ASELSAN, Fransa'nın başkenti Paris'te düzenlenen EURONAVAL 2026'da deniz savunma alanındaki yeni nesil sistemlerini ve gelişmiş kabiliyetlerini sergiliyor.

Fuarda ilk kez tanıtılan konuşlandırılabilir GÖKDENİZ konfigürasyonu, ziyaretçilerden yoğun ilgi görüyor. KORKUT Hava Savunma Sistemi'nin sahada kendini kanıtlamış kabiliyetlerini deniz platformlarına taşıyan çözüm, farklı operasyonel ihtiyaçlara uyarlanabilir yapısıyla öne çıkıyor.

Ana platformdan bağımsız çalışacak şekilde tasarlanan konuşlandırılabilir GÖKDENİZ, kendi güç kaynağına ve operatör ortamına sahip oluşuyla dikkatleri üstüne çekiyor. Sivil gemilere ve kritik sistemlere kolaylıkla kurulabilen çözüm, ihtiyaç duyulan bölgelere taşınarak yeniden konuşlandırılabiliyor. Bu yapı, özellikle stratejik ve zorlu su yollarından geçen ticari gemiler ile petrol tankerlerinin korunmasında, dron tehditleri gibi güncel hava savunma ihtiyacına karşı hızlı, esnek ve etkili bir çözüm sunuyor.

Gelişmiş tespit ve durumsal farkındalık kabiliyetleri, deniz savunmasının önemli unsurları arasında yer alıyor. Bu kapsamda MERCAN 100 Elektro-Optik Sistemi ile yapay zeka destekli AINEO BOX öne çıkıyor.

MERCAN 100, denizaltılarda elektro-optik keşif ve gözetleme kabiliyeti sağlarken, AINEO BOX elektro-optik sistemlere gerçek zamanlı görüntü işleme, otomatik hedef tespit, sınıflandırma ve takip yetenekleri kazandırıyor. Böylece ASELSAN, algılama ve görüntü işleme alanındaki yetkinliğini deniz platformlarında daha yüksek operasyonel performansa dönüştürüyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, değişen deniz güvenliği ortamının süratle uyarlanabilen ve göreve hazır sistemlere duyulan ihtiyacı artırdığına dikkati çekerek, 'Denizde geleceğin güvenliği, sahada kendini kanıtlamış sistemleri otonomi, yapay zeka ve seri konuşlandırma kabiliyetiyle bir araya getirmekten geçiyor. Konuşlandırılabilir GÖKDENİZ ile hava savunma kabiliyetimizi esnek ve hızlı koruma gerektiren platform ve ortamlara taşıyoruz.' ifadelerini kullandı.

Yeni nesil ürünlerin sahada verimliliği artırdığına işaret eden Akyol, 'TUFAN ve KILIÇ ile otonom sistemlerin deniz operasyonlarında giderek artan rolüne cevap verirken SMASH 30 ve elektro-optik ürünlerimizle yapay zeka destekli kabiliyetlerimizi daha ileri bir seviyeye taşıyoruz. Farklı operasyonel koşullara uyum sağlayabilen göreve hazır sistemlerle dünya genelindeki deniz kuvvetlerinin ihtiyaçlarına cevap veriyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.

Muhabir: Fuat Kabakcı

VakıfBank, Kredi Garanti Fonu (KGF) ve Sıfır Atık Vakfı tarafından COP31'e giden süreçte sürdürülebilir kalkınma, yeşil dönüşüm ve çevre dostu finansman çözümlerini ele almak üzere 'COP31'e Doğru: VakıfBank Geleceğe Değer Paneli ve Ürün Lansmanı' programı düzenlendi.

'Kalkınma Odaklı Değer Bankacılığı' temasıyla gerçekleştirilen programda, sıfır atık yaklaşımının sürdürülebilir kalkınmadaki rolü, üretim ve ticaretin yeşil dönüşümü ile finans sektörünün bu dönüşüme katkıları değerlendirildi.

Panelde konuşan VakıfBank Genel Müdürü Osman Arslan, COP31'in hedeflediği gayeler ve öncelikler ile VakıfBank'ın ortaya koyduğu, koymaya çalıştığı kalkınma odaklı yaklaşımın birbiriyle örtüştüğünü söyledi.

Klasik ekonominin ekonomiyi insan ihtiyaçlarının sonsuz, buna mukabil kaynakların sınırlı olduğu yaklaşımıyla ortaya koyduğunu dile getiren Arslan, 'Bankacılık sektörü ve geniş tanımıyla finans sektörü olarak finansı herkesin her istediği işi yapmasından ziyade, gerçekten doğaya saygılı, diğer insanlara katma değer oluşturan, çevreye fayda dokunduran ve gelir dağılımının, zenginliğin tabana yayılmasına katkı sağlayacak bir anlayış olarak görmek gerekiyor.' diye konuştu.

Arslan, küresel finansa bakıldığında paradan para kazanma gibi çok farklı enstrümanların olduğunu kaydederek, 'VakıfBank olarak çalışma arkadaşlarımızla şöyle bir anlayış getiriyoruz ve özellikle uluslararası finans kuruluşlarından sağladığımız kaynakları da bu amaç doğrultusunda yönlendirmeye çalışıyoruz.' ifadelerini kullandı.

Osman Arslan, büyüme ile kalkınma arasında fark olduğuna işaret ederek, büyümenin rakamsal göstergelere dayandığını ama kalkınmanın o büyümenin arkasındaki değer olduğunu söyledi.

Antalya'daki COP31'in oldukça hayati olduğunu aktaran Arslan, 'VakıfBank olarak gerçekten başta Dünya Bankası olmak üzere önemli kalkınma bankalarından sağlamış olduğumuz kaynakları, başta sıfır atık, dönüşüm ekonomisi olmak üzere ülkemizin kalkınmasına katkı sağlayacak alanlara yönlendireceğiz.' diye konuştu.

Arslan, kalkınma odaklı değer bankacılığının ne yaptığını bilen, hayata değer katan, eğitimden çocukların gelişimine kadar, çevre sağlığından iş güvenliğine kadar, çevreye saygıdan insana saygıya kadar çok geniş alanı kapsayan, israf ekonomisiyle mücadele eden bir anlayış olduğunu ifade etti.

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Dünya Bankası, Dünya Ekonomik Forumu, bölgesel bankalar ile güçlü işbirlikleri kurduklarını ifade ederek, finansın doğru planlanmadığı, finans yönetiminin doğru yapılmadığı projelerin sahadaki etkisinin çok uzun vadeli olmadığını kaydetti.

Ağırbaş, COP31'de dünyanın önde gelen finans kuruluşlarıyla, bankalarıyla dünyadaki sıfır atık ve döngüsel ekonomi bağlamındaki projelerin finansmana erişimini ve erişim zorluklarını tartışacaklarını belirtti.

Finansmanın olmadığı, finansmanın doğru yönetilmediği bir dünyada ne yazık ki sıfır atık konusundan bahsetmenin yeterince mümkün olmayacağını dile getiren Ağırbaş, 'COP31, dünyanın sorunlarını konuşacağımız, dünyadaki problemleri konuşacağımız, küresel ısınmayı konuşacağımız önemli bir toplantı. Burada biz dünyanın 50 yıllık kalkınma planlarını konuşacağız. Burada alınan kararlar ülkelerin gelecek yatırımlarını etkileyecek, finans kurumlarının gelecek yatırımlarını etkileyecek.' diye konuştu.

Ağırbaş, finansman kanallarıyla firmaların yapacağı yatırımların onların enerji maliyetlerini ve ham madde girdilerini düşüreceğini belirterek, 'Ortaya daha az ham maddeyle daha az enerjiyle daha çok ürün alabilecekleri bir model ortaya koymalarını istiyoruz, daha az atık üretmelerini istiyoruz.' açıklamasını yaptı.

Yeniliğe açık olunması gerektiğine işaret eden Ağırbaş, 'İnovasyon süreçlerini firmalarımızda, hayatımızda daha güçlü uygulamamız lazım ancak o zaman dünyayla rekabet edebiliriz. Bugün biliyorsunuz Çin'de ve bazı ülkelerde devasa fabrikalar var. Aynı ürünü onda bir fiyatına üretiyorlar ve günün sonunda siz global pazarda bu firmalarla rekabet etmek zorundasınız.' şeklinde konuştu.

Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası Yönetim Kurulu Başkanı Özgür Burak Akkol ise Türkiye Metal Sanayicileri olarak fırsatları Türkiye'ye çekmeye, enerji verimliliği ve yeşil dönüşüm vizyonuna katkı sağlamaya çalıştıklarını söyledi.

Akkol, dünyada yaklaşık 6 trilyon dolarlık bir iklim finansmanına ihtiyaç olduğunu aktararak, 'Özellikle çelik, çimento sektörleri karbon azaltılması kolay sektörler değil. Ülkemizin de çok rekabetçi olduğu, çok büyük firmaların olduğu, ihracata büyük destek olan sektörler.' ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin ihracatının en önemli kısmının Avrupa Birliği'ne yapıldığını aktaran Akkol, 'AB, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması uygulamasını hayata geçiriyor. Bu düzenlemeye uymayan şirketlere, ülkelere de önemli vergiler, ilave cezalar, yükümlülükler getiriyor. Dolayısıyla bizim de sanayicimizin hızlıca bu yeşil dönüşümü gerçekleştirmesi icap ediyor.' diye konuştu.

Akkol, ülkedeki sanayi kuruluşlarına danışmanlıklar vererek, sahada teknoloji transferi yaptıklarına dikkati çekerek, 'Şirketlerimiz, sadece Türk şirketleri değil, Türkiye'de var olan, yabancı sermayeli, istihdam yaratan şirketlere de bu dönüşümde, bu yolculukta destek oluyoruz.' bilgisini paylaştı.

Muhabir: Yunus Türk, Enes Ege

Muhabir: İrem Demir

Bolat, paylaşımında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan öncülüğünde, millete hizmet aşkından, Türkiye sevdasından ve büyük hedeflerden asla taviz vermeden yürümeye devam ettiklerini belirterek, şunları kaydetti:

'Bizim yolumuz bir makamın, bir mevkinin değil, bir davanın, bir inancın ve büyük Türkiye idealinin yoludur. Bu yol, milletin duasıyla yürüdüğümüz, nice fedakarlıklarla büyüttüğümüz, her türlü zorluğa rağmen bir an olsun vazgeçmediğimiz kutlu bir yoldur. Yıllar değişir, şartlar değişir, yollar uzar ancak bu davaya gönül verenlerin yüreğindeki heyecan, inanç ve kararlılık değişmez. Çünkü, biz dün olduğu gibi bugün de ilk günkü aşkla buradayız. Aynı inançla, aynı heyecanla, aynı kararlılıkla: Türkiye Yüzyılı hedeflerimize doğru, ilk günkü azmimiz ve bitmeyen hizmet aşkımızla'

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, paylaşımında, 3 Kasım 2002'de milletin teveccühüyle başlayan AK Parti iktidarının 24. yıl dönümünü büyük bir gurur ve şükranla kutladığını bildirdi. Bu büyük hikayenin her satırında milletin umudu, Türkiye'nin yükselişi, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın güçlü iradesi olduğunu, nice zorluğu birlikte aştıklarını, nice hayali gerçeğe dönüştürdüklerini aktaran Uraloğlu, milletle birlikte daha nice yıllara, daha nice büyük zaferlere temennisinde bulundu.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğinde, 24 yıldır ülkeye hizmet etmenin, milleti hedefleriyle buluşturmanın ve her alanda 'Büyük ve Güçlü Türkiye'yi inşa etmenin gururunu yaşadıklarına işaret ederek, 'Aziz Milletimizin güveni ve desteğiyle nice dev projeyi hayata geçirdik. Ülkemizin kalkınma yolculuğunda tarihi atılımlar gerçekleştirdik. AK Parti'mizin tek başına iktidara gelişinin 24. yıl dönümü kutlu olsun.' ifadelerini kullandı.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı da Cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğinde, milletin duası ve güveniyle büyüyen Türkiye'nin AK Partisi'nin, ilk günkü aşkla memleketin hizmetinde olduğunun altının çizerek, 24 yıldır olduğu gibi bugün de eser ve hizmet siyasetiyle ülkenin her köşesine dokunduklarını, Türkiye Yüzyılı hedeflerini gerçekleştirmek için çalışmaya devam ettiklerini vurguladı.

Bayraktar, paylaşımında, 3 Kasım 2002'de milletin tecelli eden iradesinin, Türkiye'nin aydınlık geleceğine atılan en sağlam adım olduğuna dikkati çekerek, şöyle devam etti:

'Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, 'Halka hizmet, Hakk'a hizmettir' düsturuyla yola çıkan AK Parti, çeyrek asırlık bu kutlu yürüyüşte yalnızca bir siyasi hareket değil, bu milletin evi, sığınağı olmuştur. Türkiye'nin AK Parti'si olarak 25 yıldır olduğu gibi enerjide tam bağımsız Türkiye hedefimize kararlılıkla yürümeye, hayata geçirdiğimiz yeni projelerle ülkemizi büyütmeye ve milletimizden aldığımız güçle yarınları inşa etmeye devam edeceğiz.'
 

Muhabir: Cüneyt Kemal Özkök

En fazla dış satım yapan sektörler arasında kimyevi maddeler ve mamulleri 3 milyar 13 milyon dolarla ikinci, elektrik ve elektronik sektörü 1 milyar 929 milyon dolarla üçüncü sırada yer aldı.

Geçen ay ihracatını oransal olarak en fazla artıran sektör, yüzde 61,1 ile savunma ve havacılık sanayisi oldu. Bu sektörün ekim ayı ihracatı 1 milyar 140 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Türkiye'nin ihracatının yüzde 70,7'sine imza atan sanayi grubunun dış satımı yüzde 7,1 artışla 18,3 milyar dolara çıktı.

Geçen ay ihracatın yüzde 12,9'unu gerçekleştiren tarım grubunda yüzde 1,8'lik yükselişle 3 milyar 347 milyon dolarlık, ihracatın yüzde 2,7'sini oluşturan madencilik grubunda yüzde 18'lik yükselişle 688 milyon dolarlık dış satım yapıldı.

Geçen ay en fazla ihracat yapılan ilk 3 ülke, yaklaşık 1,9 milyar dolarla Almanya, 1,5 milyar dolarla ABD ve 1,3 milyar dolarla Birleşik Krallık oldu.

Bu dönemde en çok dış satım yapan ilk 3 kent ise yaklaşık 9 milyar dolarla İstanbul, 2,2 milyar dolarla Kocaeli, 1,9 milyar dolarla Ankara olarak sıralandı.

TİM verilerine göre, sektörel bazda 2025 ve 2026'nın ekim ayları ve son 12 aylık ihracat verileri, değişim oranları ve toplam içindeki payları şöyle (bin dolar):

Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu

Bu yıl kuraklık, orman yangınları ve sellerle iklim değişikliğinin yıkıcı etkilerinin görüldüğünü anımsatan von der Leyen, temiz enerjiye geçişin önemine işaret etti.

İthal fosil yakıtlara bağımlılığın maliyetine dikkati çeken von der Leyen, 'Hürmüz Boğazı'nın kapanmasından bu yana ithal fosil yakıtlar Avrupa'ya 127 milyar avroluk ek bir maliyet getirdi.' diye konuştu.

Petrol ve doğal gaz ithalatının beraberinde şok ve kriz riski taşıdığını vurgulayan von der Leyen, temiz enerjiye geçişin iklimle birlikte Avrupa'nın rekabetçiliği ve bağımsızlığı açısından da önem taşıdığını anlattı.

Von der Leyen, Avrupa'nın 2050'ye kadar iklim nötr ilk kıta olma hedefini koruduğunu belirterek, 2040 iklim hedefi üzerinde sağlanan anlaşmayla bu yönde önemli bir adım atıldığını ifade etti.

Avrupa'nın emisyonlarını 2040'a kadar yüzde 90 azaltmayı taahhüt ettiğini anımsatan von der Leyen, AB genelinde 2021'den bu yana sürdürülebilir faaliyetlere 1,2 trilyon avronun üzerinde yatırım yapıldığını bildirdi.

Bu yatırımların uzun vadeli öngörülebilirlik gerektirdiğine işaret eden von der Leyen, hedeflerine bağlı kalarak temiz sanayileri destekleyeceklerini söyledi.

Küresel temiz teknoloji pazarının her yıl yaklaşık yüzde 20 büyüdüğünü belirten von der Leyen, Avrupa'nın bu teknolojilerin yalnızca kullanıldığı değil, aynı zamanda geliştirildiği ve üretildiği bir yer olması gerektiğini vurguladı.

Von der Leyen, AB Emisyon Ticaret Sistemi'nin (ETS) 2005'te uygulamaya alınmasından bu yana kapsadığı sektörlerde emisyonların yaklaşık yüzde 50 azaldığını, ekonominin ise yüzde 30 büyüdüğünü söyledi.

Sistemin inovasyona ve temiz teknolojilere yeniden yatırılmak üzere 270 milyar avronun üzerinde gelir sağladığını aktaran von der Leyen, sanayinin dönüşümünü desteklemek için üzerinde çalıştıkları Sanayiyi Karbonsuzlaştırma Bankası aracılığıyla 100 milyar avroluk kaynağı harekete geçirmeyi hedeflediklerini bildirdi.

Muhabir: Ata Ufuk Şeker

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung'​​​​​​​ın huzurunda iki ülke arasında 4 anlaşma imza altına alındı.

Türkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Güney Kore Cumhuriyeti Bilim ve Bilgi-İletişim Teknolojileri Bakanlığı arasındaki 'Bilim, Teknoloji ve İnovasyon (STI) Alanlarında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı', Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Güney Kore Bilim ve Bilgi-İletişim Teknolojileri Bakanı Bae Kyung-hoon tarafından imzalandı.

Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Güney Kore Cumhuriyeti Ticaret, Sanayi ve Kaynaklar Bakanlığı arasındaki 'Doğal Kaynaklar ve Madencilik Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı'na, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Güney Kore Ticaret, Sanayi ve Kaynaklar Bakanı Kim Jung-Kwan imza attı.

Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Güney Kore Cumhuriyeti İklim, Enerji ve Çevre Bakanlığı arasındaki 'Enerji Alanında İşbirliğinin Güçlendirilmesine İlişkin Mutabakat Zaptı'nı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar ile Güney Kore İklim, Enerji ve Çevre Bakanı Kim Sung-whan imzaladı.

Türkiye Nükleer Enerji AŞ ile Güney Kore İhracat-İthalat Bankası arasındaki 'Nükleer Güç Projesi Finansmanına İlişkin İşbirliği Mutabakat Zaptı' da Türkiye Nükleer Enerji AŞ Genel Müdürü Necati Yamaç ile Güney Kore İhracat-İthalat Bankası Başkanı ve Genel Müdürü Hwang Ki-yeon tarafından imza altına alındı.

Muhabir: Koray Taşdemir

Ekonomi ve finans sisteminde tespit ettikleri suç yapılanmasıyla ilgili yoğun bir mücadele içinde olduklarına dikkati çeken Gürlek, ilk andan itibaren şeffaf bir şekilde gündeme aldıkları bu süreçle ilgili tüm verilerin toplandığını ve gerekli işlemlerin yapıldığını söyledi.

Adli ve hukuki soruşturmanın hiçbir karanlık noktasının kalmayacağını vurgulayan Gürlek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bu konudaki tavrını açıkça ortaya koyduğunu belirtti.

Gürlek, fon soruşturmalarının gündeme geldiği ilk andan itibaren devletin bütün kurumlarının teyakkuza geçtiğini ifade ederek, adli ve mali eylem planları hazırlanarak uygulamaya konulduğunu aktardı.

Soruşturmada kapsamlı organize bir piyasa dolandırıcılığı ve suç yapısının tespit edildiğini bildiren Gürlek, şöyle devam etti:

'Soruşturma her ne kadar piyasa aktörleri üzerinden başlamış olsa da geldiği noktada üst düzey finans bürokrasisini de kapsayan bir suç yapılanmasına şahit oluyoruz. Üst düzey denetim mekanizmalarımıza sızan şebekenin varlığı bugün itibarıyla oldukça belirgin bir hale gelmiş ve sorumlular hukuk önüne bir bir çıkarılmaya başlanmıştır. Verilen ifadeler yeni şüphelileri ortaya çıkarıyor, soruşturma derinleştirilerek devam ediyor.

Karşımızdaki yapının basit bir borsa manipülasyonu ya da borsa vurgunu ile sınırlı olmadığı, kapsamlı bir suç yapılanması olduğu tespit edilmiştir. Bu örgütsel yapının içindeki isimler arasında hiyerarşik ve sistemli bir işbirliğinin delillerine ulaştık. Borsa bürokrasisi, manipülasyonları yapanlar ve medya arasında kapsamlı bir işbirliği yapıldığını görüyoruz. Parayı kontrol eden mekanizmanın içindeki isimler, rüşvet çarkını kurarak üzerlerindeki denetim mekanizmalarını etkisiz hale getirmişlerdir.'

'Bu şebekenin amacı, bazı hisseler üzerinde oynayarak piyasadaki likiditeyi toplamak ve piyasayı ele geçirmektir.' ifadesini kullanan Gürlek, bunların, bu şekilde kartelleşerek ekonomiye zarar verdiklerini söyledi.

Bu örgütsel yapı içinde söz konusu eylemlere katılarak servet elde edenlerin tümü hakkında yasal işlem başlatıldığını belirten Gürlek, 'Yürütülen soruşturmalar, yalnızca finansal piyasalardaki usulsüzlüklerle sınırlı değildir. Finansal sistemin altyapısına ve bürokrasinin üst kademelerine kadar uzandığı tespit edilen organize bir yapının bütün bağlantıları araştırılmaktadır.' diye konuştu.

Bakan Gürlek, sürecin elde edilen deliller doğrultusunda titizlikle yürütüldüğünü, milletin her fırsatta açık ve şeffaf bir şekilde bilgilendirileceğinin altını çizerek, şunları kaydetti:

'Bu süreçte geldiğimiz nokta itibarıyla fon piyasamızda suç yapılanmasına iltisak etmiş en üst düzeyden en alt düzeye kadar bürokratik isimler, gerçek ve tüzel kişiler, siyasi profiller hakkında yasal işlemler yapılmış ve yapılmaktadır. İlgili kurumlarımız denetimlerini titizlikle sürdürüyor. Cumhuriyet başsavcılıklarımız da adli soruşturmaları bağımsız bir biçimde yürütüyor. Soruşturmanın geldiği noktada 433 şüpheli şahıs bulunmaktadır. 112 kişi tutuklu olup, 186 kişi hakkında adli kontrol tedbiri uygulanmıştır. 38 şahıs firaridir ve hakkında yakalama kararı çıkartılmıştır. 359 gerçek kişi ve 111 tüzel kişi hakkında mal varlıklarına ve banka hesaplarına bloke, tedbir işlemi uygulanmıştır.'

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın başkanlığındaki Fon Koordinasyon Kurulunun meselenin ekonomik ve idari boyutunu takip ettiğini aktaran Gürlek, Kurul ve ilgili kurumların ortak çalışmalarıyla tüm karanlık noktaların aydınlatılacağına dikkati çekti.

Mal varlıklarının korunması, para hareketlerinin ortaya çıkarılması ve mali bağlantıların tespiti için tedbirler almaya devam ettiklerini dile getiren Gürlek, iade süreçlerinin de adli makamlar tarafından takip edildiğini söyledi.

Sürecin en önemli boyutlarından birinin de vatandaşların birikimlerine yeniden kavuşması olduğunu kaydeden Gürlek, 'Bu doğrultuda, soruşturmalarla birlikte fonların tasfiyesine ve vatandaşlarımıza yapılacak ödemelere ilişkin çalışmalar da sürdürülmektedir. Yaklaşık 30 milyar lira değerinde para, taşınmaz ve hisse senedi, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesinde kurulan gönüllü iade hesabı kapsamında iade edilmiştir. Bu suç yapılanmasının yurt dışına çıkardığı paralar mutlaka milli ekonomimize kazandırılacaktır. Tasfiye işlemleri hızlıca sürmektedir. Süreci tamamlanan fonlarda vatandaşlarımıza ödemeleri yapılmış olup diğer fonlarda da işlemler ilerledikçe ödemeler devam etmektedir.' diye konuştu.

Bakan Gürlek, ekonominin göz bebeği finans piyasalarının bu süreçten olumsuz etkilenmemesi için yoğun çaba harcadıklarını vurguladı.

Hukuka uygun çalışan şirketler ile suç şüphesi altındaki işlemlerin birbirine karıştırılmaması gerektiğini söyleyen Gürlek, vatandaşların ticari itibarının mesnetsiz iddialarla hedef alınamayacağını ifade etti.

Ekonomik sistemin güvenli ortamını korumayı, dedikodular ve manipülasyonlarla finans yapısına zarar verilmemesini sağlamayı öncelediklerini kaydeden Gürlek, 'Milletin parasını korurken, milletin hukukunu da koruyacağız. Suç işlediği kesinleşen kişi hesabını verecek, hakkında hüküm bulunmayan insanın masumiyet karinesi de gözetilecektir. Hukuk devletinin ölçüsü budur.' açıklamasında bulundu.

Gürlek, gelen eleştirilere kulak verdiklerini, vatandaşların sorusundan da rahatsız olmadıklarını dile getirerek, şunları ifade etti:

'Bir kısım muhalefetin bu adli vakayı politik çıkarlara çevirmek için şark kurnazlığıyla ele alması da ayrı bir garabet yansımasıdır. Yakın coğrafyamızda huzur ve güvenin adası olan Türkiye Cumhuriyeti devletinin Terörsüz Türkiye yolunda açtığı çağın ve bölgesel savunma gücünün etkinliğinden rahatsız olan yapıların, onların aparatlarının kara propagandalarının da farkındayız. Milletimiz müsterih olsun, devletimiz ve kurumlarımız güçlüdür ve bu sorunu da halledip Türkiye düşmanlarının ellerini boşa çıkaracağız. Aziz milletim şundan emin olsun ki Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanı olarak Cumhurbaşkanımızın liderliğinde suç ve suçluyla mücadele kararlılığımı, fon soruşturmaları konusunda da sonuna kadar hesap sorma ciddiyetimi hiçbir güç, hiçbir manipülasyon ve hiçbir muhalif yapının karalama politikaları karşısında test ettirmeyeceğim.'

Ucu nereye kadar giderse gitsin bunun peşini bırakmayacaklarını vurgulayan Gürlek, 'Aynı zamanda sürece cerrah titizliğiyle vaziyet edecek, milletimizin çıkarını her türlü hesabın üzerinde tutmaya devam edeceğiz.' dedi.

Gürlek, şunları kaydetti:

'Yargının yolunu kanun belirler, kararını delil şekillendirir. Bu süreçte ölçümüzü kaybetmeyecek, sorumluluğumuzdan da geri durmayacağız. Milletimizin hesabını millet düşmanlarından soracağız. Aziz milletimiz müsterih olsun. Bu soruşturma bizim için faili meçhul bir mesele değildir. Suça konu eylemler ve bu eylemlerle bağlantılı şüpheliler somut delillerle ortaya konulmaktadır. Sorumluluğu bulunan herkesin yargı önünde hesap vermesini sağlayacağız. Vatandaşlarımız bizi takip etsin ve gelişmeleri anbean devletin kurumlarından almaya devam etsin.'

Muhabir: Abdullah Sarica, İsmet Karakaş

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Türk yelkenciliğinin önemli organizasyonlarından Cumhurbaşkanlığı 7. Uluslararası Yat Yarışları 2026 Trofesi, İstanbul'da düzenlenen Cumhuriyet Kupası ile sona erdi.

23 Nisan'da Çanakkale Kupası ile başlayan, 19 Mayıs'ta Kurtuluş Kupası ve 30 Ağustos Zafer Kupası etaplarıyla devam eden organizasyon, toplam 16 yarışın ardından tamamlandı. Sezon boyunca süren mücadelenin ardından Beymen Club Sailing Team, ORC 1 sınıfında şampiyonluk kupasını kaldırdı.

Çanakkale ve İstanbul parkurlarında sezon genelinde 88, final etabında ise 67 teknenin mücadele ettiği trofede 29 Ekim'de İstanbul Boğazı'nda başlayan final etabı, 31 Ekim ve 1 Kasım'da Caddebostan-Adalar parkurundaki şamandıra yarışlarıyla sürdü.

Son dört yarışın tamamında ilk iki sırada yer alarak (bir birincilik, üç ikincilik) tüm yarışlarda podyumda kalmayı başaran takım, hem Cumhuriyet Kupası'nı kazandı hem de genel klasmanda liderliğe yerleşti.

Beymen Club Sailing Team, Cumhurbaşkanlığı 7. Uluslararası Yat Yarışları 2026 Trofesi ORC 1 genel klasmanında 18 net puanla zirveye uzandı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Beymen Club Sailing Team Takım Kaptanı Ahmet Köroğlu, Cumhurbaşkanlığı Trofesi'nin, farklı parkurlar ve değişen hava koşullarıyla rekabet düzeyi çok yüksek bir sınav olduğunu belirtti.

Köroğlu, son etaba doğrudan şampiyonluk hedefiyle çıktıklarını vurgulayarak, 'Özellikle Adalar parkurundaki şamandıra yarışlarında takım olarak yüksek bir konsantrasyon sergiledik ve mücadeleyi bir an olsun bırakmadık. Bu istikrarın karşılığını ORC 1 şampiyonluğuyla almak, bizim için büyük bir gurur.' ifadelerini kullandı.

Küresel ticarette korumacılık eğilimlerinin güçlendiği, jeopolitik belirsizliklerin ve dış talebe ilişkin risklerin sürdüğü bir dönemde, Türkiye'nin ihracattaki artışının ülkenin üretim kapasitesini ve dış pazarlardaki rekabet gücünü yansıtmaya devam ettiğini belirten Yılmaz, şunları kaydetti:

'Ekim ayında ihracatımız geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,1 artarak 25,9 milyar dolara ulaşırken, yıllıklandırılmış ihracatımız 285,6 milyar dolarla Cumhuriyet tarihimizin en yüksek seviyesine yükselmiştir. Yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatımızın da artmaya devam ederek 413 milyar dolara ulaştığını tahmin ediyoruz. İhracatımızdaki yüksek performansın etkisiyle ekim ayında dış ticaret açığımız geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11,4 oranında iyileşirken, ihracatın ithalatı karşılama oranı aynı dönemde 3,4 puan artmıştır.

İhracattaki güçlü seyrin devam etmesi, dış dengedeki iyileşmenin desteklenmesi ve cari işlemler açığının sürdürülebilir seviyelerde tutulması açısından önem taşımaktadır. Küresel ticaret koşullarındaki zorluklara rağmen ihracatımızda kaydedilen bu performans, dış pazarlardaki varlığımızın güçlenmesi, büyüme kompozisyonundaki iyileşmenin devam etmesi ve cari açığın sürdürülebilir seviyelerde kalması açısından olumlu bir görünüm sunmaktadır. Önümüzdeki dönemde bu kazanımları daha ileriye taşımak için pazar çeşitliliğini artıran, uluslararası ticari bağlantılarımızı geliştiren ve firmalarımızın küresel pazarlara erişimini kolaylaştıran adımlarımıza devam edeceğiz.'

Muhabir: Zafer Fatih Beyaz

Ekim ayında ihracat, aylık bazda yüzde 8,1 artışla 25,9 milyar dolar olarak kayıtlara geçti. Otomotiv endüstrisi ise hem aylık hem 10 aylık periyotta ihracat rekoru kırdı.

Küresel otomotiv sanayisi, jeopolitik gelişmeler, enerji maliyetlerindeki yükseliş, ticaret politikalarındaki değişimler ve elektrikli araç pazarındaki rekabetin etkisiyle zorlu bir dönemden geçerken, Türkiye otomotiv ihracatında çıtayı yükseltmeye devam ediyor.

Buna göre, Türkiye otomotiv endüstrisi ekimde yıllık bazda yüzde 5,9 yükselişle 4 milyar 32 milyon dolar ihracat gerçekleştirerek, aylık bazda tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.

Aynı zamanda sektör, ocak-ekim döneminde gerçekleştirdiği 35,2 milyar dolarlık dış satımla 10 aylık ihracat rekorunu geliştirdi.

Otomotiv sektörünün ihracatı, yılın 10 ayında önceki senenin aynı dönemine göre yüzde 3,4 artış kaydetti.

Ocak-ekim döneminde otomotiv endüstrisinin toplam ihracattaki payı yüzde 14,9 olarak hesaplanırken, aylık bazdaki payı yüzde 15,6 oldu.

Yılın 10 ayında otomotivde en fazla ihracat 5,7 milyar dolarla Almanya'ya yapılırken, bu ülkeyi 4,3 milyar dolarla Fransa, 3,3 milyar dolarla Birleşik Krallık, 3,2 milyar dolarla İtalya ve 2,7 milyar dolarla İspanya takip etti.

Değer bazında ihracat artışında İtalya zirvede yer aldı. Bu dönemde otomotiv sektörünün bu ülkeye dış satımı 522,3 milyon dolar arttı. İhracat artışında İtalya'yı 410,1 milyon dolarla Fransa, 293 milyon dolarla Hollanda, 148,6 milyon dolarla Almanya ve 61 milyon dolarla İsveç izledi.

Bu dönemde sektörün Hollanda'ya 770,5 milyon dolarlık, İsveç'e ise 287,6 milyon dolarlık ihracat yaptığı belirlendi.

İl bazında bakıldığında bu dönemde otomotiv sektöründe en fazla ihracat, 10,5 milyar dolarla Kocaeli'den gerçekleştirildi.

Aynı dönemde Bursa'dan 8,1 milyar dolar, İstanbul'dan 7,3 milyar dolar, Sakarya'dan 3,7 milyar dolar, Ankara'dan 1,5 milyar dolarlık otomotiv ihracatı yapıldı.

TİM verilerine göre, 2025 ve 2026 yılları ocak-ekim dönemlerinde otomotiv endüstrisinin en fazla ihracat (bin dolar) gerçekleştirdiği 10 ülke şöyle:

Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu, Emirhan Yılmaz

Perakendecileri etkileyen bilişim sistemi olaylarına ilişkin haberleri çok ciddiye aldığını belirten Hansen, 'Bu siber saldırıların tekrar tekrar yaşanması son derece endişe verici.' ifadesini kullandı.

Hansen, 'Siber saldırılar, gıda tedarik zincirimizi aksatmaya ve tüketicilerin bu zincire duyduğu güveni zayıflatmaya yönelik kasıtlı girişimlerdir. Bu, ciddiye almamız gereken bir uyarıdır.' değerlendirmesinde bulundu.

Saldırıların işletmeler ve gıda israfı üzerindeki etkilerine dikkati çeken Hansen, gıda güvenliğinin şu anda risk altında olmadığını ancak gıda israfı ve işletmeler üzerindeki etkisinin gerçek olduğunu belirtti.

Hansen, gıda arz güvenliğinin yalnızca yeterli miktarda üretim yapmakla sınırlı olmadığını, tedarik zincirinin yeni ve değişen tehditler karşısında dayanıklılığının da sağlanması gerektiğini vurguladı.

AB Komisyonunun ilgili birimlerinin, hazırlık ve gıda arz güvenliğine yönelik acil durum çalışmaları kapsamında ekimde siber saldırılardan etkilenen perakendecilerle bir araya gelerek durumu değerlendirdiğini aktaran Hansen, gelişmeleri yakından izlemeyi sürdüreceğini belirtti.

Hansen, perakendecilerin bu tür olaylara müdahale etmek için oluşturduğu hazırlık planları hakkında kapsamlı bir değerlendirme edinmeyi hedeflediğine dikkati çekerek, 'Konuyu bir sonraki toplantımızda diğer Komisyon üyeleriyle de gündeme getireceğim.' ifadesini kullandı.

Dayanıklılığın artırılması için toptancılardan lojistik işletmelerine ve perakendecilere kadar gıda tedarik zincirinin tamamında koordineli bir yaklaşım gerektiğini vurgulayan Hansen, 'Bu zincirin her halkasının siber tehditlere dayanabilecek ve karşılık verebilecek şekilde hazırlıklı olmasını sağlamalıyız.' değerlendirmesinde bulundu.

Belçika, Lüksemburg, İsveç, İrlanda, Hollanda, Finlandiya ve Estonya'nın da aralarında bulunduğu Avrupa ülkelerinde 2 Kasım'da marketlerin soğutma ve dondurma sistemlerinde aksaklıklar yaşanmıştı. Bazı işletmelerin siber saldırı olarak teyit ettiği olaylar nedeniyle soğuk zinciri bozulan veya bozulma riski taşıyan gıdalar satıştan çekilmişti.

Fransa'da da 12 Ekim'de benzer saldırılarla marketlerin soğutma sistemlerine uzaktan müdahale edilmesi gıda kayıplarına yol açmıştı. Saldırılar arasında bağlantı bulunup bulunmadığı henüz belirlenemezken olayları üstlenen olmamıştı.

Muhabir: Ata Ufuk Şeker

Doğa Koleji Isparta Kampüsü 7. sınıf öğrencisi Altınkeser, Berlin'de düzenlenen Einstein Olimpiyatları'nda matematikte dünya birincisi, fen bilimlerinde ise dünya altıncısı olmasının gururunu yaşıyor.

Isparta İl Milli Eğitim Müdürü Recai Ocak, Altınkeser ve ailesini kabul ederek, başarılı öğrenciye hediye verdi.

Altınkeser, burada yaptığı açıklamada, matematiğe ilgisinin ilkokul birinci sınıfta başladığını belirterek, 17 ülkeden 3 binden fazla öğrencinin yer aldığı olimpiyatlarda 25 sorudan oluşan sınavda kendisine verilen 2 saatin tamamını kullandığını söyledi.

Yaz tatili döneminde günde 9 saat matematik çalıştığını vurgulayan Altınkeser, şunları kaydetti:

'Sınav benim için stresli bir süreç oldu. Bu sınava çok çalıştım ve birinci olmak hakkımdı. Bunu çok gönülden istiyordum. Gönülden isteyince birincilikler de geliyor ve birinci olmak için çok çalışmak gerekiyor. Yarışmada 25 sorunun tamamını doğru yanıtladım. İki saat boyunca sınavda kaldım. 'Yanlışım olabilir' diye süre bitene kadar tekrar tekrar kontrol ettim, böyle birinci oldum.'

Başarısına emeği olanlara teşekkür eden Altınkeser, anaokulundayken çarpma ve bölme işlemlerini yapabildiğini, konuları hızlı öğrendiğini ifade etti.

Annesi Mediha Ayşegül Altınkeser de kızının küçük yaşlardan itibaren matematik ve fen bilimlerine ilgi duyduğunu, aile olarak bu ilgisini desteklediklerini vurguladı.

Kızının elde ettiği derecenin kendilerini gururlandırdığını belirten Altınkeser, 'Çok gururluyuz. Vatanımıza da böyle bir derecenin gelmesi bizi çok onurlandırdı. Bizi yalnız bırakmayan devletimize, İl Milli Eğitim Müdürümüze, T3 Vakfına ve okulumuza çok teşekkür ederim.' dedi.

Doğa Koleji'nden yapılan açıklamaya göre, 7. sınıf öğrencisi Altınkeser, Almanya'nın başkentinde gerçekleştirilen organizasyonda elde ettiği iki farklı dereceyle Türkiye'yi uluslararası arenada temsil etti.

Öğrencilerin akademik gelişimini bilimsel düşünme, araştırma, analitik yaklaşım ve problem çözme becerileriyle destekleyen kurum, öğrencilerin farklı alanlardaki yeteneklerini keşfedebileceği ulusal ve uluslararası çalışmalarda yer almasını teşvik ediyor.

Anaokulundan liseye kadar uzanan eğitim sürecinde her öğrencinin bireysel potansiyelini ortaya çıkarmayı hedefleyen kolej, öğrencilerini bilim, teknoloji, sanat ve spor gibi farklı alanlarda geleceğe hazırlıyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Doğa Koleji Kurucu Temsilcisi ve Genel Müdürü Selim Genç, öğrencilerin bilimsel meraklarını geliştirmesinin ve yeteneklerini uluslararası platformlarda ortaya koyabilmesinin önemli olduğunu belirtti.

Altınkeser'in matematikte dünya birinciliği, fen bilimlerinde ise dünya altıncılığı elde ederek Türkiye'yi uluslararası bir platformda başarıyla temsil etmesinden gurur duyduklarını vurgulayan Genç, şunları kaydetti:

'Gençlerimizin bilim alanında dünyayla rekabet edebildiğini gösteren bu başarıları çok kıymetli buluyoruz. Eğitim anlayışımızın merkezinde öğrencilerimizin potansiyelini keşfetmesi, bilimsel düşünmesi, sorgulaması ve öğrendiklerini hayata geçirebilmesi var. 25 yıldır öğrencilerimizi yalnızca sınavlara değil, değişen dünyaya hazırlamak için çalışıyoruz.'

Muhabir: İsmail Kuz

Gruptan yapılan açıklamaya göre, savunma ve havacılık sektöründe yaklaşık 40 yıllık deneyime sahip Kale Grubu, büyüme yolculuğunun paydaşlarından tedarikçileriyle buluştu.

Kale Grubu Başkanı ve Üst Yöneticisi (CEO) Zeynep Bodur Okyay ile Başkan Vekili Osman Okyay'ın katılımıyla gerçekleşen toplantıda, şirket yöneticileri ve tedarikçiler bir araya gelerek, savunma ve havacılık sanayisindeki küresel gelişmeler, Türkiye'nin artan üretim ve ihracat kapasitesi ile gelecek dönemin işbirliği fırsatlarını değerlendirdi.

Toplantı, grup şirketleri ile tedarikçileri arasındaki işbirliklerinin geliştirilmesi, farklı uzmanlık alanlarında yeni çalışma fırsatlarının değerlendirilmesi ve uzun vadeli büyüme hedefleri doğrultusunda ortak bir yaklaşım oluşturulması açısından buluşma zemini sundu.

Savunma ve havacılık alanındaki faaliyetlerini Kale Andar, Kale Havacılık, Kale Jet Motorları, Kale Kalıp ve Kale Pratt & Whitney şirketleriyle sürdüren grup, mevcut üretim yetkinliklerini yeni ürünler, stratejik işbirlikleri ve uluslararası pazarlardaki büyüme hedefleriyle geliştirmeyi amaçlıyor.

Kale Andar, füze ve insansız hava araçları (İHA) için uçuş kontrol eyleyicileri geliştirirken, 1 milyonun üzerinde uçuş saati ve yerli tasarım yetkinliğiyle faaliyet gösteriyor. Kale Jet Motorları, füze ve İHA platformlarına yönelik turbojet motorlar geliştirip üretirken, yeni motor sınıflarıyla ürün ailesini genişletiyor.

Kale Kalıp, piyadeden makineli ve keskin nişancı tüfeklerine uzanan ürün gamıyla son üç yılda Türk Silahlı Kuvvetlerine 100 binin üzerinde tüfek teslim etti. Kale Havacılık ise Boeing ve Airbus programları için aeroyapılar, jet motoru ve füze parçaları üretirken, Kale Pratt & Whitney de uçak motoru parçaları alanında faaliyet gösteriyor.

- 'Geliştirdiğimiz üç farklı turbojet motoru dört ülkeye ihraç ediliyor'

Açıklamada görüşlerine Okyay, savunma ve havacılık alanında geliştirdikleri teknolojilerin uluslararası pazarlarda da karşılık bulmaya başladığını belirtti.

Okyay, savunma ve havacılık alanındaki yaklaşık 40 yıllık birikimlerini, farklı teknolojilerde uzmanlaşan ve üretim kabiliyetlerini sürekli geliştiren şirketleriyle ileriye taşıdıklarını aktararak, 'Kale Jet Motorları ile geliştirdiğimiz üç farklı turbojet motorun dört ülkeye ihraç edilmesi, bu alanda yıllardır sürdürdüğümüz mühendislik ve teknoloji geliştirme çalışmalarının önemli bir sonucu. Önümüzdeki dönemde bu başarıları daha ileriye taşırken, büyümemizin temel unsurlarından biri de güçlü iş ortaklıklarımız olacak.' değerlendirmesini yaptı.

Tedarikçileri yalnızca ürün ve hizmet aldıkları paydaşlar olarak görmediklerini aktaran Okyay, 'Onların bilgi birikimi, üretim gücü ve gelişme isteği, ortak büyümemizin önemli bir parçası. Amacımız, bugün bir şirketimizle başlayan işbirliklerinin zaman içinde Kale Grubunun farklı şirketlerine ve uzmanlık alanlarına yayılan yeni fırsatlara dönüşmesi.' ifadelerini kullandı.

Kale Grubu Savunma ve Havacılık Şirketleri Grup Başkanı Ali Rıza Alptekin ise savunma sanayisinde artan üretim ve ihracat ihtiyacının yanı sıra sivil havacılıkta uçak üreticilerinin yüksek sipariş birikiminin, önemli fırsatlar yarattığına dikkat çekti.

Savunma ve havacılıkta gelecek 10 yılın güçlü bir büyüme dönemi olacağını öngördüklerini ifade eden Alptekin, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Dönüşümün farklı alanlarında konumlanıyor, organik büyümenin yanı sıra stratejik işbirlikleri, yeni ürünler ve yeni coğrafyalarla yetkinliklerimizi genişletiyoruz. Bu büyümenin, tedarik zincirimizin tamamına yansımasını istiyoruz. Bunun için tedarikçilerimizle kapasite planlamasını, yeni ürünlerin kalifikasyon süreçlerini ve üretim hazırlıklarını şimdiden yürütmemiz gerekiyor. Kalite, zamanında teslimat ve rekabetçi maliyet, küresel pazarlarda birlikte büyümemizin temel koşulları. Önümüzdeki fırsatları ancak aynı hedef doğrultusunda çalışan güçlü bir ekosistemle değerlendirebiliriz.'

GTS esas alınarak hazırlanan verilere göre, ihracat ekimde 2025'in aynı ayına kıyasla yüzde 8,1 artarak 25 milyar 885 milyon dolara, ithalat yüzde 3,4 yükselerek 32 milyar 584 milyon dolara çıktı.

Aynı dönemde, dış ticaret hacmi yüzde 5,4 artışla, 58 milyar 468 milyon dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret açığı, bu dönemde yüzde 11,4 azalışla, 6 milyar 699 milyon dolar oldu.

İhracatın ithalatı karşılama oranı, geçen ay yıllık bazda 3,4 puan artarak yüzde 79,4, enerji verileri hariç tutulduğunda 14,1 puan artarak yüzde 100, enerji ve altın verileri hariç tutulduğunda 5,9 puan yükselişle yüzde 101,7 olarak hesaplandı.

Geçen ay en çok ihracat, yüzde 12,8 artışla ve 13 milyar 41 milyon dolarla 'ham madde (ara malları)' grubunda yapıldı. Bu grubu, yüzde 0,8 artışla ve 8 milyar 401 milyon dolarla 'tüketim malları', yüzde 7,7 artışla ve 3 milyar 847 milyon dolarla 'yatırım (sermaye) malları' takip etti.

Söz konusu ayda sektörlere göre ihracatın payı, imalat sanayisinde yüzde 93,3 (24 milyar 148 milyon dolar), tarım, ormancılık ve balıkçılıkta yüzde 3,2 (824 milyon dolar), madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 2,5 (654 milyon dolar) olarak belirlendi.

Ekimde en fazla ihracat yapılan ülke, 2 milyar 74 milyon dolarla Almanya oldu. Bu ülkenin ardından 1 milyar 862 milyon dolarla ABD ve 1 milyar 379 milyon dolarla İngiltere geldi.

İhracatta en çok paya sahip ilk 10 ülkenin toplam ihracat içindeki payı, yüzde 45,3 olarak hesaplandı.

Ekimde en fazla ihracat yapılan ülke grupları, 10 milyar 399 milyon dolarla Avrupa Birliği (AB), 4 milyar 252 milyon dolarla Yakın ve Orta Doğu ülkeleri, 3 milyar 739 milyon dolarla diğer Avrupa ülkeleri olarak kayıtlara geçti.

Ekimde en çok ithalat, yüzde 8,5 artış ve 23 milyar 357 milyon dolarla 'ham madde (ara malları)' grubunda yapıldı. Bu grubu, yüzde 4,9 azalış ve 4 milyar 645 milyon dolarla 'tüketim malları', yüzde 13 düşüş ve 4 milyar 391 milyon dolarla 'yatırım (sermaye) malları' izledi.

Sektörlere göre ithalat payları, yüzde 77 ile imalat sanayisinde (25 milyar 77 milyon dolar), yüzde 17,8 ile madencilik ve taş ocakçılığında (5 milyar 809 milyon dolar), yüzde 2,6 ile tarım, ormancılık ve balıkçılıkta (857 milyon dolar) hesaplandı.

Ekimde en fazla ithalat yapılan ülkeler, 4 milyar 414 milyon dolarla Çin, 2 milyar 216 milyon dolarla Almanya ve 1 milyar 767 milyon dolarla ABD oldu.

İthalatta en çok paya sahip ilk 10 ülkenin toplam ithalat içindeki payı, yüzde 47 olarak kayıtlara geçti.

Söz konusu ayda en fazla ithalat yapılan ülke grupları, 9 milyar 767 milyon dolarla Asya ülkeleri, 9 milyar 390 milyon dolarla AB ülkeleri ve 5 milyar 440 milyon dolarla diğer ülkeler olarak sıralandı.

GTS kapsamında ocak-ekim döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre ihracat yüzde 5,5 artarak 236 milyar 837 milyon dolar, ithalat yüzde 5,1 yükselişle 314 milyar 503 milyon dolar, dış ticaret hacmi yüzde 5,3 artışla 551 milyar 339 milyon dolar olarak hesaplandı.

Söz konusu dönemde, dış ticaret açığı yüzde 3,9 yükselişle, 77 milyar 666 milyon dolar olarak kaydedildi.

İhracatın ithalatı karşılama oranı da yüzde 75,3 oldu.

Muhabir: Mert Davut

ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) geçen ayki toplantılarında faiz oranlarını değiştirmeyerek bekle-gör yaklaşımına devam etti.

Bu kararlar, faiz artışlarının sona erdiği şeklinde yorumlanmazken, enflasyonun kalıcılığı ve enerji fiyatlarındaki yükseliş yeni sıkılaşma adımlarının önünü açabilecek gelişmeler olarak sıralandı. Para piyasalarında, aralık ayında 3 banka için faiz artışı ihtimali güçlü biçimde fiyatlanıyor.

Dünya genelinde merkez bankalarının enflasyonla mücadelesi devam ederken, ABD'de ekonominin sıcaklığını koruduğuna işaret eden veriler, Fed'in yol haritasında 'şahin' tahminleri ön plana çıkarıyor.

Ülkede beklentilerin üzerinde gelen büyüme verileri ve fiyat artışlarının sürdüğünü gösteren kişisel tüketim harcamaları verileri Fed'in politika alanını daraltan etmenler arasında yer alıyor.

Bununla birlikte Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimlerin petrol fiyatları kaynaklı enflasyonist ortam oluşturması bankanın yakın dönemde sıkı duruşunu muhafaza edebileceği öngörülerini destekledi.

ABD'de enflasyonun hedeflenen seviyenin üzerinde seyretmesi, Fed'in faiz artırımına yönelik beklentilerin güçlenmesinde etkili oluyor. Banka, 28 Ekim'deki toplantısında politika faizini yüzde 3,75-4,00 aralığında sabit tutarken, Fed Başkanı Kevin Warsh enflasyonun yüksek seviyesini koruduğuna işaret etti.

Kararın 10'a karşı 2 oyla alınması ve iki üyenin faiz artırımından yana görüş bildirmesi, para politikasında sıkılaşma eğiliminin bankanın karar mekanizmasında da karşılık bulduğunu gösterdi.

Fiyatlamalara göre, Fed'in 9 Aralık'taki toplantısında 25 baz puanlık faiz artışı ihtimali yüzde 73 seviyesinde bulunurken, bankanın gelecek yıl en az bir artış daha yapacağı tahmin ediliyor.

Avrupa tarafında ise enerji maliyetlerindeki yükseliş, ECB'nin para politikası görünümünde belirleyici olmaya devam ediyor. Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki yükseliş, üretim ve taşımacılık maliyetleri üzerinden enflasyonist baskıları artırırken, ECB'nin de fiyat istikrarını sağlamak amacıyla daha sıkı para politikası uygulama ihtiyacını güçlendiriyor.

Banka, son toplantısında 3 temel politika faizini değiştirmezken, enerji fiyatlarındaki yükseliş enflasyon görünümünde yukarı yönlü, ekonomik büyüme görünümünde ise aşağı yönlü risk oluşturmaya devam etti. Piyasalarda, ECB'nin aralık toplantısında faiz artırımına gidebileceği ihtimali yüzde 87 olarak fiyatlanıyor.

Öte yandan ECB Başkanı Christine Lagarde, Avro Bölgesi'ndeki artan enflasyon risklerine dikkati çekerek, aralık ayında yeni faiz artışının masada olduğunun sinyalini verdi.

Buna ek olarak ECB'den yapılan açıklamada, normal şartlarda görev süresi Ekim 2027'de dolacak olan Lagarde'ın, 7 Şubat 2027 itibarıyla görevini bırakacağı duyuruldu. Lagarde'ın görevden erken ayrılışı, Avrupa para politikasının kritik sürecinde liderlik belirsizliği oluşturdu.

İngiltere Merkez Bankasının (BoE) perşembe günü açıklayacağı faiz kararı da piyasaların odağında bulunuyor.

Bankanın politika faizini 25 baz puan artırması beklenirken, para piyasalarındaki fiyatlamalar aralık ve gelecek yılın şubat aylarında da ilave faiz artışlarına gidilebileceğine işaret ediyor.

Benzer enflasyonist baskılar Japonya'da da etkisini gösterirken, BoJ'un aralık ayı itibarıyla para politikasındaki sıkılaşmayı artırması bekleniyor.

BoJ, 30 Ekim'deki toplantısında politika faizini yüzde 1,25 seviyesinde sabit tuttu. Banka, yıl sonu için büyüme beklentisini yukarı yönlü güncellerken, enflasyon tahminlerinde sınırlı değişikliğe gitti.

BoJ, yıl sonunda ülkenin enflasyondan arındırılmış büyümesini yüzde 0,6-0,7 bandından yüzde 0,7-0,8 aralığına yükseltti. Yıl sonu çekirdek enflasyon tahmininin orta noktasını yüzde 2,5'te koruyan BoJ, tahmin aralığını yüzde 2,4-2,6'ya daralttı.

Bankanın son toplantısına ilişkin politika metninde, Japonya ekonomisinin, Orta Doğu'daki durumun etkileri nedeniyle yer yer zayıflıklar görülse de genel olarak ılımlı toparlanma kaydettiği belirtildi.

Ayrıca BoJ Başkanı Kazuo Ueda'nın aralık toplantısında faiz politikasının yeniden değerlendirileceğine yönelik açıklamaları, bankanın yakın dönemde yeni bir faiz artışına gidebileceği beklentisini destekledi.

Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu

İklim değişikliğiyle mücadelede çabaları hızlandırmak amacıyla her yıl gerçekleştirilen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'na (COP31), bu yıl 9-20 Kasım'da Türkiye ev sahipliği yapacak. Türkiye, Antalya'da düzenlenecek zirveye ev sahipliği yapmasının yanı sıra COP31 Başkanlığını da üstleniyor. Avustralya ise müzakerelerin başkanlığını yürütecek.

'Geleceğin COP'u-Uygulama COP'u' hedefiyle gerçekleştirilecek COP31'in odağını, iklim taahhütlerinin somut ve ölçülebilir uygulamalara dönüştürülmesi oluşturacak.

Bunun yanı sıra Türkiye'nin COP31 Başkanlığı kapsamında açıkladığı, küresel elektrifikasyon oranının 2035'e kadar mevcut yaklaşık yüzde 22 seviyesinden yüzde 35'e çıkarılması hedefine yönelik uluslararası taahhüde varılması hedefleniyor.

Elektrifikasyon, enerji ihtiyaçlarının büyük kısmının elektrikle karşılanması ve fosil yakıt kullanımının elektriğe dayalı ulaşım, ısıtma, soğutma, pişirme ve endüstriyel süreçlerle ikame edilmesi anlamına geliyor.

AA muhabirinin Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve enerji düşünce kuruluşu Ember verilerinden derlediği bilgilere göre, dünyada elektrifikasyon oranı en güncel verilerin bulunduğu 2024 sonu itibarıyla yüzde 21,6'ya ulaştı.

Bu oran sektörlere, ülkelere ve bölgelere göre büyük çaplı değişiklikler gösteriyor.

Türkiye'de elektrifikasyon oranı 2024 itibarıyla yüzde 21,5 olarak hesaplanırken küresel ortalamayla aynı seviyede bulunuyor.

Ekonomik büyüklükleri göz önüne alındığında dünyada en yüksek elektrifikasyon oranlarına sahip ülkelerin başında yaklaşık yüzde 30 ile Çin geliyor. Japonya'da elektrifikasyon yüzde 30,6, ABD'de yüzde 22, Almanya'da yüzde 20,8 ve Hindistan'da yaklaşık yüzde 19 seviyesinde.

Elektrikli araçların ulaşımda daha yaygın olduğu Norveç'te elektrifikasyon oranı yüzde 49'u ve İsveç'te yüzde 33'ü buluyor.

Afrika ve birçok Orta Doğu ülkesinde ise elektrifikasyon oldukça düşük seviyede kalıyor.

IEA'nın Elektrifikasyon Özel Raporu'na göre, ulaşım, binalar ve sanayi sektörlerindeki nihai enerji kullanımını elektriğe dönüştürmek için kullanılabilecek ve ticari olarak erişilebilir teknolojiler birçok bölgede hızla yaygınlaşıyor.

Elektriğin küresel enerji tüketimindeki oranının yüzde 35'e çıkarılması için maliyet açısından avantajlı konumdaki bu teknolojiler, '2035'e kadar yüzde 35' elektrifikasyon hedefine ulaşmanın mümkün olduğunu gösteriyor.

Uzmanlara göre, '2035'e kadar yüzde 35 elektrifikasyon' hedefi iddialı ancak ulaşılabilir bir hedef olarak görülüyor. İklim değişikliğiyle mücadelenin yanı sıra enerji güvenliği ve ekonomik açıdan da kritik önemde olan elektrifikasyonun artırılması için küresel çapta tüm sektörlerde eş zamanlı ve geniş kapsamlı yatırımların büyük ölçüde hızlandırılması gerekiyor.

Uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember'in Baş Analisti Dave Jones, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, elektrifikasyonun doğru şekilde gerçekleştirildiğinde ekonomik avantaj sağladığını belirterek, IEA'ya göre bu hedefe 2035'e kadar ulaşılması halinde enerji ithalatçısı ülkelerin fosil yakıt ithalat faturasının yıllık 400 milyar dolar azalabileceğini söyledi.

Bu hedefin tüketiciler açısından çok önemli bir boyutu olduğunu ancak bununla sınırlı kalmadığını anlatan Jones, 'Elektrifikasyonun hızlanması, enerji güvenliği için de önemli. Bugün yüksek petrol ve doğal gaz fiyatlarının ulusal ekonomilerde istikrarsızlığa yol açtığını ve yaşam maliyeti krizini derinleştirdiğini görüyoruz.' dedi.

Jones, iklim değişikliğiyle mücadele açısından bakıldığında ise kullanılan elektriğin tamamı yenilenebilir kaynaklardan üretilmese bile elektrifikasyonun hızlanmasıyla karbon emisyonlarında azalma sağlanacağını ifade ederek şöyle devam etti:

'Elektrifikasyon, ülkelerin daha önce sahip olduklarından daha ucuz ve daha iyi enerjiye bir sıçrama yapması gibi düşünülebilir. Elektrifikasyon oranını yüzde 35'e çıkarmak iddialı ancak ulaşmamızın mümkün olduğu bir hedef. Yüzde 35'e ulaşabilirsek bu gerçekten dikkate değer bir başarı olacak. Şu anda teknolojiler daha önce hiç olmadığı kadar gelişmiş durumda. Örneğin, insanlar Çin'den dünyanın ilk 'elektro devleti' olarak söz ediyor. Çin'de elektrifikasyon oranı bugün yüzde 29 seviyesinde. Bu oran 2014'te yüzde 24'tü. Çin bu dönüşüme 10 yıl önce başladı ancak bugün yapılabileceklerin kapsamı 10 yıl öncesine kıyasla çok daha geniş. Teknolojiler önemli ölçüde gelişti ve bu gelişmeler, daha önce mümkün olmayan uygulamaları artık mümkün kılıyor.'

Afrika'daki ülkeler gibi elektrifikasyon düzeyi bugün çok düşük olan ülkeler açısından ise yeni bir fırsat söz konusu olduğuna dikkati çeken Jones, güneş enerjisi ve batarya teknolojileri sayesinde elektriğin artık her zamankinden daha ucuz, erişilebilir ve hızlı devreye alınabilir hale geldiğini anlattı.

Jones, elektrifikasyonun Afrika ülkeleri için yalnızca iklim açısından değil, doğrudan ekonomik olarak da büyük fırsat sunduğunu dile getirerek, 'Elektrifikasyonun nasıl arttığına baktığımızda, son 10 yılda Avrupa ve ABD'de bu oranın fazla yükselmediğini görüyoruz. Artışın yaşandığı bölge Asya oldu. Japonya ve Güney Kore gibi gelişmiş Asya ekonomilerinde de artış görüldü, ancak özellikle Çin'le sınırlı kalmayan gelişmekte olan Asya ülkelerinde belirgin bir yükseliş yaşandı.' diye konuştu.

Hindistan ve özellikle Vietnam başta olmak üzere Güneydoğu Asya genelinde elektrifikasyonda son 10 yılda hızlı ilerleme kaydedildiğini söyleyen Jones, elektrifikasyondaki artışın ekonomik büyümeyi ve yaşam standartlarının iyileşmesini desteklediğini vurguladı.

Jones, COP31 kapsamında elektrifikasyona yönelik küresel taahhüde varılmasının önemli olduğunu ancak taahhütlerin uygulamaya dönüşmesinin ve ülkelerin elektrifikasyon için aksiyon planlarını oluşturmasının iklim değişikliğiyle mücadele açısından belirleyici olacağının altını çizdi.

- Yıllık yatırımların katlanması gerekli

IEA Enerji Analisti Alex Martinos, elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının yüzde 35'e çıkarılması halinde yaşanacak elektrik talep artışının son 10 yılda kaydedilen artış hızının iki katına karşılık geldiği bilgisini paylaştı.

Bu yüksek talep artışının hangi üretim kaynaklarından karşılanacağının büyük önem taşıdığını belirten Martinos, son 10 yılda düşük emisyonlu kaynaklardan üretilen elektriğin payının yüzde 33'ten yüzde 42'ye yükseldiğini ve bu dönemde küresel elektrik tüketimindeki artışın yaklaşık yüzde 70'inin söz konusu kaynaklardan karşılandığını söyledi.

Martinos, elektrifikasyonun hızlanmasının düşük emisyonlu kaynaklardan elektrik üretiminin yanı sıra şebekeler, enerji depolama, elektrikli araçlar ve ısı pompaları gibi nihai enerji tüketimine yönelik sektörlerde de ek yatırım gerektirdiğini ifade ederek, şöyle devam etti:

'Sanayi, ulaşım ve binalarda elektrifikasyon için bugün her yıl yaklaşık 320 milyar dolar yatırım yapılıyor. Elektrifikasyon oranının 2035'e kadar yüzde 35'e ulaşabilmesi için bu yatırımın yaklaşık 1 trilyon dolara yükselmesi gerekiyor. Bu yatırımların en büyük bölümünü, elektrikli araç satın alımları aracılığıyla ulaşım sektörü oluşturuyor. Elektrifikasyonun yüzde 35'e ulaştığı ve 2050'ye kadar elektrikte net sıfır emisyon hedefiyle uyumlu bir senaryoda, elektrik sistemine yapılan yıllık harcamalar bugünkü 1,5 trilyon dolar seviyesinden 2035'e kadar yaklaşık 2,5 trilyon dolara yükseliyor. Bu yatırım artışının büyük bölümü düşük emisyonlu elektrik üretimine, enerji depolamaya ve elektrik şebekelerine yöneliyor.'

Martinos, elektrifikasyonun hızlanmasında en büyük potansiyelin ulaşım sektöründe görüldüğünü sözlerine ekledi.

Muhabir: Nuran Erkul Kaya

Bu kapsamda geçen yılki Gebele Bildirisi'nde uzaya ilişkin ayrılan bölümün Ankara'daki zirvede belirgin olarak genişletilmesi, Türk dünyasının uzaya verdiği önemin göstergesi olarak değerlendirildi.

Ayrıca, bu alandaki en büyük etkinlik olan Uluslararası Uzay Kongresi'nin (IAC) son yıllarda Türk devletlerinde düzenlenmesi dikkati çekti. Bu kapsamda 2023'te Azerbaycan ile başlayan süreç bu yıl Türkiye ile devam etti. Etkinlik, 2028 yılında da Özbekistan'da gerçekleştirilecek. Böylece Türk dünyasının uzay alanındaki ağırlığının artması bekleniyor.

Üye devletler, TDT'nin uzay bilimi, teknolojisi ve inovasyon alanındaki küresel görünürlüğünü artırmak amacıyla önemli uluslararası uzay etkinlikleri çerçevesinde 'Türk Dünyası Uzay Günleri' düzenlemeyi planlıyor.

Ankara Bildirisi'nde ortak uydu çalışmalarından uluslararası uzay etkinliklerine, gençlere yönelik programlardan TEKNOFEST'e kadar çeşitli başlıklara da yer verilmesi dikkati çekti.

TDT bünyesinde geliştirilen 12U TDT-SAT küp uydusunun üretim aşamasının başarıyla tamamlanması, Türk dünyasının gelişen teknolojik kabiliyetlerini ve bilimsel işbirliğini ortaya koyan önemli bir başarı olarak görülüyor. Gerekli testlerin bu yıl içinde son aşamaya getirilmesi ve uydunun 2027 yılının ikinci yarısında fırlatılması hedefleniyor. Uydunun Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nden uzaya gönderilmesi öngörülüyor.

Antalya'da 6 Ekim'de imzalanan 'TDT Bünyesinde Uzay Sanayii Alanında İşbirliği Kapasitesinin Geliştirilmesine Yönelik İlk Çerçeve Sözleşmesi' de memnuniyetle karşılandı. Üye ülkelerin TDT-SAT'ın fırlatılmasına ilişkin kalan hukuki, düzenleyici ve teknik süreçleri hızlandırması bekleniyor.

Öte yandan, 'Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Uzay Kaşifleri Türkiye Uzay Kampı Programı' gelecek nesillere ilham verilmesi, uzay sektöründe insan kaynağının geliştirilmesi ve Türk dünyası gençleri arasındaki dostluk ve dayanışmanın güçlendirilmesi bakımından önemli bir platform olarak değerlendiriliyor. Programın sürdürülmesi ve daha da genişletilmesi hedeflendi.

Ayrıca TEKNOFEST Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali, Türk dünyası gençliğini teknoloji, inovasyon ve havacılık-uzay etrafında bir araya getiren öncü platformlardan biri olarak öne çıktı.

Atılan adımlar ve ortaya konulan vizyon, Türk devletlerinin uzayda 'Turan' anlayışını pekiştirme çalışması olarak değerlendiriliyor.

Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) Yönetim Kurulu Başkanı Elvan Kuzucu Hıdır, AA muhabirine, TDT'nin TEKNOFEST'e yönelik takdir ve memnuniyetini ifade etmesini, Türk dünyasının bilim, teknoloji ve inovasyon alanındaki ortak gelecek vizyonunun kıymetli bir yansıması olarak gördüklerini söyledi.

Ortak tarihten, kültürden ve medeniyet birikiminden aldıkları güçle, gençlerin bilim ve teknoloji etrafında bir araya gelmesini son derece önemsediklerini vurgulayan Kuzucu Hıdır, T3 Vakfı olarak çocukların ve gençlerin bilim ve teknoloji yolculuğuna erken yaşlarda başlamasını, yeteneklerini keşfetmesini ve fikirlerini somut projelere dönüştürmesini hedeflediklerini bildirdi.

Kuzucu Hıdır, bu doğrultuda bilim merkezleriyle bilimsel merakı ve keşfetme kültürünü desteklediklerini, Deneyap Teknoloji Atölyeleri ile gençlere uygulamalı teknoloji eğitimleri sunduklarını, TEKNOFEST ile de geliştirdikleri projeleri hayata geçirebilecekleri ve yetkinliklerini ortaya koyabilecekleri bir platform oluşturduklarını anlattı.

Bu vizyonu uluslararası ölçekte de yaygınlaştırdıklarını belirten Kuzucu Hıdır, şunları kaydetti:

'Türkiye'nin yanı sıra Azerbaycan, Özbekistan, Kırgızistan, KKTC, Moritanya ve Balkanlar gibi dost ve kardeş coğrafyalarda hayata geçirdiğimiz bilim merkezlerimizle çocuklarımızı ve gençlerimizi bilim ve teknolojiyle buluşturuyoruz. Bugün 7 ülkede 33 bilim merkezimiz aracılığıyla 6,5 milyonu aşkın ziyaretçiye ulaşmış olmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Bu çalışmalarımızla yalnızca gençlerimizin bilimsel ve teknolojik yetkinliklerini geliştirmeyi değil, ülkelerimiz arasında bilgi ve tecrübe paylaşımını, ortak üretim kültürünü ve sürdürülebilir işbirliklerini de güçlendirmeyi amaçlıyoruz. İnanıyoruz ki Türk dünyasının en büyük gücü, ortak değerlerimiz etrafında buluşan, hayal kuran ve bu hayallerini somut projelere dönüştüren gençlerimizdir. Geleceğin teknolojilerinde söz sahibi olan, bilgi ve birikimini paylaşan, birlikte düşünen ve üreten nesiller yetiştirmek için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz. TEKNOFEST'in TDT bildirisinde yer alması, ortak geleceğe yönelik güçlü bir iradenin ve işbirliği potansiyelinin önemli bir göstergesidir.'

Muhabir: Zeynep Duyar

Bu kapsamda, 2026'da 3 milyon 940 bin ton petrol eşdeğeri düzeyinde gerçekleşmesi beklenen enerji tasarrufunun, 2027'de 4 milyon 840 bin ton petrol eşdeğerine ulaşacağı tahmin ediliyor.

Böylece, enerji verimliliği çalışmalarıyla sağlanan yıllık enerji tasarrufunun 900 bin ton petrol eşdeğeri artması bekleniyor.

Bunun yanı sıra, kamu binalarının daha verimli hale getirilmesine yönelik uygulamalar da sürdürülecek.

Bu doğrultuda, kamu binalarında 2030 için belirlenen yüzde 30 enerji tasarrufu hedefi kapsamında 2 bin 700 binada izleme çalışması yürütülmesi ve kamu kurum ve kuruluşlarının enerji verimliliği alanındaki kurumsal kapasitesinin artırılması amacıyla en az 500 kişiye eğitim verilmesi planlanıyor.

Öte yandan, enerji sektöründe ihtiyaç duyulan nitelikli personel sayısının artırılmasına yönelik çalışmalar yürütülecek ve bu alanda yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarıyla işbirlikleri geliştirilecek.

Enerji verimliliğinin artırılması kapsamında ısı piyasası mevzuatına ilişkin çalışmalar tamamlanacak.

Ayrıca, teknik ve ekonomik açıdan uygun yerlerde bölgesel ısıtma ve soğutma sistemleri ile ısı pompalarının kullanımı yaygınlaştırılacak, jeotermal kaynaklı ısıtmanın artırılmasına yönelik çalışmalar yürütülecek.

Bu çerçevede, Ulusal Isıtma ve Soğutma Strateji Belgesi hazırlanarak, ısıtma ve soğutma alanındaki çalışmalara yönelik stratejik çerçeve oluşturulacak.

Bununla birlikte, toplumda enerji verimliliği konusunda farkındalığın artırılması amacıyla hane ve işletmelerin enerji kullanım alışkanlıklarına yönelik araştırmalar yapılması planlanıyor.

Bu amaçla 26 ilde yaklaşık 3 bin hane ve 1000 işletmeyi kapsayan Enerji Verimliliği Bilinç Endeksi saha araştırması gerçekleştirilecek. Araştırma sonuçlarından yararlanılarak enerji verimliliği konusunda iletişim ve davranış değişikliği strateji belgesi hazırlanacak.

Böylece kamu binalarındaki enerji verimliliği uygulamalarının yanı sıra hane ve işletmelerde enerji tasarrufu bilincinin geliştirilmesine yönelik çalışmaların da sürdürülmesi hedefleniyor.

Muhabir: Duygu Alhan

Artık kurumlar, web altyapılı sistemlerdeki açıkların tespiti ve bunların kapatılmasıyla ilgili süreçlerde yapay zeka araçlarının sunduğu analitik imkanlardan daha fazla yararlanıyor.

İnternet sitelerinin altyapısında yaygın olarak kullanılan PHP programlama dilindeki kritik güvenlik açıklarının yapay zeka yardımıyla keşfedilmesi, sunucuların ele geçirilmesinden kişisel verilerin korunmasına kadar uzanan risk ve çözümleri yeniden gündeme taşıdı.

Ortak Güvenlik Açığı Puanlama Sistemi'ne (CVSS) göre önem derecesi yüksek olarak belirlenen 'PHP2Shell' açıklarının yapay zeka destekli araştırmalarla bağımsız olarak tespit edilmesi, teknolojinin karmaşık yazılım hatalarını belirlemedeki gücünü de gösteriyor.

Uzmanlar, yapay zekanın kod incelemelerindeki hızına dikkati çekerken, sürecin başarısında insan faktörünün ve doğru yönlendirmenin de belirleyici olduğunu vurguluyor.

Konuya ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Özyeğin Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Öğretim Üyesi Doç. Dr. Kübra Kalkan Çakmakçı, son günlerde gündeme gelen PHP2Shell açığının tespitinde yapay zekanın önemli bir rol üstlendiğini ve karmaşık kodların analizini kolaylaştırdığını belirtti.

Yapay zekanın birçok işlemi aynı anda yürüten bir sistem olduğunu vurgulayan Çakmakçı, 'PHP2Shell açığının tespitinde yapay zeka aynı anda çok hızlı şekilde birçok katmanı analiz edebildi. İnsanlar birkaç aşamalı şeyin üstünde çalışıp düşünebilirken, yapay zeka milyonlarca yolu ve yöntemi deneyebiliyor.' dedi.

Çakmakçı, güvenlik açıklarının tek adımda ortaya çıkmadığını, birden fazla hatanın art arda ilişkilendirilmesiyle daha büyük bir sorunun fark edilebildiğini söyledi.

Yapay zekanın test ve hata ayıklama süreçlerini de hızlandırdığına işaret eden Çakmakçı, 'Yapay zeka burada en büyük görevi bu şekilde yerine getirmiş oluyor. O yüzden de bu şekilde gündeme geldi ve bunun gibi daha fazla tespit yapılması da bekleniyor.' diye konuştu.

Çakmakçı, PHP2Shell açığının CVSS puanının 10 üzerinden 9,2 olarak açıklandığını, dolayısıyla da ciddi bir açık olarak duyurulduğunu dile getirdi.

Sorunun, bireysel kullanıcıların bilgisayarlarında doğrudan oluşan bir olumsuzluk değil, kullandıkları internet siteleri aracılığıyla zarar görebilecekleri bir durum olduğunu belirten Çakmakçı, şöyle devam etti:

'PHP'deki güvenlik açığı, sadece tek yönlü şekilde güvenlik altyapısını korumanın yeterli olmadığını gösteriyor. Kullandığımız ağ sistemleri katmanlardan oluşur. Uygulama katmanı da bizim irtibat halinde olduğumuz, kullanıcıya en yakın katmandır. PHP de uygulama katmanında olduğu için buradaki saldırı şirketlerdeki altyapı katmanı tarafından tespit edilemeyebilir. Bu sebeple açıklara karşı siber güvenliğin sağlanması için tüm katmanlar bir arada ele alınarak bütüncül bir yapının olması gerekir. Bunların yanında kurumların da kritik güvenlik açıklarında hızlı yanıt protokolü gibi çözümlerinin olması gerekir.'

Kaspersky Küresel Araştırma ve Analiz Ekibi Kıdemli Güvenlik Araştırmacısı Fatih Şensoy da PHP'de tespit edilen açığın yıllardır bulunduğunu söyledi.

Bu açığın, sorunlu sürümün çalıştığı sunucunun ele geçirilmesine kadar giden çok kritik bir durum olduğunu vurgulayan Şensoy, 'Çok kritik bir zafiyet diyebiliriz. Kod çalıştırılabilir, sunucu tamamen ele geçirilebilir, veri tabanındaki değerlere erişim sağlanabilir. Bunun akabinde kullanıcı bilgileri, oturum verileri, kredi kartı bilgileri, eğer veri tabanında düz metin olarak tutuluyorsa bunlara erişim sağlanabilir.' dedi.

PHP'deki açıkların bireysel internet kullanıcıları için riskler oluşturabileceğini dile getiren Şensoy, 'Kişisel veriler sunucu içerisinde ayrı bir veri tabanında şifrelenmiş şekilde saklanırsa, araya ek birkaç güvenlik mekanizması koymuş oluyorsunuz. Ancak sürekli kullanılan bir web sitesi saldırganın eline geçtiği zaman o noktadan sonrası onun insafına kalmış oluyorsunuz.' ifadelerini kullandı.

Şensoy, güvenlik açığı tespitinde yapay zeka kullanımına da değinerek, yapay zekanın söz konusu açıkları tek başına bulmadığını söyledi.

Patch the Planet projesinde çalışan ve bu projeye davet edilen uzman kişiler bulunduğunu vurgulayan Şensoy, 'Bu insanlar yapay zekayı nasıl yönlendirebileceklerini, zafiyetlerin nereden çıkabileceklerini iyi biliyor. Yapay zekadan yardım alıyorlar ancak yapay zeka tek başına burada bütün işi yaptı diyemeyiz.' şeklinde konuştu.

Siber güvenlikte zamanın çok değerli olduğuna işaret eden Şensoy, şöyle devam etti:

'Açığa karşı patch yayınlanıyor. 2-3 günlük bir süreden bahsediyoruz. Ama 1 saat değil, 30 dakika bile çok önemli. Çünkü sadece defans alanında çalışan yetkili uzmanlar bunları sürekli olarak takip ediyor. Kimliğini açıklamayan saldırganlar da bunları sürekli olarak takip ediyor. Yegane amaçları açıklanan bir zafiyeti nasıl hızlı bir şekilde kullanabiliriz, bunu silahlandırabiliriz ve hedeflerin üzerinde kullanabiliriz şeklinde oluyor. Bunun gibi kritik zafiyetler daha önce de çıktı. Şimdi de yayınlanıyor. Gelecekte de yayınlanacak. Bunlar olabilecek şeyler. Böyle bir olayla karşılaştığımız zaman 'Biz hızlı şekilde buna nasıl bir reaksiyon gösterebiliriz?' şeklinde bir planımızın olması her zaman zararımızı minimize edecektir.'

Muhabir: Kerem Alp Eren Kaya

Elektronik müzik dünyasının en etkileyici performanslarından biri olarak gösterilen “X” konsepti, İstanbul semalarında dev LED ekranlar, sinematik görseller, lazer şovları ve güçlü ses sistemiyle izleyenlere adeta görsel bir şölen sundu. Gecenin ilerleyen saatlerinde sahneye çıkan Adriatique, performansı boyunca kalabalığı bir an olsun düşürmedi.

Organizasyonun açılış ve destek performanslarında ise elektronik müziğin dikkat çeken isimleri Mind Against, Son of Son, Emir Sağıroğlu ve Tal Barahya sahne aldı. Gecenin her anında tempo yükselirken, binlerce kişi sabahın ilk saatlerine kadar müziğin ritmine eşlik etti.

İstanbul’un yaz sezonundaki en büyük elektronik müzik buluşmalarından biri olarak gösterilen gece, sosyal medyada da büyük yankı uyandırdı. Etkinlik boyunca paylaşılan görüntüler kısa sürede viral olurken, dev sahne tasarımı ve kalabalığın enerjisi uzun süre konuşulacak anlar arasında yerini aldı.

Gecenin organizasyonu ise büyük prodüksiyonlarıyla dikkat çeken TemaCC imzası taşıdı. TemaCC, İstanbul’un eğlence ve etkinlik dünyasına bir kez daha uluslararası ölçekte ses getiren bir gece kazandırmış oldu.

River Cherwell ile A34 yolu arasında kalan arazide ortaya çıkan atık yığını, yaklaşık 150 metre uzunluğa ve 6 metre yüksekliğe ulaşıyor.

Atığın kaldırılmasının yerel yönetim için çok büyük bir maliyet oluşturacağı belirtiliyor.

İsrail ablukasını kırmak ve insani yardım ulaştırmak amacıyla Gazze'ye doğru yol alan Küresel Sumud Filosu'nu kuşatan İsrail donanması unsurları, gemilere saldırmaya devam ediyor.

İsrail’in "durdurduğu" belirtilen gemilerin isimleri Alma, Sirius, Adara, Spectre, Yulara, Aurora, Otaria, Huga, Deir Yessine, Grande Blu, Morgana, Hio, Seulle, All In, Captain Nikos, Florida, Karma, Mohammad Bhar, Oxygono, Free Willy, Jeannot III olarak açıklandı.

Filo’nun internet sitesinden aktarılan canlı yayında, Captain Nikos gemisindeki aktivistlerin alıkonulmasının ardından silahlı İsrail askerlerinin gemiye girdiği anlar paylaşıldı.

İhbar üzerine bölgeye polis, jandarma ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Jandarma aracındaki bir askerin kaza yerinde şehit olduğu, minibüsteki bir kişinin de hayatını kaybettiği belirlendi.

Yaralanan bir askeri personel ise ambulansla kaldırıldığı Aksaray Eğitim Araştırma Hastanesi'nde müdahaleye rağmen kurtarılamadı.

Kazada yaralanan 3 kişi hastaneye kaldırıldı.

Vali Kumbuzoğlu, hastane önünde açıklama yaptı

Aksaray Valisi Mehmet Ali Kumbuzoğlu, Aksaray Eğitim Araştırma Hastanesi acil servis önünde gazetecilere yaptığı açıklamada, sabah meydana gelen kaza nedeniyle üzgün olduklarını söyledi.

Kimlik belirleme çalışmalarının sürdüğünü belirten Kumbuzoğlu, şunları kaydetti:

"Kaza, jandarma ekibinin emniyet şeridinde yaptığı rutin kontrol sırasında yaşandı. Kazada maalesef 2 jandarma personelimiz şehit olmuştur, bir vatandaşımız da vefat etmiştir. Yaralı olan vatandaşlarımızın tedavisi Aksaray Eğitim Araştırma Hastanemizde devam etmektedir. İkisinin durumu ağır, birinin normal. Olayla ilgili adli ve idari soruşturma devam etmektedir. Gelişmelerle ilgili bilgiler sizlerle paylaşılacaktır. Aziz şehitlerimize ve vefat eden vatandaşımıza Allah'tan rahmet diliyorum. Yakınlarına da baş sağlığı diliyorum."

Galerimizde, şampiyonluk anlarından hazırlık sürecine, ödül töreninden sahne performansına kadar birçok özel kareyi bulabilirsiniz.

Haber: Ercan GÜNEŞ

Aralarında çeşitli meslek grupları, sivil toplum kuruluşları ve esnafın yer aldığı Sumud Filosu'nu Selamlıyoruz Komitesince düzenlenen etkinlik, Taşucu Mahallesi'ndeki Barış Anıtı'nda yapıldı.

Katılımcılar, ellerindeki Türk ve Filistin bayrakları ile "Soykırıma hayır", "Özgür Filistin", "Gazze'de çocuklar açlıktan ölüyor" ve "Gazze halkı yalnız değildir" yazılı pankartlar taşıyarak, slogan attı.

Etkinlikte, Küresel Sumud Filosu'nu simgeleyen maketler de sergilendi.

Komite adına açıklama yapan Gülden Korkmaz, kalplerinin Gazze halkı ve Küresel Sumud Filosu ile beraber attığını söyledi.

Akdeniz'in mavi sularında ilerleyen filoyu selamladıklarını dile getiren Korkmaz, "Gazze'ye ulaşmak üzere yola çıkan Küresel Sumud Filosu, sadece ekmek, ilaç ve yardım taşımıyor. Aynı zamanda umut, dayanışma ve adalet taşıyor." dedi.

Korkmaz, Gazze'de bir insanlık dramı yaşandığına dikkati çekerek, şöyle konuştu:

"Yanına umut ve cesareti alarak yola çıkan Küresel Sumud Filosuna, Taşucu'ndan sesleniyoruz. Adını sabır ve direnişten alan 'Sumud' yolculuğu, hepimizin kalbinde devam eden bir umut yolculuğudur. Gözünüzü kırpmadan çıktığınız bu yolculuktaki duruşunuz bizlere de bir şeyler yapma noktasında örnek oldu. Bu yolculuğun tüm insanlığa örnek ve cesaret olmasını diliyoruz. Küresel Sumud Filosu'nun yolculuğunu takip ediyoruz, bu gurur hikayesini çevremize anlatıyoruz ve sizinle gurur duyuyoruz."

Akdeniz'de ilerleyen filoya telefonla canlı bağlantı

Basın açıklamasının ardından Akdeniz'de ilerleyen Küresel Sumud Filosu'nda bulunan aktivist Semanur Sönmez Yaman ile telefonla canlı bağlantı yapıldı.

Görüntüleri alanda kurulu ekrana yansıtılan Yaman, yolculuklarına ilişkin bilgi verdi.

Yaman'ı dinleyen vatandaşlar da filoya destek vermek amacıyla slogan attı.

Sponsorluk anlaşması dolayısıyla BGM'de gerçekleştirilen imza törenine TBF Başkanı Hidayet Türkoğlu ve yönetim kurulu üyeleri, Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç ile davetliler katıldı.

İmza töreninde açıklamalarda bulunan Hidayet Türkoğlu, Turkcell ile Türk basketbolu için tarihi bir iş birliğine gittiklerini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Bu iş birliği, hem Türk basketbolunun geleceğine hem de İstanbul'un sosyal ve kültürel hayatına büyük katkı sağlayacak. Türk basketbolunu en modern imkanlarla buluşturmak için çalışıyoruz. Bu vizyonun en somut örneklerinden biri, geçen yıl açtığımız Basketbol Gelişim Merkezi. Kulüplerimiz Avrupa'nın en prestijli maçlarını burada oynadı. Binlerce gencimiz hayallerine ulaşmak için burada ter döktü. Bu merkezin bir parçası olan Basketbol Lisesi ise ayrıca gurur kaynağımız. Burada gençler hem kaliteli eğitim alıyor hem de profesyonel basketbol altyapısıyla yetişiyor. Bu büyük vizyonun gerçekleşmesinde en önemli destekçilerimizden Sayın Cumhurbaşkanımıza en içten şükranlarımızı sunuyoruz. Ayrıca projeyi ilk günden beri yakından takip eden ve her aşamasında yanımızda olan Gençlik ve Spor Bakanımız Sayın Osman Aşkın Bak'a teşekkür ediyorum."

"BGM, İstanbul'un buluşması noktası olacak"

Başkan Türkoğlu, Basketbol Gelişim Merkezi'ni spor tesisinin yanı sıra sosyal ve kültürel etkinliklere de ev sahipliği yapacak yaşam merkezi haline dönüştüreceklerini aktardı.

BGM'nin İstanbul'un buluşma noktası olacağını vurgulayan Hidayet Türkoğlu, şunları kaydetti:

"Bu merkezi sadece spor tesisi olmaktan çıkarıp bir yaşam merkezine dönüştürüyoruz. BGM, İstanbul'un sosyal ile kültürel hayatına büyük katkı sağlayacaktır. Turkcell, yıllardır spora, kültüre ve sanata destek veriyor. Şimdi de milli takımların ana sponsoru ve Basketbol Gelişim Merkezi'nin isim sponsoru olarak yanımızda. Bu destek sadece bir isim sponsorluğu değil Türk basketbolunun tesisleşmesine, altyapısına ve kültürel gelişimine uzun vadeli bir yatırımdır. Turkcell Basketbol Gelişim Merkezi, sadece basketbol değil sosyal etkinliklerle de dopdolu olacaktır. Gençler, aileler ve taraftarlar burada sporu ve sanatı bir arada yaşayacaktır. Bu iş birliğinin gerçekleşmesinde çok değerli katkılarda bulunan Şenol Kazancı ve Ali Taha Koç'a teşekkür ediyorum. Bu tarihi anlaşmanın Türk basketboluna ve Turkcell'e hayırlı olmasını diliyorum."

Turkcell Genel Müdürü Koç: Turkcell'in son 10 yılda sosyal fayda projelerine katkısı 13 milyar lirayı aştı

Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç da törende yaptığı konuşmada, başarının azim, tutku ve büyük emeklerle mümkün olduğunu ifade ederek, "Turkcell olarak bu emeklerin destekçisi olmayı milli bir sorumluluk kabul ediyoruz." dedi.

Türk sporunun 2002'den bu yana yanında olduklarını dile getiren Koç, Türk sporunun yanında olmaya devam edeceklerini söyledi.

Koç, "Bizim için Türkiye'nin Turkcell'i olmak, hayatın her alanında sorumluluk almak demek. Spordan sanata, eğitimden teknolojiye kadar ülkemizin bugününe ve yarınlarına yatırım yapan projelere imza attık. Son 10 yılda sosyal fayda projelerine katkımız 13 milyar lirayı aştı." diye konuştu.

Destek oldukları alanlar arasında sporun çok özel bir yeri olduğuna dikkati çeken Koç, sporun, disiplin, çalışkanlık, birlik ve beraberlikteki en güzel ifadelerinden biri olduğunu kaydetti.

TBF ile bu değerleri genç nesillere aktarmak için el ele verdiklerini anlatan Koç, "Bugün imzaladığımız işbirliği uzun soluklu bir yol arkadaşlığının ilk işareti. Bugüne dek futboldan basketbola, atletizmden paralimpik sporlara kadar 25'ten fazla branşta binlerce sporcumuza destek verdik. Türkiye'de sporun en büyük destekçisi olmayı sürdürüyoruz." dedi.

Koç, önceliklerinin, gençlerin potansiyelini ortaya çıkararak başarılı sporcuların yetişmesine katkı sağlamak ve gençlerin hayallerine ulaşmasına yardımcı olmak olduğunu, sponsorluk anlayışlarının tek seferlik bir destek değil, geleceğe yatırım felsefesiyle şekillendiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Bugün Turkcell'in spor yatırımlarında çok anlamlı bir sayfanın daha açılışını yapıyoruz hep beraber. TBF ile yaptığımız bu 5 yıllık işbirliğimiz kapsamında Basketbol Gelişim Merkezi'nin isim sponsoru olmaktan ve Milli Takımlar ana sponsoru olduğumuzu duyurmaktan çok büyük bir gurur duyuyoruz."

Koç, anlaşmanın, aynı zamanda geleceğe ve gençlerin hayallerine yapılan çok güçlü bir yatırım olduğunun altını çizerek, Türk basketboluna desteklerinin, teknoloji ile de güçleneceğini ifade etti.

"Basketbol Gelişim Merkezi'mizde de 5G teknolojisini hayata geçireceğiz"

Türkiye'de artık son nesil, kablosuz iletişim teknolojisi 5G için gün sayıldığını belirten Koç, sözlerini şöyle tamamladı:

"1 Nisan 2026 tarihi itibarıyla 5G teknolojisi Türkiye'nin her yerinde tamamen hayatımızda olacak. Geçtiğimiz sezon içinde biz 4 büyük futbol takımımızın sahasında, stadında 5G teknolojisini kurmuş ve hizmete açmıştık. Bu sezon da devam ediyor. Bugün burada, Türk basketbolunun altyapısı için büyük önem taşıyan Basketbol Gelişim Merkezi'mizde de 5G teknolojisini hayata geçireceğiz. Teknolojiyi sporcularımızın gelişimi için bir kaldıraç olarak kullanacağız. Amacımız, yeni Hidayetlerin, Ömerlerin, Alperenlerin yetişmesine olanak tanımak, gençlerimize basketbol tutkusunu aşılamak ve tabii ki ay yıldızlı formamızın uluslararası arenada daha nice zaferlere imza atmasına zemin hazırlamak. Bu imzanın Türk sporu ve Türk basketbolu için hayırlı olmasını temenni ediyorum."

Fransa’nın başkenti Paris’teki Jardin des Plantes Hayvanat Bahçesi’nde yaşayan kızıl pandalar Hazel ve Kosi ile iki yavrusu, ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.

Yerlikaya, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, aralarında İstanbul, Ankara ve İzmir'in de bulunduğu 74 ilde 2 bin 705 ekip, 6 bin 760 personel, 21 hava aracı ve 47 narkotik dedektör köpeğinin katılımıyla operasyonlar düzenlendiğini belirtti.

Yapılan çalışmalarda 1 ton 183 kilogram uyuşturucu ile 2 milyon 790 bin uyuşturucu hapın ele geçirildiği bilgisini veren Yerlikaya, operasyonlarda 1811 şüphelinin gözaltına alındığını duyurdu.

Bakan Yerlikaya, "Gençler, uyuşturucuya karşı yürüttüğümüz bu mücadele sizleri koruma mücadelesidir. Geleceğinizi çalan uyuşturucu maddelerden uzak durun. Biz sizin yanınızdayız. Zehir tacirlerine işledikleri suçların bedelini en ağır şekilde ödetiyoruz, ödetmeye de devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Bakanlığın "yüzyılın küresel felaketi" olarak nitelendirilen uyuşturucu kaçakçılığına karşı mücadelesi kararlılıkla devam ediyor.

Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat birimlerinin titiz çalışmaları neticesinde, Sarp Gümrük Kapısı ve İstanbul'da gerçekleştirilen başarılı operasyonlarda 1 milyar 130 milyon lira değerinde 310 kilo esrar ile 291 kilo kokain türü uyuşturucu ele geçirildi.

Olayla ilgili soruşturmalar, Hopa ve Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılıkları nezdinde sürdürülüyor.

Bakanlık, dürüst ticaret erbabını korumak ve gençleri uyuşturucudan uzak tutmak için mücadelesine kararlılıkla devam ediyor.

Yaklaşık 29 yıl boyunca Fransız ekibinin sürdürdüğü kazı çalışmalarını, 1961'de Roma La Sapienza Üniversitesi akademisyenleri devraldı.

Yaklaşık bir asırdır kazı çalışmaları süren Arslantepe Höyüğü'nün, Geç Kalkolitik dönemden Demir Çağı'na kadar birçok medeniyete ev sahipliği yaptığı anlaşıldı.

Anadolu topraklarının zengin tarihi kültürünü yansıtan Arslantepe Höyüğü'nde "devlet sistemi"nin nasıl doğduğunu araştırmak için her yıl kazılar yapılıyor.

Alanın kerpiç saray bölümünde yürütülen kazılarda, 2021'de 5 bin 625 yıllık tapınakta 250 mühür baskısı bulundu.

Sarayın diğer bölümlerinde yapılan kazılarda ise askeri sistemi anlatan 2 mızrak ile 3'ünün kabzası gümüş bezemeli 9 kılıç da silah kullanımının ilk örneklerini göstermesi bakımından devletleşme sisteminin en önemli örneğine ışık tutuyor.

Arslantepe Höyüğü, aslan heykelleri, devrilmiş bir kral heykeli, yağmur drenaj hattı gibi altyapısı bulunan kerpiçten sarayı ve 3 bini aşkın mühürüyle "ilk şehir devleti"nin yapılarını da ortaya koyuyor.

"Her yıl çok önemli şeyler çıkıyor"

Arslantepe Höyüğü Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Francesca Balossi Restelli, öğrenciyken başladığı kazı çalışmalarına yaklaşık 30 yıldır devam ettiğini söyledi.

Kazı çalışmalarına başladığı ilk gün kral mezarı bulduklarını dile getiren Restelli, "Her yıl küçük buluntular bize eski hayatı anlatıyor. Biz her şeyi kat kat yan yana koyuyoruz ve tarihi anlıyoruz. Her yıl Arslantepe Höyüğü'nde çok önemli şeyler çıkıyor. Buluntular bize Anadolu'nun tarih öncesi dönemini anlatıyor." dedi.

"Burada dünyanın en eski sarayını görebilirsiniz"

Restelli, Arslantepe Höyüğü'nde bugüne kadar birçok eserin bulunduğunu belirtti.

Eserlerin birçoğunun müzelerde sergilendiğini aktaran Restelli, şöyle devam etti:

"Arslantepe Höyüğü bize ilk devlet sistemi nasıl doğdu anlatıyor. Burada kazarken devletin daha önceki tabakalarına da bakıyoruz. Burada hiyerarşi nasıl doğdu, sosyal sistemleri nasıl değişti, Neolitik dönemden Kalkolitik döneme hiyerarşi nasıl başladı bunlara bakıyoruz. Şu ana kadar en önemli şey devlet sistemi. Arslantepe Höyüğü'nde dünyanın en eski sarayını görebilirsiniz. Bu saray içerisinde bütün buluntular devlet sistemi, bürokrasi, krallık ve gücü anlatıyor."

"Her odada ne yapıldı, ne kullanıldı hepsini biliyoruz"

Kerpiç sarayın 400 metrekare bir alandan oluştuğunu dile getiren Restelli, alanda yeni buluntular için çalıştıklarını ifade etti.

Restelli, şunları kaydetti:

"Saray duvarları 10 metre ama şu an 2,5 metre kalmış durumda. Saray içerisinde binlerce buluntu var ve sergileniyor. Arkeologlar için çok önemli bir yer. Her odada ne yapıldı, ne kullanıldı hepsini biliyoruz. Sarayda makbuz kullanılmış. Memur ve işçilere vazolarla yemekler verilmiş, bunlar bir çamur ile kapatılmış ve her işçi için bir mühür basılmış. Tam bir makbuz haline gelmiş. Bu makbuzları sayıp hesaplama yapmışlar. Yıl bitince hesaplayıp ve işçiye kaç defa yemek verilmiş hepsini biliyorlar. Bu makbuzları bir arşiv içerisinde bulduk ve 3 binden fazla var. Bunlara bakınca da 250 farklı mühür bulduk. Anlaşılan sarayda 250'den fazla memur ve işçi var."

ABD Başkanı Trump, Washington'ın daha güvenli hale getirildiğini göstermek amacıyla akşam saatlerinde bir restorana yemek yemeye gitti.

Başkan Yardımcısı JD Vance ve bazı kabine üyelerinin de yer aldığı yemek için gittikleri restorana girişinde Trump, savaş karşıtı kadınların kurduğu "CodePink" adlı sivil toplum örgütü üyelerinin protestosuyla karşılaştı.

CodePink üyesi kadınlar, Trump'a "Filistin'e özgürlük, Washington'a özgürlük" diye seslenirken, Gazze'de insanların açlıktan öldüğünü belirten sloganlar attı.

"Trump, bugünün Hitleri" şeklinde de slogan atılan kadınları kısa bir süre izleyen Trump, daha sonra eliyle göstericilerin dışarı çıkarılması talimatı verdi.

Protestoyu gerçekleştiren göstericiler restorandan çıkarılırken Filistin ve Gazze lehine sloganlar atmaya devam etti.