Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, forum kapsamında düzenlenen ​​'Yapay Zeka Çağında Sorumluluğu Yönetmek' başlıklı oturumda yaptığı konuşmada, yapay zekanın insanlığın gelişiminin uzun tarihindeki bir dönüm noktasını temsil ettiğini dile getirdi.

Onlarca yıllık araştırmaların üzerine inşa edilen, devasa veri ve bilgi işlem gücüyle beslenen yapay zeka sistemlerinin artık dili anlayabildiğini, karmaşık örüntüleri tanıyabildiğini, içerik üretebildiğini ve bir zamanlar yıllarca süren insan uzmanlığı gerektiren sorunları çözebildiğini kaydeden Kacır, 'Ancak en derin değişim, sadece bu sistemlerin neleri başarabileceğiyle ilgili değildir. İnsan muhakemesiyle makine özerkliği arasındaki ilişkiyi nasıl yeniden şekillendirdiğiyle ilgilidir.' diye konuştu.

Yapay zekanın giderek artan özerkliğinin beraberinde sorumluluk ve güvenlik konularını getirdiğini vurgulayan Kacır, 'Yetkiyi yapay zekaya devredebiliriz ancak sorumluluğu devredemeyiz.' dedi.

Yüzyıllardır insanların yeteneklerini genişletmek için araçlar geliştirdiğini anlatan Kacır, talimatları yerine getiren makinelerden, bu talimatları uygularken belirli bir takdir yetkisi kullanabilen sistemlere doğru ilerlediğini söyledi.

Bakan Kacır, yapay zekanın, talimatların ötesine geçerek hata yapması veya zarara yol açması durumunda sorumluluğun kimde olacağı sorusunun önem kazandığını dile getirerek, bu sistemlerin güvenlik ihlalleri, ölümlü kazalar ve ayrımcı sonuçlar doğurabileceğine dikkati çekti.

Gelişmiş yapay zeka sistemlerindeki şeffaflık eksikliğinin hesap verebilirliği zorlaştırdığını ifade eden Kacır, yapay zeka geliştirmek için gereken kaynakların az sayıdaki teknoloji şirketinin elinde yoğunlaştığını anlattı.

Kacır, 2025'te dünyadaki kayda değer öncü yapay zeka modellerinin yüzde 90'ından fazlasının sektör tarafından geliştirildiğini, küresel yapay zeka işlem gücünün tahminen yüzde 70'inin ise yalnızca 5 şirketin elinde bulunduğunu belirtti.

Yapay zekanın güvenli, adil ve sorumlu kullanımını sağlayacak evrensel ve bağlayıcı bir çerçeveden yoksun olunduğuna işaret eden Kacır, yapay zeka kaynaklı dezenformasyonun toplumsal güveni, kamusal tartışmaları ve kurumların güvenilirliğini tehdit ettiğini vurguladı.

Kacır, 'Hükümetler, yapay zekanın giderek daha fazla yön verdiği bir dünyada net kurallar koyma, etkili gözetim sağlama ve temel hakları koruma konusunda temel bir sorumluluğa sahiptir. Ancak toplumu korumak ile inovasyonu ilerletmek el ele gitmelidir. İnsan merkezli ve risk temelli bir yaklaşım, önümüzdeki en doğru yolu sunmaktadır. Türkiye'nin yapay zekaya yaklaşımındaki anlayış işte budur.' şeklinde konuştu.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, Türkiye'nin yapay zeka alanındaki hedeflerini 'araştırma, yenilikçilik ve sanayi üretimi ekosistemi üzerine' inşa ettiklerini belirterek, bugüne kadar 82 bin üniversite öğrencisine yapay zeka becerileri kazandırdıklarını bildirdi.

TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsünün bilimsel uzmanlığı sanayinin ihtiyaçlarıyla buluşturduğunu, Yapay Zeka Ekosistem Çağrıları ile araştırmaların yenilikçi ürünlere, hizmetlere ve ekonomik değere dönüşmesini desteklediklerini anlatan Kacır, KOBİ'lerin de yapay zeka teknolojilerini benimseyerek verimliliklerini ve rekabet güçlerini artırmalarına yönelik çalışmalar yürüttüklerini ifade etti.

Yapay zeka alanında nitelikli insan kaynağının geliştirilmesine yönelik eğitim ve yarışma programları düzenlediklerini belirten Kacır, TEKNOFEST ve Deneyap Teknoloji Atölyeleri gibi girişimlerle yeni nesil araştırmacı, mühendis ve girişimcilerin yetişmesine katkı sağladıklarını söyledi.

Kacır, ulusal süper bilgisayar altyapısının bilgi işlem kapasitesinden bugüne kadar 9 bin araştırmacının yararlandığını, Dijital Avrupa Programı ve EuroHPC Ortak Girişimi kapsamında ise araştırmacı ve girişimcilerin Avrupa'nın önde gelen süper bilgisayarlarında 100 milyon dolar değerindeki bilgi işlem kaynağına ücretsiz erişim sağladığını bildirdi.

Bakan Kacır, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ile yapay zeka ve veri merkezlerine yönelik yatırımları hızlandırdıklarını, bilgi işlem kapasitesini genişletiklerini ve Türkiye'nin büyüyen yapay zeka ekosistemini desteklemek için gereken altyapıyı inşa ettiklerini anlattı.

Türkiye'nin 2030 Yapay Zeka Eylem Planı'nı hazırladıklarını anımsatan Kacır, hazırladıkları kapsamlı yol haritasının sorumlu inovasyonu, insan gözetimini ve toplumsal güveni yapay zeka hedeflerinin merkezine yerleştirdiğini vurguladı.

Kacır, farkındalık, fayda, inşa ve yön verme üzerine inşa edilen eylem planının önemine işaret ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Amacımız, Türkiye'yi yapay zeka teknolojilerinde öncü ülkeler arasına yerleştirmektir. 5 milyon vatandaşımıza yapay zeka okuryazarlığı becerileri kazandırmayı, 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanının yanı sıra, bu teknolojileri farklı sektörlerde uygulayabilecek 100 bin profesyonel yetiştirmeyi hedefliyoruz. En az 2 bin kamu veri setini araştırmacılara ve girişimcilere açarak, gerçek dünya sorunlarına çözümler geliştirmeleri için onlara yeni fırsatlar sunacağız. Türkiye'nin veri merkezi kapasitesini 2030 yılına kadar en az 1 gigavata çıkaracak, veri merkezleri, bulut bilişim ve yapay zeka altyapısına özel sektör öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık yatırım harekete geçireceğiz.'

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, Türkçe büyük dil modeli BİLGE'nin Türkiye'nin teknolojik bağımsızlığını güçlendireceğini, Türkçe ve yerel ekosistem için tasarlanmış yeni üretken yapay zeka uygulamalarının önünü açacağını söyledi.

Kacır, 'BİLGE'nin ilk sürümünü çok yakında geliştiricilerin kullanımına sunarak girişimlerimizin, araştırmacılarımızın ve şirketlerimizin Türkiye'nin kendi yapay zeka yetkinlikleri üzerinde yeni ürün ve hizmetler inşa etmelerini sağlayacağız.' diye konuştu.

Yapay zekanın güvenli ve sorumlu kullanımına yönelik düzenlemeler üzerinde de çalıştıklarını aktaran Kacır, uygulamaların taşıdığı risklere göre farklı yükümlülükler getirilmesini, yüksek riskli sistemlerde daha güçlü güvenceler ve insan gözetimi sağlanmasını hedeflediklerini ifade etti.

Girişimci ve araştırmacıların yeni teknolojileri belirli kurallar çerçevesinde test edebilmesi için öncelikli sektörlerde düzenleyici deneme alanları oluşturacaklarını dile getiren Kacır, gizliliğin korunması, ayrımcılığın önlenmesi ve çocukların güvenliği konularında rehberlik yapacak Yapay Zeka Etik Kurulunu kuracaklarını söyledi.

Kacır, Türkiye'nin G20, OECD, UNESCO, Türk Devletleri Teşkilatı ve Birleşmiş Milletler gibi uluslararası platformlarda yapay zeka yönetişimi, güvenlik, hesap verebilirlik ve uluslararası işbirliğine yönelik çalışmalara katkı sunduğunu bildirdi.

Bakan Kacır, yapay zeka çağında liderliğin yalnızca teknolojik güce sahip olmakla değil, bu teknolojinin risklerini yönetmek ve tüm insanlığın yararına kullanılmasını sağlamakla mümkün olacağını vurguladı.

Yapay zeka ile şekillenen geleceği 'emanet' olarak nitelendiren Kacır, 'Bizim dilimizde bir kelime vardır: 'Emanet'. Bizim gözetimimize bırakılan, korumak ve bizden sonrakilere devretmekle yükümlü olduğumuz bir değeri ifade eder. Yapay zeka ile şekillendirdiğimiz gelecek de işte böyle bir emanettir.' ifadelerini kullandı.

Kacır, Türkiye'nin insan onurunu koruyan ve tüm ülkelerin ortak geleceğin şekillendirilmesinde söz sahibi olmasını sağlayan küresel bir yapay zeka vizyonuna öncülük etmeye hazır olduğunu sözlerine ekledi.

Muhabir: Uğur Aslanhan, Bahar Yakar, Fahri Aksüt

Şirketten yapılan açıklamaya göre, EY çatısı altında faaliyet gösteren EY-Parthenon (EYP) tarafından, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 34 ülkeden 90'ın üzerinde telekomünikasyon şirketinin üst düzey yöneticilerinin katılımıyla gerçekleştirilen araştırma, sektörün gelecek dönem stratejik önceliklerini ortaya koyuyor.

Buna göre, telekomünikasyon şirketleri önemli büyüme fırsatları görürken, yetkinlik açığı, işletme modellerindeki zorluklar ve stratejik netlik eksikliği, fırsatların hayata geçirilmesini zorlaştırabiliyor.

Telekomünikasyon liderlerinin yüzde 97'si yapay zekanın gelecek 5 yıl içinde verimlilik ve operasyonel performansta kazanımlar sağlayacağını öngörüyor. Liderler yapay zeka uygulamalarını farklı iş fonksiyonlarında önceliklendirirken, müşteri hizmetleri ve sorun çözümü yüzde 92, ağ optimizasyonu yüzde 67, hizmetlerin kişiselleştirilmesi ise yüzde 38 oranıyla yaygın kullanım alanları olarak öne çıkıyor.

Diğer yandan, telekomünikasyon liderlerinin yüzde 54'ü bütçe kısıtlarını dönüşümün önündeki zorluklardan biri olarak belirtirken, yüzde 43'ü mevcut yetkinliklerin yetersizliğine dikkati çekiyor.

Yöneticiler, teknoloji ile iş stratejileri arasındaki uyum eksikliğini başarılı bir dönüşümün önündeki önemli zorluklardan biri olarak değerlendiriyor. Yöneticilerin yüzde 34'ü stratejik yön konusunda netlik bulunmamasını da dönüşümün önündeki bir diğer zorluk olarak görüyor.

Bulgular, yapay zekanın sağlayacağı değerin yalnızca teknoloji yatırımlarına değil, şirketlerin işletme modellerini yeniden tasarlama ve yapay zekayı temel iş süreçlerine entegre etme becerilerine bağlı olacağını gösteriyor.

Ayrıca yöneticilerin yüzde 69'u, şirketlerin giderek daha fazla yapay zeka destekli işletme modellerine geçmesiyle gelecek 5 yıl içinde iş gücünün 4'te 3'ünün yetkinliklerinin geliştirilmesi veya yeni yetkinliklere sahip çalışanlarla değiştirilmesi gerekeceğini öngörüyor.

- Telekom şirketleri yeni büyüme alanları arıyor

Telekomünikasyon liderlerinin yüzde 50'si, ana faaliyet alanı dışındaki hizmetleri büyümenin başlıca itici güçlerinden biri olarak değerlendiriyor. Söz konusu oran, 2024'te yayımlanan araştırmadaki yüzde 34 seviyesine kıyasla artışa işaret ediyor. Dönüşüme paralel olarak, yöneticilerin yüzde 47'si, ana faaliyet alanı dışındaki büyümeyi hızlandırmak amacıyla iş modellerinin yeniden yapılandırılmasını gelecek 5 yılın önemli stratejik öncelikleri arasında gösteriyor.

Odaklanılan başlıca alanlar arasında siber güvenlik, egemen bulut ve yapay zeka altyapısı yer alıyor. Liderlerin yüzde 64'ü müşterileri daha iyi anlamayı gelecekteki başarı açısından kritik yetkinlik olarak değerlendirirken, ağ kalitesini kritik yetkinlik olarak görenlerin oranı yüzde 49 seviyesinde seyrediyor. Liderlerin yüzde 80'i ise dijital altyapının telekomünikasyon şirketlerinin sahip olması ve yönetmesi gereken temel bir varlık olmaya devam ettiğini düşünüyor.

Telekomünikasyon liderlerinin yüzde 66'sı, uydu operatörlerini gelecek 5 yıl içinde sektörde dönüşüm sağlayabilecek başlıca aktörlerden biri olarak görüyor. Diğer yandan, hiper ölçekli bulut sağlayıcıları sektörde giderek daha fazla rakip olarak görülürken, telekomünikasyon şirketlerinin ekosistem iş ortaklarından bazıları haline gelmesi bekleniyor.

Araştırmaya göre, 'işletme modelinin dönüştürülmesi', 'yapay zekanın temel iş süreçlerine entegre edilmesi', 'farklılaşma alanlarının güçlendirilmesi', 'iş modellerinin çeşitlendirilmesi' ve 'stratejik büyüme fırsatlarının değerlendirilmesi', telekomünikasyon şirketleri için 5 stratejik aksiyon olarak öne çıkıyor.

- 'Yapay zeka bir dönüşüm alanı'

Açıklamada görüşlerine yer verilen EY Türkiye Teknoloji, Medya ve Telekomünikasyon Sektör Lideri, Danışmanlık Bölümü Şirket Ortağı Emre Beşli, telekomünikasyon sektörü için yapay zekanın, teknoloji gündeminin bir parçası olmasının yanı sıra şirketlerin nasıl çalıştığını ve müşterilerine nasıl hizmet sunduğunu yeniden şekillendiren bir dönüşüm alanı olduğunu belirtti.

Beşli, bu dönüşümün kalıcı bir değer sağlayabilmesinin, teknolojinin kendisi kadar organizasyonların buna ne ölçüde hazır olduğuyla ilgili olduğunu aktararak, şunları kaydetti:

'Gelecek dönemde şirketlerin başarısını, yapay zekayı hangi araçlarla kullandıklarından çok bu teknolojiyi iş süreçlerine ne kadar doğru entegre ettiği, çalışanlarının yetkinliklerini nasıl geliştirdiği ve teknolojiyle iş stratejisini ne kadar uyumlu hale getirdiği belirleyecek. Bu doğrultuda, telekomünikasyon şirketlerinin dönüşüm fırsatlarından en yüksek değeri elde edebilmek için işletme modellerini dönüştürme, ana faaliyet alanlarında uygulama gücünü artırma, farklılaştırıcı yetkinlikler geliştirme, iş modellerini iyileştirme ve inorganik büyüme fırsatlarını değerlendirme başlıklarına odaklanması önem taşıyor.'

EY-Parthenon Türkiye Şirket Ortağı Kağan Karamanoğlu da telekomünikasyon sektöründe büyümenin sınırlarının, giderek bağlantı hizmetlerinin ötesine taşındığını aktardı.

Şirketlerin sahip olduğu güçlü altyapıyı yeni teknoloji alanları ve farklı hizmetlerle birleştirerek, müşterilerine daha geniş bir değer önerisi sunabileceği bir döneme girdiğine işaret eden Karamanoğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Siber güvenlikten yapay zeka altyapısına, egemen buluttan bilgi işlem hizmetlerine uzanan bu yeni alanlar, telekomünikasyon şirketleri için önemli fırsatlar sunarken, aynı zamanda iş modellerinin yeniden gözden geçirilmesini de gerektiriyor. Burada kritik konu ise yalnızca hangi alanlarda büyüme fırsatı bulunduğunu belirlemek değil, bu alanlarda nasıl farklılaşılacağını ve hangi ekosistem ortaklıklarıyla ölçeklenileceğini netleştirmek. Özellikle bulut ve yapay zeka altyapısındaki gelişmeler, telekomünikasyon şirketlerinin teknoloji ekosistemindeki rolünü yeniden tanımlayabilecek bir potansiyel taşıyor.'

Türkiye'nin Milli Uzay Programı'nda Ay Araştırma Programı, yerli uydu geliştirme, bölgesel konumlama ve zamanlama sistemi, uzaya erişim ve uzay limanı gibi hedefler yer alıyor. Bu hedefler doğrultusunda faaliyetlerini sürdüren TUA bütçesinin, 2027'de 5 milyar 880 milyon 735 bin lira, 2028'de 6 milyar 746 milyon 34 bin lira ve 2029'da 7 milyar 391 milyon 339 bin lira olması öngörülüyor. Toplamdaki 20 milyar 18 milyon 108 bin liralık bütçenin, 19 milyar 991 milyon 250 bin lirasının Uzay ve Havacılık Programı'na, 26 milyon 858 bin lirasının ise Yönetim ve Destek Programı'na ayrılması planlanıyor.

Uzay ve Havacılık Programı kapsamında AR-GE, yenilik ve yüksek teknoloji girişimciliğinin desteklenmesi, uzay sistemleri, araçları ve alt sistemlerinin yurt içinde tasarlanması, üretilmesi, entegre edilmesi ve test faaliyetlerinin geliştirilmesi amaçlanıyor. Astronomi ve uzay bilimleriyle ilgili çalışmaların, gözlem ve ölçüm sistemi teknolojilerinin geliştirilmesinin ve uzayın keşfine yönelik araştırmaların desteklenmesi de faaliyetler arasında bulunuyor.

Milli Uzay Programı çerçevesinde, Ay'a Sert İniş hedefi bulunuyor. Bu kapsamda, TÜBİTAK UZAY yürütücülüğünde geliştirilen Ay Uzay Aracı'nın, 2027'de fırlatılması planlanıyor. Görev kapsamında, Ay yörüngesinde bilimsel araştırmalar yapılması, ardından uzay aracının yerli hibrit itki sistemi kullanılarak kontrollü manevralarla Ay yüzeyine ulaştırılması öngörülüyor.

Uzaya erişim ve uzay limanı hedefi çerçevesinde, bağımsız uzaya erişimi sağlayacak roket teknolojilerinin geliştirilmesi ve Türkiye'nin kullanabileceği bir uzay limanı kurulması amaçlanıyor.

Bu doğrultuda, Somali'de uzay limanı inşa edilirken, Türkiye'nin kendi uydularını yerli fırlatma sistemleriyle uzaya gönderebilmesi hedefleniyor. Söz konusu altyapıyla, uluslararası fırlatma taleplerine de hizmet sunulması öngörülüyor.

TUA'nın performans hedefleri arasında, derin uzay çalışmalarındaki itki sistemlerinde kullanılmak üzere, füzyon teknolojisinin geliştirilmesi amacıyla kurulacak AR-GE merkezi de yer alıyor.

UZDES (Uzay Destek Sistemleri Uygulama ve Araştırma Merkezi) olarak belirtilen merkezin tamamlanma oranının 2027'de yüzde 60'a, 2028'de yüzde 80'e ve 2029'da yüzde 100'e ulaşması hedefleniyor.

Uzay havasındaki değişimlerin etkilerini izlemek ve modellemek üzere kurulacak Uzay Havası Uygulama Merkezi'nin aynı dönemde sırasıyla yüzde 10, yüzde 20 ve yüzde 40 tamamlanması planlanıyor.

Muhabir: Zeynep Duyar

Savunma ve havacılık sanayisi, askeri gemilerden kara sistemlerine, çeşitli büyüklüklerdeki insanlı/insansız hava araçlarından füze, roket ve mühimmatlara kadar geniş bir yelpazede ortaya koyduğu üretim kapasitesiyle güvenlik konusunda çözümler üretiyor.

Dünya genelinde başta Rusya-Ukrayna Savaşı olmak üzere çeşitli bölgelerde yaşanan güvenlik odaklı sorunlar, ülkelerin büyük ölçekli kara, deniz ve hava platformlarından FPV dronlara kadar çeşitli ürünlere ihtiyacını artırıyor. Türkiye, sahip olduğu yeteneklerle dost ve müttefik ülkelerin bu ihtiyaçlarına cevap veriyor.

AA muhabirinin Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgilere göre, savunma ve havacılık sanayisi ihracatı, Kovid-19 salgınının küresel ticaret ve üretim üzerindeki etkilerinin hissedildiği 2020'de 2 milyar 279 milyon dolar olarak kaydedildi.

Salgının etkilerinin azalmasıyla dış satım 2021'de 3 milyar 225 milyon dolara yükselirken, ihracattaki artış sonraki yıllarda da sürdü. Sektörün yurt dışı satışları 2022'de 4 milyar 396 milyon dolara, 2023'te 5 milyar 546 milyon dolara, 2024'te 6 milyar 735 milyon dolara ulaştı. 2025'te ise ihracat 10 milyar 16 milyon dolara çıkarak ilk kez 10 milyar dolar sınırını aştı.

Böylece savunma ve havacılık sanayisi ihracatı, 2020'den 2025'e kadar kesintisiz artış gösterdi. Dış satımını 5 yılda 4,4 katına çıkaran sektörün toplam ihracat içindeki payı da arttı. Savunma ve havacılık sanayisinin toplam ihracattaki payı 2020'de yüzde 1,5 seviyesindeyken 2025'te yüzde 4,2 oldu.

Aralık 2025'te ulaşılan 2 milyar 571 milyon dolarlık ihracat da sektörün aylık bazda tüm zamanlarda ulaştığı en yüksek seviye oldu.

TİM verilerine göre savunma ve havacılık sanayisi, bu yılın ocak-ekim döneminde 8 milyar 50 milyon dolarlık ihracatla geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20,2 artış kaydetti. Böylece sektör, ocak-ekim döneminde ihracatı tutar bazında yaklaşık 1 milyar 351 milyon dolar artırdı ve önceki yılların aynı dönemlerini geride bıraktı.

Sektörün bu yıl ortaya koyduğu performansla ihracattaki kesintisiz büyümeyi 2026 yılında da sürdürmesi bekleniyor.

Savunma ve havacılık sanayisi firmalarının 2026'da yaptıkları ve sonraki yıllara yayılan büyük ölçekli ihracat sözleşmeleri ilerleyen dönemler için artış beklentilerini destekliyor.

Muhabir: Fuat Kabakcı

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, zirvenin açılışında yaptığı konuşmada, küresel düzenin yeni bir yön arayışına girdiği, dünya ekonomisinin her biri çok boyutlu etkiler doğuran farklı gelişmelerle sınandığı bir dönemde olduklarını söyledi.

Artan jeopolitik gerilimlerin enerji ve ham madde krizleri oluşturduğunu, ülkelerin tedarik güvenliği ve ekonomik dayanıklılığı esas alan uygulamaları devreye aldığını anlatan Kacır, yapay zekadan yarı iletkenlere, biyoteknolojiden enerji sistemlerine farklı alanlarda geliştirilen kapasite ve kabiliyetlerin sunduğu imkanlarla teknolojinin gün geçtikçe jeopolitik bir güç unsuruna dönüştüğünü aktardı.

Kacır, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde son 24 yılda, Türkiye'yi üretim gücü ve teknolojik yetkinlikleriyle küresel ekonomide yaşanan dönüşümlere seyirci kalmayan, uluslararası rekabette söz sahibi bir ülke haline getirmek için kararlılıkla çalıştıklarını kaydederek, Türkiye'yi Avrupa'nın ve dünyanın önde gelen üretim merkezleri arasına taşıdıklarını vurguladı.

AR-GE harcamaları ve personel sayısındaki artışın yanı sıra savunma sanayisindeki gelişmelere değinen Kacır, Türkiye'nin İHA üretiminde dünya liderliğine yükselmesini, savaş gemisi üretimindeki kapasitesini ve savunma ve havacılık ürünleri ihracatındaki artışı anlattı.

Kacır ayrıca Togg, uydu ve uzay alanlarında yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi verdi.

Bakan Kacır, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamında batarya, elektrikli araç, güneş hücresi, rüzgar türbini, çip, savunma teknolojileri, veri merkezi, yapay zeka ve endüstriyel robotik gibi alanlarda yatırımları desteklediklerini belirtti.

Programla 2030'a kadar 30 milyar dolarlık devlet desteğiyle yüksek teknoloji yatırımlarını hayata geçirmeyi hedeflediklerini aktaran Kacır, Merkez Bankasının 750 milyar lira kaynak ayırdığı Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı aracılığıyla da kritik ve stratejik alanlardaki yatırımlara finansman sağlandığını ifade etti.

Kacır, yeni teşvik sistemi ve Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında ise 1126 orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün, 34 ham madde ve 414 teknoloji alanına yönelik yatırımlara destek sunduklarını anlattı.

Programda bugüne dek cari dengeye yaklaşık 11,3 milyar dolar katkı sunacak 213 yatırım projesini desteklediklerini dile getiren Kacır, 'Türkiye bu adımlarla, yatırımlar ve yetenekler için çok daha güçlü bir merkez haline geliyor. Teknolojideki paradigma değişimlerinin sunduğu fırsatlarla ülkemiz, dünya sahnesinde hak ettiği konuma hızla yaklaşacak.' şeklinde konuştu.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, 2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında ilk 2 yılda en az 5 milyon kişiye yapay zeka okuryazarlığı eğitimi vermeyi, 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin yapay zeka uygulama profesyoneli yetiştirmeyi hedeflediklerini vurguladı.

Kamuya ait en az 2 bin veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi'nde erişime açılacağını kaydeden Kacır, veri merkezlerinin toplam kurulu gücünü 2030'a kadar en az 1 gigavata çıkarmayı ve veri merkezi ile bulut bilişim altyapılarına en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımı çekmeyi amaçladıklarını söyledi.

Kacır, bu kapsamda son bir yılda yaklaşık 300 megavatlık yatırımı harekete geçirdiklerini kaydetti.

Sanayi Alanları Master Planı kapsamında Samsun-Mersin, Mersin-Şırnak, Sivas-Iğdır ve Trabzon-Şırnak hatlarında 4 yeni sanayi koridoru oluşturduklarını aktaran Kacır, planın ilk aşamasında Samsun-Mersin hattındaki 15 ilde toplam 60 bin hektar büyüklüğünde 19 yeni yatırım alanı belirlediklerini bildirdi.

Kacır, mega endüstriyel bölgeler olarak tasarlanan yatırım alanlarının sosyal imkanlara sahip olacağını, döngüsel ekonomi ve yeşil üretim esas alınarak geliştirileceğini ifade etti.

Bu alanların lojistik bağlantılarla üreticilerin uluslararası pazarlara erişimini kolaylaştıracağını belirten Kacır, Kalkınma Yolu ve Zengezur Koridoru ile Kuzey Marmara Demiryolu Geçişinin Türkiye'nin küresel ticaret ve tedarik ağlarındaki konumunu güçlendireceğini kaydetti.

Bakan Kacır, sanayinin sürdürülebilirlik ve verimlilik odaklı dönüşümü amacıyla hayata geçirilen Yeşil Dönüşüm Programı kapsamında, Dünya Bankası işbirliğiyle yürütülen projeler aracılığıyla sanayicilere, KOBİ'lere ve yeşil teknoloji girişimlerine 1 milyar doların üzerinde finansman sağladıklarını bildirdi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, küresel ekonomide artan belirsizlikler karşısında ülkeler arasındaki işbirliğinin önemine işaret ederek, kalkınmanın ayrışma yerine karşılıklı güven ve hakkaniyete dayalı ortaklıklarla mümkün olabileceğini söyledi.

Türkiye'nin kendisine yönelik dostluk ve işbirliği girişimlerini desteklediğini ve insanlığın ortak sorunlarına kalıcı çözümler üretmeyi amaçlayan her yapıcı girişimin yanında durduğunu vurgulayan Kacır, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Temennimiz, ortaklarımızın da aynı iradeyle hareket etmesi, karşı karşıya olduğumuz sınamaları ayrışmanın değil, daha güçlü bir dayanışmanın vesilesi olarak ele almasıdır. Birlikte geleceği inşa etmeye dayalı işbirliği yaklaşımımızın Avrupa Birliğinde karşılık bulmasını bekliyoruz. Son dönemde küresel rekabette yaşadığı güçlükler ve jeostratejik sorunlar karşısında Avrupa Birliği'nin ihtiyacı ölçek ekonomisi oluşturmak, inovasyonu hızlandırmak, verimliliği yükseltmektir.'

Kacır, Türkiye'nin AB için önemine işaret ederek, '30 yıllık Gümrük Birliği üyeliğiyle Avrupa sanayisinin üretim ve değer zincirlerine derinlemesine entegre olmuş Türkiye, köklü sanayi birikimi, nitelikli insan kaynağıyla AB'nin ihtiyaç duyduğu rekabet gücünü ve ekonomik dinamizmi bir arada sunacak yegane paydaştır.' ifadesini kullandı.

Bakan Kacır, Avrupa'nın küresel rekabet gücünü koruması ve karşı karşıya olduğu ekonomik zorlukları aşmasında Türkiye'nin üretim kapasitesinden daha fazla yararlanılmasının önem taşıdığını belirterek, şu açıklamalarda bulundu:

'Avrupa'nın önündeki sınamalara verilecek doğru cevap, Türkiye'nin üretim gücünden daha fazla istifade etmektir. Türkiye'nin potansiyeli, bugün bulunduğu noktanın çok daha ötesindedir. Avrupa Birliğinin hazırladığı 'Made in EU' düzenlemesinde, Türkiye menşeli ürünlerin Avrupa Birliği menşeli ürünlerle eşdeğer muamele görmesi ortak menfaatlerimizin gereğidir. Biz bu gerçeği her fırsatta Avrupalı muhataplarımızla paylaşıyor, Avrupa'nın rekabet gücünü artıracak yolun Türkiye ile köklü sanayi, teknoloji ve ticaret ortaklığını daha da derinleştirmekten geçtiğini vurguluyoruz. Her durumda, biz her zaman bu ülkeye inanan ve güvenen yatırımcılarımızın yanında ve arkasında olacağız. Yeşil ve dijital dönüşümü hızlandıracağız, katma değerli üretimi büyüteceğiz. İhracat pazarlarımızı mutlaka çeşitlendireceğiz.'

Kacır, Türkiye'nin kapılarının karşılıklı güven ve ortak kazanım temelinde birlikte üretmek, birlikte başarmak ve geleceği birlikte inşa etmek isteyen herkese sonuna kadar açık olduğunu sözlerine ekledi.

Muhabir: Uğur Aslanhan

Raporda, Türkiye'nin daha çok sanayi odaklı ve maddi olmayan duran varlık yoğun gelişim çizgisi izlediğine işaret edildi. 

Türkiye'nin, kendi kategorisinde AR-GE ve fikri mülkiyet alanlarındaki güçlü performansının altı çizilerek sanayi çeşitliliği, endüstriyel tasarım, ticari markalar, araştırma yeteneği ve yükseköğretim alanlarında öne çıkan ülkeler arasında yer aldığı belirtildi.

Ömer Özdinç, rapordaki tespitlerden yola çıkarak Türkiye'nin AR-GE ve inovasyon kapasitesi, özel sektör-üniversite işbirlikleri, endüstriyel tasarım ve yüksek katma değerli üretim, stratejik kamu teşvikleri, fikri mülkiyet haklarının ticarileştirilmesi ve küresel rekabetteki konumuna ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Özdinç, WIPO'nun 2026 Küresel İnovasyon Endeksi'ne göre Türkiye'nin yurt içi sanayi çeşitliliğinde dünyada 5'inci sırada yer aldığına işaret ederek, inovasyon kapasitesinin geliştirilmesi açısından kritik döneme girildiğini vurguladı. 

Özdinç, şunlara dikkati çekti:

'Bugüne kadar özel sektörün büyümesi, maliyet avantajına dayanarak iç ve dış talebi mevcut ürünlerin benzerleriyle karşılamak şeklinde oldu. Bu yüzden özel sektör, AR-GE ve inovasyona yeterli önemi vermedi. Üniversitelerle ilişkiler de istenen seviyeye gelemedi. Artık maliyet avantajının yitirildiği yeni dönemde üniversiteler ve teknoparklarıyla kurulacak ilişki, sağlıklı bir AR-GE ve inovasyon faaliyeti için çok daha kritik hale geldi. Umut verici gelişmeler de var. Aynı endekse göre Türkiye, son 5 yılda derin bilim girişimlerini en hızlı artıran orta gelirli ülke oldu. Bu ivmeyi sürdürmeli ve bu girişimleri pazarda satılan ürünlere dönüştürmeliyiz.'

Endekse göre Türkiye'nin endüstriyel tasarım tescilinde ve marka başvurularında üst sıralarda yer aldığını belirten Özdinç, tekstil, mobilya ve beyaz eşya gibi son tüketiciyle buluşan ürünlerde önemli bir oyuncu olduğu için endüstriyel tasarım tescilinde de güçlü bir ülke olduğunu söyledi.

'WIPO endeksinde endüstriyel tasarımda dünya 6'ncısı, markada 7'nciyiz.' diyen Özdinç, şöyle konuştu:

'Ancak buradaki tasarımların çığır açan, köklü inovatif tasarımlardan çok kademeli iyileştirmeler olduğunu görüyoruz. Daha önce söylediğim sebeplerden dolayı bunun artık değişmesi gerekiyor. Tasarım gücümüzü teknolojiyle, mühendislikle ve özgün ürün fikriyle birleştirebilirsek yüksek katma değerli ihracatta çok daha iddialı olabiliriz.'

Ömer Özdinç, Türkiye'de AR-GE ve tasarım merkezleri ile teknoparklara yönelik teşviklerin yeterli düzeyde olduğunu ancak stratejik hedeflere odaklanan desteklerin etkisinin artırılması gerektiğini ifade etti.

Üniversite-sanayi işbirliğinde ortak hareket etme kültürünün önemine değinen Özdinç, özel sektörün üniversitelerle işbirliğine dayalı yapıya geçmesi gerektiğini söyledi.

Özdinç, şunları dile getirdi:

'Türkiye'de özellikle AR-GE ve tasarım merkezleri ile teknoparklara verilen teşviklerin yeterli olduğunu düşünüyorum. Sorun daha çok stratejik yani misyon odaklı teşviklerin etkisinin sınırlı kalması. Kamunun bu yönde attığı adımlar var ancak arzulanan sonucun oluşması için bu teşviklerin özel sektörü istenen yönde hareket etmeye sevk edecek şekilde güçlendirilmesi ve derinleştirilmesi gerekiyor. İşbirliğine gelince bunun yeni dönemde hem en önemli eksikliğimiz hem de en çok ihtiyaç duyduğumuz yetkinlik olduğunu düşünüyorum. Biraz içe kapanık sanayi kültürümüzün açık ve işbirlikçi kültüre evrilmesi gerekiyor. Bu kültürün yaygınlaşması için de kamu, organize sanayi bölgesi yönetimleri, üniversiteler ve TÜBİTAK gibi güvenilir kurumların aktif rol oynaması lazım.'

Özdinç, Türkiye'nin fikri mülkiyet alanında iç pazardaki hukuki altyapısında önemli bir eksiklik bulunmadığına ancak uluslararası pazarlarda mevcut potansiyelinin altında kaldığına dikkati çekti.

Özgün ürün geliştirme ve yurt dışında markalaşma tecrübesinin artırılmasının önemine işaret eden Özdinç, şu değerlendirmelerde bulundu:

'İç pazar açısından konuşursak hukuki altyapıda büyük bir eksiklik olduğunu düşünmüyorum. Süreçlerin hızlandırılması ise şart. Uluslararası pazara geldiğimizde Türkiye'nin bu alanda mevcut kapasitesinin altında kaldığını düşünüyorum. Bunda bugüne kadar özgün ürüne odaklanmamış olmamızın ve geliştirdiğimiz teknolojileri yurt dışında markalaştırma tecrübemizin eksik oluşunun rolü büyük. Bu yüzden firmaların pazar stratejisi kabiliyetlerinin gelişmesi çok önemli. Firmaların bu kabiliyetleri yalnızca kendi iç kaynaklarıyla değil bu alanda uzmanlaşmış bir ekosistemden de faydalanarak geliştirmesini sağlamalıyız. Örneğin kamunun ilgili birimlerinin uzmanlaşması ve bu konuda nitelikli bir danışmanlık sektörünün gelişmesi gerekiyor. İçerideki insan kaynağımız bu aşamada yeterli değilse yetenek transferini kolaylaştırarak ve teşvik ederek bu açığı kapatabiliriz.'

Fikri mülkiyetin artık sadece koruma aracı olmadığını, finansmana, ortaklığa ve yeni pazarlara açılan kapı olduğunu vurgulayan Özdinç, Türkiye'nin bu alandaki birikimini küresel pazarlara taşıması gerektiğini söyledi.

Ömer Özdinç, şunları kaydetti:

'Bilime dayalı girişimlerin yarısı patent sahibi, diğer girişimlerde bu oran yüzde 15 civarında. Türkiye, bu alanda güçlü bir zemine sahip. Endüstriyel tasarımda ve markada dünyanın ilk 10'undayız, menşe bazında patentte 21. sıradayız. Türkiye, ayrıca sahip olduğu imkanlardan beklenenden fazla inovasyon çıktısı üreten ülkeler arasında. Bir sonraki adım bu birikimi dünyaya taşımak. Uluslararası patent başvurularımızı ve küresel marka değerimizi artırmak için daha fazla mesafe katedebiliriz. Bunun için uluslararası patent başvurularına yönelik destekleri güçlendirmek, teknoloji transfer ofislerini profesyonelleştirmek ve patent ile tasarımı teminat olarak kabul eden finansman modellerini yaygınlaştırmak önemli olur. Firmaların fikri mülkiyet stratejisini ürün geliştirmenin en başında kurgulaması da büyük fark yaratır.'

Muhabir: Fahri Aksüt

MERCAN 100, farklı operasyonel koşullarda çok bantlı (multi-spektral) görüntüleme sağlamak amacıyla yüksek performanslı orta dalga kızılötesi (MWIR), gündüz görüş (Day TV) ve kısa dalga kızılötesi (SWIR) kameralarını tek yapıda bir araya getiriyor.

Sistem, bu farklı görüntüleme teknolojilerini birleştirerek denizaltı mürettebatının değişen ışık ve çevre koşullarında etrafını gözlemlemesine ve kritik görsel bilgiler toplamasına olanak tanıyor.

Sistem, göze zararsız lazer mesafe ölçer ve optik mesafe ölçüm kabiliyetleriyle hedef konumlandırmayı geliştirirken gelişmiş görüntüleme fonksiyonlarıyla da etkili keşif ve gözetlemeyi destekliyor.

Çevreye dair kapsamlı görüş sunmak üzere tasarlanan MERCAN 100, odaklanmış gözlem için 'sektörel tarama' modunun yanı sıra 360 derecelik panoramik 'Hızlı Çevresel Gözetleme' özelliğini barındırıyor. Bu fonksiyonlar sayesinde mürettebatın çevreyi verimli şekilde taramasına, potansiyel hedefleri tespit etmesine, takip ve konumlandırma görevlerini sürdürmesine imkan tanınıyor.

Sistemin sahip olduğu gelişmiş elektro-optik sensörler, denizaltı operasyonları için zamanında bilgi sağlayarak durumsal farkındalığı artırıyor ve mürettebatın deniz ortamına dair daha net resim oluşturmasına yardımcı oluyor.

Güçlü sistem mimarisini zorlu deniz ve hava koşullarına dayanacak yapıyla birleştiren MERCAN 100, farklı denizaltı platformlarına uyarlanabiliyor.

Sistem, aynı zamanda Savaş Yönetim Sistemleri (CMS) ile entegrasyon seçeneği sunarak sahip olduğu kabiliyetlerin denizaltının daha geniş operasyonel mimarisine dahil edilmesini sağlıyor. Üzerinde GPS/Elektronik Destek (ED) anteni de bulunduran sistem, denizaltı platformlarının keşif ve gözetleme potansiyelini önemli ölçüde artırıyor.

MERCAN 100, ASELSAN'ın su altı operasyonlarının karmaşık taleplerine yönelik güvenilir ve uyarlanabilir elektro-optik teknolojiler geliştirme yaklaşımını yansıtıyor.

Muhabir: Ali Atar

Üniversite-sanayi işbirliğini güçlendirmeye ve Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağını yetiştirmeye kararlılıkla devam ettiklerini belirten Kacır, şunları kaydetti:

'TÜBİTAK Sanayi Doktora Programı 2026 yılı çağrısını açtık. Üniversitelerimizin bilgi birikimi ile sanayimizin üretim ve teknoloji geliştirme kabiliyetini bir araya getirerek ülkemizin ihtiyaç duyduğu insan kaynağını yetiştirmeyi ve sanayide nitelikli araştırmacı istihdamını artırmayı hedefliyoruz. Milli Teknoloji Hamlesi vizyonumuz doğrultusunda, araştıran, geliştiren ve üreten Türkiye için üniversite-sanayi işbirliğini güçlendirmeye, yüksek katma değerli üretimi destekleyecek insan kaynağımıza yatırım yapmaya devam edeceğiz.'

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada da TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı tarafından yürütülen programla, sanayinin ihtiyaç duyduğu doktora derecesine sahip nitelikli insan kaynağının üniversite-sanayi işbirliğiyle yetiştirilmesi ve sanayide doktoralı araştırmacı istihdamını güçlü bir şekilde teşvik etmek amaçlanıyor.

TÜBİTAK Sanayi Doktora Programı 2026 yılı çağrısı kapsamında, doktora öğrencilerine burs desteğinin yanı sıra mezuniyet sonrasında sanayi kuruluşlarında istihdam desteği de sağlanacak.

Programa başvurular, 22 Aralık 2026'ya kadar TÜBİTAK'ın internet adresi üzerinden yapılabilecek.

Muhabir: Ayşe Böcüoğlu Bodur

Buna göre havaalanı CNS sistemlerinin yayın performanslarının olumsuz etkilenmemesi açısından, CNS sistemlerinin etrafındaki yapılaşma değerlendirme sınırları (YTA) dahilinde yapılacak tüm dış yüzey kaplamalarında radyo frekans sinyallerini yüksek oranda yansıtan malzemelerin kullanılmasından kaçınılacak. Elektromanyetik yansıtıcı özelliği olan metal içerikli (iletken) malzeme, yüksek yansıtımlı cam cepheler ve benzerleri bu kapsamda bulunuyor.

Yansıtıcı malzemelerin kullanımı zorunlu ise malzemenin sistem performansına etkisinin belirlenmesi amacıyla Uzman Etki Analizi yapılacak. Gerekli görülürse mimari düzenleme, konum/oryantasyon değişikliği, kırıcı/soğurucu önlemler ve işletme kısıtları getirilebilecek.

Yönetmelikte seyrüsefer güvenliği açısından inşaat sınırlamaları da yer aldı.

Bu kapsamda CNS sistemlerinin çevresinde gerçekleştirilmesi planlanan yapılaşmalar ve rüzgar türbinleri, EUR Doc 015 hükümlerine uygun olarak yapılacak.

CNS sistemleri çevresindeki yapılaşmaların yönetmelikte gösterilen Yapı Tahditli Alanları (YTA) ihlal etmemesi öncelikli olacak.

YTA dışında bulunsa dahi ilgili havaalanı CNS hizmet sağlayıcısının teknik incelemesine tabi tutulacak çalışmalar ve yapılaşmalar da belirlendi.

Buna göre, hava seyrüsefer sistemlerine ait cihazların istasyon koordinatı merkez olmak üzere 3 bin metre yarıçaplı alandaki yapılaşmalar ile 15 bin metre yarıçaplı alandaki rüzgar enerji santralleri teknik incelemeye tabi tutulacak. Radar istasyonu koordinatı merkez olmak üzere 15 bin metre yarıçaplı alandaki yapılaşma talepleri de aynı kapsamda değerlendirilecek.

Ayrıca istasyon yakınında gerçekleştirilecek, heyelan ve titreşim gibi sorunlara yol açabilecek delme ve patlatma faaliyetlerini içeren maden ocağı ve benzeri çalışmalar incelenecek. Mesafeye bakılmaksızın radar istasyonunun görüş alanında bulunan rüzgar enerji santralleri de teknik incelemeye tabi tutulacak.

Haberleşme istasyonunun koordinatı merkez olmak üzere 2 bin metre yarıçaplı alanda, antenin yatay düzleminden itibaren belirlenen açıyla çizilen çizginin altında kalan çalışmalar da inceleme kapsamına alınacak.

Bunların yanı sıra her yöne yayın yapan sistemler için belirtilen mesafelerin dışında kalsa bile arazi zemin kotundan itibaren 150 metre ve daha fazla yükseklikte yapılacak tüm yapılaşmalar, gökdelenler, büyük kazı işleri, TV kuleleri ve diğer yüksek kuleler teknik incelemeye tabi tutulacak.

Çalışmalarda bina kümelerine ve havai elektrik hatlarına özel dikkat gösterilecek.

İlgili havaalanı CNS hizmet sağlayıcısı tarafından Coğrafi Tabanlı Dijital Bilgi Platformu'nda yer alan CNS sistemlerine ilişkin bilgiler güncel tutulacak.

Söz konusu hizmet sağlayıcısı, yapılan analizlerin ve raporların doğruluğunu yılda en az bir kere uygun hesaplama yöntemini kullanarak teyit edecek. Analiz ve raporların doğruluğundan şüphe duyulan durumlarda Genel Müdürlüğe ivedilikle bildirimde bulunulacak.

Herhangi bir cihazın/sistemin Havaalanı Mania Planı kapsamı dışında kalması durumunda, uçuş kontrol raporları, hava yolu şirketlerinden iletilen şikayetler ve sinyal performansının zafiyete uğradığına ilişkin benzer tespitler göz önüne alınmak suretiyle yapılacak değerlendirme sonucunda Genel Müdürlük, CNS hizmet sağlayıcısından ilgili cihaza/sisteme ilişkin teknik değerlendirme yapmasını isteyebilecek.

CNS hizmet sağlayıcıları tarafından herhangi bir cihaz/sistem tesis edilmesi veya değişiklik yapılması planlandığı takdirde, söz konusu cihaz ve sistemin hizmete verilmesinden önce CNS hizmet sağlayıcısının başvurusu üzerine Genel Müdürlük tarafından ilgili havaalanı mania planına cihazın tipi ve koordinatlarına ilişkin bilgiler işlenecek. Ayrıca, elektronik sistemlere ilişkin her türlü yapılaşma için Coğrafi Tabanlı Dijital Bilgi Platformu üzerinden başvuru yapılacak ve gerektiğinde başvuru sahibi tarafından ilgili havaalanı CNS hizmet sağlayıcısından görüş alınacak.

Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında 2920 sayılı Kanun'daki hükümler ile Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Tarafından Verilecek İdari Para Cezaları Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanacak.

CNS sistemlerinin YTA'sını ihlal eden yapılaşmaların tespiti halinde, 2920 sayılı Kanun'un ilgili maddesi uyarınca işlem yapılacak. Bu kapsamda ihlale konu yapı veya tesisin sahibi ve/veya işletmecisi sorumlu olacak.

Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren 2 yıl içinde, faaliyet gösteren tüm rüzgar enerji santrallerinin, müştemilatları da dahil olmak üzere zeminden itibaren 100 metre ve üzerindeki yükseltilerine ilişkin bilgiler, AIP'te (Havacılık bilgi yayını) yayımlanmasını sağlamak üzere mania nitelikleri ile birlikte RES işletmecileri tarafından ilgili CNS hizmet sağlayıcısına iletilecek. RES işletmecileri bu verilerin doğru ve eksiksiz gönderilmesinden sorumlu olacak.

Muhabir: Arife Yıldız Ünal

Bu kapsamda, Bölgesel Kalkınma Programı için 2027'de 5 milyar 471 milyon 809 bin lira, 2028'de 6 milyar 280 milyon 529 bin lira ve 2029'da 6 milyar 874 milyon 866 bin lira ödenek planlanıyor.

Toplam 43 ilde faaliyet gösteren bölge kalkınma idareleri, bölgelerinin kalkınmasını hızlandırmaya yönelik eylem planları yürütüyor. Tarımsal üretim ve sulama altyapısının geliştirilmesinin yanı sıra kırsal kalkınma, turizm, eğitim ve kültür alanlarındaki yatırımlarla bölgelerin sosyoekonomik gelişmesinin desteklenmesi hedefleniyor.

Eylem planları kapsamında, bu yılın ilk 6 ayı itibarıyla toplam 76 proje tamamlanırken 508 proje devam ediyor. 2027 ve 2028 yıllarında, GAP'a 347,7 milyar lira, DAP'a 332,6 milyar lira, DOKAP'a 466,3 milyar lira ve KOP'a 273,9 milyar lira olmak üzere toplam 1,42 trilyon lira ödenek tahsis edilmesi öngörülüyor.

Yarın 37'nci kuruluş yıl dönümünü kutlayacak GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, bölgenin yaşam kalitesini yükseltmek ve gelişmişlik farkını en aza indirmek amacıyla model projeler yürütüyor. GAP İdaresi, üstlendiği bu misyonla hem ulusal hem de uluslararası düzeyde yapılan bölgesel kalkınma programları için öncü bir rol üstleniyor.

Bölgesel Kalkınma Programı kapsamında GAP Bölge Kalkınma İdaresine üç yılda 5 milyar 901 milyon 615 bin lira ödenek ayrılması öngörülüyor.

Bu kapsamda söz konusu dönemde eğitim verilen çiftçi sayısının 40 bine, eğitim alan kadın çiftçi sayısının da 8 bine yaklaşması hedefleniyor. Sosyal faaliyetler kapsamında ulaşılan çocuk sayısının da 200 bini geçmesi bekleniyor.

İdarenin 2027-2029 dönemi için bütçesinde öngörülen toplam yatırım ödeneği ise 3 milyar 329 milyon 419 bin lira olarak hesaplanıyor.

Yatırımlarda en büyük payı 1 milyar 419 milyon 525 bin lirayla bitkisel üretim alırken sulamaya 849 milyon 486 bin lira, hayvancılığa 203 milyon 877 bin lira kaynak ayrılması planlanıyor. Eğitim ve kültür yatırımları için 339 milyon 794 bin lira, kırsal alan planlaması için 278 milyon 969 bin lira ödenek öngörülüyor. Turizm yatırımlarına 208 milyon 643 bin lira, enerjiye de 27 milyon 183 bin lira ayrılması hedefleniyor.

DAP Bölge Kalkınma İdaresinin Bölgesel Kalkınma Programı kapsamındaki üç yıllık ödeneğinin 2 milyar 180 milyon 350 bin lira olması planlanıyor.

Bölgede 2029 hedefleri kapsamında sulamaya açılan alanın 156 bin 273 hektara, Tarla Bitkileri Üretiminin Artırılması Programı çerçevesinde üretim yapılan alanın 45 bin 600 hektara ulaşması öngörülüyor. Hayvancılığın geliştirilmesi kapsamında desteklenen proje sayısının da 73 olması hedefleniyor.

İdarenin 2027-2029 dönemi toplam yatırım ödeneği ise 2 milyar 174 milyon 74 bin lira olarak hesaplandı.

Yatırımlarda en büyük payın 849 milyon 486 bin lirayla sulamaya ayrılması planlanıyor. Bitkisel üretim için 551 milyon 826 bin lira, hayvancılık için 403 milyon 506 bin lira ödenek öngörülüyor. Eğitim ve kültür yatırımlarına 254 milyon 846 bin lira, turizme de 112 milyon 472 bin lira kaynak bekleniyor.

DOKAP Bölge Kalkınma İdaresine Bölgesel Kalkınma Programı kapsamında üç yılda 4 milyar 447 milyon 182 bin lira ödenek ayrılması planlanıyor.

Bölgede bu dönemde 250'yi aşkın turizm projesinin uygulanması öngörülüyor. İdare tarafından desteklenen yeşil yol ulaşım aksı uzunluğunun 1820 kilometreye ulaşması hedefleniyor. Sulamaya açılan tarımsal alanın 25 bin dekar, küçük ölçekli tarımsal sulama işleri kapsamında oluşturulan sulama hattı uzunluğunun 100 kilometre olması hedefler arasında bulunuyor. Ayrıca, desteklenen tarımsal üretici sayısının 830, kurulan örtü altı tarım alanının da 35 dekar olması planlanıyor.

İdarenin 2027-2029 dönemindeki toplam yatırım ödeneği 4 milyar 412 milyon 334 bin lira olarak hesaplanıyor.

Yatırımların en büyük kalemini 2 milyar 216 milyon 413 bin lirayla turizm oluşturuyor. Bitkisel üretime 807 milyon 12 bin lira, sulamaya 679 milyon 589 bin lira ve hayvancılığa 573 milyon 403 bin lira kaynak ayrılması öngörülüyor. Eğitim ve kültür yatırımları için de 135 milyon 917 bin lira ödenek bekleniyor.

KOP Bölge Kalkınma İdaresinin Bölgesel Kalkınma Programı kapsamındaki 2027-2029 dönemi ödeneğinin 2 milyar 730 milyon 482 bin lira olması planlanıyor.

Bölgede 2029'da iyi tarım uygulamaları ve modern tarımsal üretim tekniklerinin yayımı kapsamında destek sağlanan üretici sayısının 8 bine, hayvancılık üretim ve altyapısının geliştirilmesine yönelik desteklenen işletme sayısının 3 bine ulaşması hedefleniyor. İdarenin destekleriyle sulamaya açılan alanın 135 bin 227 hektara çıkarılması öngörülüyor.

İdarenin üç yıllık toplam yatırım ödeneği ise 2 milyar 645 milyon 564 bin lira olarak hesaplanıyor.

Yatırımlarda en büyük payı 1 milyar 70 milyon 352 bin lirayla sulama alacak. Bitkisel üretime 817 milyon 233 bin lira, hayvancılığa 212 milyon 371 bin lira ayrılması planlanıyor. Enerji yatırımları için 237 milyon 856 bin lira, eğitim ve kültür için 169 milyon 897 bin lira, turizm için de 135 milyon 917 bin lira ödenek planlanıyor.

Muhabir: Zeynep Duyar

Bankadan yapılan açıklamaya göre, girişimcilik ekosisteminde yeni teknolojilerin etkisiyle dönüşüm yaşanırken, teknoloji girişimlerinin finansal okuryazarlığını geliştirmesi ve yatırım süreçlerine hazırlanması önemini artırıyor.

Bu kapsamda düzenlenen etkinlikte, girişimcilerin finansal okuryazarlıklarını geliştirmesi, yatırım süreçlerine daha hazırlıklı olması ve büyüme yolculuklarında ihtiyaç duyabileceği finansal çözümleri daha iyi değerlendirebilmesi üzerine bilgi ve deneyim paylaşımı gerçekleştirildi.

Etkinliğin açılışında Garanti BBVA Genel Müdür Yardımcısı Sibel Kaya ve Bilkent CYBERPARK Genel Müdürü Faruk İnaltekin yer aldı. 'Ask Me Anything' oturumunun moderatörlüğünü Nextven Yönetici Ortağı İsa İnci üstlenirken, Paranum(us) Kurucu Ortağı Özgür Şentürk ve METU 70 Funds Yönetim Kurulu Üyesi ve Yeminli Mali Müşavir (CPA) Yılmaz Şahin konuşmacı olarak katıldı.

- Girişimcilere özel hizmet modeli

Garanti BBVA, teknoloji girişimlerinin farklılaşan nakit akışları, büyüme hızları ve finansman ihtiyaçlarından hareketle girişimcilere özel bankacılık hizmetleri sunuyor.

Teknoloji Girişimcileri Hizmet Modeli ile İstanbul İstinye Park ve Ankara Bilkent şubelerinde yalnızca teknoloji girişimcilerine hizmet veren müşteri ilişkileri yöneticileri aracılığıyla girişimlerin ihtiyaçlarına uygun bankacılık çözümleri sunulurken, iş yapış biçimleri ve büyüme ihtiyaçları takip ediliyor.

Kredi Garanti Fonu işbirliğiyle hayata geçirilen 'Tematik Destek Programı' kapsamında, teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösteren ve kuruluşundan itibaren en fazla 3 yıl geçmiş yeni teknoloji girişimcilerine 1 milyon liraya, KOBİ'lere ise 10 milyon liraya kadar kredi imkanı veriliyor.

Girişimcilik ekosistemine yönelik Garanti BBVA Partners Tech programı kapsamında teknoloji girişimlerine mentörlük, eğitim, ofis alanı, iletişim ve iş geliştirme desteği sunulurken, girişimciler bankanın bilgi birikimi ve geniş ağıyla buluşturuluyor. 2015 yılında başlayan programda bugüne kadar yaklaşık 65 girişimin gelişim yolculuğuna eşlik edilirken, programın 10. döneminde Eriklabs, Text2Test, Rudiq, Freya ve Fraud.com, desteklenen girişimler arasında yer aldı.

- 'Teknoloji girişimciliği ekosistemi gelişimini sürdürüyor'

Açıklamada görüşlerine yer verilen Garanti BBVA Genel Müdür Yardımcısı Sibel Kaya, Türkiye'de teknoloji girişimciliği ekosisteminin gelişimini sürdürdüğünü, yenilikçi fikirlerin sürdürülebilir iş modellerine dönüşmesi ve girişimlerin büyüme süreçlerini sağlıklı yönetebilmesinin her zamankinden daha fazla önem taşıdığını belirtti.

Girişimcilik ekosistemine katkılarını yalnızca finansman sağlamakla sınırlı görmediklerine dikkati çeken Kaya, 'Girişimlerin farklı aşamalardaki ihtiyaçlarına yönelik bankacılık çözümlerimizi mentörlük, eğitim ve iş geliştirme destekleriyle tamamlayan bütünsel bir yaklaşım benimsiyoruz. Bilkent Cyberpark ile gerçekleştirdiğimiz bu buluşmayı da bu yaklaşımımızın önemli bir parçası olarak görüyoruz.' ifadelerini kullandı.

Kaya, etkinlikle girişimcilerin finansal okuryazarlıklarını güçlendirmesini, yatırım süreçlerine daha bilinçli hazırlanmasını ve merak ettikleri konuları doğrudan uzmanlarla değerlendirebilmesini hedeflediklerini vurgulayarak, şunları kaydetti:

'Girişimcilerin finansal kararlarını daha sağlam temeller üzerinde verebilmesine ve büyüme yolculuklarında ihtiyaç duyduğu bilgiye ve doğru bağlantılara ulaşabilmesine katkı sağlamak istiyoruz. Girişimcilik ekosisteminin gelişmesi için finansman kadar bilgi ve deneyim paylaşımının da önemli olduğuna inanıyor, bu alandaki işbirliklerimizi güçlendirmeye devam ediyoruz.'

Bilkent Cyberpark Genel Müdürü Faruk İnaltekin de teknoloji girişimlerinin sürdürülebilir başarıya ulaşabilmesinin, yenilikçi fikirlerin güçlü iş modellerine dönüşmesi ve finansal süreçlerin etkin bir şekilde yönetilmesiyle mümkün olduğunu aktardı.

Girişimcilerin yalnızca teknoloji geliştirme süreçlerini değil, ticarileşme, iş geliştirme ve yatırım yolculuklarını da bütüncül yaklaşımla desteklediklerini belirten İnaltekin, 'Son 2 yıldır resmi olarak Türkiye'nin en iyi teknoparkı olan Bilkent Cyberpark'ın uzun yıllara dayanan deneyimi de bu çalışmalarımızın en önemli dayanaklarından birini oluşturuyor.' değerlendirmesini yaptı.

Şirket tarihindeki en büyük tek kalemli ihracat sözleşmesi niteliğindeki anlaşma, 2026'da hız kazanan dış satım performansının yanı sıra Türkiye'nin katmanlı hava savunma mimarisinde geliştirdiği teknolojilerin uluslararası pazardaki potansiyelini de ortaya koydu.

ASELSAN, Kamuyu Aydınlatma Platformu'na yaptığı açıklamada, uluslararası bir müşteriyle hava savunma sistemlerinin satışına yönelik toplam 1,1 milyar dolar tutarında ihracat sözleşmesi imzalandığını bildirdi. Anlaşmanın hangi ülkeyle yapıldığı, hangi sistemleri kapsadığı ve teslimat takvimine ilişkin ayrıntılar ise açıklanmadı.

Sözleşme, ASELSAN'ın ihracat faaliyetlerinde ulaştığı ölçeği göstermesi bakımından önem taşıyor. Şirketin 2026'nın 9 aylık döneminde imzaladığı yeni ihracat sözleşmelerinin toplamı 1,9 milyar dolara ulaşırken, tek başına 1,1 milyar dolarlık yeni anlaşma bu tutarın yarısından fazlasına karşılık geliyor. ASELSAN, 9 aylık bilanço döneminin ardından duyurulan yeni sözleşmelerle bu yıl yaklaşık 4,3 milyar dolarlık yeni ihracat hacmine ulaştı.

ASELSAN, geçen yıl Polonya ile imzaladığı elektronik harp sistemlerinin doğrudan satışını kapsayan 410 milyon dolarlık sözleşmeyle tek seferdeki en büyük dış satımını yapmıştı.

Bu yıl ekim ayında imzalanan iki yeni ihracat sözleşmesiyle yeni rekorlar kıldı. Radar, İHA karşı tedbir ve komuta kontrol sistemlerine yönelik 442,5 milyon dolarlık ve hava savunma sistemlerine yönelik 488,5 milyon avroluk sözleşmeler bu alandaki çıtayı daha yukarıya çekti. 1,1 milyar dolarlık sözleşme de bu yıla ihracat sözleşmesi büyüklüğü anlamında sığdırılan üçüncü rekor oldu.

ASELSAN'ın 2026 performansında dikkati çeken unsurlardan biri, yurt dışı satışlarının toplam gelirler içindeki ağırlığının artması oldu.

Şirketin yılın 9 ayında elde ettiği hasılat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28 artarak 151,5 milyar liraya yükseldi. Aynı dönemde imzalanan yeni ihracat sözleşmelerinin tutarı yüzde 34 artışla 1,9 milyar dolara ulaştı. Toplam yeni iş tutarı 14 milyar dolara çıkarken, şirketin bakiye siparişleri tarihinde ilk kez 30 milyar dolar seviyesini aştı.

Gerçekleşen yurt dışı satışları da ihracatın büyüme içindeki rolünü ortaya koydu. 2026'nın 9 ayında ASELSAN'ın yurt dışı satışları, geçen yılın aynı dönemindeki yaklaşık 11,1 milyar liradan 26,9 milyar liraya yükseldi. Böylece yurt dışı satışlarında yüzde 142,5 artış kaydedildi. İhracatın toplam hasılat içindeki payı da yüzde 9,4'ten yüzde 17,7'ye çıktı.

Yurt dışı satışlarının büyümesi, gelir kaynaklarının çeşitlendirilmesi, yüksek teknolojiye dayalı ürünlerin daha geniş bir müşteri tabanına ulaştırılması ve üretim ölçeğinin artırılması bakımından da önem taşıyor.

ASELSAN'ın ihracat performansındaki yükselişin arkasında, hava savunma başta olmak üzere elektronik harp, radar, güdümlü mühimmat ve insansız sistemlere yönelik küresel talep bulunuyor.

Rusya-Ukrayna Savaşı başta olmak üzere son dönemde yaşanan çatışmalar, hava savunma sistemlerinin ülkelerin savunma planlamalarındaki önemini artırdı. İnsansız hava araçları, seyir füzeleri ve farklı irtifa ve hızlarda hareket eden hava tehditlerinin yaygınlaşması, ülkeleri tek bir sistem yerine birbirini tamamlayan katmanlardan oluşan hava savunma mimarilerine yöneltiyor.

Bu dönüşüm, yalnızca önleyici füzelerin değil, tehditleri erken aşamada tespit eden radarların, elektro-optik algılayıcıların, komuta kontrol sistemlerinin, elektronik harp çözümlerinin ve yakın hava savunma silahlarının birlikte çalışmasını gerekli kılıyor.

ASELSAN'ın radar, algılama, elektronik harp, komuta kontrol ve silah sistemleri alanlarındaki birikimi, şirketin bu ihtiyaçlara farklı katmanlarda çözüm sunabilmesini sağlıyor. Bu yaklaşım, tekil ürün satışlarının yanı sıra birden fazla bileşenin birlikte sunulduğu entegre sistemlerin ihracatı için de fırsat oluşturuyor.

Türkiye'nin yerli hava savunma sistemleri geliştirmesiyle elde ettiği mühendislik birikimi ve üretim kabiliyeti, ASELSAN'ın bu pazardaki rekabet imkanlarını güçlendiren unsurlar arasında bulunuyor.

ASELSAN'ın hava savunma ihracatında öne çıkan avantajlarından biri, farklı tehdit türlerine ve operasyonel ihtiyaçlara cevap verebilen geniş bir ürün ailesine sahip olması.

Kısa ve orta irtifa hava savunmasında HİSAR ailesi, namlulu ve füze tabanlı silahları bir araya getiren hibrit çözümlerde GÜRZ, yakın hava savunmasında KORKUT öne çıkan sistemler arasında yer alıyor. Erken ihbar ve takip radarları, elektronik harp çözümleri, komuta kontrol altyapıları ve insansız hava araçlarına karşı geliştirilen teknolojiler de ASELSAN'ın hava savunma alanındaki ürün ekosistemini tamamlıyor.

Türkiye'nin ÇELİKKUBBE yaklaşımı kapsamında geliştirilen bu kabiliyetler, farklı sensörlerin ve silah sistemlerinin ortak bir mimari içinde çalışmasına dayanıyor. Böylece hava savunması yalnızca hedefe müdahale eden bir silah sistemi olarak değil, tespit, teşhis, takip, karar verme ve angajman süreçlerini bir araya getiren bütünleşik bir yetenek olarak ele alınıyor.

Hava savunma sistemlerinin ihracatı, aynı zamanda uzun vadeli iş ilişkileri oluşturma potansiyeli taşıyor. Bu tür sistemler yalnızca ilk teslimatla sınırlı kalmıyor, eğitim, bakım, yedek parça, yazılım güncellemeleri, modernizasyon ve sistem entegrasyonu gibi alanlarda da devam eden ihtiyaçlar doğurabiliyor. Bu durum, ihracatın zaman içinde yeni sözleşmelerle desteklenmesine imkan sağlayabiliyor.

Muhabir: Göksel Yıldırım, Fuat Kabakcı

Bu kapsamda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası (IBRD) ve Uluslararası Finans Kurumunun (IFC) ortak çabaları sonucunda oluşturulan TIDIP ile kurulacak tamamlayıcı ilişkiye özel önem veriliyor.

Demir ve çelik, alüminyum, çimento ve gübre sektörlerine odaklanan TIDIP ile 2030 yılına kadar sanayinin karbonsuzlaştırılmasına yönelik 5 milyar avronun üzerinde yatırımın desteklenmesi ve yıllık 20 milyon ton karbondioksit eş değeri emisyon azaltımı hedefleniyor.

TIDIP için İklim Yatırım Fonlarının Temiz Teknoloji Fonu'ndan 250 milyon dolarlık kaynak sağlanırken TIDIP'in Yatırım Planı ve Politika Stratejisi'nin sanayinin yenilenebilir enerjiye erişimi, şebeke güçlendirmesi ve öncelikli yatırım alanları için yol gösterici çerçeveyi ortaya koyması bekleniyor.

Türkiye'nin ulusal sanayi politikasıyla uluslararası kalkınma finansmanını ortak bir hedef etrafında buluşturan stratejik bir mekanizma olması hedeflenen TIDIP, COP31'de Antalya'da resmi olarak uluslararası kamuoyuna tanıtılacak.

Zirve vesilesiyle TIDIP'e ilişkin ortak deklarasyona yeni finans kuruluşlarının da katılması öngörülüyor. Etkinliğin yeri ve saati ilerleyen dönemde ayrıca duyurulacak.

Avrupa Yatırım Bankası, Asya Kalkınma Bankası ve İslam Kalkınma Bankasının TIDIP'e katılması bekleniyor. Bu kurumların platforma resmen katılımlarının olacağı imza töreninin de COP31'de gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Karbonsuzlaşma yatırımları 5 ana tema altında toplanıyor. Projeler bu alanlardan biri ya da birkaçı kapsamında değerlendiriliyor. Bu temalar arasında yeşil hidrojen, karbon yakalama, enerji verimliliği, yenilenebilir elektrik ve iklim teknolojileri yer alıyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, IPA III döneminde imalat sanayisinin dijital dönüşümünü desteklediklerini, yeşil dönüşüm, kaynak verimliliği ve araştırma kapasitesini güçlendirecek projeler yürüttüklerini söylemişti.

TIDIP sayesinde AB ile yeşil dönüşüm alanında geliştirilen işbirliğini uluslararası finans kuruluşlarını da kapsayacak şekilde daha ileri seviyeye taşımak arzusunda olduklarını vurgulayan Kacır, şu ifadeleri kullanmıştı:

'IPA III kapsamında TIDIP için sağlanacak 5,7 milyon avroluk AB desteğinin, platformun güçlenmesine ve sanayimizin karbonsuzlaşma yatırımları için daha fazla finansmanın mobilize edilmesine önemli katkı sağlayacağını değerlendiriyoruz. Önümüzdeki dönemde önceliğimiz, Türkiye ile AB arasında 20 yılda oluşturduğumuz bu birikimi daha ilerletmek, ortaklığımızı yeni nesil teknolojiler ve stratejik yatırımlarla derinleştirmektir.'

Muhabir: Zeynep Duyar, Mert Davut

Nurol Makina tarafından geliştirilen araç, güvenlik güçlerine YETİŞEN ismiyle hizmet verecek. Kuzey Irak'taki Pençe-Kilit Operasyonu bölgesinde teröristlerle çıkan çatışmada 5 Şubat 2025'te şehit düşen Piyade Komando Binbaşı Murat Kemal Yetişen'in ismini yaşatacak.

Şirketin daha önce geliştirdiği 4x4 zırhlı muharebe aracı için de benzer bir tercihte bulunulmuştu. Hakkari Kırıkdağ'da 19 Ekim 2012'de şehit olan Hakkari Özel Harekat Şube Müdürü Yalçın Dizdaroğlu'nun adını yaşatmak için araca EJDER YALÇIN ismi verilmişti.

NMS-L, ilk kez IDEF 2023 Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı'nda tanıtıldı. Araç YETİŞEN ismiyle ise ilk kez SAHA 2026 Fuarı'nda sergilendi. Şirketin 4x4 taktik tekerlekli araç ailesindeki hafif sınıf ihtiyacına yönelik tasarlanan platform, koruma, hareket kabiliyeti ve görev esnekliğini bir araya getiriyor.

Aracın öne çıkan özelliklerinin başında, ölçeklendirilebilir balistik koruma ile hafif yapının bir arada sunulması geliyor. NATO STANAG 4569 standardına göre ölçeklendirilebilen balistik koruma yapısı, aracın farklı tehdit seviyelerine ve görev ihtiyaçlarına göre yapılandırılmasına imkan veriyor.

Tam bağımsız süspansiyon sistemiyle arazi hareket kabiliyeti desteklenen araç, patlak gider lastikler ve merkezi lastik şişirme sistemiyle de zorlu arazi koşullarında görev yapabilecek şekilde tasarlandı. Beş personele kadar taşıma kapasitesi bulunan YETİŞEN, dört yan kapısı ve bir arka kapısıyla personelin araca giriş ve çıkışını kolaylaştıran bir yerleşim sunuyor.

Aracın önemli özelliklerinden biri de CH-47 tipi helikopterlerle askıda taşınabilmesi. Bu kabiliyet, uygun operasyonel koşullarda aracın hava yoluyla farklı bölgelere intikal ettirilmesine ve birliklerin ihtiyaç duyulan bölgelere daha hızlı ulaştırılmasına imkan sağlayabilecek.

YETİŞEN, -32 ile +55 derece arasındaki sıcaklıklarda çalışabilecek şekilde tasarlandı. İsteğe bağlı donanımları arasında uzaktan kumandalı silah istasyonu, 360 derece çevresel görüş sistemi, gece görüş destek sistemi ve otomatik yangın söndürme sistemleri bulunuyor. Bu donanımlar, kullanıcı ihtiyaçlarına göre farklı görev konfigürasyonlarının oluşturulmasına imkan tanıyor.

YETİŞEN'in tasarım yaklaşımında, güvenlik güçlerinin farklı coğrafyalarda ve değişen tehdit ortamlarında ihtiyaç duyduğu korumalı hareket kabiliyeti öne çıkıyor.

Hafif zırhlı araçlar, ağır sınıf zırhlı platformların her görevde kullanılmasını gerektirmeyen operasyonlarda koruma ile hareket kabiliyeti arasında farklı bir seçenek oluşturuyor. Özellikle keşif, devriye, personel intikali ve silah sistemlerinin taşınması gibi görevlerde kullanılabilecek YETİŞEN, modüler yapısıyla farklı operasyonel ihtiyaçlara uyarlanabiliyor.

Aracın hafifliği ve helikopterle taşınabilme özelliği, kara ulaşımının sınırlı olduğu veya birliklerin kısa sürede farklı bir bölgeye aktarılmasının gerektiği görevlerde avantaj sağlayabilecek unsurlar arasında yer alıyor. Ölçeklendirilebilir koruma yapısı ise kullanıcıların görev profili ve tehdit değerlendirmesine göre uygun konfigürasyonu belirlemesine imkan veriyor.

Nurol Makina'nın ürün ailesinde YETİŞEN, daha ağır zırhlı araçların tamamlayıcısı olarak hafif sınıftaki ihtiyaca karşılık geliyor. Böylece farklı ağırlık ve koruma seviyelerindeki araçlarla görev gereksinimlerine göre çeşitlendirilebilen bir kara platformu ailesi oluşturuluyor.

Nurol Makina, ayrıca aracın yeni nesil elektrikli bir konfigürasyonunu geliştirdi.

YETİŞEN'in geliştirilmesinde Türkiye'deki güvenlik ihtiyaçlarının yanı sıra uluslararası pazardaki hafif zırhlı araç talebi de öne çıkıyor. Hafif korumalı araç ihtiyacı bulunan ülkeler açısından platform, korumasız veya sınırlı korumaya sahip araçlara alternatif oluşturabilecek bir çözüm olarak değerlendiriliyor.

Nurol Makina'nın YETİŞEN için farklı ülkelerle ihracat görüşmeleri yürüttüğü, aracın çeşitli pazarlardaki potansiyel kullanıcıların ihtiyaçlarına göre değerlendirildiği belirtiliyor.

Şirketin daha önce farklı ülkelere ihraç ettiği 4x4 zırhlı araçlardan edindiği deneyim, YETİŞEN'in uluslararası pazarlara sunulmasında önemli bir dayanak oluşturuyor. Platformun hafifliği, modülerliği ve hava yoluyla taşınabilirliği, farklı görev konseptlerine sahip kullanıcılar açısından öne çıkarılabilecek özellikler arasında bulunuyor.

YETİŞEN'in Türkiye'deki güvenlik güçlerinin kullanımına girmesiyle birlikte aracın operasyonel kullanım sürecinin başlaması, ilerleyen dönemde kullanıcı deneyiminin ve uluslararası pazardaki ilginin değerlendirilmesi açısından da önem taşıyor.

Muhabir: Göksel Yıldırım, Firdevs Bulut Kartal

ASELSAN, Fransa'nın başkenti Paris'te düzenlenen EURONAVAL 2026'da deniz savunma alanındaki yeni nesil sistemlerini ve gelişmiş kabiliyetlerini sergiliyor.

Fuarda ilk kez tanıtılan konuşlandırılabilir GÖKDENİZ konfigürasyonu, ziyaretçilerden yoğun ilgi görüyor. KORKUT Hava Savunma Sistemi'nin sahada kendini kanıtlamış kabiliyetlerini deniz platformlarına taşıyan çözüm, farklı operasyonel ihtiyaçlara uyarlanabilir yapısıyla öne çıkıyor.

Ana platformdan bağımsız çalışacak şekilde tasarlanan konuşlandırılabilir GÖKDENİZ, kendi güç kaynağına ve operatör ortamına sahip oluşuyla dikkatleri üstüne çekiyor. Sivil gemilere ve kritik sistemlere kolaylıkla kurulabilen çözüm, ihtiyaç duyulan bölgelere taşınarak yeniden konuşlandırılabiliyor. Bu yapı, özellikle stratejik ve zorlu su yollarından geçen ticari gemiler ile petrol tankerlerinin korunmasında, dron tehditleri gibi güncel hava savunma ihtiyacına karşı hızlı, esnek ve etkili bir çözüm sunuyor.

Gelişmiş tespit ve durumsal farkındalık kabiliyetleri, deniz savunmasının önemli unsurları arasında yer alıyor. Bu kapsamda MERCAN 100 Elektro-Optik Sistemi ile yapay zeka destekli AINEO BOX öne çıkıyor.

MERCAN 100, denizaltılarda elektro-optik keşif ve gözetleme kabiliyeti sağlarken, AINEO BOX elektro-optik sistemlere gerçek zamanlı görüntü işleme, otomatik hedef tespit, sınıflandırma ve takip yetenekleri kazandırıyor. Böylece ASELSAN, algılama ve görüntü işleme alanındaki yetkinliğini deniz platformlarında daha yüksek operasyonel performansa dönüştürüyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, değişen deniz güvenliği ortamının süratle uyarlanabilen ve göreve hazır sistemlere duyulan ihtiyacı artırdığına dikkati çekerek, 'Denizde geleceğin güvenliği, sahada kendini kanıtlamış sistemleri otonomi, yapay zeka ve seri konuşlandırma kabiliyetiyle bir araya getirmekten geçiyor. Konuşlandırılabilir GÖKDENİZ ile hava savunma kabiliyetimizi esnek ve hızlı koruma gerektiren platform ve ortamlara taşıyoruz.' ifadelerini kullandı.

Yeni nesil ürünlerin sahada verimliliği artırdığına işaret eden Akyol, 'TUFAN ve KILIÇ ile otonom sistemlerin deniz operasyonlarında giderek artan rolüne cevap verirken SMASH 30 ve elektro-optik ürünlerimizle yapay zeka destekli kabiliyetlerimizi daha ileri bir seviyeye taşıyoruz. Farklı operasyonel koşullara uyum sağlayabilen göreve hazır sistemlerle dünya genelindeki deniz kuvvetlerinin ihtiyaçlarına cevap veriyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.

Muhabir: Fuat Kabakcı

Doğa Koleji Isparta Kampüsü 7. sınıf öğrencisi Altınkeser, Berlin'de düzenlenen Einstein Olimpiyatları'nda matematikte dünya birincisi, fen bilimlerinde ise dünya altıncısı olmasının gururunu yaşıyor.

Isparta İl Milli Eğitim Müdürü Recai Ocak, Altınkeser ve ailesini kabul ederek, başarılı öğrenciye hediye verdi.

Altınkeser, burada yaptığı açıklamada, matematiğe ilgisinin ilkokul birinci sınıfta başladığını belirterek, 17 ülkeden 3 binden fazla öğrencinin yer aldığı olimpiyatlarda 25 sorudan oluşan sınavda kendisine verilen 2 saatin tamamını kullandığını söyledi.

Yaz tatili döneminde günde 9 saat matematik çalıştığını vurgulayan Altınkeser, şunları kaydetti:

'Sınav benim için stresli bir süreç oldu. Bu sınava çok çalıştım ve birinci olmak hakkımdı. Bunu çok gönülden istiyordum. Gönülden isteyince birincilikler de geliyor ve birinci olmak için çok çalışmak gerekiyor. Yarışmada 25 sorunun tamamını doğru yanıtladım. İki saat boyunca sınavda kaldım. 'Yanlışım olabilir' diye süre bitene kadar tekrar tekrar kontrol ettim, böyle birinci oldum.'

Başarısına emeği olanlara teşekkür eden Altınkeser, anaokulundayken çarpma ve bölme işlemlerini yapabildiğini, konuları hızlı öğrendiğini ifade etti.

Annesi Mediha Ayşegül Altınkeser de kızının küçük yaşlardan itibaren matematik ve fen bilimlerine ilgi duyduğunu, aile olarak bu ilgisini desteklediklerini vurguladı.

Kızının elde ettiği derecenin kendilerini gururlandırdığını belirten Altınkeser, 'Çok gururluyuz. Vatanımıza da böyle bir derecenin gelmesi bizi çok onurlandırdı. Bizi yalnız bırakmayan devletimize, İl Milli Eğitim Müdürümüze, T3 Vakfına ve okulumuza çok teşekkür ederim.' dedi.

Doğa Koleji'nden yapılan açıklamaya göre, 7. sınıf öğrencisi Altınkeser, Almanya'nın başkentinde gerçekleştirilen organizasyonda elde ettiği iki farklı dereceyle Türkiye'yi uluslararası arenada temsil etti.

Öğrencilerin akademik gelişimini bilimsel düşünme, araştırma, analitik yaklaşım ve problem çözme becerileriyle destekleyen kurum, öğrencilerin farklı alanlardaki yeteneklerini keşfedebileceği ulusal ve uluslararası çalışmalarda yer almasını teşvik ediyor.

Anaokulundan liseye kadar uzanan eğitim sürecinde her öğrencinin bireysel potansiyelini ortaya çıkarmayı hedefleyen kolej, öğrencilerini bilim, teknoloji, sanat ve spor gibi farklı alanlarda geleceğe hazırlıyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Doğa Koleji Kurucu Temsilcisi ve Genel Müdürü Selim Genç, öğrencilerin bilimsel meraklarını geliştirmesinin ve yeteneklerini uluslararası platformlarda ortaya koyabilmesinin önemli olduğunu belirtti.

Altınkeser'in matematikte dünya birinciliği, fen bilimlerinde ise dünya altıncılığı elde ederek Türkiye'yi uluslararası bir platformda başarıyla temsil etmesinden gurur duyduklarını vurgulayan Genç, şunları kaydetti:

'Gençlerimizin bilim alanında dünyayla rekabet edebildiğini gösteren bu başarıları çok kıymetli buluyoruz. Eğitim anlayışımızın merkezinde öğrencilerimizin potansiyelini keşfetmesi, bilimsel düşünmesi, sorgulaması ve öğrendiklerini hayata geçirebilmesi var. 25 yıldır öğrencilerimizi yalnızca sınavlara değil, değişen dünyaya hazırlamak için çalışıyoruz.'

Muhabir: İsmail Kuz

Bu kapsamda geçen yılki Gebele Bildirisi'nde uzaya ilişkin ayrılan bölümün Ankara'daki zirvede belirgin olarak genişletilmesi, Türk dünyasının uzaya verdiği önemin göstergesi olarak değerlendirildi.

Ayrıca, bu alandaki en büyük etkinlik olan Uluslararası Uzay Kongresi'nin (IAC) son yıllarda Türk devletlerinde düzenlenmesi dikkati çekti. Bu kapsamda 2023'te Azerbaycan ile başlayan süreç bu yıl Türkiye ile devam etti. Etkinlik, 2028 yılında da Özbekistan'da gerçekleştirilecek. Böylece Türk dünyasının uzay alanındaki ağırlığının artması bekleniyor.

Üye devletler, TDT'nin uzay bilimi, teknolojisi ve inovasyon alanındaki küresel görünürlüğünü artırmak amacıyla önemli uluslararası uzay etkinlikleri çerçevesinde 'Türk Dünyası Uzay Günleri' düzenlemeyi planlıyor.

Ankara Bildirisi'nde ortak uydu çalışmalarından uluslararası uzay etkinliklerine, gençlere yönelik programlardan TEKNOFEST'e kadar çeşitli başlıklara da yer verilmesi dikkati çekti.

TDT bünyesinde geliştirilen 12U TDT-SAT küp uydusunun üretim aşamasının başarıyla tamamlanması, Türk dünyasının gelişen teknolojik kabiliyetlerini ve bilimsel işbirliğini ortaya koyan önemli bir başarı olarak görülüyor. Gerekli testlerin bu yıl içinde son aşamaya getirilmesi ve uydunun 2027 yılının ikinci yarısında fırlatılması hedefleniyor. Uydunun Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nden uzaya gönderilmesi öngörülüyor.

Antalya'da 6 Ekim'de imzalanan 'TDT Bünyesinde Uzay Sanayii Alanında İşbirliği Kapasitesinin Geliştirilmesine Yönelik İlk Çerçeve Sözleşmesi' de memnuniyetle karşılandı. Üye ülkelerin TDT-SAT'ın fırlatılmasına ilişkin kalan hukuki, düzenleyici ve teknik süreçleri hızlandırması bekleniyor.

Öte yandan, 'Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Uzay Kaşifleri Türkiye Uzay Kampı Programı' gelecek nesillere ilham verilmesi, uzay sektöründe insan kaynağının geliştirilmesi ve Türk dünyası gençleri arasındaki dostluk ve dayanışmanın güçlendirilmesi bakımından önemli bir platform olarak değerlendiriliyor. Programın sürdürülmesi ve daha da genişletilmesi hedeflendi.

Ayrıca TEKNOFEST Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali, Türk dünyası gençliğini teknoloji, inovasyon ve havacılık-uzay etrafında bir araya getiren öncü platformlardan biri olarak öne çıktı.

Atılan adımlar ve ortaya konulan vizyon, Türk devletlerinin uzayda 'Turan' anlayışını pekiştirme çalışması olarak değerlendiriliyor.

Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) Yönetim Kurulu Başkanı Elvan Kuzucu Hıdır, AA muhabirine, TDT'nin TEKNOFEST'e yönelik takdir ve memnuniyetini ifade etmesini, Türk dünyasının bilim, teknoloji ve inovasyon alanındaki ortak gelecek vizyonunun kıymetli bir yansıması olarak gördüklerini söyledi.

Ortak tarihten, kültürden ve medeniyet birikiminden aldıkları güçle, gençlerin bilim ve teknoloji etrafında bir araya gelmesini son derece önemsediklerini vurgulayan Kuzucu Hıdır, T3 Vakfı olarak çocukların ve gençlerin bilim ve teknoloji yolculuğuna erken yaşlarda başlamasını, yeteneklerini keşfetmesini ve fikirlerini somut projelere dönüştürmesini hedeflediklerini bildirdi.

Kuzucu Hıdır, bu doğrultuda bilim merkezleriyle bilimsel merakı ve keşfetme kültürünü desteklediklerini, Deneyap Teknoloji Atölyeleri ile gençlere uygulamalı teknoloji eğitimleri sunduklarını, TEKNOFEST ile de geliştirdikleri projeleri hayata geçirebilecekleri ve yetkinliklerini ortaya koyabilecekleri bir platform oluşturduklarını anlattı.

Bu vizyonu uluslararası ölçekte de yaygınlaştırdıklarını belirten Kuzucu Hıdır, şunları kaydetti:

'Türkiye'nin yanı sıra Azerbaycan, Özbekistan, Kırgızistan, KKTC, Moritanya ve Balkanlar gibi dost ve kardeş coğrafyalarda hayata geçirdiğimiz bilim merkezlerimizle çocuklarımızı ve gençlerimizi bilim ve teknolojiyle buluşturuyoruz. Bugün 7 ülkede 33 bilim merkezimiz aracılığıyla 6,5 milyonu aşkın ziyaretçiye ulaşmış olmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Bu çalışmalarımızla yalnızca gençlerimizin bilimsel ve teknolojik yetkinliklerini geliştirmeyi değil, ülkelerimiz arasında bilgi ve tecrübe paylaşımını, ortak üretim kültürünü ve sürdürülebilir işbirliklerini de güçlendirmeyi amaçlıyoruz. İnanıyoruz ki Türk dünyasının en büyük gücü, ortak değerlerimiz etrafında buluşan, hayal kuran ve bu hayallerini somut projelere dönüştüren gençlerimizdir. Geleceğin teknolojilerinde söz sahibi olan, bilgi ve birikimini paylaşan, birlikte düşünen ve üreten nesiller yetiştirmek için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz. TEKNOFEST'in TDT bildirisinde yer alması, ortak geleceğe yönelik güçlü bir iradenin ve işbirliği potansiyelinin önemli bir göstergesidir.'

Muhabir: Zeynep Duyar

STM, 6 Kasım'a kadar devam edecek fuarda, insansız otonom sualtı aracı STM NETA ve sürü kabiliyetine sahip kamikaze insansız deniz aracı STM YAKTU'yu uluslararası deniz kuvvetleriyle buluşturuyor.

Şirket ayrıca Portekiz Donanması için inşa ettiği Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi'nin yanı sıra İstif Sınıfı Fırkateyn, STM MPAC Hücumbot ve Türkiye'nin özel harekat ve hücum maksatlı ilk milli denizaltı tasarımı STM500 ile askeri denizcilik kabiliyetlerini tanıtıyor.

Muhabir: Fuat Kabakcı

Dünya genelinde ve Türkiye'de, iPhone kullanıcılarını ve popüler mesajlaşma uygulaması WhatsApp'ı hedef alan tehlikeli siber saldırılarla kişisel hesaplara sızılıyor ve geçmiş yazışmalar analiz ediliyor.

Söz konusu casus yazılımla mağdurun konuşma üslubu birebir takip ediliyor. Ardından kurbanların yakınlarına 'acil borç' bahanesiyle mesaj gönderilerek IBAN üzerinden para isteniyor.

Konuya ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan, İstanbul Ticaret Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Siber Güvenlik Programı Başkanı Öğretim Görevlisi İbrahim Gündüzgil, bu olaylarda saldırganların genellikle sahte bağlantılar, kimlik avı yöntemleri ve sosyal mühendislik teknikleriyle kullanıcıların hesaplarına erişim sağlamaya çalıştıklarını belirterek, 'Güncellenmeyen uygulamalarda veya işletim sistemlerindeki güvenlik açıkları da saldırganlar tarafından istismar edilebilmektedir. Güncel olmayan işletim sistemleri ve uygulamalar, bilinen güvenlik açıklarının istismar edilmesi açısından ek risk oluşturabilmektedir.' dedi.

Bu tür saldırıların sadece WhatsApp ile sınırlı olmayıp Telegram ve benzeri mesajlaşma uygulamalarında da farklı yöntemlerle hesapların veya aktif oturumların ele geçirilmesini mümkün kılabildiğinden bahseden Gündüzgil, sorunun sadece belirli bir uygulamadan değil, teknik güvenlik açıkları ve kullanıcı davranışlarının birlikte istismar edilmesinden kaynaklanabildiğini söyledi.

Gündüzgil, kullanıcıların bu mağduriyetleri yaşamaması için öncelikle mesajlaşma uygulamalarında iki adımlı doğrulama gibi ek güvenlik özelliklerini etkinleştirmeleri uyarısında bulundu.

SMS veya uygulama üzerinden gelen doğrulama kodlarının başkalarıyla paylaşılmaması gerektiğine dikkati çeken Gündüzgil, 'Telefonların işletim sistemleri ve kullanılan uygulamalar düzenli olarak güncellenmelidir. Güncellemeler sadece yeni özellikler sunmakla kalmayıp tespit edilen güvenlik açıklarının giderilmesi açısından oldukça önemlidir.' ifadelerini kullandı.

Gündüzgil, uygulamalardaki bağlı cihazların ve aktif oturumların kontrol edilerek​​​​​​​, tanınmayan cihazların erişiminin sonlandırılması gerektiğine dikkati çekti.

Özellikle tanıdık kişilerden gelen para taleplerinde mesajı gönderen kişinin kimliğinin farklı bir iletişim yöntemiyle doğrulanması gerektiğini belirten Gündüzgil, 'Hesabının ele geçirildiğinden şüphelenen kullanıcıların vakit kaybetmeden hesap kurtarma adımlarını başlatmaları ve yakın çevrelerini bilgilendirmeleri önem taşıyor.' diye konuştu.

Gündüzgil, mesajlaşma hesaplarının ele geçirilmesinin belirli bir işletim sistemiyle sınırlı olmadığını ifade ederek, Android ve iOS kullanıcılarının da bu tür saldırıların hedefi olabileceğini belirtti.

Son dönemde kendilerine özellikle iOS işletim sistemine sahip cihaz kullanıcılarının WhatsApp hesaplarının ele geçirildiğine ilişkin başvurular geldiğini belirten Gündüzgil​​​​​​​, 'Bizlerin yapmış olduğu çalışmalarda da buradaki problemin iOS işletim sistemi güncellemesi gerçekleşmeyen/gerçekleştirmeyen cihazlardan kaynaklı olduğu görülmektedir.' açıklamasını yaptı.

Gündüzgil, WhatsApp Web, Telegram Desktop ve benzeri uygulamaların, kullanıcıların mesajlaşma hesaplarına bilgisayar üzerinden de erişebilmesini sağladığını hatırlatarak, bu özelliğin, hesap güvenliği açısından bazı riskleri beraberinde getirdiğini söyledi.

Özellikle güvenilmeyen bilgisayarlarda açık bırakılan oturumların, zararlı yazılımlar ve sahte QR kodları aracılığıyla gerçekleştirilen saldırıların, hesaplara yetkisiz erişim sağlanmasına neden olduğunu ifade eden Gündüzgil, 'Kullanıcı telefonunda mesajlaşma uygulamasını normal şekilde kullanmaya devam ederken saldırgan farklı bir cihaz üzerinden hesaba erişebilmekte. Bu durum kullanıcı tarafından fark edilemeyebilir. Dolayısıyla kullanıcıların sadece telefonlarının değil, hesaplarına bağlı bilgisayar ve diğer cihazların güvenliğini de kontrol etmeleri gerekmektedir.' diye konuştu.

İstanbul Ticaret Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Programcılığı Program Başkanı Öğretim Görevlisi Sabri Erdemir de kullanıcıların bu duruma maruz kaldığında, dijital delillerin korunmasının önem taşıdığına dikkati çekerek, 'Şüpheli mesajların ekran görüntüleri, gönderilen bağlantılar, telefon numaraları, para talep edilen banka hesap bilgileri varsa para transfer dekontları ve olayın gerçekleştiği tarih ile saat bilgileri muhafaza edilmelidir.' dedi.

Uzaktan erişim şüphesi bulunuyorsa cihazın internet bağlantısının kesilmesinin saldırganın devam eden müdahalesini sınırlandırmak ve dijital delillerin korunmasına yardımcı olmak açısından önemli bir tedbir olabileceğini söyleyen Erdemir, sadece mesajlaşma hesabının ele geçirildiği durumlarda internet bağlantısının kesilmesinin saldırganın farklı bir cihaz üzerinden hesaba erişimini engellemeyebileceğini vurguladı.

Erdemir, bu gibi durumlarda cihaz güvenliği ile hesap güvenliğinin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğine işaret ederek, şu önerilerde bulundu:

'Mümkünse cihaz sıfırlanmamalı, uygulamalar silinmemeli ve mevcut kayıtların kaybolmasına neden olabilecek işlemlerden kaçınılmalıdır. Maddi kayıp yaşanması durumunda vakit kaybetmeden ilgili bankayla iletişime geçilerek şüpheli işlemin bildirilmesi ve para transferinin durdurulması veya geri alınmasına yönelik işlemlerin başlatılması talep edilmelidir. Bununla birlikte, mesajlaşma hesabı ele geçirilen kişilerin herhangi bir maddi kayıp yaşanmasa dahi ellerindeki dijital delillerle birlikte Cumhuriyet Başsavcılığına veya emniyet ve jandarma birimlerine başvurarak durumu resmi olarak kayıt altına aldırmaları büyük önem taşımaktadır. Zira ele geçirilen hesaplar, saldırganlar tarafından ilerleyen süreçte farklı dolandırıcılık faaliyetlerinde kullanılabilmektedir. Bu nedenle olayın gecikmeksizin yetkili makamlara bildirilmesi hem saldırının soruşturulmasına katkı sağlayacak hem de hesap sahibinin bilgisi ve iradesi dışında gerçekleştirilebilecek eylemler karşısında daha önce mağduriyet yaşadığını ortaya koyabilecek önemli bir kayıt oluşturacaktır.'

Erdemir, bu tarz durumlarda cezai sorumluluğun, hukuka aykırı eylemi gerçekleştiren ve suça iştirak eden kişilerin fiilleri çerçevesinde değerlendirildiğini, bir kişinin mesajlaşma hesabının ele geçirilmiş olmasının, o kişiyi kendiliğinden dolandırıcılığın sorumlusu haline getirmediğini söyledi.

Saldırganların tespit edilmesinin dijital adli inceleme ve adli soruşturma süreçleriyle mümkün olduğunu ifade eden Erdemir, 'Bu kapsamda hesaplara ait erişim ve oturum kayıtları, IP adresleri, kullanılan cihazlara ilişkin veriler, banka hesap hareketleri ve para transferleri gibi dijital izler incelenebilmektedir.' açıklamasını yaptı.

Erdemir, dolandırıcılık sonucunda para transferinin, gerçekleşmişse paranın aktarıldığı hesaplar ve sonraki finansal hareketlerin, soruşturma açısından önemli bilgiler sağlayabildiğini ancak bir IP adresinin veya banka hesabının tespit edilmesinin tek başına suçu gerçekleştiren kişinin kesin olarak belirlendiği anlamına gelmediğini ifade etti.

Bu bilgilerin diğer dijital delillerle birlikte değerlendirilmesinin önemini yineleyen Erdemir, 'Saldırganların kimliklerini gizlemek amacıyla farklı teknikler kullanmaları tespit sürecini zorlaştırabilse de uygun dijital delillerin elde edilmesi ve bu delillerin birbirleriyle ilişkilendirilmesi sonucunda faillerin belirlenmesi mümkün.' diye konuştu.

Muhabir: Mücahit Enes Sevinç

Bu çabalar sonunda ortaya çıkan ürünlerin ihraç edildiği ülke sayısı 20'yi aştı.

Uluslararası işbirlikleri kapsamında son olarak Güney Kore'nin en büyük dron şirketi ALUX ile ortak girişim kuruldu.

Ortak girişim kapsamında Güney Kore'nin Incheon kentinde bir üretim tesisi faaliyete geçirilecek. Blitz Teknoloji tarafından Güney Kore ordusu için yeni bir elektro-optik gimbal sistemi tasarımı sürdürülüyor. Bahse konu sistemin üretim hakkının ortak girişimde olması planlanıyor. Bu gimbal sisteminin Çin dışında geliştirilen ilk HD 8um Termal Kamera ile donatılması iddiasıyla çalışmalar yürütülüyor. Bu sayede küresel ölçekte Çin alternatifi termal kamera çözümlerinde önemli bir oyuncu haline gelinmesi hedefleniyor.

Bu yılın başında ABD'de kurulan Blitz Technology Inc. ile küresel yapılanmasında önemli bir adımı geride bırakan Blitz Teknoloji, Asya pazarındaki varlığını da güçlendiriyor. Asya'nın önde gelen ülkelerinde güçlü girişimlere imza atan şirket, bölgede çok sayıda ülkeye insansız hava aracı (İHA) kamerası ve teknoloji ihracatını sürdürüyor. Türk savunma sanayisinin kritik projelerinde sahada kendini kanıtlayan yerli girişim, Asya pazarındaki bu yeni açılımlarla birlikte Güney Kore, ABD, Birleşik Krallık, Ukrayna ve Kanada'nın da aralarında bulunduğu 20'yi aşkın ülkeye yüksek teknoloji ihraç ediyor.

Blitz Teknoloji, 250 gramdan başlayarak 7 kilograma kadar ölçeklenebilen kompakt kamera sistemleriyle insansız platformlara geniş ve güçlü durumsal farkındalık ve görme yeteneği kazandırıyor.

Şirketin donanımları, kamikaze dronları etkisiz hale getiren anti-dron çözümlerinden sınır ve tesis güvenliğine kadar birçok zorlu operasyonda kullanılıyor. Tamamen şirket bünyesinde geliştirilen bu sistemler, gece karanlığında dahi kayıpsız görüntüleme yapabilme, hareketli hedefleri otonom olarak tespit ve takip etme yetenekleriyle sahadaki unsurlara kesintisiz istihbarat ve keşif üstünlüğü sağlıyor.

Muhabir: Firdevs Bulut Kartal