçerek yapay zeka odaklı ekonomik büyümeyi destekleyebilecek akıllı, bağlantılı ve dayanıklı sistemler kurmayı esas alıyor.

Söz konusu değişim, hızlı kentleşme, sanayide büyüme ve hızlanan dijitalleşmenin yeni altyapı ihtiyaçları doğurduğu Orta Doğu ve Afrika'yı yeniden şekillendiren eğilimleri yansıtıyor. Bölge genelinde kamu ve özel sektör, dayanıklılığı, rekabet gücünü ve enerji güvenliğini artırmak amacıyla temiz enerjiye, elektrik şebekelerinin modernizasyonuna, yapay zekaya, veri merkezlerine ve endüstriyel teknolojilere yatırım yapıyor. Bunun sonucunda enerji, yazılım ve yapay zekanın bütünleşmesi, ekonomilerin büyümesinde ve kritik altyapıların gelişiminde merkezi bir rol üstleniyor.

Zirve kapsamında BAE Ekonomi ve Turizm Bakanlığı ile Schneider Electric, NEST Hızlandırma Programı'nın başlatılmasına yönelik anlaşma imzaladı. Toplam 12 haftalık program, Orta Doğu ve Afrika genelinde enerji ve endüstriyel teknolojiler ile kurumsal yapay zeka alanlarında faaliyet gösteren, yüksek potansiyele sahip erken aşama girişimleri hedefliyor. Program, şirketin gözetiminde uzman bir üçüncü taraf kuruluş tarafından yürütülecek.

Şirket, zirveyle eş zamanlı olarak, yiyecek ve içecek üreticilerine odaklanan '2026 Hızlı Tüketim Ürünleri Sektöründe Endüstriyel Yapay Zeka Araştırması: BAE' başlıklı çalışmasını yayımladı. Araştırma, ülkedeki üreticilerin endüstriyel yapay zekayı küresel ortalamadan daha hızlı benimsediğini ortaya koydu.

Buna göre, üreticilerin yüzde 23'ü yapay zekayı şimdiden operasyonlarının temel bir parçası olarak görürken, bu oran küresel ölçekte yüzde 16,3 düzeyinde bulunuyor. Katılımcıların yüzde 59'u, yapay zekanın 2030'a kadar kuruluşlarında köklü bir dönüşüm yaratmasını beklerken, küresel ölçekte bu oran yüzde 42,2 olarak kaydedildi. Katılımcıların yüzde 38'i ise yapay zeka uygulamaları yaygınlaştıkça siber güvenliği önceliklerden biri olarak tanımlıyor.

Etkinlik boyunca, enerji sistemlerinin bağlantılı geleceği, yapay zeka destekli enerji ve endüstriyel operasyonlar, elektrik şebekelerinin modernizasyonu ve elektrifikasyon, kritik altyapı olarak veri merkezleri ile dijital dayanıklılığın temeli olarak siber güvenlik temaları çerçevesinde ele alındı. Oturumlarda operasyonel verimliliği artırmak ve bölgesel dijital altyapıyı desteklemek için yapay zekadan nasıl yararlanıldığı incelendi.

Organizasyonda şirketin tanıttığı 3 bin metrekarelik İnovasyon Merkezi dikkati çekti. Merkezde, tasarım ve inşaattan işletme ve bakıma kadar altyapının tüm yaşam döngüsünü kapsayan teknolojiler sergilendi. Ziyaretçiler, Schneider Electric'in Data Cube platformunun yanı sıra yapay zeka destekli operasyonlar, akıllı binalar, sürdürülebilir veri merkezleri ve endüstriyel otomasyon gibi alanlardaki yeniliklerin uygulamalı gösterimlerini deneyimledi.

Fransa'nın BAE nezdindeki Olağanüstü ve Tam Yetkili Büyükelçisi Marie Audouard'ın katılımı ve BAE Ekonomi ve Turizm Bakanı Abdulla bin Touq Al Marri'nin açılış konuşmasıyla başlayan etkinlikte, Schneider Electric Orta Doğu ve Afrika Bölge Başkanı Walid Sheta ve Schneider Electric Körfez Bölgesi Başkanı Amel Chadli de yer aldı. Aralarında Schneider Electric Üst Yöneticisi (CEO) Olivier Blum'un da bulunduğu şirket yöneticileri, verimli ve dayanıklı enerji sistemleri kurmaya yönelik stratejileri görüşmek üzere sektör temsilcileriyle buluştu.

Zirvenin kapanışında şirket, Orta Doğu ve Afrika genelinde akıllı ve sürdürülebilir altyapıların hayata geçirilmesini hızlandırmak için kamu, müşteriler ve iş ortaklarıyla işbirliği taahhüdünü yineledi.

- 'Orta Doğu ve Afrika'da özellikle belirgin biçimde görülüyor'

Açıklamada görüşlerine yer verilen Schneider Electric CEO'su Blum, yapay zekanın fiziksel ekonominin ayrılmaz bir parçası haline geldiği bir 'Zeka Çağı'na girildiğini belirtti.

Yapay zekanın dijital olmasına karşın elektrikle çalıştığına ve onu destekleyen fiziksel sistemlere dayandığına değinen Blum, şunları kaydetti:

'Enerji teknolojisi iş ortağı olarak, müşterilerimizin veri, yazılım, yapay zeka ve otomasyon aracılığıyla enerji ve operasyonlarını birbirine bağlamasına yardımcı oluyor, zekayı eyleme dönüştürerek performanslarını, dayanıklılıklarını ve rekabet güçlerini artırmalarını sağlıyoruz. Bu dönüşümün boyutu, kamu ve özel sektörün endüstriyel dönüşümü ve uzun vadeli büyümeyi desteklemek için enerji ve dijital altyapıya yatırım yaptığı Orta Doğu ve Afrika'da özellikle belirgin biçimde görülüyor.'

Schneider Electric Orta Doğu ve Afrika Bölge Başkanı Sheta da endüstriyel yapay zekanın deneme aşamasından uygulamaya geçtiğini aktararak, şu değerlendirmelerde bulundu:

'BAE'yi farklı kılan, yalnızca bu teknolojiyi benimseme hızı değil, üreticilerin yapay zekanın üretkenliği, verimliliği ve dayanıklılığı artırma potansiyeline duyduğu güven. Bir sonraki aşamada aşılması gereken temel zorluk, bu uygulamaların güvenli, ölçeklenebilir ve ölçülebilir iş sonuçları üretebilir olmasını sağlamak.'

Bu kapsamda, Mersin-Gaziantep, Ankara-İzmir, Bandırma-Bursa-Osmaneli, Halkalı-Kapıkule projelerini tamamlamak için çalışmalar aralıksız devam edecek.

Ayrıca, ikinci hat yapımları, sinyalizasyon ve elektrifikasyon yatırımları ile iltisak hatları da odaklanılacak alanlar arasında yer alacak. Hat kapasitesini ve verimliliğini artırmaya yönelik çalışmalar yapılacak. Raylı sistem araçlarının yerli ve milli üretimine yönelik projelere ise öncelik verilecek.

Deniz yolunda, Adana'nın Yumurtalık bölgesindeki Doğu Akdeniz Ana Konteyner Limanı ile Rize'deki İyidere Lojistik Limanı'nın yapımına yönelik yatırımlar öncelik taşıyor.

Tüm limanlardaki işlem ve maliyetleri ile bürokratik süreçleri asgari düzeye indirmeye yönelik yatırım ve projelere önem verilecek.

Hava yolunda mevcut havalimanlarında uçuş güvenliğinin sürdürülebilmesini teminen pist, apron ve taksi yolu onarım ve iyileştirmeleri ile hava seyrüsefer emniyetini artırıcı projeler öncelikli olacak.

Kara yollarında 12. Kalkınma Planı'nda belirtilen öncelikli sektörlerin ihtiyaçları doğrultusunda, trafik akışındaki darboğazların giderilmesi, varlık yönetim sisteminin geliştirilmesi ve trafik akışının ihtiyaç duyulan hizmet seviyesinde sürdürülmesini sağlayacak yatırımlar ile kara yollarında trafik güvenliği projelerine öncelik tanınacak.

Ayrıca ortalama günlük ağır taşıt trafiği 1000 aracın üzerinde olan güzergahlarda bitümlü sıcak karışım kaplama yapılacak.

Kent içi ulaşım sektöründe, toplu taşımada trafik yoğunluğu ve yolculuk talebindeki gelişmeler dikkate alınarak öncelikle otobüs, metrobüs ve benzeri sistemlere öncelik verilecek. Bunların yetersiz kaldığı güzergahlarda raylı sistem alternatifleri değerlendirilecek.

Raylı sistemlerde, bir gün içinde insan hareketliliğinin, trafik yoğunluğunun veya iletişim sistemlerindeki veri akışının en üst düzeye ulaştığı zaman dilimi dikkate alınarak projeler yapılacak. Bu kapsamda, doruk saatte-tek yön yolculuk talebinin tramvay sistemleri için saatte en az 7 bin yolcu, hafif raylı sistemler için saatte en az 10 bin yolcu, metro sistemleri için ise saatte en az 15 bin yolcu düzeyinde gerçekleşeceği öngörülen koridorlarda planlanması şartı aranacak.

Haberleşme sektöründe TRT'nin teknolojik altyapısı yenilenecek.

Tamamlanma aşamasındaki otoyol ve bağlantı yolu projeleri ile mevcut otoyol sisteminin korunmasını ve etkin kullanımını sağlayacak, üstyapı iyileştirme, trafik güvenliği ile köprü ve viyadüklerin onarımına yönelik projelere önem ve öncelik verilecek.

Çukurova, Batı Karadeniz ve Marmara bölgeleri başta olmak üzere mevcut ve yapımı devam eden lojistik merkezlerin standartları artırılacak. Yeni yapılacak yük ve lojistik merkezleri yük talebinin yüksek olduğu demir yolu koridorlarında planlanacak.

Türkiye'nin lojistikte bölgesel açıdan daha etkin olması yönünde, lojistik maliyetleri ile işlem süre ve süreçlerinin azaltılmasını sağlayacak, ulaştırma türlerinin bütünleşmiş bir şekilde işletilmesini temin edecek, kombine taşımacılık uygulamalarını geliştirecek, ulaştırma planlamasında kalite ve güvenliği artıracak projeler ile Türkiye Ulaştırma ve Lojistik Ana Planı sonuçları dikkate alınarak lojistik merkezlerin/üslerin yapımı öncelikli olacak.

Bilgi ve iletişim teknolojileri yatırımlarını etkinleştirecek ve kurum içi ortak ihtiyaçları giderecek projeler kapsamında operasyonel maliyetleri azaltan, katma değerli ve paylaşılabilir veri yaratan projelere öncelik verilecek.

Muhabir: Arife Yıldız Ünal

OpenAI'ın Temmuz 2026'da yapay zeka modellerinin kabiliyetlerini ölçmeye yönelik yürüttüğü testler, ciddi bir güvenlik olayına dönüştü.

Şirketin 26 Ağustos'ta yayımladığı inceleme raporuna göre, OpenAI'ın yalnızca araştırmalarda kullandığı 'Internal Model 1 (IM1)' adlı modeli olayda başrol oynadı.

Yapay zeka ajanı, testte başarılı olmak için kendisine konulan sınırları aşarak şirketin sistemleri ile internete erişti ve başka yapay zeka ajanlarıyla iletişim kurdu.

Yapay zeka ajanlarından biri, açık kaynaklı yapay zeka modelleri platformu 'Hugging Face'e erişim sağlayabilecek 14 kimlik bilgisini tespit etti ve bunları diğer ajanlarla paylaştı.

Ajanlar, daha sonra Hugging Face'in sistemlerindeki güvenlik açıklarından yararlanarak sunucularda kod çalıştırdı, özel verilere ve farklı sistemlere ait erişim bilgilerine ulaştı.

Normalde birbirinden bağımsız çalışması gereken ajanlar, erişebildikleri şirket içi bir sistemi 'mesaj panosu' gibi kullandı ve buldukları güvenlik açıkları ile internete erişme yöntemlerini birbirleriyle paylaşmaya başladı.

Ajanlar, zamanla güvenlik açığı arama, erişim bilgilerini toplama ve koordinasyon gibi görevleri paylaşarak iş bölümü yaptı ve kendilerine 'kolektif' adını taktı.

Bazı ajanlar, kendilerine ayrı ayrı isimler verirken, özellikle aktif olanlardan biri kendisini 'Phase one 10841' olarak adlandırdı. Grup içinde liderlik rolü üstlenen 'Phase one 10841', daha küçük ajan ekiplerine görevler ve araştırma projeleri dağıttı.

Öte yandan, olaylar sırasında, ajanlardan biri Hugging Face'e yönelik faaliyetlerin verilen görevin dışında ve yetkisiz olabileceğini fark etti. Ancak başka bir ajanın 'go' mesajını yetkilendirme olarak yorumlayarak faaliyete devam etti.

Ajanların faaliyetleri Hugging Face ile sınırlı kalmadı. Ajanlar, 13-19 Temmuz arasında OpenAI'nın şirket içi altyapısındaki güvenlik açıklarından yararlandı ve araştırma sistemlerinden birine yönetici düzeyinde erişim sağladı.

OpenAI'nın güvenlik sistemi, 19 Temmuz'da olağan dışı faaliyetleri tespit ederek uyarı verdi.

Şirket, bunun üzerine yürütülen siber güvenlik değerlendirmelerini durdurdu ve kapsamlı soruşturma başlattı.

OpenAI, yeterli güvenlik önlemi bulunmadığında gelişmiş yapay zeka ajanlarının, birden fazla bilgisayar sistemindeki güvenlik açıklarını bulup kullanabilecek, diğer ajanlarla işbirliği yapabilecek ve insanların açık şekilde izin vermediği işlemleri gerçekleştirebilecek kadar geliştiğini bildirdi.

Şirket, bu nedenle Hugging Face olayını hem şirket hem de yapay zeka sektörü için 'ciddi bir uyarı' ve 'dönüm noktası' olarak nitelendirdi.

OpenAI, olayın ardından gelişmiş modellerine yönelik bazı eğitim çalışmalarını durdurdu. Bu modellerin kullanıldığı testlerde internet ve ağ erişimine yönelik kısıtlamaları artırdı ve söz konusu modellerin faaliyetlerinin daha yakından izlenmesi için yeni önlemler açıkladı.

Şirket ayrıca yapay zeka ajanlarının imkansız, bozuk veya yetkilerinin dışında kalan bir görevle karşılaştığında başka yollar aramaya devam etmek yerine durmayı veya insandan yardım istemeyi öğrenmesi gerektiğini belirtti.

Olayın ardından model davranışlarını inceleyen OpenAI, dört farklı uyumlanma sorunu tespit ettiklerini belirterek, bunların 'ödül hackleme', 'mümkün olmayan görevlerde ısrar etme', 'yetkisiz iletişim' ve 'ajanların birbirlerinin hedeflerini benimsemesi' olduğunu açıkladı.

Yapay zeka modellerine, eğitim sırasında doğru sonuçlara ulaşmaları karşılığında bir tür başarı puanı veriliyor ama model bazen aynı başarı puanını elde etmenin daha kolay bir yolunu bulabiliyor. 'Ödül hackleme' adı verilen bu durum, bir öğrencinin test esnasında problemi çözmek yerine cevap anahtarını bulmaya çalışmasına benzetiliyor.

Şirketin belirlediği ikinci önemli sorun ise ajanların çözülemeyen görevlerde vazgeçmeyi bilmemesi. Bu vakada olduğu gibi ajanlar, görev çözülemediğinde durmak yerine giderek daha farklı ve riskli yöntemler deneyebiliyor.

İngiltere merkezli Oxford Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri Bölümünden Dr. Lin Li, AA muhabirine yaptığı açıklamada, OpenAI'nın yapay zeka modelinin, kabiliyet ölçmeye yönelik testin sınırlarını aşmasına ilişkin değerlendirmede bulundu.

Lin, 'Bu olayı, gelecekte ortaya çıkabilecek gerçek bir sorun türü hakkında erken uyarı olarak görüyorum. Tek tek küçük eylemleri bir araya getirebilen, zayıf halkaları istismar edebilen, diğer ajanlarla koordinasyon kurabilen ve uzun zaman dilimlerinde faaliyet gösterebilen ajan sistemleri hakkında.' ifadelerini kullandı.

Kimlik doğrulama veya yetkilendirme kararları verilirken sadece modelin kendisine güvenilemeyeceğine işaret eden Lin, 'Yapay zeka ajanları, talimatları uygulayan sistemler olarak ele alınmalı. Kimlik, kimlik doğrulama, izinler ve yetkilendirme ise geleneksel güvenlik mekanizmaları aracılığıyla dışarıdan sağlanmalı.' görüşünü paylaştı.

Lin, 'Mevcut yapay zeka ajanları için teknik kontrolün mümkün olduğuna inanıyorum. Basit bir yaklaşım, özellikle önemli eylemlerde insanı döngü içinde tutmak.' dedi.

Öte yandan, insanın dikkat kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Lin, binlerce yapay zeka ajanının birlikte çalıştığı sistemlerde yalnızca insan uzmanlar istihdam etmenin kısa sürede ekonomik ve operasyonel açıdan sürdürülemez hale gelebileceğini vurguladı.

Lin, düşük riskli işlemlerin otomatik sistemler veya yapay zeka ajanları tarafından denetlenebileceğini ifade ederek, yüksek riskli ve geri döndürülemez işlemlere ilişkin kararların ise insanların sorumluluğunda kalması gerektiğini belirtti.
 

Muhabir: Elif Gültekin Karahacıoğlu, Ayşe İrem Çakır

ABD merkezli yapay zeka şirketleri OpenAI ve Anthropic, temmuzda yaptıkları açıklamalarda, testlerde kullanılan modellerinin başka sistemlere sızdığını ve buralarda güvenlik ihlaline neden olduğunu bildirdi.

Bu iki şirket, yapay zeka modellerinin kendileri için belirlenen sınırları aştığı olaylara ilişkin incelemelerinde elde edilen bulguları paylaşmayı sürdürürken, diğer firmalar da benzer duyurularla gündeme geldi.

Yapay zekanın otonom kararlarının neden olduğu ihlallere yönelik bulgular artarken, bu tehdidin yakın gelecekte ne boyuta ulaşacağı ve ne ölçüde kontrol altında tutulabileceği ise endişeye yol açıyor.

Hem şirketleri hem bireyleri etkileyen, bir yandan da yapay zeka teknolojisindeki gelişmelerin yavaşlatılması ve sıkı denetlemeye tabi tutulması çağrılarını beraberinde getiren bu olaylar, 'haydut yapay zeka' ('rogue AI') kavramını yeniden gündeme taşıdı.

Bu kavram, programlanışına aykırı ve öngörülemez şekilde hareket eden ve böylece çevresine risk oluşturan yapay zeka sistemlerini anlatmak için kullanılıyor.

İnsanlarca belirlenen etik çerçeveleri ve güvenlik tedbirlerini hiçe sayan 'haydut' yapay zeka sistemleri, zafiyet keşfedebildiği kısayolları kullanan araçlar olarak öne çıkıyor.

Yapay zekanın otonom davranışlar sergilemesiyle ilgili duyuruların hemen ardından bazı büyük teknoloji şirketlerinden yetkililerin de bu teknolojiye dair endişelerini dile getirmesi, gelişimdeki süratin 'haydutlaşmada' rol oynama olasılığını akıllara getirdi.

Kanada'daki Trois-Rivieres Quebec Üniversitesi Matematik-Bilgisayar Bölümünden Prof. Dr. Jean-Sebastien Dessureault, AA muhabirine yaptığı açıklamada, yapay zeka sistemlerinin artık sadece araçlardan ibaret olmadığını, insanların koyduğu hedeflerini yerine getirirken kendi hedeflerini de belirleyebileceğini söyledi.

Dessureault, yapay zekanın 'kontrolden çıkmasının' düşük etkili küçük eylemlerin yanı sıra tedarik zincirinde büyük çaplı aksaklıklar, tüm sistemlere ve internete sızılması, geniş ekonomik etkiler ve yeni virüslerin açığa çıkması gibi sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

Yapay zekanın kendi kabiliyetlerini geliştirebildiği ve dolayısıyla insana ihtiyaç olmadan yeni sistemler üretebildiği eşiğe yaklaşılmış olabileceğini dile getiren Dessureault, 'Yani evet, tetikte olmak için makul sebepler var.' dedi.

Dessureault, 'Eğer yapay zekayı arabayla kıyaslayacak olursak, gaz pedalını şu anda fren pedalından çok daha hızlı geliştiriyoruz.' diyerek, yapay zeka geliştirme hızını düşürmenin tüm ülkeler ve kurumlar arasında eş zamanlı gerçekleşmesi gerektiğini vurguladı.

Yapay zekanın 'haydutlaştığı' ve kontrol edilemez seviyelere yaklaştığına ilişkin endişeler sürerken, kimileri de OpenAI ve Anthropic örneklerindeki ihlallerde insan faktörüne dikkati çekiyor.

İngiltere'deki Oxford Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri Bölümünden Dr. Petar Radanliev, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 'haydut yapay zeka' kavramıyla anlatılmak istenenin, insanların bu sistemleri 'güvenilir şekilde yönlendirememe, düzeltememe ve durduramama' durumu olduğunu belirtti.

Şimdiye kadar kamuoyuyla paylaşılan vakaların 'olağan bir durumu' gösterdiğini kaydeden Radanliev, testlerdeki ortamların 'yeterince dikkatli şekilde kurulmadığını' ifade etti.

Radanliev, 'Bunlar, gerçek sonuçlar doğuran gerçek olaylardı ve güvenliğin kritik önem taşıdığı diğer sektörlerde iyi bilinen ancak bu sektörde henüz tutarlı şekilde benimsenmeyen mühendislik ve denetim uygulamalarından kaynaklandı.' değerlendirmesinde bulundu.

Anthropic'in, kendi vakasındaki nedeni yapay zeka modelinin özellikleriyle ilgili bir sorun değil, operasyonel ve donanımsal arıza olarak tanımladığını hatırlatan Radanliev, OpenAI olayında sistemin en kötü senaryodaki yeteneklerini ölçmek için güvenlik önlemlerinin bilinçli şekilde azaltıldığına işaret etti.

Bir yandan da sektördeki en büyük şirketlerin, bu güvenlik testlerine dair açıklamaları ve yapay zekayla ilgili kaygılarını son günlerde dile getirmelerindeki amaçları sorgulanıyor.

İsviçre'deki Fribourg Üniversitesinde insan ve teknoloji etkileşimi üzerine araştırmalar yapan Dr. Jascha Bareis ise AA muhabirine verdiği demeçte, yapay zekaya ilişkin kıyamet senaryolarının 1950'lerden bu yana sık sık gündeme geldiğini söyledi.

Bareis, yapay zeka şirketlerinin kar tahminlerinin düştüğüne, veri merkezlerine ilişkin haberlerin olumlu yönde olmadığına, birçok ülkede eleştirilerin arttığına ve firmaların kamuoyundaki imajları konusunda endişeli olduğuna dikkati çekti.

Yapay zeka sistemlerinin tek başına kontrolden çıkamayacağını, bu durumun ortam şartlarıyla mümkün kılındığını ifade eden Bareis, 'Yapay zekayı belirleyici bir güç olarak görmeyi bırakmalı ve hep bir adım geriye gidip sormalıyız: Altyapı nerede, güç nerede, para nerede? İşin içinde kimler var? Bunu ne tür bir siyasi güdüyle kullanıyorlar?' ifadelerini kullandı.

Bareis, ürettikleri modellerin toplum için varoluşsal risk oluşturduğunu bilerek üretime devam eden şirketlerin suç işlemiş olacağını belirterek, 'Ben bunun ikiyüzlülük ve medyanın ilgisini daha fazla çekmek için yapılan bir tür pazarlama hilesi olduğunu düşünüyorum.' diye konuştu.

Muhabir: Emirhan Demir

Bu tür söylemleri 'kıyamet senaryoları' olarak nitelendiren Huang, bu tahminlerin 'bilime dayanmadığını' belirterek söz konusu uyarıları reddetti.

Huang, yapay zeka geliştiricileri üzerindeki denetimlerin artırılmasına yönelik çağrılara ilişkin yeni düzenlemelere ihtiyaç bulunmadığını ve ABD'deki mevcut önlemlerin yeterli olduğunu savundu.

ABD ile Çin arasındaki yapay zeka rekabetine de değinen Huang, Amerikan teknolojilerinin Çin'e satışına yönelik yasaklara karşı olduğunu söyledi.

Huang, veri merkezlerinin yaygınlaşmasına ilişkin kamuoyundaki tepkiler konusunda ise 'Daha erken gelip sizinle konuşmadığımız için üzgünüz.' şeklinde yanıt verdi.

OpenAI ve Anthropic'te son üç yıldır araştırmacı olarak çalışan Jacob Coxon, iki şirketin de yapay zeka konusunda yeterince sorumlu davranmadığını savunarak Anthropic'ten istifa etmişti.

Şirketlerin kendi kendini geliştirebilen yapay zeka sistemleri için kontrolsüz yarış içinde olduklarını ileri süren Coxon, bu sistemlerin yakın gelecekte 'her şeyi hackleyebilecek' insanüstü sistemlere dönüşebileceğini savunmuştu.

Coxon, ayrıca yapay zeka modellerini geliştiren bazı sektör çalışanlarının bu sistemlerin 10 yıl içinde 'insanlığı öldürebileceğine' ciddi şekilde inandıklarını öne sürmüştü.

Muhabir: Dilara Karataş

İlk milli hızlı tren setinin test süreçlerinin başarıyla sürdüğünü vurgulayan Uraloğlu, 'Saatte 225 kilometre işletme hızına sahip ilk setimiz, dinamik seyir emniyeti testleri kapsamında saatte 250 kilometre hıza ulaştı. İlk setimizin testleri başarıyla devam ederken, ikinci milli hızlı tren setimizin üretimine başladık. Böylece milli hızlı trende seri üretim sürecine geçmiş olduk.' değerlendirmesinde bulundu.

Uraloğlu, milli hızlı tren üretiminin belirlenen program doğrultusunda süreceğinin altını çizerek, şöyle devam etti:

'2027'de 7, 2028'de de 7 olmak üzere iki yılda toplam 14 milli elektrikli hızlı tren seti üretmeyi hedefliyoruz. 8 araçtan oluşan ve 577 yolcu kapasitesine sahip tren setleri yerli mühendislik kabiliyetleriyle geliştiriliyor. Trenlerin kritik bileşenlerinden Tren Kontrol ve Yönetim Sistemi ile Cer Sistemi de ASELSAN işbirliğiyle yerli ve milli olarak tasarlanıp üretiliyor.'

Seri üretimin Türkiye'nin ilk hızlı tren fabrikasının devreye alınmasıyla birlikte yeni tesiste devam edeceğine dikkati çeken Uraloğlu, şunları kaydetti:

'18 bin metrekarelik alanda inşa ettiğimiz Türkiye'nin ilk hızlı tren fabrikasında yüzde 90 seviyesine geldik. Fabrikamızı tamamladığımızda milli hızlı tren setlerimizin üretim, montaj ve test süreçlerini tek çatı altında gerçekleştireceğiz. Yeni fabrikamız ile ayda bir tane hızlı tren üretebilme kapasitesine sahip olacağız. Seri üretim çalışmalarımızı yeni fabrikamızda sürdüreceğiz.'

Muhabir: Ayşe Böcüoğlu Bodur

Skydagger, elektrikli insansız hava aracı TOYCA-10E ile orta menzilli vuruş kabiliyetini 250 kilometreye taşıyor. 10 kilogram harp başlığı taşıyabilen TOYCA-10E, zorlu harp koşullarında görevini sürdürebilme ve otonom görev icra kabiliyetleriyle Türkiye'nin insansız sistemler alanındaki teknolojik gücüne yeni bir platform kazandırıyor.

Elektrikli tahrik sistemiyle çalışan ve katapult ile fırlatılan platform, yüksek elektronik karıştırma koşullarında görev uçuşunun sürdürülebilmesini sağlayan anti-jam kabiliyeti ve Skydagger Flight Planner üzerinden gerçekleştirilen otonom kalkış, uçuş ve terminal dalış özellikleriyle öne çıkıyor.

Günümüz harekat ortamında insansız sistemlerin yalnızca menzil ve faydalı yük kabiliyetleri değil, elektronik harp koşullarındaki görev sürekliliği de kritik önem taşıyor.

TOYCA-10E, bu ihtiyaçlara cevap verecek şekilde uzun menzil, operasyonel esneklik ve otonom görev kabiliyetini aynı platformda bir araya getiriyor. Katapult ile fırlatılabilen yapısı sayesinde geleneksel pist altyapısına ihtiyaç duymadan farklı operasyon sahalarından göreve başlayabilen sistem, Skydagger Flight Planner üzerinden oluşturulan görev planı doğrultusunda uçuşun farklı aşamalarını otonom olarak gerçekleştirebiliyor.

Elektronik karıştırmanın yoğun olduğu koşullarda görevini sürdürebilecek şekilde geliştirilen TOYCA-10E, sabit kanatlı yapısıyla uzun mesafeli görev ihtiyaçlarına cevap verirken, Skydagger'ın farklı operasyonel gereksinimlere yönelik geliştirdiği insansız sistem ailesinde orta menzilli vuruş kabiliyetini temsil ediyor.

Skydagger, dron, interceptor ve sabit kanatlı sistemlerden oluşan ürün ailesiyle Türkiye'nin insansız sistemler alanındaki mühendislik ve üretim kabiliyetine katkı sağlıyor. TOYCA-10E ise Türk mühendisliğinin ulaştığı seviyeyi sahaya taşıyarak, Türkiye'nin uluslararası alanda insansız sistem teknolojilerindeki yükselen gücünü ortaya koyuyor.

Muhabir: Göksel Yıldırım

Ayrıca makroekonomik hedefleri destekleyecek, büyümeyi sürdürülebilir kılacak nitelikli insan gücü ve güçlü toplum hedefine yönelik projelere de öncelik verilecek.

İmalat sanayisi sektörlerine ve bu sektörlere yönelik beşeri-fiziki altyapıyı güçlendirecek AR-GE, dijitalleşme, insan kaynakları, lojistik, enerji ve eğitim gibi yatay alanlar ile tarım ve gıda, turizm ve savunma sanayisi alanlar öne çıkartılacak.

Kamu yatırım teklifleri, bölgelerarası gelişmişlik farklarının azaltılmasına katkı sağlayacak şekilde hazırlanacak. Bu amaçla yatırımların mekansal dağılımında, geçmiş yıllardaki yatırım tahsislerinin dağılımı ve gelecek döneme ilişkin bölgesel politikalar dikkate alınacak.

Bölgelerin ekonomilerinde öne çıkan sektörlerin daha yüksek katma değerli ve rekabet edebilirliği yüksek üretim yapılarına dönüşmesine katkı sağlayacak alanlardaki yatırımlar önceliklendirilecek.

Kuruluşlar, kamu yatırım programı hazırlıklarında ve proje stokunun önceliklendirilmesinde, genel, sektörel, bölgesel ve proje bazında önceliklerin yanı sıra belirlenen alt sektör bazındaki kriter ve öncelikleri dikkate alacak.

Böylece kamu yatırımlarında büyümeye, özel kesim yatırımlarını desteklemeye, bölgelerin gelişme potansiyelini harekete geçirmeye, üretim, istihdam ve ülke refahını artırmaya azami katkı sağlayacak projelere öncelik verilmiş olacak.

Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğünün kamu yatırım programında yer alan büyük projelerden, depolaması tamamlanmış veya depolamasız, su iletim tesisleri (tünel/ana kanal) inşaatı biten veya devam eden cazibeyle sulama yapılacak projeler öncelikli olacak.

Hayvancılık sektöründe üretimin artırılması, hayvan hastalıklarının önlenmesi, sürü yönetimi ve biyogüvenlik önlemlerini içeren altyapı ve araştırma projeleri ön planda tutulacak.

Bitkisel üretimin artırılması, bitki sağlığının korunması ve tarım bilgi sistemlerinin iyileştirilmesine hizmet edecek altyapı ve araştırma projelerine de öncelik sağlanacak.

Su kayıp ve kaçaklarının azaltılmasına yönelik projelere öncelik verilecek. DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen içme suyu temini projelerinden su kayıp oranı yüzde 50'nin altında olan, nüfusu 50 bin ve üzeri belediyelere öncelik verilecek.

Enerji sektörü ve imalat sanayisine girdi temin eden üretime yönelik projelere kömür, petrol, doğal gaz ve jeotermal kaynaklar ile rezervi tükenmekte olan ve arz güvenliğinin sağlanması açısından önem arz eden madenlerin aranmasına ve üretilmesine yönelik projelere, madenlerin işlenerek ürün haline getirilmesine yönelik projeler ile üretilen cevherlerin tüketici talepleri doğrultusunda kalitesinin iyileştirilmesine yönelik projeler önceliklendirilecek.

Savunma sanayisinin yanı sıra yerli ve özgün raylı sistem araçları ile hava araçlarının geliştirilmesi projelerine odaklanılacak. Sanayi altyapı projelerinde sektörel ve tematik projeler öncelikli olacak.

Kamu yatırım programına alınacak organize sanayi bölgeleri projeleri seçilirken ulusal ve bölgesel stratejiler ve öncelikler göz önünde bulundurulacak, illerin sanayi potansiyeline ve bütçe imkanlarına göre değerlendirme yapılacak.

Türkiye'nin enerji ihtiyaç projeksiyonuna uygun hazırlanan ve Elektrik Piyasası Kanunu'nun ortaya koyduğu esaslara uygun, güvenilir ham madde kaynaklarına ve yüksek ticari ve ekonomik faydaya sahip projelerle, başta nükleer ve yenilenebilir enerji olmak üzere yerli ve özgün enerji teknolojileri geliştirme amaçlı yatırımlara, gerçekleştirilmesi diğer projelerin hayata geçirilmesinin ön şartı niteliğinde olan veya bunların kapasite ve verimini artıracak olan projeler ile yenilenebilir kaynakların sisteme entegrasyonunu sağlayacak iletim altyapısı projelerine öncelik verilecek.

Doğal gazda kaynak ve güzergah çeşitlendirilmesini sağlayacak, arz stoklarının yeterli düzeyde oluşturulması ve denizlerde keşfedilen doğal gaz rezervlerinin ülke ekonomisine kazandırılmasına yönelik altyapı projeleri öncelikli olacak.

Kültür mirasının korunmasına yönelik projelerde tek yapı ölçeği yerine tarihi dokuyu bütüncül olarak ele alan kentsel sit alanları, tarihi kent merkezleri, tarihi çarşılar gibi projeler önceliklendirilecek.

Arkeolojik kazı, yüzey araştırması gibi bilimsel araştırma ve kültür mirasının ihyasına yönelik projelerde Türk-İslam dönemi öne çıkartılacak.

Güvenlik hizmetlerinin sunumunda koordinasyonu ve güvenlik birimlerinin teknolojik donanımını güçlendirecek, önleyici ve koruyucu güvenlik hizmetleri niteliğindeki, hizmetin etkinliğini, kalitesini ve kapasitesini artıracak, sınır güvenliği, terörle, uyuşturucuyla, kaçakçılıkla, organize suçlar ile siber suçlarla, yasa dışı göç ve düzensiz göçle mücadeleye, toplumun huzur ve güvenliğine katkı sağlayacak projelere öncelik verilecek.

Yargı sürecini hızlandırıcı ve etkinleştirici, vatandaşların adalete erişimini kolaylaştırıcı yatırımlar ile ceza ilamlarının infazında etkinliğin sağlanabilmesi için Ceza İnfaz Kurumlarında gerekli kapasite artışı yatırımları yapılacak.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen Katı Atık Programı kapsamındaki projeler ile İLBANK tarafından yürütülen katı atık ve jeotermal merkezi ısıtma tesisi projeleri öncelikli olacak. Belediyelerin dış kredili yatırım projelerinde itfaiye ve acil müdahale aracı alımı ve doğal afetlerle mücadele projeleri gibi kent esenliği ve güvenliğine dair projelere öncelik verilecek.

Mekansal planların, şehirlerin yaşam kalitesini artıracak, ekonomik gelişmesine katkı sağlayacak, doğal çevresini koruyacak tarih ve medeniyet perspektifi yansıtacak şekilde hazırlanmasına hizmet edecek projeler hayata geçirilecek. Coğrafi bilgi stratejisi ve eylem planı ile akıllı kentler stratejisinde ortaya konulan öncelikler dikkate alınacak.

Göç alanında veri sistemlerinin geliştirilmesine, göçmenlerin ve yurt dışında yaşayan vatandaşların ekonomik ve sosyal durumlarının tespitine yönelik araştırma projeleri ile düzensiz göçle mücadele kapsamında yapılan geri gönderme merkezleri ve sığınma evi yatırımları ele alınırken mevcut yatırımların tamamlanmasına odaklanılacak.

Muhabir: Arife Yıldız Ünal

Test sırasında Gemini, 3 şirkete izinsiz erişim sağladı.

BBC'nin haberine göre, Google'dan bir yetkili, modelin çevrim içi ortamda 'kamuya açık bilgileri' bulduğunu ve 'testin bir parçası olduğunu düşünerek internet sitelerine erişmek için kimlik bilgilerini tahmin ettiğini' ancak üç olayda da işlemi sonlandırdığını açıkladı.

Google Güvenlik Mühendisliği Başkan Yardımcısı Heather Adkins konuya ilişkin açıklamasında, 3 şirketin durumdan haberdar edildiğini, eğitim ortaklarıyla test süreçlerinde yaptıkları değişiklikler üzerine çalıştıklarını belirtti.

Adkins, 'Bu olaylar, güçlü yapay zeka modellerinin sorumlu şekilde hareket etmeleri için eğitilmesinin önemini gösteriyor.' ifadesini kullandı.

OpenAI, 21 Temmuz'da, siber güvenlik kabiliyetlerini ölçmeye yönelik dahili bir test sırasında kullanılan yapay zeka modellerinin Hugging Face'in altyapısında güvenlik ihlaline neden olduğunu duyurmuştu.

Bundan birkaç gün sonra da Anthropic, Claude modelinin test ortamındayken '3 farklı kuruluşun üretim altyapısına izinsiz erişim sağladığını' açıklamıştı.

ABD'de yapay zekanın hızla yaygınlaşmasıyla, bu teknolojinin tehlikeli boyuta ulaşmasından önce gelişiminin yavaşlatılmasına yönelik çağrılar son günlerde yoğunlaştı.

Anthropic'in Üst Yöneticisi (CEO) Dario Amodei, OpenAI CEO'su Sam Altman ile Tesla ve SpaceX'in CEO'su Elon Musk'ın da aralarında bulunduğu teknoloji sektörünün önde gelen isimleri, yapay zeka geliştirme çalışmalarının yavaşlatılması yönünde çağrı yapmıştı.

Öte yandan, Donald Trump yönetimi, yapay zekanın geliştirilmesini yavaşlatacak yeni düzenlemeler yerine inovasyonu teşvik eden bir yaklaşım benimsiyor.

Trump, yapay zeka teknolojisinin kontrolden çıkması yönünde 'hastalıklı bir komplo yürütüldüğünü' ileri sürmüş, ayrıca bu alandaki çalışmaların yavaşlatılmasının Çin'e avantaj sağlayacağını savunmuştu.

Muhabir: Aybüke İnal Kamacı

Raporun, çocukların internete erişimi, çevrimiçi etkinlikleri, dijital becerileri, üretken yapay zeka kullanımı ve güvenlik algısı ile ebeveyn ve okul aracılığıyla yaşadıkları düzenlemeleri ele aldığını belirten Kurşun, 'Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu, çocukların çevrimiçi ortamdaki güvenlik algısındaki düşüş. İnternette kendini güvende hisseden çocukların oranı yüzde 48'e geriledi, 2020 yılında ise bu oran yüzde 65 seviyesindeydi. Son bir ay içinde internette kendisini rahatsız veya tedirgin eden bir şeyle karşılaştığını söyleyen çocukların oranı ise 5 yıl içerisinde yüzde 7'den yüzde 23'e çıktı.' dedi.

Kurşun, raporda, ebeveynlerin çocuklarıyla kurduğu iletişim biçiminin değiştiğini, ebeveynlerin sorunları konuşarak değil, teknik araçlarla ve çocuğa doğrudan müdahale etmeden çözmeye çalıştıklarına yer verildiğini aktardı.

EU Kids Online Türkiye ekibi tarafından yürütülen EU Kids Online 2026 (EUKO V) saha çalışmasında Türkiye verisinin büyük bir bölümü Milli Eğitim Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü desteğiyle toplandığını anlatan Kurşun, şunları kaydetti:

'Türkiye'deki çocukların internet erişimi ve kullanım pratiklerini, dijital becerilerini, yapay zeka ile kurdukları ilişkiyi, mahremiyet algısını ve zararlı içeriklere maruz kalma durumunu Avrupa ortalamalarıyla karşılaştırmalı olarak ortaya koyacak olan raporun ön bulguları oldukça çarpıcı. Şimdiye kadar toplanan verilerin 10-16 yaş arası bin 330 çocuğu kapsayan ön analizine göre, Türkiye'de yapay zekayı hiç kullanmayan çocuk 10'da 1 iken, Avrupa'da bu oran yaklaşık 3'te 1. Türkiye'de çocukların yarısı ödevlerini yapay zekaya yazdırıyor (Avrupa'da çocukların üçte biri). Kendini internette güvende hisseden çocukların oranı Türkiye'de yüzde 32, Avrupa'da yüzde 48.'

Kurşun, 2009'dan bu yana yürüttükleri çalışmalarla Türkiye'deki çocukların dijital ayak izini takip etmelerini sağladığını dile getirdi.

Avrupa-Türkiye karşılaştırmalı sonuç raporunun ekim ayında kamuoyuyla paylaşılacağını söyleyen Kurşun, 'Bugün karşı karşıya olduğumuz tablo ise çok daha derin bir dönüşüme işaret ediyor. Çocuklarımız yapay zekayı Avrupa'daki akranlarından çok daha hızlı benimsedi, onda dokuzu bu teknolojiyi aktif olarak kullanıyor. Ancak asıl üzerinde durmamız gereken her dört çocuğumuzdan birinin yapay zekadan duygusal tavsiye alıyor olması ve yüzde 60'ının dijital dünyada bir suç ya da sahte görüntü mağduru olmaktan korkmasıdır.' diye konuştu.

Muhabir: İlhami Erkılıç

Yapay zeka geliştirme sürecinin yavaşlatılması gerekip gerekmediği sorusuna Huang, 'Başkalarını dikkate almadan elimizden geldiğince hızlı ilerlemeliyiz.' yanıtını verdi.

Ancak güvenli olmayan ürünleri asla teslim etmeyeceklerine, ürünleri hazır olmadan asla piyasaya sürmeyeceklerine ve sürmemeleri gerektiğine dikkati çeken Huang, 'Kimse bizden bunu yapmamızı beklemiyor ancak herkes, başarılı olmamızı ve Amerika'nın olabildiğince müreffeh olmasına katkı sağlamamızı bekliyor.' diye konuştu.

ABD'de yapay zekanın hızla yaygınlaşmasıyla, bu teknolojinin tehlikeli boyuta ulaşmasından önce gelişiminin yavaşlatılmasına yönelik çağrılar son günlerde yoğunlaştı.

Anthropic'in Üst Yöneticisi (CEO) Dario Amodei, OpenAI CEO'su Sam Altman ile Tesla ve SpaceX'in CEO'su Elon Musk'ın da aralarında bulunduğu teknoloji sektörünün önde gelen isimleri, yapay zeka geliştirme çalışmalarının yavaşlatılması yönünde çağrı yapmıştı.

Nvidia CEO'su Jensen Huang ise inovasyonun hızı ile yapay zekanın güvenliği arasında 'yanlış seçim' yapılmaması gerektiğini belirtmiş, yapay zekanın işleri otomatikleştirerek insanların işlerini kaybetmesine yol açacağı yönündeki endişeleri 'tamamen saçmalık' olarak nitelendirmişti.

Öte yandan, Donald Trump yönetimi, yapay zekanın geliştirilmesini yavaşlatacak yeni düzenlemeler yerine inovasyonu teşvik eden bir yaklaşım benimsiyor.

Trump, yapay zeka teknolojisinin kontrolden çıkması yönünde 'hastalıklı bir komplo yürütüldüğünü' ileri sürmüş, ayrıca bu alandaki çalışmaların yavaşlatılmasının Çin'e avantaj sağlayacağını savunmuştu.

Muhabir: Aybüke İnal Kamacı

Suyun insan tüketimi, temizlik, gıda üretimi, roket yakıtı ve oksijen elde edilmesi gibi çeşitli alanlarda kullanılacağını göz önünde bulunduran bilim insanları, Ay'da 1 milyon kişinin yaşadığı bir kentin mevcut su kaynaklarını 2,5 yıldan kısa sürede tüketebileceğini belirledi.

Araştırmacılar, su rezervlerinin Ay'da kalıcı bir yerleşim bölgesi için yeterli olmayabileceğini aktararak, suyun mümkün olduğunca geri dönüştürülmesi halinde bile kaynakların en fazla 100 yıl yeteceğini vurguladı.

Çalışmanın başyazarı Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezinden Martin Elvis, 100 yıllık sürenin de ancak su tüketiminin büyük ölçüde sınırlandırılmasıyla mümkün olabileceğini ifade etti.

Elvis, Ay'daki mevcut su kaynakları dikkate alındığında kısa vadede büyük bir şehir kurulmasının gerçekçi olmadığını belirterek, gelecek 30 yıl içinde 'kasaba tarzı' daha küçük bir yerleşimin kurulabileceği değerlendirmesinde bulundu.

SpaceX'in kurucusu Elon Musk, şubatta şirketinin Mars'ta yerleşim kurma planları yerine Ay'da 'kendi kendine büyüyebilen' bir şehir kurmaya öncelik vereceğini ve bunun 10 yıldan kısa sürede gerçekleştirilebileceğini söylemişti.

Muhabir: Zeynep Katre Oran

Diğer yakıt türlerine göre karbon emisyonu daha az, enerji verimliliği sağlayan ve sessiz çalışarak gürültü kirliliğini azaltmaya yardımcı olan elektrikli araçların sayısı, şarj istasyonlarının da çoğalmasıyla, son yıllarda önemli ölçüde artış gösterdi.

Söz konusu artışta, Türkiye'nin otomobili Togg'un pazar payının artması, yeni modellerini piyasaya sürmesi ve kullanıcı tercihlerinin bu yöne kayması da etkili oldu.

Trafiğe kayıtlı elektrikli otomobil sayısı, 2015'te yalnızca 565 iken 2024'te 183 bin 776'ya, 2025'te 370 bin 591'e ulaştı.

Ağustos 2025'te 308 bin 217 olarak kayıtlara geçen elektrikli otomobil sayısı, geçen ay itibarıyla yüzde 53,2 artışla 472 bin 157 olarak hesaplandı.

Öte yandan, elektrikli otomobillerin kayıtlı otomobiller içindeki payı yüzde 2,62 olarak kaydedildi.

Hibrit türdeki otomobillere ilişkin veriler de ilk kez 2011 yılında 23 adet olarak kayıtlara geçti.

Trafiğe kayıtlı hibrit otomobillerin sayısı 2019'da 13 bin 877'ye çıkarken, 2023 sonu itibarıyla 222 bin 328, 2024'te 391 bin 296, 2025'te 697 bin 27 olarak hesaplandı. Bu sayı, Ağustos 2026 itibarıyla 896 bin 270'e çıktı.

Hibrit türdeki otomobillerin toplam içindeki payı 2025'te yüzde 4 iken, geçen ay itibarıyla yüzde 4,97 olarak kaydedildi.

Muhabir: Serhat Tutak

Bilgisayar destekli harp oyunu, tatbikat ve deneyleme alanında çözümler geliştiren ETE Teknoloji ile HAVELSAN arasında 2023 yılında satış haklarına yönelik işbirliği anlaşması imzalanmıştı.

Anlaşmanın ardından yürütülen yurt içi ve yurt dışı iş geliştirme faaliyetleri kapsamında, başta Türk Silahlı Kuvvetleri olmak üzere farklı ülkelerin ihtiyaçlarına yönelik sivil ve askeri projeler gerçekleştirildi. HAVELSAN, ortaklıkla simülasyon ve eğitim portföyünü güçlendirmeyi, uluslararası ölçekte harp oyunu merkezleri kurmayı ve bu merkezlere yönelik danışmanlık, idame ve işletme hizmetleri sunmayı hedefliyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen HAVELSAN Genel Müdürü Nacar, ETE Teknoloji ile yaklaşık 10 yıldır güçlü bir sinerji yakaladıklarını belirterek, şunları kaydetti:

'Bugün attığımız imzalarla HAVELSAN, ETE Teknoloji'ye ortak oldu. İşbirliğimiz ve sinerjimiz bu adımla daha da güçlendi. Birbirini tanıyan mühendislik ekiplerimiz, başta Türk Silahlı Kuvvetlerimiz olmak üzere, dost ve müttefik ülkelerin ihtiyaçları için de yüksek teknolojiler geliştirecek. Bu ortaklık uluslararası projelerdeki işbirliklerimizi güçlendirecek, son kullanıcı nezdinde güvenilirliğimizi artıracak.'

ETE Teknoloji Genel Müdürü Çayırcı da 10 yılı aşkın süredir geliştirdikleri akıllı sistem ve yapısal simülasyon ürünlerini dünyada yaygın kullanılan ve kalitesiyle tanınan markalara dönüştürme hedeflerine yaklaştıklarını ifade etti.

Çayırcı, 'Bu hedefe ulaşmamızda HAVELSAN ortaklığının önemli bir kilometre taşı olacağına inanıyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.

Muhabir: Firdevs Bulut Kartal

Son hazırlıkları yapılan kongre, şimdiden ilgi odağı oldu. Etkinlik, üç alanda rekorlarını günden güne geliştiriyor.

Bildiri sayısında Milano ve Sidney'i geride bıraktı

IAC 2026'nın bilimsel programına 108 ülkeden 8 bin 330 bildiri özeti gönderildi. Bu rakam, IAC tarihinde hem başvuru sayısı hem de ülke çeşitliliği bakımından tüm zamanların en yüksek seviyesini gösteriyor.

Geçmiş kongrelerden Milano 2024 yaklaşık 7 bin, Sidney 2025 ise yaklaşık 6 bin 400 başvuru almıştı.

Etkinlik için Türkiye'den 1810 bildiri özeti geldi.

Tek bir ülkeden yapılan en fazla başvuruyu gösteren bu rakam da rekor olarak kayıtlara geçti.

Değerlendirme sürecinin ardından 4 bin 77 çalışma doğrudan kabul edilirken 542 çalışma yedek listeye alındı. 4 binden fazla çalışma teknik programa dahil edildi.

Türkiye, 674 kabul edilen bildiriyle ülkeler arasında ilk sıraya yerleşti.

Bilimsel başvuruların yanı sıra katılımcı kayıtlarında da rekor seviyeye ulaşıldı.

Kongreye erken dönemde 83 ülkeden 3 bini aşkın kayıt yapıldı. Bu IAC tarihinin erken kayıt rekoru oldu.

Organizasyonda 100'den fazla ülkeden 10 bini aşkın katılımcının ağırlanması bekleniyor.

Böylece, etkinliğin maskotu olarak ilgi gören caretta caretta 'Turquoise' konukları 'rekortmen' patentiyle karşılamış olacak.

Türkiye'nin bu etkinlikte ulaştığı rekorlarda, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinesinde yürütülen çalışmaların etkili olduğu belirtildi.

IAC 2026'nın yalnızca uzay alanında halihazırda çalışan çevrelerle sınırlı kalmaması ve bilimsel katılımın ülke geneline yayılması dikkati çekti.

Bu kapsamda düzenlenen 'IAC 2026 Kampüs Buluşmaları' ile farklı şehirlerdeki üniversitelerde öğrenciler, akademisyenler ve araştırmacılarla etkinlikler gerçekleştirildi. 10 üniversitede, Erzurum'da düzenlenen Gökyüzü Gözlem Etkinliği'nde ve TEKNOFEST'te kongrenin teknik programına katılım süreçleri anlatılırken genç araştırmacılar çalışmalarını Uluslararası Uzay Topluluğu ile paylaşmaya teşvik edildi.

Üniversiteler ve ilgili akademik ağlar üzerinden yapılan duyuruların yanı sıra öğrencilerin hazırladığı videolar ve katılım çağrıları da farklı iletişim grupları ve dijital kanallar aracılığıyla yaygınlaştırıldı. Böylece IAC 2026'nın Türkiye'de düzenlenen uluslararası bir organizasyon olmasının ötesinde, ülkedeki öğrencilerin, araştırmacıların ve akademisyenlerin doğrudan bilimsel katkı sunabilecekleri küresel bir platform olduğu mesajı geniş bir kitleye ulaştırıldı.

Yürütülen çalışmaların ardından Türkiye'nin hem toplam bildiri özeti başvurusunda 1810 ile rekor kırması hem de değerlendirme sonucunda 674 kabul edilen çalışmayla ilk sırada yer alması, ev sahipliğinin Türkiye'nin bilimsel katılımına da güçlü biçimde yansıdığını ortaya koydu.

IAC'ye yapılan 'bildiri özeti' başvuruları, araştırmacı, mühendis, bilim insanı, öğrenci ve sektör profesyonellerinin uzay alanındaki bilimsel veya teknik çalışmalarını kongrede sunabilmek için gerçekleştirdiği ilk başvuru aşamasını oluşturuyor. Kabul edilen çalışmalar, kongrenin teknik programına alınarak sözlü veya interaktif sunumlarla Uluslararası Uzay Topluluğu ile paylaşılıyor.

Rekor başvuru, IAC 2026'nın teknik programını da bugüne kadarki en geniş kapsamlarından birine taşıdı. Kabul edilen sunumlar rekor düzeyde 180'i aşkın teknik oturuma dağıtılırken bunların yaklaşık yüzde 62'sinin sözlü, yüzde 38'inin interaktif formatta gerçekleştirilmesi planlandı.

Başvuru sayısının yüksekliği, yalnızca kongreye yönelik ilgiyi değil, Antalya'nın 5 gün boyunca yeni bilimsel çalışmaların, teknolojilerin ve olası uluslararası ortaklıkların buluşma noktalarından biri olacağını da gösteriyor.

IAC 2026'nın, bilimsel çalışmaların sunulmasının yanı sıra uzay ajansları, şirketler, yatırımcılar ve karar alıcılar arasında yeni işbirliklerinin kurulmasına da zemin hazırlaması hedefleniyor.

Muhabir: Zeynep Duyar

Şirketten yapılan açıklamada, Claude'un şirketin AR-GE çalışmalarının hiçbirinde şu an için tamamen otonom olarak faaliyet göstermediği ifade edildi. Buna karşın, şirketteki AR-GE süreçlerinin yüzde 90'ından fazlasının ise Claude'un araştırmacılarla işbirliği yaptığı ya da liderliği üstlendiği bir seviyede yürütüldüğü kaydedildi.

Açıklamada, Claude'un AR-GE'deki payının hızlı yükselmesinin, yapay zeka sistemlerinin insan müdahalesi giderek azalarak kendinden daha gelişmiş modeller geliştirmesini ifade eden 'özyinelemeli öz gelişim' (recursive self-improvement) sürecine yönelik bir gösterge olabileceği belirtildi.

Ağustos ayı itibarıyla şirket içinde kullanılan özel yapay zeka geliştirme sistemlerinde insan araştırmacıların yanı sıra, tıpkı sanal birer çalışan gibi görev yapan 30 bin adet özel Claude yazılımının da mühendislik ve araştırma alanlarında çalışmalar yürüttüğü bilgisine yer verildi.

Ayrıca, açıklamada, diğer yapay zeka şirketlerine de benzer verileri yayımlama çağrısı yapılarak, şeffaflığın kamuoyu, araştırmacılar ve hükümetlerin yapay zeka gelişim hızını daha iyi takip etmesine olanak tanıyacağı savunuldu.

ABD'de yapay zekanın hızla yaygınlaşmasıyla, bu teknolojinin tehlikeli boyuta ulaşmasından önce gelişiminin yavaşlatılmasına yönelik çağrılar son günlerde yoğunlaştı.

Anthropic'in Üst Yöneticisi (CEO) Dario Amodei, OpenAI CEO'su Sam Altman ile Tesla ve SpaceX'in CEO'su Elon Musk'ın da aralarında bulunduğu teknoloji sektörünün önde gelen isimleri, yapay zeka geliştirme çalışmalarının yavaşlatılması yönünde çağrı yapmıştı.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, yapay zekanın geliştirilmesini yavaşlatacak yeni düzenlemeler yerine inovasyonu teşvik eden bir yaklaşım benimsiyor.

Trump, yapay zeka teknolojisinin kontrolden çıkması yönünde 'hastalıklı bir komplo yürütüldüğünü' ileri sürmüş, ayrıca bu alandaki çalışmaların yavaşlatılmasının Çin'e avantaj sağlayacağını savunmuştu.

Muhabir: Nuri Aydın

Belgelerde, OpenAI personeli arasında da yapay zekanın haber yayıncıları üzerindeki etkisine ilişkin endişeler bulunduğu savunuldu.

ChatGPT'yi geliştiren ekibin başındaki Nick Turley'nin 2023'te yapay zekayı yayıncılar için 'varoluşsal tehdit' olarak nitelendirdiği, 2024'te ise yapay zeka ürünlerinin geliştikçe mevcut içeriklerin yerini daha fazla alacağını belirttiği aktarıldı.

Ayrıca mahkeme belgelerinde, Microsoft çalışanlarının da şirket içi yazışmalarında yapay zeka modellerinin bu içerikleri kullanmasının 'insanlık tarihindeki en büyük emek hırsızlığı' olarak değerlendirdiği iddia edildi.

OpenAI ise iddialara yönelik açıklamasında, kamuya açık içeriklerin yapay zeka modellerinin eğitiminde kullanılmasının telif hakkı kapsamında 'adil kullanım' olduğunu savundu.

Muhabir: Zeynep Katre Oran

Vang, yapay zeka modellerinin eğitilmesinde kullanılacak yeni 'Ascend 960DT' çipinin 2027'nin ilk çeyreğinde, modellerin çıkarım adı verilen veri işleme operasyonlarında kullanılacak 'Ascend 960PR' çipinin ise 2027'nin üçüncü çeyreğinde piyasaya sürüleceğini belirtti.

Bu çip ailesinin 'Ascend 970' ve 'Ascend 980' adı verilen yeni nesil ürünleri ise 2028 ve 2029 yıllarında piyasaya sürülecek.

Şirketin halen kullanımda olan 'Ascend 950' grafik işlemcisi, ABD'nin ileri teknoloji Nvidia çiplerine getirdiği ihracat kısıtlaması nedeniyle yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesinde önemli bir açığı kapıyor.

Huawei'nin bu çip teknolojisinde kaydettiği ilerlemeler, şirketin sağladığı diğer bilişim ve ağ donanım altyapısıyla birlikte Çinli şirketlerin yapay zeka alanındaki gelişimi için önemli bir rol oynuyor.

Huawei, mayıs ayında, ileri teknoloji çip geliştirmesinde boyut kısıtlamasına işaret eden 'Moore Yasası'nın kısıtlamalarını aşacağı iddiasıyla 'Tau Ölçeklendirme Yasası' adı verilen bir prensipten hareket eden, katlanan bir yapı ile sinyal iletim süresini kısaltmaya dayalı yeni bir mikrodevre mimarisine geçeceğini duyurmuştu.

İlk kez Mate 2 akıllı telefonlarında kullanılmaya başlanacak mikrodevre mimarisinin yapay zeka çiplerine nasıl uygulanacağı merak ediliyordu. Vang, konferansta buna dair bazı ipuçları verdi.

Vang, Tau Ölçeklendirme Yasası ile, Çin'e yönelik benzer ihraç kısıtlamaları olan ileri teknoloji litografi makinalarına ihtiyaç duymadan 2031 yılına gelindiğinde 1,4 nanometrelik çiplere eşdeğer performansta yarı-iletken mikrodevreler geliştirebileceklerini, geometrik küçültmeye gerek olmadan işlemci performansının yanı sıra bant genişliğini, hafıza kapasitesini ve bağlantı hızlarını katbekat geliştirebileceklerini ifade etti.

Öte yandan konferansta Huawei'nin 'Atlas SuperPoD' adını verdiği, yapay zeka sistemlerinin eğitilmesi ve işletilmesinde kullanılan bilgisayar kümesi altyapısındaki bazı önemli yenilikler ilk kez duyuruldu.

Vang, yeni piyasaya sürülecek 'Atlas 960E SuperPoD' sisteminde sektörde ilk kez devreleri ve birimleri arasında elektrik bağlantıları yerine optik bağlantılarla iletişim kuran 'NPO' (yakın paketlenmiş optik) teknolojisinin kullanılacağını bildirdi.

Çok sayıda grafik işlemci ünitesini bir araya getiren sistemin, 10 trilyon parametreye kadar ulaşabilecek yapay zeka modellerinin eğitim ve çıkarım işlemlerini daha hızlı ve etkin hale getirmesi amaçlanıyor.

Huawei'nin yapay zekayı son büyük teknolojik devrim olarak gördüğünü, hiçbir şirketin tek başına bu yeni dünyayı yaratmayacağını, bu potansiyelin ancak farklı katmanlardaki uygulama ajanlarının birlikte çalışmasına dayalı bir ekosistemle mümkün olduğuna inandıklarını vurgulayan Vang, şirketin temel stratejisinin açık kaynak ve açık sistem ilkesine bağlı kalarak yapay zeka ve bilişim sistemlerine işlemci ve donanım altyapısı sağlamak olduğunu dile getirdi.

Muhabir: Emre Aytekin

Buna göre, 1979'dan bu yana bu iki bölgede 12,5 trilyon ton buz eridi. Araştırmacılar bu rakamın, ABD'nin üzerini yaklaşık 1,5 metre buz tabakasıyla kaplamaya yetecek büyüklükte olduğuna işaret etti.

Bu erimenin 6'da 5'inin daha sıcak havadan değil, buz tabakalarını alttan ve yanlardan aşındıran daha sıcak sulardan kaynaklandığını ve eriyen buzulların okyanuslara aktığını aktardı.

Araştırmanın yazarlarından California Üniversitesinden Eric Rignot, 'Buz tabakaları hızla eriyor. Kutup bölgelerini eritiyoruz, deniz seviyesi tüm dünyada yükseliyor ve bu da kıyı bölgelerinin savunmasızlığını daha da artıracak.' uyarısında bulundu.

Öte yandan araştırmada, eriyen tüm bu buz, yaklaşık 3 katrilyon galon (11,3 katrilyon litre) suya dönüştüğü ve bunun da, okyanus seviyesini yükselten diğer iklim faktörlerinin yanı sıra, 1979'dan bu yana küresel deniz seviyesini yaklaşık 1 inç (3,1 santimetre) yükselttiği belirtildi.

Araştırmanın bir diğer yazarı Northumbria Üniversitesinden Ines Otosaka, bu rakamın kulağa çok fazla gelmediğini ancak deniz seviyesindeki her 1 santimetrelik artışın her yıl 2 ila 3 milyon kişinin seller altında kalması anlamına geldiğini vurguladı.

Yazarlardan Andrew Shephard ise 1970'ler, 80'ler ve 90'larda buz tabakalarının görece olarak daha stabil konumda olduğunu ancak asıl erimenin 2010'larda başladığını belirterek, 'Bu endişe verici bir durum; zira bu, söz konusu değişikliklerin küresel ısınmanın on yıllar gerisinde seyrettiğini gösteriyor. Bu da, gezegenin ısınmasını durdurabilsek bile, bu değişikliklerin on yıllar daha devam etmesini bekleyebileceğimiz anlamına geliyor.' görüşünü paylaştı.

Araştırma ekibi söz konusu tespitlerini yapabilmek için 27 farklı gözlem uydusu ve 45 bağımsız araştırmayı inceledi.

Muhabir: Dildar Baykan Atalay

Aracın ön kabul testleri ise PT Pindad'ın katılımı ile Türkiye'de başarıyla gerçekleştirildi. Aracın Endonezya'ya sevkiyatı sonrasında son kullanıcı ile birlikte nihai kabul testleri gerçekleştirilecek. Endonezya'da, PT Pindad tesislerinde üretilecek olan ikinci aracın üretim faaliyetleri de eş zamanlı olarak sürdürülüyor.

KAPLAN MT (HARIMAU) Projesi'nde yakalanan başarının devamı niteliğindeki KAPLAN ZPT Projesi, FNSS'nin teknoloji transferi ve yerel üretim alanlarındaki tecrübesini ve başarısını bir kez daha ortaya koydu.

KAPLAN ZPT, geleceğin muharebe sahası gereksinimlerini karşılamak üzere FNSS tarafından tasarlanan bir zırhlı personel taşıyıcı olarak FNSS KAPLAN Paletli Zırhlı Araç Ailesi arasında yerini alacak. KAPLAN ZPT'nin tasarım mimarisi, gelişmiş balistik koruma, sınıfının en iyisi mayın koruma sistemleri ve ateş gücü ile muharebe sahasında üstün bir beka kabiliyeti sağlaması hedefleniyor.

Araç, nişancı, sürücü ve komutan dahil olmak üzere toplam 13 personeli taşıma kapasitesine sahip bulunuyor.

Asfalt/stabilize yollarda veya engebeli arazi koşullarında yüksek hızda hareket edebilen araç, her türlü arazi ve iklim koşulunda operasyon yapabilecek.

Araç, Muharebe Yönetim Sistemi ve mürettebat için hem gündüz hem de gece görüşü sağlayan 360 derece durumsal farkındalık kameraları gibi farklı görev ekipmanlarının kolay entegrasyonuna izin veren açık mimarili bir araç elektroniği altyapısı barındıracak.

KAPLAN ZPT, muharebe sahasının değişen tehditlerine karşı eşsiz bir çözüm sunmak üzere modüler beka sistemleri ile donatılacak, muharebe sahasında balistik ve mayın tehditlerine karşı koruma sağlayacak. KAPLAN ZPT yüksek personel taşıma kapasitesinin yanı sıra sınıfının en hızlı aracı olarak tasarlanacak. KAPLAN ZPT ayrıca kullanıcı isterlerine bağlı olarak, tanksavar füzeleri ve roket güdümlü el bombalarına karşı aktif koruma sistemi seçeneği ile de sunulabilecek.

Araç, insanlı veya insansız kule sistemleri için olası entegrasyon seçenekleri ile tasarlanacak. 30 veya 35 mm gibi hafif ve orta kalibrelerin yanı sıra 120 mm havan ve güdümlü tanksavar kuleleri ve silah sistemleri ile donatılabilen modüler bir araç olarak görev yapacak.

Modüler tasarım, KAPLAN ZPT'nin mekanize piyade, keşif, komuta kontrol, kuvvet koruma, tıbbi tahliye, kurtarma, istihkam, kayar köprü ve doğrudan veya dolaylı ateş desteği gibi çok çeşitli görevleri yerine getirmek üzere yapılandırılmasına olanak tanıyacak

Araçta FNSS tarafından Türk Deniz Kuvvetleri Deniz Piyade Tugayı hizmetine sunulan Zırhlı Amfibi Hücum Aracı (ZAHA), KAPLAN MT ve ZPTP paletli araç ailesinin diğer araç konfigürasyonları ile büyük oranda ortak parça ve alt sistemler kullanılacak olması KAPLAN ZPT için önemli bir avantaj olacak.

Muhabir: Firdevs Bulut Kartal