Jeopolitik gelişmelerin dış talep üzerindeki riskleri canlı tutmakla birlikte küresel büyümenin savaşın ilk dönemindeki beklentilere göre daha dirençli seyrettiğini ifade eden Karahan, bu çerçevede dış talep varsayımlarını her iki yıl için de koruduklarını söyledi.

Karahan, Hürmüz Boğazı üzerinden enerji sevkiyatının normalleşmesine ilişkin beklentilerin zayıflaması ve bölgedeki gerilimlerin artmasının petrol fiyatlarını yukarı yönlü etkilediğine dikkati çekti.

Bu gelişmeleri dikkate alarak petrol fiyatı varsayımlarını 2026 ve 2027 yılları için yukarı yönlü güncellediklerini bildiren Karahan, 'Doğal gaz fiyatlarındaki yükseliş, petrol fiyatlarına göre daha belirgin oldu. Enerji arzındaki aksaklıklar, rafineri marjlarındaki artış ve yükselen taşımacılık maliyetleri de ithalat fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor. Bu çerçevede ithalat fiyatları varsayımlarımızı da her iki yıl için yukarı yönlü güncelledik.' ifadelerini kullandı.

Karahan, bunlara ek olarak, gıda fiyatları varsayımlarını artan enerji ile taşımacılık maliyetleri ve tarımsal emtia fiyatlarındaki görünüm kaynaklı olarak yükselttiklerini dile getirdi.

TCMB Başkanı Karahan, tahminleri oluştururken para politikasında sıkı duruşun korunduğu görünümü esas aldıklarını, ayrıca ekonomi politikalarındaki eş güdümün de devam edeceği varsayımını yansıttıklarını söyledi.

Karahan, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Önceki Enflasyon Raporu döneminde ara hedeflerimizi korumuş, 2027 yılı ve sonrası için ara hedeflerin değerlendirilmesinde savaşın kalıcılığına ilişkin belirsizliklerin ve OVP (2027-2029) çerçevesinin netleşmesinin belirleyici olacağını ifade etmiştik. Geldiğimiz noktada, para politikasının kontrol ufkunu ve güncellenen makroekonomik görünümü dikkate alarak 2027 ve sonrası döneme ilişkin ara hedeflerimizi yukarı çektik. Tahminlerimize geçecek olursak, 2026 yıl sonu enflasyon tahminimizi yüzde 29,5 olarak yukarı yönlü güncelledik. Enflasyonun 2027 yıl sonunda ara hedeflerimiz olan yüzde 21'e, 2028 yıl sonunda yüzde 13,5'e, 2029 yıl sonunda yüzde 9'a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz. Tahminlerdeki güncellemede savaş kaynaklı gelişmeler belirleyici oldu. Savaşın seyrine ilişkin belirsizliklerin sürmesi ve enerji fiyatlarının, bir önceki rapor dönemine kıyasla daha uzun süre yüksek kalacağı beklentisi, enflasyon tahminlerini yukarı yönlü etkiledi.'

Gıda enflasyonu varsayımındaki güncellemenin tahmin patikasındaki yükselişe katkıda bulunduğunu, OVP makroekonomik çerçevesi ve ortaya konulan yönetilen/yönlendirilen fiyatlara ilişkin düzenlemelerin tahminlere yansıtıldığını belirten Karahan, bunlara ilaveten, enflasyon tahmin patikasının yukarı yönlü güncellenmesinde öne çıkan bir diğer unsurun da savaşın etkilerinin beklenenden kalıcı hale gelmesi olduğunu vurguladı.

Karahan, bu durumun enflasyon beklentilerinde geçen rapor döneminde öngördükleri iyileşmeyi sınırladığını dile getirdi.

Çıktı açığı patikasının sınırlı bir miktar yukarı yönlü güncellendiğini ancak finansal koşullardaki sıkılığın korunmasıyla, tahmin ufku boyunca dezenflasyonu destekleyici seviyelerde kaldığını ifade eden Karahan, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Jeopolitik gelişmeler ile finansal piyasalar ve emtia fiyatlarında yaşanan oynaklıkların etkisiyle ekonomik görünüme ilişkin belirsizlik yüksek seyrediyor. Enerji tarafında jeopolitik gelişmeler önde gelen risk unsuru olmaya devam ediyor. Ayrıca, doğal gaz tarafındaki arz yönlü kısıtlar da enerji fiyatları üzerindeki baskıyı canlı tutuyor. Gıda fiyatları tarafında da savaşın ve olumsuz hava koşullarının uluslararası tarımsal emtia ve tarımsal girdi fiyatları üzerindeki etkisi önemini koruyor. Ayrıca, yönetilen/yönlendirilen kategorisindeki ürünlerde gerçekleşebilecek fiyat ayarlamaları da bu yöndeki riskleri artırabilir.

Diğer taraftan, yurt içi arz koşullarındaki gelişmeler, özellikle işlenmemiş gıda grubunda her iki yönde de oynaklık yaratabilecek bir faktör olarak karşımızda duruyor. Ek olarak, arz şoklarının enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışı açısından riskler barındırdığını vurgulamak isterim. Enerji ve diğer emtia fiyatlarındaki artışların uzun süre devam etmesi ve maliyet şoklarının sıklaşması, dezenflasyon sürecini yavaşlatma riski taşıyor.'

Karahan, bu şokların enflasyon beklentileri ve firmaların fiyatlama davranışları üzerindeki ikincil etkilerini takip ettiklerini söyledi.

Karahan, para politikasının gecikmeli etkileri ve finansal koşulların daha fazla sıkılaşması gibi unsurlarla yurt içi talep koşullarının baz senaryoda öngördüklerinden daha zayıf seyredebileceğine dikkati çekerek, bu durumun enflasyon tahminleri üzerinde aşağı yönlü risk oluşturduğunu belirtti.

Para politikası duruşunu oluştururken risklerin yönünü ve enflasyon beklentileri üzerindeki olası etkilerini bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmeye devam edeceklerini vurgulayan Karahan, şunları kaydetti:

'Dezenflasyon süreci, ivme kaybetmekle birlikte devam ediyor. Talep koşullarının dezenflasyon sürecine katkısı bu dönemde belirginleşti. Para politikasının daha yoğun etkilediği kalemlerde enflasyondaki yavaşlamayı net bir şekilde görüyoruz. Nitekim, enflasyonun ana eğilimindeki iyileşme sürüyor ancak jeopolitik gelişmeler kaynaklı arz yönlü şoklar nedeniyle bu iyileşmenin manşet enflasyona yansımaları henüz sınırlı kalıyor. Bu görünüm, ihtiyatlı duruşun sürdürülmesini gerektiriyor. Her fırsatta vurguladığım gibi fiyat istikrarı, sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için bir ön koşul. 

Bu nedenle, ara hedeflerle uyumlu bir seyir içinde fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşumuzu kararlılıkla sürdüreceğimizi yeniden belirtmek isterim.'

Son dönemdeki verilerin, enflasyonun ana eğilimindeki iyileşmenin belirginleştiğine işaret ettiğini belirten Karahan, özellikle hizmet enflasyonunda, geçmişte yüksek atalet sergileyen kalemlerdeki yavaşlamayı önemli bulduklarını söyledi.

Karahan, temel mal enflasyonunun da maliyet baskılarına rağmen düşük seyrettiğini ifade ederek, bu gelişmede sıkı para politikasının talep koşulları üzerindeki etkisinin önemli rol oynadığına dikkati çekti.

Bununla birlikte jeopolitik gelişmelerin yol açtığı arz yönlü şokların manşet enflasyondaki düşüşü sınırladığını dile getiren Karahan, 'Bu durumun devam etmesi, enflasyon görünümüne ilişkin yukarı yönlü riskleri canlı tutuyor ve ihtiyatlı bir duruş gerektiriyor. Dezenflasyonun devamını ve enflasyonun ara hedeflerimizle uyumlu şekilde gerilemesini sağlayacak sıkı para politikası duruşumuzu sürdüreceğiz.' diye konuştu.

Eylül ve ekim aylarında ham petrol ve doğal gaz fiyatlarında belirgin yükseliş yaşandığını aktaran Karahan, şu değerlendirmeleri yaptı:

'ABD seçimleri sonrası çatışmaların tekrar şiddetleneceği yönündeki beklentiler zayıflarken düşen risk primi de fiyatlara yansıdı. Bu düşüşe rağmen enerji fiyatları hem önceki Rapor döneminin hem de savaş öncesi seviyenin üzerinde kalmaya devam etti. Fiyatlardaki oynaklık sürerken her iki yönde de risklerin olduğunu değerlendiriyoruz. Küresel tedarik zincirlerindeki aksamalar sürüyor. Eylül ayındaki gelişmeler sonrasında Hürmüz Boğazı'na alternatif ticaret yollarındaki riskler arttı. Ticaret rotalarının uzaması ve sigorta maliyetlerindeki artışlar navlun maliyetlerini önemli ölçüde yukarı çekti. Kasım ayındaki gelişmeler ise sınırlı bir düşüş sağladı. Gelinen noktada alternatif güzergahların kapasite sınırları, bölgesel saldırı riskleri, yüksek lojistik maliyetleri ve azalan stoklar enerji fiyatlarını olumsuz etkilemeye devam ediyor. Bütün bu gelişmelere bağlı olarak ithalat fiyatlarında enerji kaynaklı yüksek seyir sürüyor.'

Karahan, savaşın küresel büyüme görünümü üzerindeki etkisinin savaş bölgesi dışında görece sınırlı olduğunu bildirdi.

Yapay zeka yatırımlarındaki artışın, savaşın neden olduğu negatif arz şokunu dengeleyen bir unsur olduğunu vurgulayan Karahan, ülkelerin büyüme görünümlerinin jeopolitik gelişmelerden ve teknoloji yatırımlarından etkilenme düzeylerine göre farklılık gösterdiğine değindi.

TCMB Başkanı Karahan, Türkiye'nin dış talep görünümünün ise bölgeyle güçlü ticaret bağları nedeniyle olumsuz etkilendiğini, diğer bazı önemli ticaret ortaklarında görece iyileşen büyüme görünümünden olumlu etkilendiğini ifade ederek, 'Bu çerçevede dış talebin 2026 yılı için zayıf olacağı, 2027 yılında ise bir miktar toparlanacağı doğrultusundaki öngörümüzü koruyoruz. Yüksek seyreden enerji fiyatları, küresel enflasyon ve enflasyon beklentileri üzerinde etkili olmayı sürdürüyor.' dedi.

Ülkeler arası farklılaşmalar olmakla birlikte manşet enflasyonun bu rapor döneminde de artmaya devam ettiğini kaydeden Karahan, kısa dönem enflasyon beklentileri artış eğilimini korurken çekirdek enflasyonun görece yatay seyrettiğini söyledi.

Karahan, bununla birlikte olası ikincil etkiler nedeniyle küresel enflasyon görünümünün daha da bozulma riski bulunduğuna işaret ederek, şunları söyledi:

'Birçok merkez bankası, enflasyon görünümü ve beklentilerindeki bozulmayı kontrol altında tutmak için savaş öncesine göre daha sıkı bir parasal duruş tercih ediyor. Nitekim ABD ve Avrupa Merkez Bankaları eylül ayında politika faizlerini artırdılar. Söz konusu bankaların beklenen faiz patikalarının da önceki Rapor dönemine göre yukarı kaydığını görüyoruz. Gelişmiş ülkelerin uzun vadeli tahvil faizleri dalgalı ve yüksek düzeyini koruyor. Kamu borç stoklarındaki artış, küresel ekonomi politikalarının ve jeopolitik gelişmelerin artan belirsizliği ve enflasyon beklentilerindeki bozulma bunun temel sebeplerinden. Bu durum küresel finansal piyasalar açısından da risk oluşturuyor. Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra gelişmiş ülke merkez bankalarının sıkılaşma adımları ve uzun vadeli tahvil faizlerindeki artışlara bağlı olarak gelişmekte olan ülkelerden portföy çıkışları eylül ayı itibarıyla tekrar hızlandı. Savaş dönemi genelinde giriş gözlenen tahvil piyasalarında eylül ayında girişler dururken ekim ayında bir miktar çıkış oldu.'

TCMB Başkanı Karahan, küresel görünümün ardından yurt içi makroekonomik gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Yılın ikinci çeyreğinde büyümenin yıllık yüzde 2,3 oranında gerçekleşerek yavaşladığını belirten Karahan, diğer taraftan sıkı para politikasının hedeflenen bir sonucu olarak talep kompozisyonunun dengeli bir görünüm sunduğunun altını çizdi.

Karahan, nihai yurt içi talebin belirgin şekilde ivme kaybettiğini​​​​​​​ net ihracatın yıllık büyümeye pozitif katkı verdiğini aktararak, ikinci çeyrekte kuvvetli artış gösteren sanayi üretiminin üçüncü çeyrekte azaldığını, oynaklığı yüksek sektörler dışlandığında da benzer şekilde gerilediğini kaydetti.

Diğer yandan hizmet üretiminin ağustos ayı itibarıyla üçüncü çeyrekte arttığını bildiren Karahan, 'Kapasite kullanım oranı tarihsel ortalamasının altındaki seyrini sürdürüyor. Bu oran, üçüncü çeyrekte geriledikten sonra ekim ayı itibarıyla dördüncü çeyrekte bir miktar arttı.' ifadesini kullandı.

Karahan, üçüncü çeyrekte manşet işsizlik oranının yataya yakın seyrettiğini belirterek, şunları kaydetti:

'İşsizlik oranı geçmiş dönem ortalamalarının oldukça altında olsa da geniş tanımlı göstergeler daha az sıkı bir iş gücü piyasasına işaret ediyor. Nitekim atıl iş gücü oranı ve ilan başına başvuru sayıları yüksek seyrediyor. Altın hariç perakende satışların büyümesindeki yavaşlamanın üçüncü çeyrekte de devam ettiğini görüyoruz. Trendinden arındırıp baktığımızda ise perakende satışlardaki ivme kaybı daha belirgin. Kart harcamalarının birkaç çeyrek boyunca yataya yakın seyretmesi de talepteki yavaşlamayı teyit ediyor. Talep göstergelerine ilişkin veriler bir bütün olarak talep koşullarının dezenflasyonist düzeyde olduğunu gösteriyor. Çıktı açığı göstergelerinin hem büyük çoğunluğu hem de ortalaması, bir süredir olduğu gibi üçüncü çeyrekte de negatif düzeye işaret ediyor.'

Fatih Karahan, önümüzdeki dönemde talep koşullarında dezenflasyonist görünümün korunacağını öngördüklerinin altını çizdi.

Küresel ticaret ve jeopolitik koşullardaki zorluklara rağmen ihracatın ikinci ve üçüncü çeyrekte olumlu bir performans sergilediğine değinen Karahan, üçüncü çeyrekte altın ve enerji dengelerindeki iyileşmenin dış ticarete olumlu katkı verirken iç talepteki zayıf seyrin de etkisiyle ithalatın gerilediğini bildirdi.

Karahan, bu çerçevede üçüncü çeyrekte azalan dış ticaret açığının ekim ayında enerji fiyatlarındaki artış kaynaklı olarak yükseldiğini dile getirerek, gelinen noktada bu açığın arkasındaki ithalat dinamiklerini bileşenlerine ayırarak incelemenin faydalı olacağını bildirdi.

Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle enerji ithalatının yukarı yönlü seyretmeye devam ettiğini aktaran Karahan, 'Azalış eğilimini üçüncü çeyrekte de sürdüren altın ithalatı ekim itibarıyla yatay bir seyir izliyor. Altın ve enerji hariç tutulduğunda ise ithalat yataya yakın seyrediyor.' dedi.

Karahan, mal grupları bazında jeopolitik gelişmelerin enerji dışındaki ham madde fiyatları üzerinde de yukarı yönlü baskı oluşturduğunu ifade etti.

Bu durumun ara malı ithalatını da artıran bir unsur olduğunu kaydeden Karahan, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Öte yandan iç talep koşullarıyla uyumlu olarak tüketim malı ithalatı ekim ayı itibarıyla üçüncü çeyrekteki seviyesinin altında gerçekleşirken yatırım malı ithalatı mevcut seviyesini koruyor. Hizmet gelirlerinin önemli bir bileşeni olan turizmde savaşa rağmen genel görünümün bozulmadığını görüyoruz. Ocak-eylül döneminde ülkemize gelen toplam ziyaretçi sayısı bir önceki yıla göre sınırlı geriledi. Diğer taraftan ortalama turizm harcamalarındaki güçlü seyir toplam ziyaretçi sayısındaki azalışı telafi etti. Böylelikle turizm gelirleri önceki yılın aynı döneminin üzerinde gerçekleşti. Bu çerçevede cari işlemler dengesi gelişmelerine de kısaca değinmek istiyorum. Yılın başından bu yana cari açık milli gelire oran olarak tarihsel ortalamaların altında yatay bir seyir izliyor. Artan enerji fiyatlarının olumsuz etkisine rağmen enerji hariç dış ticaret dengesindeki iyileşme, bu dönemde 12 aylık birikimli cari açığın sınırlı olarak gerilemesinde rol oynuyor.'

Karahan, olumsuz dış koşullara rağmen üçüncü çeyrekte de cari açığın yatay seyrettiğini tahmin ettiklerini bildirdi.

Söz konusu görünümde dış ticaret açığının ılımlı seyri ve turizm gelirlerinin katkısının etkili olduğunu belirten Karahan, enerji fiyatlarının yüksek seyrinin artan enerji ithalatı ve zayıflayan dış talep kanallarıyla dış ticaret açığı üzerinde yukarı yönlü risk taşıdığına dikkati çekti.

Karahan, diğer taraftan iç talepteki yavaşlamanın cari dengeyi desteklediğine değinerek, 'Bu doğrultuda 2026 yılında cari açığın milli gelire oranının uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşeceğini öngörüyoruz. Ekim ayında yıllık tüketici enflasyonu yüzde 29,8 olarak gerçekleşti.' ifadelerini kullandı.

Yılın ilk aylarında yüksek seyreden gıda enflasyonuna ek olarak şubat ayı sonunda başlayan jeopolitik gelişmeler nedeniyle oluşan arz yönlü baskıların dezenflasyon sürecinde ivme kaybına neden olduğunu ifade eden Karahan, uygulanan politikaların da katkısıyla enflasyonun mayıs ayı sonrasında gerilemeye başladığını belirtti.

Ancak bu düşüşün enerji fiyatlarının yeniden yükselmesiyle son dönemde ivme kaybettiğini aktaran Karahan, şunları söyledi:

'Nitekim ekim ayında yıllık tüketici enflasyonu yataya yakın seyrederken B ve C göstergelerinde gerileme devam etti. Bu ayrışma, enerji kaynaklı baskılara karşın diğer kalemlerdeki iyileşmenin sürdüğüne işaret ediyor. Ayrışmayı ana gruplar düzeyinde ele aldığımızda tablo daha da netleşiyor. Ekim ayı itibarıyla enerji grubu dışındaki tüm ana gruplarda yıllık enflasyon geçen yıla kıyasla geriledi. Hizmet enflasyonundaki yavaşlama yıl boyunca devam ederken temel mal enflasyonu düşük seyrini koruyor. Gıda enflasyonu ise oynak bir seyir izliyor. Buna karşılık enerji grubu diğer tüm gruplardan ayrışıyor. Bu grupta yıllık enflasyon her çeyrekte güçlenerek ekim ayında yüzde 51,4'e ulaştı.

Dolayısıyla bu yıl dezenflasyon sürecindeki ivme kaybının esas olarak jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatları üzerindeki etkisinden kaynaklandığını değerlendiriyoruz. Enerji arzına ilişkin riskler savaşın etkisiyle arttı ve yurt içi enerji fiyatları olumsuz etkilendi. Bu dönemde akaryakıt, doğal gaz, tüp gaz ve kömür fiyatlarındaki artışlar öne çıktı. Enerji fiyatlarındaki bu artışların diğer kalemlere ne ölçüde yansıdığını, yani dolaylı etkileri yakından takip ediyoruz. Şubat ayından bu yana enerji fiyatları yüzde 43 artarken ana eğilimdeki artış yüzde 17 ile daha sınırlı oldu.'

Enerjinin doğrudan maliyet unsuru olduğu ulaştırma hizmetlerinde fiyatların yüzde 28 artarak hizmet grubu genelinin üzerinde seyrettiğini, temel mallarda ise artışın yüzde 11 ile sınırlı kaldığını belirten Karahan, 'Bu görünüm, dolaylı etkilerin şimdiye kadar görece kontrol altında kaldığını ima ediyor. Bununla birlikte, enerji fiyatlarındaki artışların kalıcı olması halinde dolaylı etkilerin güçlenebileceği riskini göz ardı etmiyoruz.' diye konuştu.

Karahan, arz yönlü bir diğer unsur olan gıda fiyatlarına değinerek, yılın ilk aylarında yüksek seyreden gıda enflasyonunun dezenflasyon sürecindeki yavaşlamada etkili olduğunu ancak bu yıl daha ılımlı seyreden hava koşulları sayesinde tarımsal üretimin toparlandığını, gıda enflasyonunun da yılın ikinci yarısında gerilediğini söyledi.

Taze meyve ve sebze fiyatlarının gıda enflasyonunda dalgalanmalara neden olduğunu belirten Karahan, 'Bitkisel üretimin olumlu seyrettiği meyvelerde enflasyon ılımlı seyrederken, sebzeler bu görünümden ayrışıyor. Öncü veriler sebze fiyatlarının kasım ayında da yükselişini sürdürdüğüne işaret ediyor.' ifadelerini kullandı.

Karahan, 2025 yılının kasım ve aralık aylarında sebze fiyatlarındaki olumlu seyrin de etkisiyle aylık tüketici enflasyonunun sırasıyla yüzde 0,87 ve yüzde 0,89 ile düşük gerçekleştiğini anımsatarak, şunları söyledi:

'Bu düşük baz nedeniyle kasım ayında yıllık enflasyondaki gerilemenin duraksaması mümkün. Ancak bu durum, enflasyonun ana eğilimindeki iyileşmenin durduğu anlamına gelmeyecek. Daha önce de ifade ettiğim gibi aylık enflasyon verileri dönemsel kaymalar ya da bir kerelik arz şokları gibi geçici unsurlar nedeniyle oynaklık gösterebiliyor. Bu nedenle para politikası kararlarımızı tek bir aylık veriye göre değil, birkaç aylık dönemde ortaya çıkan eğilime ve bunun ima ettiği enflasyon görünümüne bakarak şekillendiriyoruz.'

Karahan, ana eğilimin önemli bir bileşeni olan hizmet enflasyonuna işaret ederek, 'Arz şoklarına rağmen hizmet enflasyonundaki yavaşlama devam ediyor. Talep koşullarındaki zayıflama da bu görünümü destekliyor.' diye konuştu.

Hizmet grubunda yıllık enflasyonun ekim itibarıyla yüzde 36,6'ya gerilediğini aktaran Karahan, son üç aylık yıllıklandırılmış eğilimin eylüldeki yüzde 33 seviyesinden ekimde yüzde 30,9'a inerek yıllık hizmet enflasyonunun yaklaşık 6 puan altında gerçekleştiğini kaydetti.

Karahan, bu görünümün hizmet enflasyonundaki gerilemenin gelecek dönemde de devam edeceğine işaret ettiğini söyledi.

Hizmet grubundaki iyileşmenin hızının alt kalemlere göre değiştiğini belirten Karahan, talep koşullarına duyarlılığın, geçmiş enflasyona endekslemenin ve jeopolitik gelişmelerin bu ayrışmada rol oynadığını ifade etti.

Karahan, eğitim hizmetleri enflasyonunun geçen yıla göre yavaşladığını, eylüldeki artışların etkisiyle öngörülerinin üzerinde gerçekleştiğini bildirdi.

Geçen yıl yüzde 23 olan haberleşme hizmetleri enflasyonunun bu yıl yüzde 43'e yükseldiğini aktaran Karahan, bu kalemde fiyat artışlarının son iki ayda belirgin şekilde yavaşladığını dile getirdi.

Akaryakıt fiyatlarındaki artışın etkisiyle ulaştırma hizmetlerinde yıllık enflasyonun yüzde 42,5 ile geçen yılın bir miktar üzerinde seyrettiğini belirten Karahan, kira ve diğer hizmetlerin yanı sıra talep koşullarına duyarlılığı görece yüksek olan lokanta ve oteller gibi alt kalemlerde dezenflasyonun sürdüğünü söyledi.

Karahan, uzun süredir hizmet enflasyonunun belirgin şekilde üzerinde seyreden aylık kira artışlarının son aylarda kayda değer biçimde yavaşlayarak hizmet grubu genelinin altına indiğini aktardı.

Bu gelişmenin hizmet enflasyonunda kira kaleminden kaynaklanan ataletin zayıfladığını gösterdiğini ifade eden Karahan, 'Sağ panelde yakın dönem kira eğilimini, yıllık tüketici enflasyonu ile birlikte görüyorsunuz. Kirada yıllıklandırılmış yakın dönem eğilim yüzde 30'un altına inerek tüketici enflasyonu seviyesine ulaştı. Bu durum, kira enflasyonundaki gerilemenin önümüzdeki dönemde de süreceğine işaret ediyor.' diye konuştu.

Karahan, temel mal enflasyonuna ilişkin şunları kaydetti:

'Jeopolitik gelişmeler nisan ayı ile birlikte temel mal enflasyonunu geçici olarak yükseltti. Takip eden aylarda ise bu baskının azaldığını gördük. Nitekim, temel mal grubunda yıllıklandırılmış yakın dönem eğilim yüzde 11,5 ile yıllık enflasyonun altına gerilemiş durumda. Talepteki yavaşlama ve Türk lirasındaki ılımlı seyir, arz yönlü baskılara rağmen temel mal enflasyonundaki artışı sınırladı. Bu gelişmeler, sıkı para politikasının arz şoklarının enflasyona yansımalarını sınırlamadaki rolünü ortaya koyuyor.'

Karahan, alt gruplardaki iyileşmenin enflasyon eğilimine ne ölçüde yansıdığını ana eğilim göstergeleri üzerinden değerlendirerek, savaşın etkisiyle mart-haziran döneminde yükselen ana eğilimin temmuzdan itibaren gerilemeye başladığını söyledi.

Aylık ana eğilimin ilk çeyrekte ortalama yüzde 2,1, ikinci çeyrekte yüzde 2,3 olduğunu, üçüncü çeyrekte yüzde 1,8'e gerilediğini ve ekimde bu seviyesini koruduğunu aktaran Karahan 'Yıllıklandırılmış ana eğilim ise savaş döneminde yüzde 30'lar seviyesine çıkmıştı. Ekim ayı itibarıyla yüzde 23,7'ye gerileyerek yıllık enflasyonun yaklaşık 6 puan altına indi. Ana eğilimin yıllık enflasyonun altında seyretmesi arz yönlü baskılar sönümlendikçe yıllık enflasyonun bu seviyelere yakınsayacağına işaret ediyor. Bu gelişmeyi, sıkı para politikası duruşumuzun talep ve fiyatlama davranışları üzerindeki etkilerinin bir yansıması olarak değerlendiriyoruz. Ana eğilimdeki bu iyileşmeyi, çok değişkenli trend enflasyon göstergesi de teyit ediyor.' diye konuştu.

Karahan, yılın başında aylık yüzde 2,2 civarında seyreden göstergenin son aylarda belirgin şekilde gerileyerek ekimde yüzde 1,7'ye indiğini, farklı yöntemlerle hesaplanan göstergelerin aynı yöne işaret etmesinin ana eğilimdeki yavaşlamaya ilişkin değerlendirmelerini güçlendirdiğini ifade etti.

Ana eğilimdeki iyileşmenin kalıcılığını belirleyecek unsurlardan birinin enflasyon beklentileri olduğunu söyleyen Karahan, arz şoklarının ikincil etkileri açısından da beklentileri yakından izlediklerini kaydetti.

Karahan, savaşın ilk dönemlerinde orta vadeli enflasyon görünümünü, beklentilerdeki olası bozulma ve iktisadi faaliyetteki soğuma olmak üzere iki temel kanalın etkileyeceğini belirttiklerini anımsattı.

Bu kanallardan hangisinin baskın çıkacağının ve enflasyon görünümünün ne yöne evrileceğinin para politikası duruşuna bağlı olduğunu ifade ettiklerini aktaran Karahan, şöyle konuştu:

'Geldiğimiz noktada, para politikasındaki sıkı duruşumuzun katkısıyla enflasyon beklentilerindeki bozulmanın sınırlı kaldığını, talepteki zayıflama neticesinde enflasyonun ana eğiliminin gerilediğini görüyoruz. Bununla birlikte enflasyon beklentilerinde sene başında öngördüğümüz düzeyde bir iyileşmenin olmaması dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam ediyor ve ihtiyatlı duruşumuzu sürdürmeyi gerekli kılıyor.'

TCMB Başkanı Karahan, ağustosun son haftasında para politikası çerçevesini normalleştirerek bir hafta vadeli repo ihalelerine yeniden başladıklarını anımsatarak, böylece para piyasalarında gecelik faizlerin yüzde 40 olan üst bant seviyesinden yüzde 37 olan politika faizine gerilediğini söyledi.

Karahan, ekim ayındaki Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36'ya getirdiklerini bildirdi.

Finansal piyasalardaki son gelişmeleri dikkate alarak likidite araçlarını ve makroihtiyati çerçeveyi aktif şekilde kullandıklarını belirten Karahan, öncelikle yatırım fonu piyasasında yaşanan gelişmelerin yayılma riskini sınırlamak için adımlar attıklarını ifade etti.

Karahan, 'Likidite imkanlarını gözden geçirerek bankalara likidite yönetiminde esneklik sağladık. TLREF piyasasındaki oynaklığın azaltılması amacıyla doğrudan alım miktarını artırdık. Özel sektör tahvillerinin itfası için kullandırılan kredileri büyüme sınırından muaf tuttuk.' diye konuştu.

Kredi piyasasındaki ılımlı seyri ve artan aktif kalitesi risklerini göz önünde bulundurarak kredi büyüme sınırlarını bir miktar genişlettiklerini aktaran Karahan, bankaların uzun vadeli finansman imkanlarını desteklemek ve piyasa mekanizmasının işlevselliğini artırmak amacıyla zorunlu karşılık maliyetlerini de azalttıklarını anlattı.

Karahan, ağustosta haftalık repo fonlamasına geçiş ve ekimdeki politika faizi indirimiyle ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin toplam 400 baz puan gerilediğini, bu değişimin mevduat ve kredi faizlerine büyük ölçüde yansıdığını söyledi.

Kredi faizlerine geçişkenliğin bankaların karlılığı ve kredi riski gibi birçok etkene bağlı olduğunu belirten Karahan, konuyu raporda yer alan bir kutuda daha ayrıntılı incelediklerini kaydetti.

Karahan, artan jeopolitik riskler ve altın fiyatlarındaki gelişmeler nedeniyle TL payında dalgalanmalar görülebildiğini ifade ederek, şunları söyledi:

'Sıkı para politikası duruşumuz ve destekleyici makro ihtiyati araç setimiz yurt içi yerleşiklerin TL mevduat tercihinin korunmasında etkili oldu. Fon piyasasındaki gelişmeler sonrasında fonlardan çıkışlar büyük oranda mevduata yöneldi. Mevduata yönelimin para birimi kompozisyonunun mevcut TL payı ile uyumlu olduğunu görüyoruz. Nitekim, TL payı yatırım fonları dahil ve hariç yatay seyrini sürdürüyor.'

Karahan, 2025'in son çeyreğinde bilanço dönemi başta olmak üzere takvim etkileriyle hızlanan kredi büyümesinin, 2026'nın ikinci yarısında belirgin şekilde yavaşladığını bildirdi.

Sıkı para politikasına ek olarak büyüme sınırlarının düşürülmesi ve istisnaların daraltılmasının da bu yavaşlamada etkili olduğunu belirten Karahan, şubat sonunda yüzde 35 olan toplam kredi büyümesinin yüzde 20 civarına gerilediğini söyledi.

Karahan, 'Kredi türleri bazında büyüme oranlarına baktığımızda, TL ticari kredilerin yüzde 34 seviyesinde büyüdüğünü, bireysel kredilerde ise büyümenin belirgin şekilde gerileyerek yüzde 15 seviyelerine düştüğünü görüyoruz. Kur etkisinden arındırılmış yabancı para kredi büyümesi ise yüzde 9 ile ılımlı bir seyir izliyor.' diye konuştu.

Tahsili gecikmiş alacak (TGA) oranlarındaki kademeli yükselişin sürdüğünü belirten Karahan, toplam TGA oranının tarihsel ortalamasına yakın seyrettiğini aktardı.

Karahan, toplam krediler içinde önemli paya sahip ticari kredilerde TGA oranlarının tarihsel ortalamalarının altında kaldığını kaydederek, ihtiyaç kredileri ve bireysel kredi kartlarında bu oranların tarihsel ortalamalarının üzerinde olduğunu ve bireysel kredilerdeki TGA gelişmelerini yakından izlediklerini söyledi.

Önceki rapor döneminden bu yana fonlama maliyetlerindeki düşüşe paralel olarak getiri eğrisinin kısa ucunun gerilediğini aktaran Karahan, uzun vadelerde hafif yükseliş görüldüğünü belirtti.

Karahan, kur oynaklığı düşük seyrini devam ettirirken yurt içi ve yurt dışı finansal piyasalardaki gelişmelerin etkisiyle ülke kredi risk priminde sınırlı bir artış yaşandığını kaydetti.

Rezervlere ilişkin Karahan, şu bilgileri paylaştı:

'27 Şubat'ta 210 milyar dolar olan brüt rezervler 49 milyar dolar azalarak 6 Kasım itibarıyla 161 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Rezervlerdeki bu azalışın 28 milyar dolarlık kısmı altın fiyatlarındaki gerilemeden kaynaklandı. Swap hariç net rezervler aynı dönemde 50,4 milyar dolar azalışla 28 milyar dolar seviyesine geldi.'

Fatih Karahan, yılın dördüncü Enflasyon Raporu'nun tanıtımı amacıyla İstanbul Finans Merkezi'ndeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Yerleşkesi'nde düzenlenen bilgilendirme toplantısında, başkan yardımcıları Hatice Karahan, Fatma Özkul, Gazi İshak Kara ve Yusuf Emre Akgündüz ile soruları yanıtladı.

Fon piyasasındaki gelişmelerin iç talep ve buna bağlı olarak fiyat gelişmeleri üzerindeki etkilerine ilişkin soru üzerine Karahan, geçen hafta TCMB'nin blog sayfası Merkezin Güncesi'nde yer alan 'Fon Tasfiyeleri ve Reel Sektör: Firma Verileri Ne Söylüyor?' başlıklı analizin çok spesifik bir kanala, finansal piyasadaki gelişmelere odaklandığını söyledi.

Gelişmelerin etkisinin temelde iki kanaldan ortaya çıktığını ifade eden Karahan, 'Bunlardan bir tanesi likidite etkisi. Diğeri de servet kanalı olarak değerlendirilebilir. Çalışmamız daha çok likidite etkisi üzerine yoğunlaşmıştı ama diğer kanalların da var olabileceğini söylüyorduk.' diye konuştu.

Karahan, likidite tarafında olumsuzluk yaşanmaması ve bu riskin finansal piyasaların geri kalan kısmına yansımaması için proaktif şekilde adımları attıklarını belirterek likidite kaynaklı ortaya çıkabilecek sorunları sınırladıklarını bildirdi.

Çalışmanın, olağanüstü tasfiyeye konu olan fonlarda yer alan firmaların Türkiye ekonomisindeki payının sınırlı olduğunu ortaya koyduğunu aktaran Karahan, bu firmaların ciro, ihracat, istihdam ve çeşitli göstergelerdeki paylarının sınırlı olduğunu gördüklerini anlattı.

Karahan, söz konusu firmalara yönelik kredi akışını da incelediklerini ifade ederek kredi akışının devam ettiğini tespit ettiklerini ve bulguları geçen hafta Merkezin Güncesi'nde yayımladıklarını anımsattı.

Fatih Karahan, fon piyasalarındaki gelişmelerin etkileyeceği bir diğer kanalın, özel sektör tahvilleri olduğunu belirterek 'Özel sektör tahvillerinde fon piyasasının rolü önemli olduğu için orada itfalarda sorun yaşanma riski ortaya çıkmıştı. Bu nedenle de bu riskin önüne geçmek için özel sektör tahvillerinin itfasında kullandırılan kredileri büyüme sınırlarından istisna tuttuk. Dolayısıyla bu alandaki riskleri de sınırlamış olduk.' dedi.

Servet tarafından ise hisse senetleri kaynaklı bir varlık etkisinin olabileceğini dile getiren Karahan, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Bunun tüketime bir yansıması olabilir. Bunun ne kadar büyük olabileceğini düşündüğümüzde, öncelikle geçmiş çalışmalara baktık, ülkemizde ve diğer ülkelerde borsa kaynaklı servet kaybının tüketime etkisini inceledik. Burada diğer servet kanallarına göre bu geçişkenliğin biraz daha sınırlı olduğunu görüyoruz. Bununla birlikte ülkemizde son yıllarda yaşanan önemli bir değişim var. Bu da borsadaki yatırımcı tabanının genişlemiş olması. Dolayısıyla geçmiş geçişkenliklere göre biraz daha yüksek bir etki görmemiz mümkün. Çünkü toplumun daha geneline yayılan bir servet etkisi söz konusu olabilir. Burada sayı vermekten çekinmemizin temel sebebi, aslında bu düşüşün ne kadar kalıcı olacağını bilmiyor olmamız. Bu noktada temel belirleyici buradaki düşüşün ne kadar kalıcı olacağı, toparlanırsa ne kadar hızlı toparlanacağı. Geçmişte hızlı toparlanmalar gördük. Bu şekilde olursa buradan gelecek talep etkisi daha sınırlı olabilir diye değerlendiriyoruz.'

Karahan, son aylarda tüketici güven endeksinde bir gerileme gördüklerine işaret ederek, 'Bunun da aslında son gelişmelerin bir yansıması olarak değerlendirebiliriz. Bazı öncü verilere baktığımızda talepte bir soğuma görüyoruz. Bütün verilere yayılmış olmasa da bazı verilerde talep üzerinde aşağı yönlü baskıların artabileceğine dair emareler var.' şeklinde konuştu.

Yavaşlamanın kaynağını net biçimde tespit etmenin kolay olmadığını belirten Karahan, bu süreçte para politikasının gecikmeli etkilerinin, altın fiyatlarındaki düşüşün, Orta Doğu'daki savaşın ve fon piyasasındaki gelişmelerin etkili olduğuna işaret etti.

Fatih Karahan, dolarizasyon riskini her zaman yakından takip ettiklerini belirterek, 'Son 3 yılda birçok şoka rağmen Türk lirası tercihinin güçlü seyrettiğini gördük. Bu da Türk lirasına talebin güçlü olduğunu, güvenin arttığını gösteriyor. TL tercihlerinin temel ve tek belirleyicisi faiz veya net getirisi, stopaj değil aslında.' dedi.

TL mevduatın politika faizi ve stopaj oranlarındaki değişime rağmen sistemdeki payının arttığını örneklerle açıklayan Karahan, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Dolayısıyla burada aslında bir taraftan net getiriler hem faizin düşmesiyle hem stopajın artmasıyla azalmış durumda ama bir taraftan da enflasyon ve enflasyon beklentileri azalmış durumda. Aynı zamanda Merkez Bankası'na olan güven de artmış durumda. Bunun neticesinde vatandaşlarımızın TL'ye güveninin sağlıklı bir şekilde devam ettiğini düşünüyoruz. Tabii ki ileride olası bir bozulma olması durumunda her türlü risklere hazırlıklı olmamız gerekiyor. (Bozulma) Olursa başta politika faizi olmak üzere bütün politika araçlarımızı, makro ihtiyati ve likidite araçlarımızı kullanmaktan çekinmeyiz. Bunun ötesinde tabii eş güdüm içerisinde atılabilecek adımlar da var TL'nin cazibesini desteklemek adına. Bu tarz adımlar da atılabilir.'

Karahan, enflasyon tahminlerinin yükseltilmesi ve faiz indirimlerinin ardından para politikasındaki hareket alanının daralıp daralmadığına ilişkin soruyu yanıtlarken bir önceki raporda '2027 sonu tahmin ve ara hedefler için aslında savaşın gidişatına dair belirsizliğin önemli olduğunu ve bu gelişmelerin belirleyici olacağını' söylediklerini anımsattı.

Savaşın ne tarafa evrileceğinin sadece 2026 için değil, 2027 hedefleri için de önemli olduğunu dile getiren Karahan, enerji piyasasının hızlı bir şekilde normalleşebileceğine dair beklentilerin ciddi oranda azaldığını söyledi.

Karahan, 'Dolayısıyla savaşın hem enerji piyasasına hem de onun üzerinden enflasyon dinamiklerine olan etkisinin daha uzun bir süreye yayılabileceğini değerlendirdik ve bu doğrultuda revizyonda bu birinci sebep oldu.' diye konuştu.

İkinci olarak OVP'nin makro çerçevesi ile yönetilen ve yönlendirilen fiyatları görmek istediklerini aktaran Karahan, sözlerine şöyle devam etti:

'Dolayısıyla o dönemki değerlendirmelerimizi OVP süreci sonrasına bırakmış olduk yani bu güncelleme tek bir rapor dönemine ithafen yapılmış büyük bir güncelleme değil. Son dönemdeki gelişmelerini biraz daha geniş çerçevede değerlendiren bir güncelleme olarak değerlendirmek gerekiyor. Bu güncelleme para politikasında bir gevşeme sinyali taşımıyor. Talep koşullarının dezenflasyonu destekleyici seviyelerde kalacağını öngörüyoruz. Bunu çerçeve aldığımız bir tahmin ve hedef revizyonu yapmış olduk.'

Karahan, para politikasının kararlarını her zaman enflasyon görünümü üzerinden aldıklarını, toplantı bazlı ve veri odaklı bir şekilde hareket etmeye gayret ettiklerini belirterek şu ifadeleri kullandı:

'Ana eğilimde gittikçe belirginleşen bir gerileme söz konusu. Ekim ayı verisi de bunu teyit etti, kasım ayına yönelik öncü veriler de böyle. Aydan aya tabii oynaklık olabiliyor. Bunun çok çeşitli sebepleri var ama biraz o oynaklığın dışında bakarak değerlendirmek gerekiyor. Bunu yaptığımızda ana eğilimin iyileşmeye devam ettiğini görüyoruz. Talep koşulları da önümüzdeki dönemde bu iyileşmeyi destekleyecek seviyede olacak. Bir taraftan yukarı yönlü riskler de devam ediyor. Çünkü savaşa yönelik riskler ve son dönemde enerji fiyatları bir miktar gerilemiş olsa da belirsizlik yüksek seviyede. Bunun üzerinden de enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklerin canlılığını koruduğunu ve bunu da dikkate alarak, ihtiyatlı duruşumuzu devam ettirerek hareket edeceğimizi söyleyebilirim.'

Fatih Karahan, orta ve uzun vadeli tahvil faizlerindeki yükselişin nedenleri ile tahvil piyasasının enflasyon beklentilerini ne ölçüde fiyatladığına ilişkin soru üzerine, tahvil piyasasında birden fazla unsurun öne çıktığını söyledi.

Hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde tahvil piyasalarında uzun vadede bir bozulma gördüklerini dile getiren Karahan, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Bunun temel sebebi, enflasyon beklentilerindeki bozulma değil, onlardan bir tanesi bazı ülkelerde ama daha çok mali disiplin, borçluluk oranları, onun sürdürülebilirliği, bir taraftan yapay zeka yatırımlarının tahvil piyasalarıyla rekabet eder hale gelmesi gibi çok çeşitli unsurlar ortaya çıkıyor. Küresel tahvil piyasalarındaki yükseliş risk primi üzerinden ülkemize de yansıyor. Dolayısıyla buradaki bozulmanın bir kısmını küresel gelişmelere atfediyoruz. Bir kısmı da tabii ki enflasyon beklentileriyle ilgili. Enflasyon beklentilerine ilişkin 'savaşa rağmen olumlu seyrediyor' da diyebilir ve olumlu taraftan da bakabiliriz ama 'öngördüğümüz, istediğimiz, arzuladığımız iyileşmeyi göstermedi' de diyebiliriz. İkisi de doğru ama bunun neticesinde tabii enflasyon beklentilerindeki sınırlı da olsa bozulma üzerinden bir etkisi olduğunu değerlendiriyoruz.'

Karahan, Türkiye'de uzun vadeli tahvil faizlerini yorumlamanın güç olduğunu belirterek, tahvil fiyatlarının her zaman makroekonomik görünümü yansıtmadığını ve beklentileri okumak için tek başına yeterli olmadığını ifade etti. Karahan, uzun vadeli faizlerdeki yükselişte likidite ve vade primi gibi unsurların yanı sıra küresel görünümün ve enflasyonda bu yıl arzulanan iyileşmenin sağlanamamasının etkili olduğunu kaydetti.

TCMB'nin tahvil alım programlarına ilişkin detaylar paylaşan Karahan, şu ifadeleri kullandı:

'Son dönemde aslında TLREF alımları çok yapmıyorduk. Biraz daha sabit faizli kağıtlarda alım yapıyorduk ama fon piyasası gelişmeleri sonrasında buradaki sağlıksız yani tasfiyeye konu olan fonlardaki bozulmanın sağlıklı fonlara yayılma riski ihtimali ortaya çıktı. Diğer fonlarda bildiğiniz gibi bir miktar TLREF'e ilintili kağıtlar tutuyorlar. O bozulmanın önüne geçebilmek, oradaki yayılma riskini finansal risk açısından azaltabilmek için TLREF alımlarını bir miktar artırdık ve hızlandırdık. Mevcut durumda APİ (Açık Piyasa İşlemleri) portföyümüz 568 milyar liraya ulaşmış durumda. Burada önümüzdeki dönemde bilanço gelişmelerine bağlı olarak hareket edebiliriz.'

Karahan, 2027 enflasyon tahminleri belirlenirken ücretler tarafından gelebilecek bir baskının dikkate alınıp alınmadığına ilişkin, asgari ücretin belirlenmesinde karar verici merci ve istişarenin bir parçası olmadıklarını dile getirdi.

Kısa vadeli tahminlerde sadece ücretlere dair bir yer olduğuna değinen Karahan, şunları kaydetti:

'Orta vadeli tahminlerimizde asgari ücrete yönelik bir varsayım bulunmuyor. Ücretler içsel bir şekilde belirleniyor. Onun dışında genel olarak eş güdüm tarafına bakacak olursak aslında burada bütçe açığı üzerinden değerlendirmek ya da OVP çerçevesindeki maliye politikaları üzerinden değerlendirmekte fayda var. Çünkü bu maliye politikası her zaman uyguladığımız gibi dezenflasyon sürecinin önemli bir bileşeni. Sağlıklı yürümesi için maliye politikalarının destekleyici olması, olmaya devam etmesi oldukça önemli.'

Karahan, 2027'de yüzde 3,5'lik bütçe açığı öngörüldüğüne işaret ederek, bunun 2026 için öngörülen yüzde 3,1'lik açıktan bir miktar daha yüksek olduğunu söyledi.

Burada iki sebebe dikkati çeken Karahan, şu ifadeleri kullandı:

'Birincisi, buradaki genişlemenin, buradaki artışın hangi kalemden geldiği önemli. Enflasyonist olmayan politikalardan geliyorsa bunu genişleyici olarak değerlendirmek çok sağlıklı değil. Burada önemli belirleyicilerden bir tanesi, yönetilen yönlendirilen fiyatların enflasyon patikasıyla uyumlu olarak belirleyici olması. Bu kaynakla bütçe açığında bir artış olacak olursa, bu genişleyici politikadan ziyade tam tersi dezenflasyonu destekleyici boyutta olacaktır. İkinci sebep de aslında bütçenin geçmişteki tahmin ve gerçekleşme performanslarına baktığımızda ortaya çıkıyor. Geçmişe baktığınızda verilen tahminlerin çoğu zaman hatırı sayılır bir miktarda altında bir açıkla seneyi kapattığımızı görüyoruz. Önümüzdeki sene de böyle bir görünüm olacağını biz değerlendiriyoruz. Dolayısıyla gerçekleşmenin bizim varsayımlarımız altında yüzde 3,5 değil de bir miktar bundan daha sınırlı olacağını bekliyoruz.'

Karahan, bütçede faiz dışı görünümün önemine değinerek, 'Burada da yine sınırlı da olsa bir faiz dışı fazlanın korunduğunu görüyoruz yüzde 0,1'lik de olsa. 2027 faiz dışı bütçenin fazla vermesi gerekiyor, milli gelirin yüzde 0,1'i olarak. Dolayısıyla bu çerçeve altında dezenflasyon politikasına desteğin devam edeceği bir görünüm altında tahminlerimizi ve hedeflerimizi oluşturduk.' değerlendirmesinde bulundu.

Karahan, risk unsurlarından dolayı faiz indirimine gidilip gidilmeyeceğine ilişkin soru üzerine, Para Politikası Kurulu (PPK) kararlarını enflasyon görünümüne odaklı aldıklarını belirtti.

Karahan, bunu oluştururken hem son dönem fiyat verilerinin önümüzdeki dönem için ne ima ettiğini, bunun üzerindeki iki yönlü riskleri değerlendirdiklerini kaydederek, 'Önümüzdeki dönemde etkili olabilecek talep koşulları, beklentiler ve dış koşullar gibi çeşitli unsurları göz önünde bulunduruyoruz.' diye konuştu.

Ana eğilimde son dönemde iyice belirginleşen bir iyileşmeye dikkati çeken Karahan, 'Bunu bütün ana eğilim göstergelerinde görüyor olmamız, onun dışında daha uzun vadeli enflasyon göstergelerinde görüyor olmamız oldukça önemli.' dedi.

Karahan, hazirandan bu yana aylık bazda mevsimsellikten arındırılmış temel mal enflasyonunun yüzde 1'in altına indiğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

'Bu bütün arz yönlü şoklara rağmen oldukça önemli bir gelişme. Öte yandan hizmet enflasyonu çok daha sağlıklı bir dezenflasyon süreci izledi. Aylık bazda baktığımızda yüzde 2,3'e gelmiş durumda. Geçen sene bu zamanlar yüzde 2,8 civarındaydı. Genel olarak burada riskleri de değerlendirdiğimizde geçmişe göre daha dengeli bir risk görünümü görüyoruz. Neden? Çünkü geçmişte savaş kaynaklı yukarı yolda riskler ön plana çıkıyordu. Bunlar korunuyor. Çok azaldığını söylemek belki mümkün değil. Ama onun karşı riski olarak da aktivitede ve talep koşullarında bir miktar daha fazla yavaşlama ihtimali söz konusu. Dolayısıyla bir önceki toplantı dönemine göre riskleri daha dengeli gördüğümü vurgulamak isterim.'

- 'Enflasyonu ara hedeflerimize uyumlu düşürecek para politikasını oluşturacağız'

Karahan, manşet enflasyonun üzerindeki yukarı yönlü baskıların temel çekinceleri olduğunu vurgulayarak, 'Bunlar uzun süre devam edecek olursa enflasyon üzerinde tekrar yukarı yönlü baskı olma ihtimali var. Bunu göz önünde bulundurarak ve ikincil etkileri de göz önünde bulundurarak enflasyonu ara hedeflerimize uyumlu bir şekilde düşürecek para politikasını oluşturacağız.' diye konuştu.

Para politikası faizinin her zaman temel araçları olduğunu söyleyen Karahan, 'Ama makro ihtiyati araçları da bunun yerine ikame olarak değil de daha çok aktarımı desteklemek adına ya da ortaya çıkacak olursa finansal istikrarı destekleme adına kullanıyoruz. Önümüzdeki dönemde de bu şekilde devam edeceğiz.' ifadelerini kullandı.

TCMB Başkanı Karahan, kamu maliyesindeki görünüme ilişkin soruya karşılık, destekleyici duruşun devam etmesini öngördüklerini belirtti.

Bu noktada desteğin iki kanaldan geldiğini söyleyen Karahan, 'Bir tanesi bütçe dengesi ki burada sınırlı da olsa bir faiz dışı fazla korunuyor. Bunu önemli buluyoruz. İkincisi yönetilen, yönlendirilen fiyatlardaki eş güdümün bu sene daha güçlü olacak olması.' açıklamasını yaptı.

Karahan, şu anda enflasyonun son 3 aylık ana eğilimine bakıldığında yıllıklandırılmışının yüzde 23-24 civarında olduğunu kaydederek, şu ifadeleri kullandı:

'Başka hiçbir iyileşme görülmese de yani ana eğilim şu anki seviyesinde 1,8 civarında kalsa dahi arz yönlü şokların kalkmasıyla zaten bir süre sonra manşet enflasyonun buraya yakınsamasını bekleriz. Enflasyon dinamiklerinde başka hiçbir ilave ilerleme olmasa dahi savaşın bittiği, enerji piyasasının biraz daha normalleştiği ama eski seviyesine de dönmediği bir görünüm altında zaten kendiliğinden yüzde 23-24'lü seviyelere geliyoruz. Sıkı para politikası da devam edecek, maliye politikasında da sıkı görünüm devam ediyor. Ayrıca eş güdümden gelecek bir katkı var. Bütün bunları bir araya koyduğumuzda yüzde 21'in çok da uçuk olmadığını değerlendiriyorum. Dolayısıyla makul bir tahmin gibi geliyor.'

Karahan, ekim ayında gerçekleştirdiği bir yurt dışı programında kur politikasına ilişkin verdiği bir demecin hatırlatılması üzerine, kurdaki adım büyüklüğünün o dönem çok konuşulduğunu ve dezenflasyonun ikinci plana atıldığı şeklinde yorumlar yapıldığını anımsattı.

Burada temel önceliklerinin her zaman söyledikleri gibi fiyat istikrarı olduğunu ve dezenflasyonu sürdüreceklerine işaret eden Karahan, önceki döneme bakıldığında da kurdaki değişimin sürekli aynı hızda gitmediğinin görüleceğini kaydetti.

Karahan, piyasa koşullarına ve enflasyon dinamiklerine göre bunun değişmesinin zaten normal bir gelişme olduğunu vurgulayarak, söz konusu sorunun kendisine o dönem yurt dışında bulunduğu için orada yöneltildiğini ve değerlendirmeyi orada yaptığını belirtti.

Buradaki açıklamalarının yalnızca bir kısmının basına yansıdığı için farklı yorumlara neden olduğunu dile getiren Karahan, şu ifadeleri kullandı:

'Bir açıklık getirmekte fayda var. Kurun artış hızına yüzde olarak bakacak olursak aslında iki görevi ifa ettiğini görebiliriz. Bunlardan bir tanesi dezenflasyonu desteklemek. Şu anda manşet enflasyona aylık olarak baktığımızda yüzde 2 civarında. Dolayısıyla bir yandan mevcut kur politikası dezenflasyonu desteklemeye devam ediyor. Öte yandan, TL tercihleri de önemli, özellikle yurt içi yerleşiklerin. Bunun güçlü seyretmesini önemli buluyoruz. Mevcut kur politikası bunu da destekleyecek seviyede, zaten veriler de bunun böyle olduğunu söylüyor. Son iki ayda, bütün bu olanlara ve konuşulanlara rağmen TL iştahında bir bozulma görmedik. Onun dışında, temel olarak söylediğim, gerek yurt dışı programlarına gittiğimizde gerek burada Enflasyon Raporu'nda, bankalarla görüştüğümüzde her zaman aynı şeyi söylüyoruz: Kur politikamızda bir değişiklik öngörmüyoruz. Dolayısıyla farklı bir iletişim yapmadım. Ancak olası kur etkileri sorulduğu zaman bunun enflasyona geçişiyle ilgili değerlendirmede de bulunmam gerekiyor. Burada da aslında zayıflayan talep koşullarının kurdaki geçişkenliği sınırladığını söyledim. Bu da yeni bir iletişim değil. Geçmişte 2023'ün haziran döneminde çok yüksek bir geçişkenlik gördük. Daha sonra 2024'te bunun azaldığını, 2025'te de azaldığını gördük. Şu anda ise sıkılaşmanın derinleşmesiyle birlikte kur geçişkenliğinin daha da az olduğunu söyleyebilirim.'

Fatih Karahan, bir uzmanın 2027 enflasyon tahminini yüzde 15'ten yüzde 21'e çekmesinin sebebine ilişkin soruya yanıt olarak, birkaç ay önce 7 puan gibi bir etki hesapladıklarını ve bunun yılın geri kalanı üzerinde belli varsayımlara dayandığını söyledi.

Karahan, bunun savaşın biraz daha sönümleneceği ve enerji fiyatlarının şu anda daha düşük olacağı yönündeki beklentilere dayanan bir hesaplama olduğuna dikkati çekerek, savaşın etkisinin biraz daha yüksek olmasından dolayı şu anda beklentilerinin gerçekleşmediğini ve bunun muhasebesini sene tamamlandığında yapacaklarını bildirdi.

Buradaki revizyonu sadece 7 puanlık etki üzerinden değerlendirmemek gerektiğini söyleyen Karahan, şöyle devam etti:

'Gittikçe şunu fark ediyoruz ki bunda da sadece TCMB olarak değil, dünyadaki diğer meslektaşlarımızla yaptığımız birçok görüşmede onların da böyle bir değerlendirmesi olduğunu fark ediyoruz. Küresel koşulların merkez bankaları açısından daha zorlayıcı olduğu, arz şoklarının daha sık, daha büyük ve daha belirleyici olduğu bir ortamda olduğumuzu gittikçe fark etmemiz ve buna göre hareket etmemiz gerekiyor. Aslında 2020'den, belki Kovid-19'la başlayan bir süreç, savaşlar, ticaret savaşları, iklim değişikliği kaynaklı etkiler, yani arz yönlü şokların daha büyük olduğu bir ortamdayız. Bu nedenle de 2000'lerin başındaki dezenflasyon süreciyle karşılaştırmamak gerekiyor. Çünkü orada çok farklı bir küresel ortam söz konusuydu. Burada onun tam tersi var. Bütün bunları gerçekçi bir çerçevede ortaya koyduğumuzda böyle bir revizyon ihtiyacı ortaya çıktı.'

Karahan, önemli olan kısmın fiyat istikrarı doğrultusunda kendilerinin nerede durduğu olduğunu belirterek, her zaman fiyat istikrarı doğrultusunda hareket etmeye devam edeceklerini bildirdi.

Finansal piyasaların sağlıklı çalışabilmesi ve olağan akışında ilerleyebilmesi için merkez bankalarının fiyat istikrarına odaklanabilmelerinin ve bunu temel öncelik yapabilmelerinin önemli bir ön koşul olduğunu vurgulayan Karahan, 'Bu nedenle de fiyat istikrarından taviz vermeden, mümkün oldukça burada bir sorun ortaya çıkacak olursa elbette ki finansal istikrara dair riskleri de değerlendiriyoruz. Bunları daha seçici şekilde yönetmeye çalışıyoruz. Attığımız adımlara baktığımızda bugüne kadar her birinin çok spesifik bir alana uygun olduğunu görüyorsunuz. ÖST'ler için yaptığımız kredi sınırlarından istisna tutma olsun, TLREF piyasasına müdahale olsun, onun dışında bankalara likidite planlarını esnetme olsun, hep fiyat istikrarı hedefinden saptırmayacak ama finansal istikrar risklerinin sistemin geneline yayılmasını engelleyecek bir çerçevede hareket etmeye gayret ediyoruz. Bundan sonra da böyle devam edeceğiz.' değerlendirmesinde bulundu.

Karahan, bir uzmanın dün gece TCMB'nin makro ihtiyati tedbirler kapsamında aldığı karar ve büyümeye ilişkin sorusu üzerine, temel amaçlarının hala fiyat istikrarını sağlamak olduğunu belirtti.

Enflasyonun yüksek seviyelerde olduğunu dile getiren Karahan, 'Önümüzdeki sene ara hedefle uyumlu bir şekilde gitmek istiyoruz ve ondan sonraki süreçte de gereken sıkılığı sağlamaya devam edeceğiz. Dün atılan adımın amacı büyümeden ziyade aslında hem bir normalleşme hem de para politikası aktarımını destekleme. Bizim faiz kararlarımızdan piyasa faizlerine aktarımın bankacılığın bilançosuna, oradaki karlılık durumuna ve çeşitli unsurlara bağlı olduğunu ortaya koyuyor. O doğrultuda aktarım mekanizmasını destekleme ihtiyacı ortaya çıkmıştı. Dünkü adımı biraz bu şekilde okuyabiliriz.' diye konuştu.

Karahan, bir uzmanın Borsa İstanbul'da yaşanan düşüşlere ilişkin TCMB olarak teşvik edici adımlarda bulunup bulunmayacağına dair soru üzerine, yaşanan gelişmelerin hem yatırımcılar hem de piyasalar üzerindeki etkisini ciddiyetle değerlendirdiklerini bildirdi.

Kendilerinin fonların ya da borsanın düzenleyicisi veya denetçisi olmadıklarını belirten Karahan, 'Orada bir değerlendirme yapmam çok doğru olmaz. Biz finansal istikrar açısından bakıyoruz ve kanunun bize verdiği görev ve yetki çerçevesinde hareket ederek finansal piyasaların sağlıklı işlemesi konusunda gerekli adımları ivedi bir şekilde atmaya çalışıyoruz. Finansal piyasalar sağlıklı işlediği sürece merkez bankaları esas görevleri olan fiyat istikrarına daha rahat odaklanabilirler diye düşünüyoruz.' dedi.

Karahan, bir uzmanın rezervleri etkileyen unsurlar ve yurt dışında bir programda kur politikasına ilişkin demeç vermesine ilişkin sorusu üzerine, yurt dışında kur politikasına ilişkin söylediklerinin daha önce dile getirdiği hususların dışına çıkmadığını belirtti.

Bu tarz toplantılarda ne yurt içinde ne de yurt dışında alınan kararları paylaştıkları bir durum söz konusu olmadığını vurgulayan Karahan, bu tarz programlarda yeni kararları ve politika duruşlarını paylaşmadıklarını ifade etti.

Karahan, rezervlere ve yabancı çıkışına değinerek, şöyle devam etti:

'Yabancı çıkışından bahsettiniz ama aslında ülkemizde her zaman yabancı pozisyonlanması sınırlı, aldığımız önlemler neticesinde. Dolayısıyla biz bunu yönetmekte hiçbir zaman zorlanmıyoruz. Geçmişte çok hızlı çıkışlar olduğu dönemde de gördük, son birkaç senede bunu birkaç kez yaşadık. Biz bunları yönetebiliyoruz. Kur politikamız gereğince bildiğiniz gibi yüksek oynaklıkları engellemek gerektiği için bu tarz dönemlerde yüksek müdahalelerimiz oluyor ama belirsizlik ortamı ortadan kalktığında da bu girişlerin tekrar başladığını görüyoruz. Oynak bir görünüm ortaya çıkıyor ama özetle söylemek gerekirse yurt dışı sermaye hareketleri bizim için büyük bir risk unsuru olmuyor, yönetebildiğimiz bir alan. Burada önemli olan taraf, yurt içi yerleşiklerin portföy tercihlerinin sağlıklı kalmaya devam etmesi, Türk lirası tercihinin güçlü devam etmesi. Bu doğrultuda da her zaman çok ihtiyatlı duruşumuzu devam ettiriyoruz.'

Cari açık tarafına da dikkati çeken Karahan, bu sene cari açık konusunda genel olarak iyi bir sene olduğunu söyledi.

Karahan, bu yılı 2022 ile karşılaştırmakta fayda olduğunu belirterek, sözlerini şöyle tamamladı:

'Çünkü benzer bir ortamdı. Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlamasından sonra cari açıkta çok hızlı bir bozulma gördük. İthalatta bir yılda 90 milyar dolarlık bir artış gördük. Bunun 45 milyar doları enerji ithalatındaki artış ama geri kalan 45 milyar doları da altın ve tüketim malları ithalatından kaynaklanan, yani enflasyon beklentilerindeki bozulmadan kaynaklandı. Bu sene böyle bir etki görmedik. Çok sınırlı bir artış, onun da bir kısmı zaten enerji ithalatından kaynaklanıyor. Burada zamanında atmış olduğumuz net adımların etkisi önemli diye düşünüyorum. Talebi zayıflatarak ithalat üzerindeki riskleri sınırlamış olduk ve bu nedenle de aslında cari açık halen tarihsel ortalamaların altında kalmaya devam ediyor. Yukarı yönlü riskler olduğu da doğru ama ihtiyatlı duruşumuzu sürdürmemiz gerektiğini zaten vurguluyorum. Bu da onun sebeplerinden bir tanesi.'

Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu, Ali Canberk Özbuğutu, Tunahan Kükürt, Uğur Aslanhan, Aylin Rana Aydin Kuş, Emirhan Yılmaz

Gelecek yıl yapılacak toplam harcamaların yüzde 59'unun veri merkezleri ve sunucuları kapsayan yapay zeka altyapısına ayrılacağı tahmin ediliyor.

Bu alandaki harcamaların 2026'ya kıyasla yüzde 53'ün üzerinde artarak 2,4 trilyon dolara ulaşacağı hesaplanıyor.

Altyapı yatırımlarının en büyük kalemini oluşturan yapay zeka için optimize edilmiş sunuculara yönelik harcamaların ise 527,6 milyar dolardan 957,2 milyar dolara yükseleceği öngörülüyor.

Diğer öne çıkan harcama kalemleri arasında yüzde 29,5 artışla 746 milyar dolara ulaşması beklenen yapay zeka hizmetleri, yüzde 42 artışla 649 milyar dolarlık hacme erişeceği tahmin edilen yapay zeka yazılımları ve yüzde 69 artışla 86 milyar dolara çıkacağı öngörülen yapay zeka siber güvenliği bulunuyor.

Gartner Araştırma Şefi John-David Lovelock, konuya ilişkin değerlendirmesinde, kullanıcı gereksinimlerinin beklenenden hızlı genişlediğini belirtti. Yapay zeka uygulamalarının kullanımı artarken yeni modellerin eğitimi için gereken işlem gücünün de büyüdüğüne dikkati çeken Lovelock, siber güvenlik harcamalarındaki sıçramayı yapay zekanın hem saldırıları hem de savunmayı hızlandırmasına bağladı.

Öte yandan, genel yapay zeka harcamalarındaki büyüme hızının 2028 itibarıyla yüzde 28 seviyelerine gerileyerek hafif bir yavaşlama göstereceği öngörülüyor.

Gartner'ın raporunda, yalnızca yapay zeka veri merkezlerine odaklanan şirketlerin 2030'a kadar yeterli yatırım getirisi sağlayamayarak risk altına girebileceği uyarısında bulunulurken büyük bulut sağlayıcılarının güçlü gelir akışlarıyla mevcut yatırım hızlarını koruyabileceği vurgulandı.

Muhabir: Bahattin Gönültaş

Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Tahsin SAYGI, yaklaşık iki yıldır sosyal medyada neredeyse her gün canlı yayın açıyor. Yayına bağlanan vatandaşlar MR, bilgisayarlı tomografi (BT), röntgen, ultrason (USG) ve PET-CT görüntüleriyle kan tahlili sonuçlarını paylaşıyor. Dr. SAYGIyalnızca rapora bakmakla yetinmiyor; görüntüleri bizzat inceliyor ve gördüklerini sade bir dille, ücretsiz olarak anlatıyor.

Yayınlara bağlananlar arasında uzman hekime ulaşmakta zorlanan, uzak yerleşim yerlerinde yaşayan ya da doktora başvurduğu hâlde aldığı bilgilerden sonra kafasında soru işaretleri kalan kişiler bulunuyor. Bazı izleyiciler ise tanı ve tedavi süreciyle ilgili farklı bir görüş duymak istiyor.

Raporla yetinmiyor, görüntüyü bizzat inceliyor

Dr. SAYGI yayınlarda önce kişinin yakınmalarını dinliyor, ardından görüntüleri bizzat inceleyerek bulguları bu yakınmalarla birlikte değerlendiriyor. Gördüğü bulgunun ne anlama gelebileceğini, hangi durumda vakit kaybetmeden ele alınması gerekebileceğini ve hangi uzmanlık dalına başvurulabileceğini sade bir dille anlatıyor.

"Rapor çok değerli bir yol gösterici. Ancak hastanın şikâyetini dinleyip görüntüye o gözle yeniden bakmak bazen farklı bir pencere açabiliyor," diyen Dr. SAYGI, şöyle devam ediyor: "Amacım, kimsenin kendi sağlığıyla ilgili soru işaretleriyle yalnız kalmaması."

Yayında fark edilen bulgular

Dr. SAYGI'nın aktardığına göre yayınlarda bugüne kadar yüzlerce kişide, daha önce fark edilmemiş ya da acil cerrahi değerlendirme gerektiren bulgulara dikkat çekildi ve bu kişiler ilgili hekimlere yönlendirildi. Aktarılan örneklerden bazıları şöyle:

• Bacaklarında güçsüzlük nedeniyle bel ameliyatı olan ancak yakınmaları geçmeyen bir izleyicinin görüntülerinde, sırtomurgası (torakal) düzeyinde omuriliğe bası yapan bir kitle fark edildi ve acil ameliyata yönlendirildi.

• Baş dönmesi yakınmasıyla uzun süredir farklı hekimlere başvuran bir izleyicinin beyin MR görüntülerinde, arteriyovenöz malformasyon (AVM; atar ve toplardamarlar arasında anormal bağlantılardan oluşan damar yumağı) ile uyumlu bir bulgu saptandı.

• Beyin tümörü nedeniyle ameliyat olmuş bir izleyicinin görüntülerinde, o güne dek kendi doktorunun bile haberdar olmadığı ikinci bir tümöral lezyona tespit edildi.

• Boyun MR'ı incelenen bir izleyicinin tiroid bezindeki nodül ilk kez yayın sırasında fark edildi; sonradan kanser tanısı konulan bu nodül için erken tanı imkânı doğdu.

• Bazı izleyiciler, böbreklerinde taş bulunduğunu yayın sırasında öğrendi.

• Bel ameliyatına rağmen ağrıları geçmeyen bazı izleyicilerde kalçada avasküler nekroz (kemik dokusunun kanlanma bozukluğuna bağlı hasarı) saptandı; yakınmaların bu sorunla ilişkili olduğu ortaya koyuldu.

Bu örnekler, değerlendirmelerin yalnızca beyin ve omurgayla sınırlı kalmadığını gösteriyor. Dr. SAYGI, görüntülerde uzmanlık alanı dışında kalan bir bulgu dikkatini çektiğinde kişiyi ilgili uzmanlık dalına yönlendiriyor. Aktardığı örneklerde ise kişilerin kimliğini ortaya koyabilecek ayrıntılara yer vermiyor.

Ücret yok, sponsor yok, kimlik bilgisi yok

Dr. SAYGI, yayınlardan herhangi bir gelir elde etmediğini, sponsorlu ya da ücretli içerik kullanmadığını belirtiyor. Yayın sırasında sonucu değerlendirilen kişinin kimliğini belirlenebilir kılan görsel, işitsel ya da yazılı hiçbir bilgi izleyicilere yansıtılmıyor; bu bilgileri yalnızca Dr. SAYGI görüyor.

"Canlı yayın muayenenin yerini tutmaz, tutması da beklenmemeli," diyen Dr. SAYGI, yaptığı işi şöyle tanımlıyor: "Görüntüde gördüğüm bir bulguya dikkat çekiyor ve kişiyi doğru adrese yönlendirmeye çalışıyorum. Kesin tanı ve tedavi, kişinin başvurduğu hekimle birlikte yürütülen bir süreç. Gerektiğinde en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurmasını söylüyorum."

Bir kişiye yapılan açıklama, yayındaki herkese ulaşıyor

Yayınların bir diğer boyutu, izleyicilere sağladığı genel sağlık bilgisi. Benzer şikâyetleri olan ya da benzer bir tetkik sonucunu bekleyen izleyiciler, yapılan açıklamalardan kendi durumlarına dair de fikir edinebiliyor. Bu yönüyle yayınlar, sağlık okuryazarlığının gelişmesine katkı sunmayı amaçlayan, toplum yararına bir bilgilendirme alanı oluşturuyor.

"Her açıklamayı, aynı soruyu taşıyıp belki de soramayan başka insanları da düşünerek yapıyorum," diyen Dr. SAYGI'nın sosyal medya platformlarındaki takipçi ve canlı yayın izlenme sayısıher geçen gün artıyor. Üstelik sadece yurtiçinden değil; yurtdışından da izleyiciler canlı yayına katılarak sonuçlarını Dr. Tahsin SAYGI’ya ücretsiz olarak danışabiliyorlar.

Kliniğin yanı sıra bilimsel çalışmalar

Op. Dr. Tahsin SAYGI, klinik çalışmalarının yanı sıra beyin ve sinir cerrahisi alanında bilimsel araştırmalar da yürütüyor. Yayınları elinden geldiğince sürdürmek istediğini söyleyen Dr. SAYGI, "Sağlığa dair doğru bilgiye ulaşmak herkesin hakkı. Bu yayınlar o bilgiye ulaşmanın yollarından biri olabilirse ne mutlu bana," diyor.

Dr. SAYGI'nın canlı yayınlarına op.dr.tahsinsaygi kullanıcı adlı Tiktok ve OpDrTahsinSaygi kullanıcı adlı

YouTube hesaplarından katılım sağlanabiliyor.

Bankadan yapılan açıklamaya göre, Antalya'nın ev sahipliği yaptığı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında gerçekleştirilen imza töreniyle Türkiye'de yerleşik şirketlerin iklim dostu yatırımlarının desteklenmesi hedefleniyor.

İşbirliği çerçevesinde Paris Anlaşması'nın hedefleri doğrultusunda Türkiye'nin enerji ve sanayi alanlarındaki yeşil dönüşüme ve karbonsuzlaşma süreçlerine katkı sağlanması amaçlanıyor.

Mutabakat zaptı uyarınca KfW, Türkiye'de faaliyet gösteren şirketlerin gerçekleştirdiği iklim dostu yatırımların finansmanı için VakıfBank'a 250 milyon avroya kadar kredi imkanı sunmayı planlıyor.

Taraflar, Almanya ve Avrupa Birliği (AB) kaynaklı mal, hizmet ve yatırımları içeren projelerin yanı sıra Türkiye'nin ihracat sektörlerinde sürdürülebilir tedarik zincirlerini ve yeşil enerji dönüşümü için kritik teknolojilerin üretimini destekleyen girişimlere odaklanacak.

- 'iklim dostu yatırımları desteklemeyi amaçlıyoruz'

Açıklamada görüşlerine yer verilen VakıfBank Genel Müdürü Osman Arslan, uluslararası kalkınma finansmanı kuruluşlarıyla ilişkilerini Türkiye'nin üretim kapasitesini ve sürdürülebilir büyümesini destekleyen stratejik ortaklıklar olarak gördüklerini belirtti.

Söz konusu mutabakat zaptının da bu yaklaşımlarının bir başka yansıması olduğunu aktaran Arslan, '250 milyon avroya kadar finansman imkanlarını değerlendirmeye yönelik ortak niyetimizle enerji ve sanayi sektörlerindeki iklim dostu yatırımları desteklemeyi ve düşük karbonlu ekonomiye geçişi hızlandırmayı amaçlıyoruz.' değerlendirmesini yaptı.

Arslan, Türkiye ile Almanya arasındaki güçlü ticari ve ekonomik bağların yeşil dönüşümde yeni fırsatlar oluşturacağına inandıklarına işaret ederek, 'Yenilenebilir enerji ve elektrik şebekelerine yönelik yatırımlar yeşil teknolojiler açısından önemli bir potansiyel sunarken, Türkiye'nin sanayi kapasitesi ve Avrupa pazarlarıyla bütünleşmesi de bu işbirliğinin değerini artırıyor. Ortak ekonomik önceliklerimize katkı sağlayacak somut projeler aracılığıyla KfW ile ortaklığımızı derinleştirmeyi sabırsızlıkla bekliyoruz.' ifadelerini kullandı.

Yeşil dönüşümü yalnızca enerji kaynaklarının değişimi olarak değil, üretimden ticarete ekonominin tüm alanlarını kapsayan stratejik bir süreç olarak değerlendirdiklerine dikkati çeken Arslan, bu doğrultuda sanayinin karbon emisyonlarını azaltacak, ihracatçıların uluslararası sürdürülebilirlik standartlarına uyumunu kolaylaştıracak ve enerji dönüşümünde ihtiyaç duyulan teknolojilerin Türkiye'de üretilmesine katkı sağlayacak yatırımlara öncelik verdiklerini aktardı.

Arslan, yatırımlarla Türkiye, Almanya ve AB arasındaki ekonomik işbirliğini güçlendirdiklerini ve işletmelerin küresel pazarlardaki rekabet gücünü artırmayı hedeflediklerini vurguladı.

İmzaladıkları mutabakat zaptının gelecek dönemde hayata geçirilebilecek finansman işbirliklerine yönelik ortak iradelerini ortaya koyduğunu aktaran Arslan, şunları kaydetti:

'Gerekli değerlendirme ve onay süreçlerinin ardından işbirliğinin kapsamı ve finansman koşullarının netleştirilmesi bekleniyor. Söz konusu süreci, uluslararası finansman kuruluşlarıyla ilişkilerimizi daha da güçlendirmek ve ülkemizin yeşil dönüşümüne katkı sağlayacak yeni kaynaklara erişimi artırmak açısından önemli bir fırsat olarak değerlendiriyoruz. Gelecekte somut projelere dönüşmesini arzu ettiğimiz işbirliğimize sundukları yapıcı yaklaşım ve değerli katkılar dolayısıyla KfW'ye ve emeği geçen tüm paydaşlara teşekkür ediyorum.'

KfW Bankacılık Grubu Üst Yöneticisi (CEO) Stefan Wintels de COP31 kapsamında VakıfBank ile 13 yıl önce kurdukları işbirliğini yenilemekten memnuniyet duyduklarını ifade etti.

Zaptın imzalanmasıyla iklimin korunması alanında birlikte çalışma niyetlerini bir kez daha teyit ettiklerini kaydeden Wintels, 'Öngörülen yeni finansman, KOBİ'ler, kurumsal şirketler ve enerji üreticileri dahil VakıfBank müşterilerine yönelik iklim finansmanına odaklanacak. Her iki banka da Türkiye, AB ve Almanya'nın ortak ekonomik çıkarlarını ilerleten projelere öncelik verecek.' değerlendirmesinde bulundu.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, her iki panel de COP31 Türkiye Pavilyonu Mavi Alan Yan Etkinlik Programı kapsamında düzenlenecek.

OYAK Genel Müdürü ve Erdemir Yönetim Kurulu Başkanı Murat Yalçıntaş, 16 Kasım'da düzenlenecek 'SKDM Sonrası Dönem: Rekabet Gücü Nasıl Korunabilir?' başlıklı uluslararası paneli yönetecek.

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) sonrasında sanayinin rekabet gücünü korumaya yönelik adımların ele alınacağı panelde, çelik sektöründe sürdürülebilirlik ve yeşil dönüşüm alanındaki yeni dinamikler ve bunların uluslararası ticarete etkileri de tartışılacak.

Avrupa Birliği'nin (AB) iklim politikaları doğrultusunda şekillenen yeni ticaret düzeninin sanayinin rekabet gücüne, uluslararası pazarlardaki performansına, maliyet yapısına ve yatırım kararlarına etkileri değerlendirilecek.

Panele Ticaret Bakanlığı Uluslararası Anlaşmalar ve Avrupa Birliği Genel Müdürü Hüsnü Dilemre, AB Nezdinde Türkiye Daimi Temsilci Yardımcısı Bahar Güçlü, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) İklim Stratejisi ve Uygulama Genel Müdürü Gianpiero Nacci ve Dünya Çelik Birliği İletişim ve İklim Savunuculuğu Direktörü Asa Ekdahl katılacak.

Kamunun, uluslararası finans kuruluşlarının ve küresel çelik sektörünün bakış açılarını bir araya getirecek panelde, yeşil dönüşümle ortaya çıkan yeni dinamiklerin sanayinin AB pazarındaki konumuna etkileri ve yeni dönemde rekabet gücünü korumaya yönelik politika ve uygulama seçenekleri tartışılacak.

- Sanayide yeşil dönüşümün finansmanı ele alınacak

Erdemir Yönetim Kurulu Üyesi ve Murahhas Azası İsmail Doğan ise 13 Kasım'da gerçekleştirilecek 'Sanayide Dönüşümün Finansmanı' başlıklı panelin moderatörlüğünü üstlenecek.

Panelde Dünya Çelik Birliği Yapısal Çelik Direktörü Clare Broadbent, Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Üyesi İbrahim Öztop, EBRD Üretim ve Hizmetler Küresel Başkanı Frederic Lucenet ve Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi Sanayide Karbonsuzlaşma Çalışma Alanı Lideri Dursun Baş, sanayinin yeşil dönüşümünü sektör, yatırım ve finansman perspektifleriyle ele alacak.​​​​​​​

Düşük karbonlu üretime geçiş için ihtiyaç duyulan büyük ölçekli yatırımların finansmanı, uluslararası finansman kaynaklarına erişim, iklim finansmanının sanayi dönüşümündeki rolü ve kamu ile özel sektör arasındaki işbirliği modelleri panelin ana gündemini oluşturacak.

Erdemir Genel Müdürü Şaban Yazıcı da 'Erdemir'in Yeşil Dönüşüm Yolculuğu' başlıklı sunumunda şirketin karbonsuzlaşma çalışmalarını, net sıfır yol haritasını ve yeşil dönüşüme yönelik yaklaşımını aktaracak.

Şirket, COP31'deki her iki panelle sanayinin düşük karbonlu üretime dönüşümünü yatırım, finansman, uluslararası ticaret ve rekabet gücü boyutlarıyla ele alan bütüncül bir perspektif ortaya koyacak.

Sudan'da yaşanan trajik durumun giderek daha kötüye gittiğine dikkati çeken Elder, hayatın normal şartlarda sürdürülmesi için güvenli ortamın bulunmadığını​​​​​​​ söyledi.

Elder, 'Ölümcül su kısıtlamaları, su kıtlığı ve ölümcül gıda yokluğuyla karşı karşıyayız. Artık hiçbir yer güvenli değil. Sudanlılar, İHA'lar söz konusu olduğunda nereye gideceklerini bilemiyorlar. Milyonlarca insan yerinden edilmiş durumda ve korkunç koşullarda yaşıyor. Sudanlı anneler, kız çocukları ve erkek çocuklar için durumu çok daha kötü hale getiren şey, insansız hava araçları ile kuraklığın, tarihte eşi benzeri görülmemiş bir şekilde bir araya gelmiş olmasıdır.' diye konuştu.

Herkesin uyardığı El Nino iklim olgusunun Sudan'da etkisini gösterdiğini ve büyük yıkıma yol açtığını anlatan Elder, Sudan'da ekim döneminin ve tahıl hasadının kaçırılmasının herkes için 'daha az gıda' anlamına geldiğine işaret etti.

Elder, şunları kaydetti:

'Yetersiz beslenmeyi önlemek ya da halihazırda yetersiz beslenenlerin hastalıklara yakalanmasını engellemek için hayati önem taşıyan su konusunda da durum kritik. Ekimde, enerji santrallerine bu savaşın başka hiçbir döneminde görülmediği kadar çok İHA saldırısı gerçekleşti. Neredeyse günaşırı saldırı düzenlendi. Elektrik santralleri su demektir çünkü su pompaları elektrikle çalışır, arıtma işlemleri elektrikle gerçekleşir. Dolayısıyla Sudanlı çocuklar, İHA ve kuraklık olmak üzere her iki taraftan da saldırı altındalar.'

İHA saldırıları ve kuraklığın doğrudan su meselesiyle bağlantılı olduğunun altını çizen Elder, Sudan tarihinde hem insanlar hem de doğa tarafından suyun böylesine tehdit altında olduğu bir dönemin görülmediğini belirtti.

Elder, 'Sudan halkı üç şey istiyor: Barış, eğitim ve su. İHA'lar, bu üç şeye de saldırıyor ancak Sudanlılar birbirlerine destek olmaya devam ediyorlar. Bu, gerçekten takdire şayan.' dedi.

Sudan'da birçok kişiden dehşet verici hikayeler dinlediğini aktaran Elder, bu insanların her şeye rağmen gösterdikleri kararlılığı takdir etti.

Elder, 'Sudanlılar, eğitimde, sağlıkta ve mümkün olan her alanda birbirlerinin yanında durmaya devam edecekler ancak sadece iyi niyetle hayatta kalamazlar. Uluslararası toplumun hem maddi destek konusunda elini taşın altına koyması hem de Sudan'a silah akışını kısıtlama noktasında harekete geçmesi gerekiyor.' diye konuştu.

Muhabir: Muhammet İkbal Arslan

'Elon, lütfen Jensen'ı işe al.' şeklindeki bir mesajı yanıtlayan Musk, 'Bu benim için onur olurdu.' ifadesini kullandı.

Musk'ın paylaşımı, Nvidia yönetim kurulunun Huang'ı görevden almayı değerlendirdiğine ilişkin basında çıkan haberlerin ardından geldi.

NYT gazetesinin 29 Ekim'de yayımladığı haberde, Nvidia CEO'su Huang'a yakın olduğu belirtilen Çinli iş insanı Alice Huang'ın Pekin'e istihbarat amacıyla 'bilgi sızdırdığı' öne sürülmüştü.

ABD'li çip üreticisi Nvidia, şirketin kurucusu ve CEO'su Jensen Huang'ın yabancı istihbarat faaliyetinin hedefi olduğuna ilişkin haberlerin ardından bağımsız soruşturma başlatacağını duyurmuştu.

Jensen Huang, Nvidia çalışanlarına gönderdiği e-posta mesajında ailesine ve çalışma arkadaşlarına özür borçlu olduğunu ifade ederek, şirketin yönetim kurulunun başlattığı bağımsız soruşturmayı desteklediğini belirtmişti.

Pekin yönetimi, Huang'ın Çin adına istihbarat topladığı değerlendirilen Çinli iş insanı Alice Huang'la ilişkisi olduğuna dair ABD medyasına yansıyan iddiaları reddetmiş, bunları Çin'e karşı 'karalama kampanyası' olarak nitelendirmişti.

Muhabir: Dilara Karataş

Açıklamada; dün gece 4 milyon varilden fazla petrol taşıyan iki süper tankerin, yapılan uyarılara rağmen Hürmüz Boğazı'nı 'güvenli olmayan' güzergahtan geçmeye çalışırken kazaya uğradığı ve kaza sonrası tankerlerde patlama meydana geldiği aktarıldı.

Her iki tankerde de yangın çıktığı belirtilen açıklamada, kazanın nedenine ilişkin bilgi verilmedi.

İran, ABD'nin 8 Temmuz'da saldırılarına yeniden başlaması üzerine 12 Temmuz'da Hürmüz Boğazı'nı tekrar kapatmıştı. Tahran yönetimi, belirlediği rota dışından ve 'izinsiz geçen' gemileri hedef alacağı tehdidinde bulunmuştu.
 

Muhabir: Haydar Şahin

Kaynaklar, Trump'ın bu yıl üçüncü kez Nvidia çiplerinin Çin'e yönlendirilmesinden şüphelenilen şirketlere yönelik önlem alınmasına onay verdiğini ancak Ticaret Bakanı Lutnick'in söz konusu kısıtlamaların uygulanmasına karşı çıktığını iddia etti.

İddiaya göre Lutnick, Hazine Bakanı Scott Bessent, Savunma Bakanı Pete Hegseth, ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun katıldığı toplantıda, özellikle Çin'e çip aktarımında rol oynadığından şüphelenilen Megaspeed şirketine yönelik ihracat kontrollerinin uygulanması konusunda Bessent'in eleştirileriyle karşılaştı.

Toplantının ardından yetkililerin Trump ile Beyaz Saray'daki Oval Ofis'te görüştüğü, Trump'ın Elon Musk'ı telefonla aradığı ve ihracat kontrollerinin uygulanmasına onay verdiği belirtildi.

Musk'ın Rubio, Bessent, Greer ve Hegseth'in kısıtlama getirilmesi yönündeki görüşlerini desteklediği, Lutnick'in ise böyle bir adımın Çin'le ticaret savaşını başlatabileceği uyarısında bulunduğu öne sürüldü.

Trump'ın önlemlerin uygulanması talimatına rağmen Lutnick'in yeni seçenekler hazırlayarak konuyu yeniden değerlendirmeye açmayı önerdiği ancak diğer yetkililerin kararın zaten alındığını belirterek uygulamanın başlatılmasını istediği iddia edildi.

Öte yandan Ticaret Bakanlığı Sözcüsü Kristen Eichamer, Bessent'in Lutnick ile karşı karşıya geldiği iddiasını reddetti ancak diğer iddialara ilişkin yorum yapmadı.

Muhabir: Dilara Karataş

Üst düzey ABD'li yetkililerin 'İsrail'in Gazze'de işlediği suçlara yardım ettiği' öne sürülen açıklamada, Gazze'de görev yapan doktorların yeminli beyanlarının, görgü tanıklarının ifadelerinin, video kayıtlarının ve ABD'nin İsrail'e verdiği askeri, mali, diplomatik ve siyasi desteğe ilişkin belgelerin savcılığa sunulduğu ifade edildi.

Açıklamada, başvuruda Gazze'de iki kez görev yapan ABD'li travma cerrahı Dr. Feroze Sidhwa ile Gazze İnsani Vakfının eski yöneticilerinden David McIntosh'un tanıklıklarının da yer aldığı vurgulanarak, 'soykırımı finanse edenler, silahlandırarak suça yardım ve yataklık edenler için artık cezasızlık olmaması' ve hiçbir yetkilinin uluslararası hukukun üzerinde olmaması gerektiği çağrısı yapıldı.

Birleşmiş Milletler Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, başvurunun ardından Lahey'de düzenlenen basın toplantısında, uluslararası hukukun, adaletsizlikle yüzleşmek ve ileriye giden yolu açmak için elde kalan son barışçıl araç olduğunu söyledi.

Albanese, 'Hukuki araçlar mevcut. Eksik olan, bunları kullanmak için gereken siyasi cesaret.' dedi.
 

Muhabir: Nuri Aydın

Eisenkot ve Netanyahu arasında 'güvenlik konularında sorumlu davranma' konusundaki mektuplaşmalara değinilen analizde, Netanyahu'nun iktidarda kalmak için her yolu denediği değerlendirmesine yer verildi.

Harel, ikili arasındaki tartışmayı değerlendirdiği analizinde, Netanyahu'nun iktidarda kalmak için çırpındığını ve İran'la yeniden savaş başlatmayı bir çıkış yolu olarak gördüğünü kaydetti.

Eisenkot'un mektubunun, İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'e kamuoyu önünde destek vermeyi de amaçladığını belirten Harel, seçim öncesindeki haftalarda Zamir ve bazı generallerin, Netanyahu'nun Trump'ı İran'a yönelik ortak saldırı düzenlemeye ikna etme veya İran'ı kışkırtarak savaşı yeniden başlatma girişimlerine karşı çıktığını aktardı.

Mektubun Zamir'e kamuoyu önünde destek vermeyi de amaçladığını belirten Harel, 'Netanyahu'nun seçimden günler önce İran'a saldırı düzenlenmesi yönündeki girişimi de arka planda etkisini sürdürüyor. Netanyahu'nun Likud Partisi, komitenin toplanmasını en azından pazartesi gününe kadar ertelemeye çalışıyor.' ifadelerini kullandı.

Seçim öncesinde Zamir ve bazı generallerin Netanyahu'nun İran'la savaşı yeniden başlatma girişimlerine karşı çıktığını belirten Harel, Zamir'in de savaşın seçimleri erteletebileceği konusunda ABD'li mevkidaşını uyardığını aktardı.

Harel, Cumhuriyetçilerin Kongre'de çoğunluğu kaybetmesinin ardından Trump'ın savaşı yeniden başlatma konusunda çekinceli davrandığını, Katar arabuluculuğunda İran'la müzakereleri sürdürürken Tahran üzerindeki ekonomik ve askeri baskıyı artırdığını belirtti.

Son gelişmelerin Netanyahu'nun doğrudan girişimlerle veya İran'ı yeniden çatışmaya çekmek amacıyla gerilimi kasıtlı olarak tırmandırarak savaş ortamını yeniden canlandırmaya çalıştığı izlenimini verdiğini belirten Harel, yeni bir çatışmanın ülkedeki siyasi süreci sekteye uğratabileceği yönündeki endişelere dikkati çekti.

Harel, Netanyahu'nun iktidarda kalabilmek için her yolu denediğini vurgulayarak, 'Değişim Bloğu'nun hükümet kurmak için koalisyon görüşmelerini sürdürdüğü bu süreçte, başbakanın iktidarda kalmak uğruna ülkeyi yeni ve tehlikeli askeri maceralara sürüklemesini de engellemesi gerekiyor.' değerlendirmesinde bulundu.

Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, 8 Kasım'da 67 milletvekilinin desteğini alan Eisenkot'u hükümeti kurmakla görevlendirdi.

Ancak Değişim Bloğu'nun hükümeti kurabilmek için İsrail vatandaşı Filistinlilerin kurduğu partilerin desteğine ihtiyaç duyması ve blok içindeki siyasi görüş ayrılıkları koalisyon görüşmelerini zorlaştırıyor.

Eisenkot'un başarısız olması durumunda Herzog'un Netanyahu'ya hükümeti kurma görevi vermesi, iki girişimin de sonuçsuz kalması halinde ise erken seçime gidilmesi gündeme gelebilir.

İsrail'de koalisyon hükümeti belirsizliğini korurken, Başbakan Netanyahu'nun İran'la savaşı yeniden başlatma ihtimali gündemdeki sıcaklığını koruyor.

İsrail'de hükümet kurma yetkisi alan Eisenkot, Başbakan Netanyahu'ya acil olmayan askeri saldırılara kalkışmama uyarısında bulunmuştu.

Mektubunda, 'Yeni bir hükümetin yemin törenine kadar bekleyebilecek tehlikeli adımlara karşı itidal ve ihtiyat gösterin.' ifadesini kullanan Eisenkot, Netanyahu'ya, 'Doğrudan, acil ve ertelenemez bir tehdit olmadan güvenlik güçlerini harekete geçirmek, İsrail demokrasisi ve vatandaşların devlet kurumlarına olan güveni üzerinde yıkıcı sonuçlara yol açabilir.' ifadelerini kullanmıştı.

Bu uyarının ardından Eisenkot ile Netanyahu arasında, 'güvenlik konularında sorumlu davranma' tartışması yaşanmıştı.

Netanyahu'nun ofisinden yapılan açıklamada, Eisenkot'un uyarısına tepki gösterilerek hükümetin aldığı kararların 'güvenlik nedenleriyle ve güvenlik kurumlarıyla tam bir koordinasyon içinde alındığı' iddia edilmişti.

Muhabir: Halil İbrahim Medet

Yazıda, 'İsrail'in ABD'deki itibarı giderek zayıflıyor ve bu değişim artık tek bir siyasi kampla sınırlı değil.' ifadeleriyle Tel Aviv yönetiminin yalnızca Demokratlar nezdinde değil, Cumhuriyetçi kanatla da ilişkilerinin kötüleşmeye başladığının altı çizildi. 

Bu gidişatın sürmesi halinde İsrail'in güvenliğini, ekonomisini, diplomasisini ve Batı'daki kültürel konumunu ayakta tutan en önemli bağını kaybetme tehlikesiyle yüzleşeceği belirtildi.

Yazıda ayrıca, 'İsrailliler, ülkelerinin geleceğine yönelik en büyük tehdidi düşündüğünde akıllarına doğal olarak ilk Tahran geliyor; ancak asıl büyük tehlike günün sonunda Washington'da yatıyor olabilir.' ifadelerine yer verildi.

Yazıda, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun İsrail'in Hindistan, Çin ve Brezilya gibi ülkelerle daha güçlü bağlar kurmayı planladığı ve ABD'ye daha az bağımlı olacağı bir geleceğe hazırlık yapması gerektiği yönündeki açıklaması hatırlatıldı. 

Söz konusu ülkelerin 'aynı askeri gücü, siyasi bağlılığı ve demokratik çerçeveyi sunmadığı' belirtilerek, Amerika'nın yerini tutmalarının imkansız olduğunun altı çizildi.

Yazıda, 'Çin, Hindistan veya Brezilya'nın varoluşsal bir tehlike anında İsrail'i savunmak için bölgeye uçak gemileri gönderdiğini hayal etmek zor.' ifadelerine yer verildi.

Netanyahu'nun şimdiden Washington ile ilişkilerin kurtarılamayacak bir noktaya geldiği ve kökten farklı bir ekonomik ve diplomatik gerçekliğe hazırlanmak zorunda oldukları yönündeki açıklamalarına yer verilen yazıda, 'Bu düşüşü kaçınılmaz olarak kabul etmek yerine, Amerikalıların tutumlarının neden değiştiğini incelemeli ve buna uygun hareket etmelidir.' denildi.

Yazıda, Tel Aviv yönetiminin Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin işgal altındaki Batı Şeria başta olmak üzere Filistin topraklarındaki saldırılarını görmezden gelmemesi gerektiği belirtildi.

ABD'deki İsrail yanlısı lobi kuruluşu Amerikan-İsrail Halkla İlişkiler Komitesi'nin (AIPAC) de yeniden yapılanmaya ihtiyacı olduğu vurgulanan yazıda, mevcut aşırı sağcı hükümet döneminde AIPAC'in İsrail ile değil, Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi ve İsrail sağıyla özdeşleştiği kaydedildi.

ABD Başkanı Trump, 3 Kasım'da, ABD'nin İsrail'e yapacağı 4 milyar dolarlık yardımın durdurulacağını açıklamıştı.

Yıl sonuna kadar İsrail'e yardımın durdurulacağı konusunda anlaşmaya varıldığını belirten Trump, 'Artık İsrail'e para vermeyeceğiz.' ifadelerini kullanmıştı.

İsrail devlet televizyonu KAN, Trump'ın ABD'de ara seçimlerin düzenlendiği gün açıkladığı 'beklenmedik' kararın, İsrail Savunma Bakanlığı ile ordu kademelerinde şaşkınlığa yol açtığını aktarmıştı.

Muhabir: Burak Dağ

Tasarıyı kısa süre içinde Temsilciler Meclisinde oylamaya sunmak için Demokrat Kongre üyeleriyle çalıştığını anlatan Massie, girişime 214 Demokrat ve 4 Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesinin destek verdiğini bildirdi.

Ancak 218 imzaya ulaşılması, tasarının doğrudan kabul edildiği anlamına gelmiyor. Tasarının yasalaşabilmesi için önce Temsilciler Meclisinden, ardından Senatodan geçmesi ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından imzalanması gerekiyor.

Gerekli imza sayısına ulaşılmasıyla tasarının aralık ayının başlarında Temsilciler Meclisinde oylamaya sunulması bekleniyor.

Massie ve Demokrat Kongre Üyesi Ro Khanna'nın öncülüğünde hazırlanan ilk 'Epstein Dosyalarında Şeffaflık Yasası', ABD Kongresinde kabul edilmiş ve Trump'ın imzasıyla Kasım 2025'te yürürlüğe girmişti.

Yasa, mağdurların korunması ve devam eden soruşturmalar gibi sınırlı istisnalar dışında, Adalet Bakanlığının Epstein'e ilişkin soruşturma belgelerini 19 Aralık 2025'e kadar kamuoyuna açıklamasını zorunlu kılmıştı.

Öte yandan Massie, mevcut yasanın yeterince uygulanmadığını savunarak, yeni düzenlemeyle belgelerin açıklanmasına ilişkin yükümlülüklerin yargı yoluyla denetlenmesini amaçladıklarını belirtmişti.

18 yaşın altındaki onlarca kız çocuğuna cinsel istismarda bulunmak ve fuhuş ağı oluşturmak suçlamasıyla yargılanan Epstein, tutuklu olduğu New York Manhattan Metropolitan Merkez Hapishanesi'ndeki hücresinde 10 Ağustos 2019'da ölü bulunmuştu.

Açıklanan Epstein dava dosyalarında eski Prens Andrew, ABD Başkanı Donald Trump, eski ABD Başkanı Bill Clinton, eski İsrail Başbakanı Ehud Barak, eski ABD Başkan Yardımcısı Al Gore, aktör Kevin Spacey, şarkıcı Michael Jackson, illüzyonist David Copperfield, avukat Alan Dershowitz ve eski New Mexico Valisi Bill Richardson gibi ünlü isimler yer almıştı.

ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI) da ABD Adalet Bakanlığı ile yaptığı inceleme sonucunda, ünlü isimlerden oluşan 'müşteri listesi'nin tutulduğuna dair herhangi bir kanıta ulaşılamadığını, aralarında hükümet yetkilileri, ünlüler ve iş insanlarının da bulunduğu kişilerin suçuna ortak olduğu gerekçesiyle örtbas amacıyla öldürüldüğü öne sürülen Epstein'in ise aslında hücresinde intihar ettiği sonucuna varıldığını açıklamıştı.

Muhabir: Zeynep Katre Oran

İranlı Bakan, 'Sessiz bir soykırım, neredeyse sıfıra yakın bir ilgiyle devam ediyor. Bu utanç verici ve İsrail'in başarısızlıklarını örtbas etmek için savaşlar başlatma çabasının bir bakıma başarılı olduğuna dair bir işaret.' değerlendirmesinde bulundu.

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze'de düzenlediği ve Birleşmiş Milletler (BM) raporlarında ve uluslararası insan hakları kuruluşları tarafından soykırım olarak nitelendirilen saldırılarda çoğunluğu çocuk ve kadın yaklaşık 75 bin kişi hayatını kaybetti.

Gazze Şeridi'nde binaların yüzde 80'inden fazlası da İsrail'in saldırılarında yıkıldı veya ağır hasar gördü.

İsrail'in ayrıca, yaklaşık 2,4 milyon Filistinlinin yaşadığı Gazze'ye anlaşma kapsamında belirlenen miktarda gıda, ilaç, tıbbi malzeme, barınma gereçleri ve prefabrik evlerin girişini engellediği belirtiliyor.
 

Muhabir: Ahmet Dursun

Yılmaz, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında gerçekleştirilen 'Küresel Elektrik Şebekeleri Hızlandırıcısı Oturumu'nda konuştu.

Yenilenebilir enerjinin tarihte görülmemiş bir hızla büyüdüğünü, ancak şebekelerin aynı hızla büyümediğini belirten Yılmaz, yeni şebeke ihtiyacı ve eski altyapılar nedeniyle bugün dünyada 2 bin 500 gigavattan fazla yenilenebilir enerji projesinin şebeke bağlantısı için sırada beklediğini söyledi.

Yıllık küresel şebeke yatırımlarının yaklaşık 450 milyar dolara ulaştığını aktaran Yılmaz, daha fazla yenilenebilir enerjinin bağlanması, depolama sistemlerinin entegre edilmesi, elektrikli araçlar için şarj altyapısının oluşturulması ve elektrikle çalışan verimli teknolojilerin
yaygınlaştırılabilmesi için sadece gelecek 3 yılda bu yatırımın yüzde 50 artması gerektiğini dile getirdi.

Yılmaz, şunları ifade etti:

'Şebekelerimizi bugünün talebine göre değil, yarının ihtiyaçlarına göre tasarlamalıyız. Aşırı hava olayları artık istisna değil, planlama varsayımlarımızın bir parçası haline geldi. Şebekelerimizi daha dayanıklı hale getirerek olası hasarların ardından hızla toparlanabilen, kritik enerji ihtiyaçlarını kesintisiz karşılayabilen ve yerel üretimini destekleyen bir altyapı oluşturmalıyız. Bunun için 2040'a kadar 80 milyon kilometreden fazla hattın yenilenmesi veya inşa edilmesi gerekecek. Şebekesiz temiz enerji, yola çıkamayan bir araç gibidir. Türkiye, son 10 yılda yenilenebilir kurulu gücünü 3 katına çıkardı. Bunu mümkün kılan, üretimle birlikte şebekeye yaptığımız yatırımdır. Avrupa kıta şebekesiyle senkron çalışan sistemimiz, Türkiye'yi Avrupa, Kafkasya, Orta Doğu ve Orta Asya arasında bir enerji köprüsü haline getirmiştir.'

- 'Tecrübemizi ortaklarımızla paylaşmaya hazırız'

Yılmaz, 2035'e kadar her yıl 8 gigavat yeni yenilenebilir kapasite hedefinin, iletim, depolama ve sistem esnekliği yatırımlarıyla birlikte planlandığını belirterek, 'Tecrübemizi, özellikle Afrika ve ASEAN'daki ortaklarımızla paylaşmaya hazırız.' dedi.

COP31 Başkanlığı olarak elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarma hedefini ortaya koyduklarını anımsatan Yılmaz, şunları kaydetti:

'Bu hedefe şebekeler olmadan ulaşılamaz. Hızlandırıcı ile 35'e 35 Taahhüdü birbirini tamamlayan iki girişimdir. Hızlandırıcının 3 ilkesini önemsiyoruz: Hükümetlerin belirlediği öncelikleri esas alması, yeni bir kurum kurmak yerine mevcut finansmanı projelerle buluşturması ve proje hazırlığına odaklanması. İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE) ile bu yaklaşımı destekleyecek, şebeke projelerinin yatırım yapılabilir portföylere dönüşmesine katkı sağlayacağız.'

Afrika'da 300 milyon insana elektrik ulaştırmayı hedefleyen Mission 300 ve ASEAN Elektrik Şebekesi'nin, bu girişimin ilk sınavları olacağına işaret eden Yılmaz, 'Kalkınma bankalarını, özel yatırımcıları ve teknoloji sağlayıcılarını ilk kilometre taşlarının arkasında durmaya davet ediyoruz. Türkiye, şebeke yatırımlarının hızlandığı, temiz enerjinin herkese ulaştığı bir dünya için bu girişimin güçlü bir ortağı olmaya devam edecektir.' dedi.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Polonya'nın amatör golfçülerini bir araya getiren organizasyon kapsamında sporcular, Antalya'nın Serik ilçesine bağlı Belek'teki tatil beldesinde ağırlandı.

Golfçüler, sezonun son mücadelesinde şampiyonluk için yarıştı.

Polonya'nın Ankara Büyükelçisi Maciej Przemyslaw Lang da katıldığı final organizasyonunun, Polonya Bağımsızlık Günü'ne denk gelmesi de etkinliğe ayrı bir anlam kazandırdı. Turnuvanın finali ve ödül töreniyle birlikte Polonya'nın bağımsızlık günü de kutlandı.

Finalde, farklı kategorilerde mücadele eden sporcular sezonun son karşılaşmalarında performanslarını ortaya koydu.

Corendon Airlines, Golf Trips Tour 2026 sezonu boyunca organizasyona verdiği desteği sponsorluk görünürlüğünün ötesine taşıyarak golf tutkunlarıyla farklı etaplarda bir araya geldi.

Turun her etabında düzenlenen Nearest to the Pin yarışmasının kazananına Antalya gidiş-dönüş uçak bileti hediye eden Corendon Airlines, Polonyalı golfçülerin Türkiye ile buluşmasına katkı sağladı.

Polonya'da Türkiye seyahatleriyle güçlü şekilde özdeşleşen Corendon Airlines, Golf Trips Tour iş birliğiyle spor ve turizm arasındaki bağı güçlendirmeyi, uluslararası işbirliklerini geliştirmeyi ve Belek'in önemli golf destinasyonlarından biri olarak tanıtılmasını desteklemeyi sürdürüyor.

Tarar, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da ilk kez düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nda (COP31) AA muhabirine konuştu.

Türkiye'nin harika bir COP31'e ev sahipliği yaptığını belirten Tarar, 'Dünyanın dört bir yanından liderlerin ve uluslararası kuruluşların Antalya'da bir araya gelerek aynı çatı altında buluşmasını sağlamak, organizasyonun kusursuz bir şekilde yürütülmesi ve gösterilen büyük misafirperverlik gerçekten takdire şayan.' değerlendirmesini yaptı.

Attaullah Tarar, COP31 beklentilerine ilişkin, 'Temel beklentilerimiz, daha yeşil, daha temiz ve daha az kirliliğin olduğu bir geleceğe doğru ilerlemek, daha sürdürülebilir ve yenilenebilir enerji çözümlerini hayata geçirmek. Böylece karbon ayak izimizi ve sera gazı salımlarını azaltabilir, fosil yakıtlardan uzaklaşarak gelecek nesillerimiz için daha sürdürülebilir bir geleceğe ulaşabiliriz.' diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açılış konuşmasına atıfta bulunan Tarar, bu konuşmanın aydınlatıcı olduğunu, iklim değişikliğinin farklı boyutlarından, gezegenin nasıl etkilediğinden ve bu gezegeni gelecek nesiller için daha güvenli hale getirmenin bir sorumluluk olduğundan bahsettiğini anlattı.

Bakan Tarar, 'Hava kalite endeksi, orman alanlarının artırılması ve teknolojik çözümlerin geliştirilmesi gibi konular açısından değerlendirdiğimde, bu COP'un diğerlerinden farklı olduğunu düşünüyorum. Çünkü bu COP, çözüm odaklı bir yaklaşıma sahip. Genel kurul oturumlarında ve konuşmalarda eyleme geçme çağrısı çok net bir şekilde hissediliyordu. Bu COP aracılığıyla pek çok şey öğrendiğimizi düşünüyorum.' ifadelerini kullandı.

- 'Daha olumlu ve somut değişimlerin önünü açabiliriz'

Müzakerelerin somut eylemlere dönüşmesi gerektiğinin altını çizen Tarar, 'Let's COP' sloganının oldukça geniş yankı bulduğunu kaydetti.

Tarar, BM Genel Sekreteri'nin konuya son derece ciddi yaklaştığını ve farklı kuruluşlarla bir araya geldiğini gördüğünü aktararak 'Bence bu durum, farklı ülkeler arasında iklim değişikliği konusunda müzakerelerin gelişmesini teşvik edecektir.' dedi.

Antalya'ya COP31 için gelen dünya liderlerinin sadece iklim hakkında düzenlenen toplantılarda bir araya gelmediğini, aynı zamanda ikili görüşmeler ve toplantı aralarında yaptıkları özel görüşmeler aracılığıyla iklim değişikliği konusunda aktif bir şekilde fikir alışverişinde bulunduğunu anlatan Pakistanlı Bakan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın konuşmasında Gazze'de insanların yaşadığı acıları dile getirdiğini hatırlatarak, bölgede bir soykırım yaşandığını ancak bunun yanı sıra insanların iklim değişikliğinden de etkilendiğini ve bir tür ekolojik yıkımla karşı karşıya kaldıklarını ifade etti.

Tarar, bu konuya dikkat çekilmesinin çok önemli olduğunun altını çizerek şunları kaydetti:

'Bu da diplomasinin bir parçası. Gerçek sorunları gündeme taşımak, bunları açıkça konuşmak ve diğer paydaşları da iklim değişikliği konusunda diyalog kurmaya teşvik etmek gerekiyor. Böylece bu meselelerin çözümüne katkı sağlayabilecek daha olumlu ve somut değişimlerin önünü açabiliriz.'

- Daha fazla elektrikli araç

Pakistan Enformasyon Bakanı Tarar, COP31 Zirvesi'nin olası somut çıktıları hakkında, 'Daha fazla elektrikli araç görmeyi, fosil yakıtlara bağımlı araçların sayısının azalmasını ve güneş enerjisinin çok daha yaygın kullanılmasını umut ediyorum. Pakistan'da halk, gerçekten çok dirençli ve azimli insanlarımız, gigavat seviyesinde güneş enerjisi üretmeyi başardı. Bu, son derece büyük bir oran.' diye konuştu.

Ülkesinde temiz, yeşil ve yenilenebilir enerjiye odaklanıldığını söyleyen Tarar, halkın elektrikli araçlara yöneldiğini, özellikle kadınların bu dönüşümün bir parçası olmasının memnun edici olduğunu anlattı.

Tarar, şöyle devam etti:

'İnsanların, işe veya okula skuterleriyle gittiklerini görmek görüyorsunuz. Artık kadınlarımızın kullandığı elektrikli skuterlerimiz de var. Daha fazla elektrikli araç, güneş enerjisine dayalı enerji sistemleri ve atık yönetimi konusunda daha sürdürülebilir çözümler geliştirilmesini istiyoruz. Bu noktada, özellikle Pakistan'ın ilk modern atık yönetim sistemi, Türkiye ile işbirliği içerisinde hayata geçirildiğini belirtmek isterim.'

Bu zirvenin insanlarda bir farkındalık oluşturduğunun altını çizen Tarar, ele alınan konuların, çözüm önerilerinin hayata geçirilmesiyle ilgili daha temiz ve sürdürülebilir bir dünya için önemli adımlar atılacağına inandığını aktardı.

- İndus Suları Anlaşması

Attaullah Tarar, İndus Suları Anlaşması hakkında, 'Suya erişim hakkının, Pakistan halkının, 240 milyon insanımızın temel haklarından biri olduğuna inanıyoruz. İndus Suları Anlaşması da bu hakkı güvence altına alıyor. Bu anlaşma, halkımızın yaşamını ve geçim kaynaklarını korumaktadır. Çünkü tarım, ekonomimizin belkemiğidir.' ifadelerini kullandı.

Ülkesinin nüfusunun büyük bir kısmının tarıma dayalı ekonomiyle geçimini sağladığını kaydeden Tarar, Hindistan'ın bu anlaşmayı tek taraflı olarak askıya alma ve yürürlüğünü durdurma girişiminin Uluslararası Tahkim Mahkemesi tarafından hukuka aykırı bulunduğunu kaydetti.

Tarar, İndus Suları Anlaşması'nın her iki tarafın mutabakatıyla yapıldığı için tek taraflı olarak değiştirilemeyeceğinin, askıya alınamayacağının ve yürürlüğünün durdurulamayacağının altını çizdi.

Buna yönelik bir adımı 'yasa dışı' olarak nitelendiren Tarar, 'Burada söz konusu olan insanların hayatı, geçim kaynakları, hayvan varlıkları, tarım faaliyetleri, mahsulleri, çocukları ve gelecekleri. Bu konu son derece önemli ve bizler bu süreçte büyük bir rol üstlendik.' değerlendirmesinde bulundu.

Attaullah Tarar, kısa bir süre önce, dünyanın dört bir yanından akademisyen ve su uzmanlarının katıldığı İndus Suları Anlaşması üzerine bir seminer düzenlendiğini anlatarak burada farkındalık oluşturmaya yönelik çalışmalar yapıldığını kaydetti.

Tarar, Pakistan halkının su hakkından kesinlikle taviz verilmeyeceğini, halkın geçim kaynaklarını korumanın en temel sorumluluklarından biri olduğunu belirtti.

Görüşmede, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, MİT Başkanı İbrahim Kalın, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç da yer aldı.
 

Muhabir: Özcan Yıldırım

Kocaeli Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSU) verilerinden derlenen bilgiye göre, Başiskele ilçesindeki Yuvacık Barajı'nda 9 Kasım itibarıyla 42 milyon 770 bin metreküp su depolandı. Doluluğu yüzde 84'e ulaşan baraj, 2016-2026 yılları arasındaki ölçümlere göre en yüksek seviyesini gördü.

Son 10 yılın aynı dönemine ait verilere göre barajdaki doluluk 2016'da yüzde 25, 2017'de yüzde 32, 2018'de yüzde 26, 2019'da yüzde 33, 2020'de yüzde 25, 2021'de yüzde 42, 2022'de yüzde 23, 2023'te yüzde 33, 2024'te yüzde 20 ölçüldü. Barajda geçen yıl ise 5 milyon 700 bin metreküp su bulunurken doluluk kritik seviye olarak değerlendirilen yüzde 11 kaydedildi.

Barajın yüzde 84'lük doluluk oranı, önceki 10 yılın aynı dönemindeki en yüksek oran olan 2021'deki yüzde 42'nin iki katına ulaştı.

Bu durum, sonbahar yağışlarının kentin su kaynakları açısından taşıdığı önemi ortaya koydu.

Yuvacık Barajı, yalnızca depoladığı su miktarıyla değil, geniş su toplama havzası ve doğal beslenme kaynaklarıyla da Kocaeli'nin su yönetiminde önemli görev üstleniyor.

Samanlı Dağları'ndan doğan Sıcakdere ve Soğukdere'nin birleşmesiyle oluşan Kirazdere üzerinde kurulu baraj, Kazandere ve Serindere'den gelen sularla da besleniyor. Kocaeli, Sakarya ve Bursa'nın bir bölümünü kapsayan 258 kilometrekarelik su toplama havzasına sahip barajın faydalı su hacmi 51,1 milyon metreküp olarak belirtiliyor.

Havzaya düşen yağışlar, dere kolları aracılığıyla baraj gölünde toplanarak su rezervlerinin yenilenmesini sağlıyor.

Barajda biriktirilen ham su, Kullar İçme Suyu Arıtma Tesisi'nde arıtıldıktan sonra şebeke aracılığıyla Kocaeli'ye ulaştırılıyor. Büyükşehir Belediyesi verilerine göre Yuvacık Barajı, kentin su ihtiyacının yaklaşık yüzde 80'ini karşılıyor. Barajın yıllık arıtılmış su temin kapasitesi ise 142 milyon metreküp.

Yuvacık Barajı'nın kentin içme suyu ihtiyacındaki rolü, Sapanca Gölü ile kurulan su iletim sistemiyle bölgesel boyut kazanıyor.

Kuraklık dönemlerinde Yuvacık Barajı'ndaki rezervlerin yetersiz kalması durumunda Sapanca Gölü'nden alınan su, özel iletim hattıyla Kullar İçme Suyu Arıtma Tesisi'ne ulaştırılıyor. Böylece Sapanca Gölü, Kocaeli'nin alternatif içme suyu kaynakları arasında yer alıyor.

Su yönetimindeki sistemin diğer yönünü ise barajda su seviyesinin yükseldiği dönemlerde fazla suyun Sapanca Gölü'ne aktarılması oluşturuyor. Yuvacık Barajı'nın tam doluluğa ulaşmasıyla savaklanan su, Sapanca Terfi Merkezi'nde yapılan teknik düzenlemeyle mevcut terfi istasyonu ve boru hattının ters yönde çalıştırılması sayesinde göle gönderilebiliyor.

Mart ayında barajdan savaklanan suyun Sapanca Gölü'ne aktarılmaya başlanmasıyla Balaban Deresi ve barajı besleyen bazı dere kollarından gelen suların da Sapanca Gölü'ne ulaştırılması sağlanıyor.

Böylece kurak dönemlerde Sapanca Gölü'nden Kocaeli'ye getirilen su, yağışların arttığı ve barajın dolduğu dönemlerde yeniden göle kazandırılabiliyor. İki su kaynağı arasındaki bu bağlantı, bölgedeki su rezervlerinin birlikte değerlendirilmesine imkan tanıyor.

Sonbahar ve kış aylarında havzaya düşen yağışların barajda depolanması, yalnızca mevcut su rezervlerinin artmasını değil, yağışın azaldığı yaz aylarında da kentin su ihtiyacının karşılanmasını destekliyor.

Muhabir: Sefa Tetik

Yarın erken saatlerden itibaren ise kısa süreli hamlelerle saatte 60 ila 90 kilometre hızla eseceği tahmin edilen kuvvetli fırtınanın, cumartesi öğle saatlerine kadar etkisini sürdürmesi bekleniyor.

AKOM, lodos fırtınası nedeniyle oluşabilecek olumsuzluklara karşı vatandaşların dikkatli ve tedbirli olması uyarısında bulundu.

Muhabir: Hasan Hüseyin Kul

Elektronik müzik dünyasının en etkileyici performanslarından biri olarak gösterilen “X” konsepti, İstanbul semalarında dev LED ekranlar, sinematik görseller, lazer şovları ve güçlü ses sistemiyle izleyenlere adeta görsel bir şölen sundu. Gecenin ilerleyen saatlerinde sahneye çıkan Adriatique, performansı boyunca kalabalığı bir an olsun düşürmedi.

Organizasyonun açılış ve destek performanslarında ise elektronik müziğin dikkat çeken isimleri Mind Against, Son of Son, Emir Sağıroğlu ve Tal Barahya sahne aldı. Gecenin her anında tempo yükselirken, binlerce kişi sabahın ilk saatlerine kadar müziğin ritmine eşlik etti.

İstanbul’un yaz sezonundaki en büyük elektronik müzik buluşmalarından biri olarak gösterilen gece, sosyal medyada da büyük yankı uyandırdı. Etkinlik boyunca paylaşılan görüntüler kısa sürede viral olurken, dev sahne tasarımı ve kalabalığın enerjisi uzun süre konuşulacak anlar arasında yerini aldı.

Gecenin organizasyonu ise büyük prodüksiyonlarıyla dikkat çeken TemaCC imzası taşıdı. TemaCC, İstanbul’un eğlence ve etkinlik dünyasına bir kez daha uluslararası ölçekte ses getiren bir gece kazandırmış oldu.

River Cherwell ile A34 yolu arasında kalan arazide ortaya çıkan atık yığını, yaklaşık 150 metre uzunluğa ve 6 metre yüksekliğe ulaşıyor.

Atığın kaldırılmasının yerel yönetim için çok büyük bir maliyet oluşturacağı belirtiliyor.

İsrail ablukasını kırmak ve insani yardım ulaştırmak amacıyla Gazze'ye doğru yol alan Küresel Sumud Filosu'nu kuşatan İsrail donanması unsurları, gemilere saldırmaya devam ediyor.

İsrail’in "durdurduğu" belirtilen gemilerin isimleri Alma, Sirius, Adara, Spectre, Yulara, Aurora, Otaria, Huga, Deir Yessine, Grande Blu, Morgana, Hio, Seulle, All In, Captain Nikos, Florida, Karma, Mohammad Bhar, Oxygono, Free Willy, Jeannot III olarak açıklandı.

Filo’nun internet sitesinden aktarılan canlı yayında, Captain Nikos gemisindeki aktivistlerin alıkonulmasının ardından silahlı İsrail askerlerinin gemiye girdiği anlar paylaşıldı.

İhbar üzerine bölgeye polis, jandarma ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Jandarma aracındaki bir askerin kaza yerinde şehit olduğu, minibüsteki bir kişinin de hayatını kaybettiği belirlendi.

Yaralanan bir askeri personel ise ambulansla kaldırıldığı Aksaray Eğitim Araştırma Hastanesi'nde müdahaleye rağmen kurtarılamadı.

Kazada yaralanan 3 kişi hastaneye kaldırıldı.

Vali Kumbuzoğlu, hastane önünde açıklama yaptı

Aksaray Valisi Mehmet Ali Kumbuzoğlu, Aksaray Eğitim Araştırma Hastanesi acil servis önünde gazetecilere yaptığı açıklamada, sabah meydana gelen kaza nedeniyle üzgün olduklarını söyledi.

Kimlik belirleme çalışmalarının sürdüğünü belirten Kumbuzoğlu, şunları kaydetti:

"Kaza, jandarma ekibinin emniyet şeridinde yaptığı rutin kontrol sırasında yaşandı. Kazada maalesef 2 jandarma personelimiz şehit olmuştur, bir vatandaşımız da vefat etmiştir. Yaralı olan vatandaşlarımızın tedavisi Aksaray Eğitim Araştırma Hastanemizde devam etmektedir. İkisinin durumu ağır, birinin normal. Olayla ilgili adli ve idari soruşturma devam etmektedir. Gelişmelerle ilgili bilgiler sizlerle paylaşılacaktır. Aziz şehitlerimize ve vefat eden vatandaşımıza Allah'tan rahmet diliyorum. Yakınlarına da baş sağlığı diliyorum."

Galerimizde, şampiyonluk anlarından hazırlık sürecine, ödül töreninden sahne performansına kadar birçok özel kareyi bulabilirsiniz.

Haber: Ercan GÜNEŞ

Aralarında çeşitli meslek grupları, sivil toplum kuruluşları ve esnafın yer aldığı Sumud Filosu'nu Selamlıyoruz Komitesince düzenlenen etkinlik, Taşucu Mahallesi'ndeki Barış Anıtı'nda yapıldı.

Katılımcılar, ellerindeki Türk ve Filistin bayrakları ile "Soykırıma hayır", "Özgür Filistin", "Gazze'de çocuklar açlıktan ölüyor" ve "Gazze halkı yalnız değildir" yazılı pankartlar taşıyarak, slogan attı.

Etkinlikte, Küresel Sumud Filosu'nu simgeleyen maketler de sergilendi.

Komite adına açıklama yapan Gülden Korkmaz, kalplerinin Gazze halkı ve Küresel Sumud Filosu ile beraber attığını söyledi.

Akdeniz'in mavi sularında ilerleyen filoyu selamladıklarını dile getiren Korkmaz, "Gazze'ye ulaşmak üzere yola çıkan Küresel Sumud Filosu, sadece ekmek, ilaç ve yardım taşımıyor. Aynı zamanda umut, dayanışma ve adalet taşıyor." dedi.

Korkmaz, Gazze'de bir insanlık dramı yaşandığına dikkati çekerek, şöyle konuştu:

"Yanına umut ve cesareti alarak yola çıkan Küresel Sumud Filosuna, Taşucu'ndan sesleniyoruz. Adını sabır ve direnişten alan 'Sumud' yolculuğu, hepimizin kalbinde devam eden bir umut yolculuğudur. Gözünüzü kırpmadan çıktığınız bu yolculuktaki duruşunuz bizlere de bir şeyler yapma noktasında örnek oldu. Bu yolculuğun tüm insanlığa örnek ve cesaret olmasını diliyoruz. Küresel Sumud Filosu'nun yolculuğunu takip ediyoruz, bu gurur hikayesini çevremize anlatıyoruz ve sizinle gurur duyuyoruz."

Akdeniz'de ilerleyen filoya telefonla canlı bağlantı

Basın açıklamasının ardından Akdeniz'de ilerleyen Küresel Sumud Filosu'nda bulunan aktivist Semanur Sönmez Yaman ile telefonla canlı bağlantı yapıldı.

Görüntüleri alanda kurulu ekrana yansıtılan Yaman, yolculuklarına ilişkin bilgi verdi.

Yaman'ı dinleyen vatandaşlar da filoya destek vermek amacıyla slogan attı.

Sponsorluk anlaşması dolayısıyla BGM'de gerçekleştirilen imza törenine TBF Başkanı Hidayet Türkoğlu ve yönetim kurulu üyeleri, Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç ile davetliler katıldı.

İmza töreninde açıklamalarda bulunan Hidayet Türkoğlu, Turkcell ile Türk basketbolu için tarihi bir iş birliğine gittiklerini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Bu iş birliği, hem Türk basketbolunun geleceğine hem de İstanbul'un sosyal ve kültürel hayatına büyük katkı sağlayacak. Türk basketbolunu en modern imkanlarla buluşturmak için çalışıyoruz. Bu vizyonun en somut örneklerinden biri, geçen yıl açtığımız Basketbol Gelişim Merkezi. Kulüplerimiz Avrupa'nın en prestijli maçlarını burada oynadı. Binlerce gencimiz hayallerine ulaşmak için burada ter döktü. Bu merkezin bir parçası olan Basketbol Lisesi ise ayrıca gurur kaynağımız. Burada gençler hem kaliteli eğitim alıyor hem de profesyonel basketbol altyapısıyla yetişiyor. Bu büyük vizyonun gerçekleşmesinde en önemli destekçilerimizden Sayın Cumhurbaşkanımıza en içten şükranlarımızı sunuyoruz. Ayrıca projeyi ilk günden beri yakından takip eden ve her aşamasında yanımızda olan Gençlik ve Spor Bakanımız Sayın Osman Aşkın Bak'a teşekkür ediyorum."

"BGM, İstanbul'un buluşması noktası olacak"

Başkan Türkoğlu, Basketbol Gelişim Merkezi'ni spor tesisinin yanı sıra sosyal ve kültürel etkinliklere de ev sahipliği yapacak yaşam merkezi haline dönüştüreceklerini aktardı.

BGM'nin İstanbul'un buluşma noktası olacağını vurgulayan Hidayet Türkoğlu, şunları kaydetti:

"Bu merkezi sadece spor tesisi olmaktan çıkarıp bir yaşam merkezine dönüştürüyoruz. BGM, İstanbul'un sosyal ile kültürel hayatına büyük katkı sağlayacaktır. Turkcell, yıllardır spora, kültüre ve sanata destek veriyor. Şimdi de milli takımların ana sponsoru ve Basketbol Gelişim Merkezi'nin isim sponsoru olarak yanımızda. Bu destek sadece bir isim sponsorluğu değil Türk basketbolunun tesisleşmesine, altyapısına ve kültürel gelişimine uzun vadeli bir yatırımdır. Turkcell Basketbol Gelişim Merkezi, sadece basketbol değil sosyal etkinliklerle de dopdolu olacaktır. Gençler, aileler ve taraftarlar burada sporu ve sanatı bir arada yaşayacaktır. Bu iş birliğinin gerçekleşmesinde çok değerli katkılarda bulunan Şenol Kazancı ve Ali Taha Koç'a teşekkür ediyorum. Bu tarihi anlaşmanın Türk basketboluna ve Turkcell'e hayırlı olmasını diliyorum."

Turkcell Genel Müdürü Koç: Turkcell'in son 10 yılda sosyal fayda projelerine katkısı 13 milyar lirayı aştı

Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç da törende yaptığı konuşmada, başarının azim, tutku ve büyük emeklerle mümkün olduğunu ifade ederek, "Turkcell olarak bu emeklerin destekçisi olmayı milli bir sorumluluk kabul ediyoruz." dedi.

Türk sporunun 2002'den bu yana yanında olduklarını dile getiren Koç, Türk sporunun yanında olmaya devam edeceklerini söyledi.

Koç, "Bizim için Türkiye'nin Turkcell'i olmak, hayatın her alanında sorumluluk almak demek. Spordan sanata, eğitimden teknolojiye kadar ülkemizin bugününe ve yarınlarına yatırım yapan projelere imza attık. Son 10 yılda sosyal fayda projelerine katkımız 13 milyar lirayı aştı." diye konuştu.

Destek oldukları alanlar arasında sporun çok özel bir yeri olduğuna dikkati çeken Koç, sporun, disiplin, çalışkanlık, birlik ve beraberlikteki en güzel ifadelerinden biri olduğunu kaydetti.

TBF ile bu değerleri genç nesillere aktarmak için el ele verdiklerini anlatan Koç, "Bugün imzaladığımız işbirliği uzun soluklu bir yol arkadaşlığının ilk işareti. Bugüne dek futboldan basketbola, atletizmden paralimpik sporlara kadar 25'ten fazla branşta binlerce sporcumuza destek verdik. Türkiye'de sporun en büyük destekçisi olmayı sürdürüyoruz." dedi.

Koç, önceliklerinin, gençlerin potansiyelini ortaya çıkararak başarılı sporcuların yetişmesine katkı sağlamak ve gençlerin hayallerine ulaşmasına yardımcı olmak olduğunu, sponsorluk anlayışlarının tek seferlik bir destek değil, geleceğe yatırım felsefesiyle şekillendiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Bugün Turkcell'in spor yatırımlarında çok anlamlı bir sayfanın daha açılışını yapıyoruz hep beraber. TBF ile yaptığımız bu 5 yıllık işbirliğimiz kapsamında Basketbol Gelişim Merkezi'nin isim sponsoru olmaktan ve Milli Takımlar ana sponsoru olduğumuzu duyurmaktan çok büyük bir gurur duyuyoruz."

Koç, anlaşmanın, aynı zamanda geleceğe ve gençlerin hayallerine yapılan çok güçlü bir yatırım olduğunun altını çizerek, Türk basketboluna desteklerinin, teknoloji ile de güçleneceğini ifade etti.

"Basketbol Gelişim Merkezi'mizde de 5G teknolojisini hayata geçireceğiz"

Türkiye'de artık son nesil, kablosuz iletişim teknolojisi 5G için gün sayıldığını belirten Koç, sözlerini şöyle tamamladı:

"1 Nisan 2026 tarihi itibarıyla 5G teknolojisi Türkiye'nin her yerinde tamamen hayatımızda olacak. Geçtiğimiz sezon içinde biz 4 büyük futbol takımımızın sahasında, stadında 5G teknolojisini kurmuş ve hizmete açmıştık. Bu sezon da devam ediyor. Bugün burada, Türk basketbolunun altyapısı için büyük önem taşıyan Basketbol Gelişim Merkezi'mizde de 5G teknolojisini hayata geçireceğiz. Teknolojiyi sporcularımızın gelişimi için bir kaldıraç olarak kullanacağız. Amacımız, yeni Hidayetlerin, Ömerlerin, Alperenlerin yetişmesine olanak tanımak, gençlerimize basketbol tutkusunu aşılamak ve tabii ki ay yıldızlı formamızın uluslararası arenada daha nice zaferlere imza atmasına zemin hazırlamak. Bu imzanın Türk sporu ve Türk basketbolu için hayırlı olmasını temenni ediyorum."

Fransa’nın başkenti Paris’teki Jardin des Plantes Hayvanat Bahçesi’nde yaşayan kızıl pandalar Hazel ve Kosi ile iki yavrusu, ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.

Yerlikaya, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, aralarında İstanbul, Ankara ve İzmir'in de bulunduğu 74 ilde 2 bin 705 ekip, 6 bin 760 personel, 21 hava aracı ve 47 narkotik dedektör köpeğinin katılımıyla operasyonlar düzenlendiğini belirtti.

Yapılan çalışmalarda 1 ton 183 kilogram uyuşturucu ile 2 milyon 790 bin uyuşturucu hapın ele geçirildiği bilgisini veren Yerlikaya, operasyonlarda 1811 şüphelinin gözaltına alındığını duyurdu.

Bakan Yerlikaya, "Gençler, uyuşturucuya karşı yürüttüğümüz bu mücadele sizleri koruma mücadelesidir. Geleceğinizi çalan uyuşturucu maddelerden uzak durun. Biz sizin yanınızdayız. Zehir tacirlerine işledikleri suçların bedelini en ağır şekilde ödetiyoruz, ödetmeye de devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Bakanlığın "yüzyılın küresel felaketi" olarak nitelendirilen uyuşturucu kaçakçılığına karşı mücadelesi kararlılıkla devam ediyor.

Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat birimlerinin titiz çalışmaları neticesinde, Sarp Gümrük Kapısı ve İstanbul'da gerçekleştirilen başarılı operasyonlarda 1 milyar 130 milyon lira değerinde 310 kilo esrar ile 291 kilo kokain türü uyuşturucu ele geçirildi.

Olayla ilgili soruşturmalar, Hopa ve Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılıkları nezdinde sürdürülüyor.

Bakanlık, dürüst ticaret erbabını korumak ve gençleri uyuşturucudan uzak tutmak için mücadelesine kararlılıkla devam ediyor.

Yaklaşık 29 yıl boyunca Fransız ekibinin sürdürdüğü kazı çalışmalarını, 1961'de Roma La Sapienza Üniversitesi akademisyenleri devraldı.

Yaklaşık bir asırdır kazı çalışmaları süren Arslantepe Höyüğü'nün, Geç Kalkolitik dönemden Demir Çağı'na kadar birçok medeniyete ev sahipliği yaptığı anlaşıldı.

Anadolu topraklarının zengin tarihi kültürünü yansıtan Arslantepe Höyüğü'nde "devlet sistemi"nin nasıl doğduğunu araştırmak için her yıl kazılar yapılıyor.

Alanın kerpiç saray bölümünde yürütülen kazılarda, 2021'de 5 bin 625 yıllık tapınakta 250 mühür baskısı bulundu.

Sarayın diğer bölümlerinde yapılan kazılarda ise askeri sistemi anlatan 2 mızrak ile 3'ünün kabzası gümüş bezemeli 9 kılıç da silah kullanımının ilk örneklerini göstermesi bakımından devletleşme sisteminin en önemli örneğine ışık tutuyor.

Arslantepe Höyüğü, aslan heykelleri, devrilmiş bir kral heykeli, yağmur drenaj hattı gibi altyapısı bulunan kerpiçten sarayı ve 3 bini aşkın mühürüyle "ilk şehir devleti"nin yapılarını da ortaya koyuyor.

"Her yıl çok önemli şeyler çıkıyor"

Arslantepe Höyüğü Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Francesca Balossi Restelli, öğrenciyken başladığı kazı çalışmalarına yaklaşık 30 yıldır devam ettiğini söyledi.

Kazı çalışmalarına başladığı ilk gün kral mezarı bulduklarını dile getiren Restelli, "Her yıl küçük buluntular bize eski hayatı anlatıyor. Biz her şeyi kat kat yan yana koyuyoruz ve tarihi anlıyoruz. Her yıl Arslantepe Höyüğü'nde çok önemli şeyler çıkıyor. Buluntular bize Anadolu'nun tarih öncesi dönemini anlatıyor." dedi.

"Burada dünyanın en eski sarayını görebilirsiniz"

Restelli, Arslantepe Höyüğü'nde bugüne kadar birçok eserin bulunduğunu belirtti.

Eserlerin birçoğunun müzelerde sergilendiğini aktaran Restelli, şöyle devam etti:

"Arslantepe Höyüğü bize ilk devlet sistemi nasıl doğdu anlatıyor. Burada kazarken devletin daha önceki tabakalarına da bakıyoruz. Burada hiyerarşi nasıl doğdu, sosyal sistemleri nasıl değişti, Neolitik dönemden Kalkolitik döneme hiyerarşi nasıl başladı bunlara bakıyoruz. Şu ana kadar en önemli şey devlet sistemi. Arslantepe Höyüğü'nde dünyanın en eski sarayını görebilirsiniz. Bu saray içerisinde bütün buluntular devlet sistemi, bürokrasi, krallık ve gücü anlatıyor."

"Her odada ne yapıldı, ne kullanıldı hepsini biliyoruz"

Kerpiç sarayın 400 metrekare bir alandan oluştuğunu dile getiren Restelli, alanda yeni buluntular için çalıştıklarını ifade etti.

Restelli, şunları kaydetti:

"Saray duvarları 10 metre ama şu an 2,5 metre kalmış durumda. Saray içerisinde binlerce buluntu var ve sergileniyor. Arkeologlar için çok önemli bir yer. Her odada ne yapıldı, ne kullanıldı hepsini biliyoruz. Sarayda makbuz kullanılmış. Memur ve işçilere vazolarla yemekler verilmiş, bunlar bir çamur ile kapatılmış ve her işçi için bir mühür basılmış. Tam bir makbuz haline gelmiş. Bu makbuzları sayıp hesaplama yapmışlar. Yıl bitince hesaplayıp ve işçiye kaç defa yemek verilmiş hepsini biliyorlar. Bu makbuzları bir arşiv içerisinde bulduk ve 3 binden fazla var. Bunlara bakınca da 250 farklı mühür bulduk. Anlaşılan sarayda 250'den fazla memur ve işçi var."

ABD Başkanı Trump, Washington'ın daha güvenli hale getirildiğini göstermek amacıyla akşam saatlerinde bir restorana yemek yemeye gitti.

Başkan Yardımcısı JD Vance ve bazı kabine üyelerinin de yer aldığı yemek için gittikleri restorana girişinde Trump, savaş karşıtı kadınların kurduğu "CodePink" adlı sivil toplum örgütü üyelerinin protestosuyla karşılaştı.

CodePink üyesi kadınlar, Trump'a "Filistin'e özgürlük, Washington'a özgürlük" diye seslenirken, Gazze'de insanların açlıktan öldüğünü belirten sloganlar attı.

"Trump, bugünün Hitleri" şeklinde de slogan atılan kadınları kısa bir süre izleyen Trump, daha sonra eliyle göstericilerin dışarı çıkarılması talimatı verdi.

Protestoyu gerçekleştiren göstericiler restorandan çıkarılırken Filistin ve Gazze lehine sloganlar atmaya devam etti.

Mavi, yeşil ve mor renkleriyle doğayı süsleyen Kız böcekleri, doğasever ve fotoğraf tutkunlarının dikkatini çekiyor.