Yarın Marmara'nın Edirne dışındaki kesimleri, Ege, Akdeniz, İç Anadolu, Karadeniz ile Malatya, Erzincan, Kars, Ardahan, Iğdır, Van, Gaziantep ve Kilis çevrelerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak öngörülüyor.

Yağışların Marmara'nın güney ve doğusu, Orta ve Doğu Karadeniz kıyıları ve Ardahan çevreleriyle sabah saatlerinde Kastamonu kıyıları ve Sinop çevrelerinde kuvvetli olması bekleniyor.

Perşembe günü Marmara'nın bazı kesimleri, Akdeniz, Batı ve Doğu Karadeniz, Orta Karadeniz kıyıları, Doğu ve Güneydoğu Anadolu ile Ege ve İç Anadolu'daki bazı illerde sağanak ve gök gürültülü sağanak görülecek.

Yağışların Akdeniz'de Isparta ve Kahramanmaraş dışındaki kesimler ile Kırklareli, Karaman, Niğde, Erzincan, Tunceli, Elazığ, Bingöl, Muş, Bitlis, Batman ve Siirt çevrelerinde yer yer kuvvetli olacağı tahmin ediliyor.

Cuma günü de Marmara, Akdeniz, Karadeniz, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'nun büyük bölümünde yağış bekleniyor. Kırklareli, Tekirdağ, Çanakkale'nin iç kesimleri, Balıkesir'in kuzeyi, İstanbul, Kocaeli ve Adana çevrelerinde yağışların yer yer kuvvetli olması öngörülüyor.

Rüzgarın yarın Marmara, Kıyı Ege ve Doğu Karadeniz kıyılarında, perşembe ve cuma günleri ise Marmara ile Kuzey Ege kıyılarında kuzeyli yönlerden saatte 40-70 kilometre hızla kuvvetli ve kısa süreli fırtına şeklinde esmesi bekleniyor.

Hafta sonu ve gelecek haftanın ilk günlerinde yağışların özellikle Akdeniz, Karadeniz, Doğu ve Güneydoğu Anadolu ile İç Anadolu'nun bazı kesimlerinde devam edeceği tahmin ediliyor.

Ankara'nın yarın sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı olması bekleniyor. Başkentte en yüksek hava sıcaklığının yarın 19, perşembe 18, cuma 17 derece olacağı tahmin ediliyor.

İstanbul'da üç gün boyunca aralıklı sağanak ve yer yer gök gürültülü sağanak etkili olacak. Yağışların yarın ve cuma günü yer yer kuvvetli olacağı öngörülüyor. Kentte en yüksek sıcaklığın yarın ve perşembe 22, cuma 20 derece olması bekleniyor.

İzmir'de ise yarın sağanak ve gök gürültülü sağanak etkili olacak. En yüksek sıcaklığın yarın 27, perşembe ve cuma günü 25 derece olacağı öngörülüyor.

Muhabir: Fatma Sevinç Çetin Obuz

TYT Yönetim Kurulu Başkanı ve 25., 26. 27. dönem İstanbul milletvekili olan Arzu Erdem, gençlerin evlilik cüzdanlarını verirken duygusal bir konuşma yaptı, mutlu ve sağlıklı yıllar diledi.

YENİÇAĞRI yazı ailesi olarak gençlerimize kutluyor ve mutluluklar diliyoruz.

'2025 yılında müze ve ören yerlerimizde 34 milyon 836 bin 7 ziyaretçiyi ağırlayarak bugüne kadarki en yüksek ziyaretçi sayısına ulaştık. Aynı dönemde 7,3 milyar lirayı aşan gelirle yeni bir rekora daha imza attık. Efes'ten Hierapolis'e, Göreme'den Galata Kulesi'ne uzanan eşsiz kültürel mirasımıza gösterilen bu büyük ilgi, yürüttüğümüz çalışmaların ve kültür turizmindeki yükselişimizin en güçlü göstergesi. Türkiye'nin tarihini korumaya, yaşatmaya ve dünyayla buluşturmaya devam edeceğiz.'

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, 2025'in en fazla ziyaretçi ağırlayanı İzmir Efes Ören Yeri oldu. Efes'i yıl boyunca 2 milyon 552 bin 734 kişi ziyaret etti.

Efes'i 2 milyon 302 bin 218 ziyaretçiyle Denizli Hierapolis Ören Yeri Pamukkale takip etti. Nevşehir Göreme Ören Yeri 1 milyon 187 bin 185, Paşabağlar Ören Yeri ise 1 milyon 143 bin 434 ziyaretçiyi ağırladı. Galata Kulesi de 953 bin 537 ziyaretçiyle 2025'in en yoğun ilgi gören kültür varlıkları arasında yer aldı.

Kaymaklı Yeraltı Şehri 688 bin 459, Derinkuyu Yeraltı Şehri 548 bin 687, İstanbul Arkeoloji Müzesi 534 bin 602, Troia Ören Yeri 360 bin 209 ve Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi 312 bin 951 ziyaretçiyi ağırladı.

Muhabir: Fatma Nur Candan

Liderler, ülkelerinin AB bütçesinin yaklaşık yüzde 40'ını karşıladığını belirterek, bütçenin mevcut döneme kıyasla yüzde 60 artırılmasını gerçekçi olmayan bir yaklaşım olarak nitelendirdi.

Bütçe için yeni gelir kaynakları oluşturulması halinde bile mali yükün Avrupa vatandaşlarınca karşılanacağına işaret eden liderler, bütçe teklifinin azaltılmasını istedi.

AB Komisyonu, tarım, savunma, altyapı ve bölgesel kalkınma gibi alanlardaki harcamaları belirleyecek 2028-2034 bütçesi için yaklaşık 2 trilyon avroluk teklif sunmuştu.

Dönem başkanı olan İrlanda'nın güncellenmiş bütçe rakamlarını içeren müzakere taslağını sunması bekleniyor.

AB liderlerinin konuyu 15-16 Ekim'de Brüksel'de düzenlenecek zirvede görüşmesi planlanıyor.

AB bütçesi, kurallar gereği harcamaların üst sınırlarının belirlendiği 7 yıllık dönemler için hazırlanıyor.

AB ülkelerinin temsilcileri, son dönemde 2028-2034 dönemini kapsayacak yeni Çok Yıllı Mali Çerçeve üzerinde çalışmalara ve müzakerelere yoğunlaşıyor.

Yeni bütçenin 1 Ocak 2028'de yürürlüğe girebilmesi için siyasi anlaşmanın sağlanması gerekiyor.

Uzun vadeli AB bütçesine ilişkin karar, Avrupa Parlamentosunun onayı ve üye ülkelerin AB Konseyinde oy birliğiyle alınıyor.

Uzun vadeli AB bütçesi, üye ülkelerin gelecekteki bütçeye ne oranda katkı sağlayacakları ve bütçenin hangi alanlara odaklanacağı gibi konularda sert tartışmalara sahne oluyor.

Muhabir: Ata Ufuk Şeker

Çin'in ABD'ye ihracatının toplam dış satımının içindeki payının 2024 yılındaki yüzde 14,68 seviyesinden 2025'te yüzde 11,14'e gerilediğini dile getiren Olpak, iki ülke arasındaki ticaret politikalarında çok önemli bir dönüşümün yaşandığını bildirdi.

Olpak, bir pazara erişim zorlaştığında küresel ticaretin ortadan kalkmadığını, kendisine yeni yollar, ülkeler ve ortaklıklar bulduğunu kaydederek, 'Çin örneğinde de bunu görüyoruz. ABD pazarındaki gerileme Çin'i Güneydoğu Asya Uluslar Birliği'nden (ASEAN) Afrika'ya, Orta Doğu'dan Avrupa'ya kadar çok daha geniş bir coğrafyada yeni ticaret kanalları oluşturmaya yöneltiyor. Dolayısıyla mesele yalnızca ABD-Çin arasındaki bir tarife tartışması değil küresel ticaret rotalarının yeniden şekillenmesi meselesidir.' dedi.

Nail Olpak, Çin'in ABD pazarındaki gerilemeye karşılık alternatif pazarlardaki ağırlığını hızla artırdığını belirterek, 2024-2025 döneminde bu ülkenin ihracatının Afrika'ya yüzde 25,9, Orta Doğu'ya yüzde 9,7 ve AB'ye yüzde 8,63 yükseldiğini söyledi.

Afrika'da Nijerya, Orta Doğu'da Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve AB'de Almanya'nın Çin açısından öne çıkan pazarlar olduğunu dile getiren Olpak, Çin'in ihracat coğrafyasındaki değişimin Türkiye açısından yakından takip edilmesi gerektiğini vurguladı.

Olpak, burada Türkiye açısından dikkat edilmesi gereken önemli bir kesişim alanı olduğunu kaydederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Çin'in yöneldiği coğrafyaların önemli bir bölümü aynı zamanda Türk iş dünyasının güçlü olduğu veya büyümeyi hedeflediği pazarlar. ABD pazarındaki kaybını telafi etmek amacıyla daha güçlü biçimde yöneldiği Afrika, Orta Doğu ve Avrupa'nın aynı zamanda Türk iş dünyasının da geleneksel olarak güçlü olduğu veya daha fazla büyümek istediği coğrafyalar. Bu nedenle Çin'in ihracatındaki coğrafi çeşitlenmeyi yakından izlemek durumundayız.

Dolayısıyla önümüzdeki dönemi yalnızca bir rekabet riski olarak değil, değişen küresel ticaret dengeleri içerisinde Türkiye için yeni fırsatların ortaya çıktığı bir dönem olarak da okumalıyız. Üstelik yeni rekabet yalnızca fiyat ve teknoloji üzerinden şekillenmiyor. Güvenilir tedarikçi, öngörülebilir iş ortağı ve sürdürülebilir ilişki kurabilme kapasitesi de giderek daha belirleyici hale geliyor. Ben bunu küresel ticarette yükselen bir 'güven rekabeti' olarak görüyorum.'

DEİK Başkanı Olpak, bu durumu sadece 'Çin geliyor, rekabet artıyor' şeklinde okumanın doğru olmadığını belirterek, 'Küresel ticaret yeniden yapılanırken Türkiye'nin üretim kapasitesi, coğrafi konumu, lojistik avantajları, Avrupa ile entegrasyonu ve farklı coğrafyalarda geliştirdiği güçlü iş ilişkileri bize önemli avantajlar sağlıyor. Önemli olan bu avantajları doğru stratejiyle ticarete ve yatırıma dönüştürebilmek.' ifadelerini kullandı.

Rapordaki verilere göre Çin'in Almanya pazarındaki yükselişinin Türkiye açısından henüz doğrudan ve belirgin bir tehdit oluşturmadığını aktaran Olpak, bununla beraber Türkiye açısından daha yakından takip edilmesi gereken alanlar bulunduğunu ve bunların başında Afrika ile Orta Doğu'nun geldiğini söyledi.

Olpak, 2025'te Çin Mısır'a 19,97 milyar dolar ihracat yaparken Türkiye'nin bu alanda 4,07 milyar dolar seviyesinde kalmasının rekabet farkının Çin lehine genişlediğine işaret ettiğini bildirdi.

Türkiye'nin Afrika'daki konumunun yalnızca fiyat rekabeti üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Olpak, şu açıklamalarda bulundu:

'Afrika söz konusu olduğunda Türkiye'nin çok önemli bir birikimi var. Ticaretimizin yanında müteahhitlikten yatırıma, lojistikten sanayi işbirliklerine kadar çok boyutlu ilişkiler geliştirdik. Çin'in artan ağırlığını elbette dikkatle takip edeceğiz. Ancak bizim rekabet modelimizin yalnızca fiyat üzerinden değil kalite, güven, sürdürülebilir ortaklık, yerel işbirlikleri ve karşılıklı kazanım üzerinden ilerlemesi gerektiğini düşünüyorum. Çünkü önümüzdeki dönemde fiyat rekabetinin yanında bir güven rekabeti de yaşayacağız. Türkiye'nin uzun vadeli ilişki kurma ve güvenilir ortak olma kapasitesi, özellikle Afrika ve Orta Doğu'da önemli bir rekabet avantajına dönüşebilir.'

Nail Olpak, Çin'in BAE'ye ihracatı 72,9 milyar dolara yükselirken Türkiye'nin bu ülkeye dış satımının 9,28 milyar dolar seviyesinde olduğunu belirterek, Türk şirketlerinin katma değerli üretime daha fazla odaklanması gerektiğini vurguladı.

Yeni dönemde sadece hangi ülkeye ne kadar ihracat yapıldığının değil, hangi ürünü, hangi teknoloji seviyesiyle ve hangi katma değerle ihraç edildiğinin daha fazla konuşulması gerektiğini dile getiren Olpak, 'Rekabetin yoğunlaştığı pazarlarda Türkiye'nin cevabı daha fazla katma değer, daha güçlü markalar, teknoloji, inovasyon ve pazarda kalıcı ortaklıklar kurmak olmalı.' şeklinde konuştu.

Olpak, ABD ile Çin arasındaki ticaret geriliminin küresel tedarik zincirlerini de yeniden şekillendirdiğine işaret ederek, Türkiye'nin bu süreçte üretim ve yatırım merkezi olarak konumunu güçlendirebileceğini söyledi.

Dünyada artık sadece 'nerede daha ucuza üretirim?' sorusunun sorulmadığının altını çizen Olpak, 'Nerede daha güvenli üretirim, pazarıma nasıl daha hızlı ulaşırım, tedarik zincirimi nasıl çeşitlendiririm, hangi ortakla uzun vadeli ve öngörülebilir bir ilişki kurabilirim?' soruları da en az maliyet kadar önemli hale geldi. Bu nedenle küresel ticarette fiyat ve teknoloji rekabetinin yanında giderek güçlenen bir güven rekabetinden de söz etmemiz gerekiyor. Türkiye tam da bu noktada çok güçlü bir potansiyele sahip.' ifadelerini kullandı.

DEİK Başkanı Olpak, Avrupa'ya yakınlık, güçlü sanayi altyapısı, yetişmiş insan kaynağı, lojistik kabiliyetleri ve farklı coğrafyalarla kurduğu ekonomik ilişkilerin Türkiye'yi değişen küresel tedarik zincirlerinde önemli bir alternatif haline getirdiğini anlattı.

Türkiye'nin güvenilir üretim, tedarik ve yatırım ortağı olma kapasitesinin de bu avantajlarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini dile getiren Olpak, 'Dolayısıyla ABD-Çin ticaretindeki dönüşümü yalnızca ihracat pazarlarımızda ortaya çıkabilecek rekabet açısından değil, Türkiye'ye gelebilecek yeni yatırımlar ve üretim fırsatları açısından da değerlendirmeliyiz.' dedi.

Olpak, gelecek dönemde küresel ticarette korumacılığın, bölgeselleşmenin ve tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesinin daha fazla konuşulacağını kaydederek, şu değerlendirmelerde bulundu:

'DEİK olarak 153 iş konseyimizle dünyanın dört bir yanında Türk özel sektörünün önünü açmaya, yeni pazarları ve yeni işbirliklerini geliştirmeye devam ediyoruz. Çin'in değişen ihracat stratejisini de bu perspektifle takip ediyoruz. Nerede rekabet artıyor, nerede yeni bir fırsat doğuyor, hangi pazarlarda daha güçlü olmamız gerekiyor; bunları veriye dayalı olarak analiz etmek zorundayız. Bizim hedefimiz, değişen küresel ticaretin sonuçlarını izleyen bir Türkiye değil yeni ticaret mimarisinde pozisyon alan, yeni ortaklıklar geliştiren, güvenilir ticaret ortağı kimliğini güçlendiren ve değişimi fırsata dönüştüren bir Türkiye olmalı.'

Nail Olpak, konuya ilişkin bir soru üzerine, ihracatçıların ağırlıklı olarak enflasyon ile döviz kuru arasındaki makasın azaltılmasına, döviz kurlarının bir miktar yukarı gitmesine, döviz bozdurma konusundaki bazı desteklerin artırılmasına yönelik taleplerinin olduğunu, bunun yanı sıra maliyetlerde anlaşılamayan artışların bulunduğunu söyledi.

Olpak, 'Ben kurun artması konusunun ilk planda kolay bir çözüm olduğunu düşünmüyorum. Geçmiş yıllardaki tecrübelerimize de bakmak lazım. İthalatı ihracatından daha fazla olan ülkede kur artışı çok kısa sürede çözümmüş gibi algılanır ancak hemen akabinde hepimiz biliyoruz ki bizim fiyatlarımız da artar. Yetmez, ihracat yaptığımız ülkedeki alıcı 'Sizde böyle kur değişimi oldu, devalüasyon oldu, sen buradan kazanca girdin, gel bana indirim yap' der. Bu orta vadede çözüm olarak görünmüyor.' diye konuştu.

Fon soruşturmalarına ilişkin bir soruya karşılık olarak da Olpak, 'Hukuki bir süreç devam ediyor. Yanlış yapan kim varsa üzerine gidilmeli, o yanlışların hesabı sorulmalı.' cevabını verdi.

Muhabir: Uğur Aslanhan

2015'te 27 firmayla kurulan SAHA İstanbul'un bugün 1400'ü aşkın üyesiyle Avrupa'nın en büyük savunma ve havacılık kümelenmesi haline geldiğini belirten Tütüncü, üyelerin yüzde 80'inden fazlasının KOBİ'lerden oluştuğunu söyledi.

Tütüncü, temel misyonlarının KOBİ'lerin hem yurt içi ekosistemde güçlenmesini hem de uluslararası tedarik zincirlerine entegre olarak küresel pazardan daha fazla pay almasını sağlamak olduğunu ifade etti.

SAHA Akademi çatısı altında üyelere yönelik sektörel eğitimler verdiklerini aktaran Tütüncü, TÜBİTAK TÜSSİDE ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) ile iki ayrı MBA programı yürüttüklerini, Milli Havacılık Endüstrisi Kümelenmesi ile de yerli firmaları küresel havacılık sektörüne hazırladıklarını kaydetti.

Üye sayısındaki artışın aktif bir üye toplama çalışmasının değil, ekosistemin teveccühünün sonucu olduğunu vurgulayan Tütüncü, 'SAHA İstanbul organik büyüyen bir yer. Sayının yüksekliği planlı ya da hormonlu bir büyüme değil, bilakis sektörün iç dinamikleriyle paralel bir süreç.' diye konuştu.

Türk savunma sanayisinin bugüne kadar kendi pazar koşullarında büyüdüğünü dile getiren Tütüncü, 'Gerçekçi olmak gerekirse bunun gerilememesi ve daha ileri noktaya gitmesi için artık küresel pazardan pay alınması bir zaruret, bu bir tercih değil.' ifadesini kullandı.

Savunma ihracatının 10 milyar dolar eşiğini aştığını hatırlatan Tütüncü, Defense News'un bu yılki sıralamasına giren 5 Türk firmasının tamamının SAHA İstanbul Yönetim Kurulu Üyesi olduğunu belirtti.

Tütüncü, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının desteğiyle yürütülen Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesi (URGE) projesiyle KOBİ'lerin yurtdışı pazarlara açılmasına destek olduklarını da anlattı.

Rusya-Ukrayna Savaşı, ABD'deki Trump yönetiminin yarattığı belirsizlikler ve İran-İsrail-ABD gerilimi gibi gelişmelerin savunma sanayisini herkes için kritik hale getirdiğini söyleyen Tütüncü, 'Savunma sanayi her ihtiyacınız olduğunda parasını verip alabileceğiniz bir şey değil.' dedi.

Tütüncü, 'Düne kadar bize ambargo uygulayan, kabiliyetleri itibarıyla bu uluslararası tedarik programlarında fevkalade yer alabilecekken, maksatlı bir şekilde bunun dışında tutulan, buralara alınmayan, hatta ve hatta ihtiyaç duydukları ürünler konusunda gizli ve açık ambargolara maruz kalan firmalarımızın kapısında bugün bu ülkeler kuyruk oluşturuyorlar.' ifadelerini kullandı.

Kanada'nın Suriye operasyonları sırasında İHA kameralarını Türkiye'den esirgemesinin ardından ASELSAN'ın ASELFLIR-500 ve ASELFLIR-600 kameralarını hızla geliştirdiğini hatırlatan Tütüncü, bugün sözkonusu ürünlerin dünyaya satıldığını bildirdi.

Kanada'nın artık neredeyse her ay Türkiye'ye teknik ve bakan düzeyinde heyetler gönderdiğini aktaran Tütüncü, 'Bugün Kanada ile savunma sanayisinde stratejik işbirliği müzakere ediliyor. Bu, Türkiye'nin geldiği noktayı göstermesi bakımından çok önemli bir veri.' değerlendirmesinde bulundu.

Yurt dışı fuarlarda eskiden bazı firmalardan randevu bile alamadıklarını anlatan Tütüncü, 'Son 1,5 yıldır biz randevu almaya çalışmıyoruz. Firmalar bizimle irtibata geçip yatırım ve ticaret yapmak istediklerini belirtiyorlar. Ve ben savunmadan bahsediyorum.' diye konuştu.

Muttalip Tütüncü, bir firmanın savunma sanayisine girmesi için temel şartın 'niyet ve azim' olduğunu belirterek, teknik tarafta uygun makine parkının, Milli Savunma Bakanlığının talep ettiği yeterlilik ve tesis güvenlik belgelerinin, Savunma Sanayii Başkanlığının Yetenek Envanteri (YETEN) programına kaydın gerekli olduğunu ifade etti.

Türkiye'de sektörün tıkanıklığının yetenek tarafında olmadığını vurgulayan Tütüncü, 'Türk halkının pratik düşünce yeteneğini mühendislik eğitimiyle birleştirince ortaya harikalar çıkıyor. Temel kritik nokta, yeteneğinizi ne kadar satabildiğinizde düğümleniyor.' dedi.

Değişen savaş paradigmalarına değinen Tütüncü, eski tip güdümsüz mühimmatların sahada etkisini yitirdiğini anlattı.

Teknolojinin çok hızlı dönüştüğünü ifade eden Tütüncü, KOBİ'lerin yönelmesi gereken alanda yüksek teknolojili, maliyet etkin ve hızlı tüketilebilen ürünler yer aldığını, büyük platformların ise ana yüklenicilerin işi olduğunu kaydetti.

Tütüncü, KOBİ'lerin ihracat hedeflerine ulaşması için stratejik bir yol haritası çizerek, şunları kaydetti:

'Zaten konvansiyonel silahları, büyük platformları ana yüklenicilerimiz yapıyor. Bunlar çok büyük yetkinlikler gerektiriyor. Hem finansal anlamda hem teknolojik anlamda çok büyük yetkinlikler gerektiriyor. Dolayısıyla KOBİ'lerimizden kimse zaten platform üretmesini beklemiyor. KOBİ'lerimiz kendi ihracat alanlarını açmak anlamında, alt yüklenici kimliğinden yavaş yavaş ihracatçı kimliğine dönmek anlamında, uluslararası sahanın, savaş sahasının, uluslararası savunma sanayi piyasasının beklediği bu maliyet etkin çözümlere yönelebilirler.'

Üyeler arasındaki rekabete de değinen Tütüncü, bu dengeyi 'rekaberlik' (rekabet ve beraberlik) kavramıyla tanımladıklarını, yurt dışı ihalelerde Türk firmalarının birbirine rakip olmak yerine iş bölümüyle ortak hareket etmesi için koordinasyon sağlamaya çalıştıklarını söyledi.

Dünyada satılan dronların yaklaşık yüzde 60-65'inin Türkiye'den ihraç edildiğini belirten Tütüncü, ihracatta nitelik ile niceliğin birlikte ilerlemesi gerektiğini vurguladı.

Yapay zekanın gündeme oturduğu bir dönemde yalnızca mevcut ürünlere odaklanmanın risk taşıdığını ifade eden Tütüncü, 'Dronda artık dünyayı domine ediyorum deyip arkanıza yaslanırsanız, mevcut teknolojik gelişim hızı içerisinde göz açıp kapayıncaya kadar geride kalabilirsiniz. Türkiye bu seviyeye göz açıp kapayıncaya kadar gelmedi ama elde ettiği seviyeyi çok hızlı kaybedebilir. Böyle bir lüksümüz yok.' dedi.

Savunma sanayisinde yerlilik oranının yüzde 80'in üzerine çıktığını hatırlatan Tütüncü, bazı kritik teknolojilerde dış tedarik ihtiyacının sürdüğünü, 'yerlileşme macerasının' devam etmek zorunda olduğunu dile getirdi.

Yabancı sermaye yerine 'uluslararası sermaye' kavramını tercih ettiğini belirten Tütüncü, dost ve müttefik ülkelerle kurulacak finansal iş birliklerinin savunma sanayisini bir diplomasi aracına dönüştürebileceğini ifade etti.

Antalya'nın 5-9 Ekim'de Uluslararası Astronotik Federasyonu'nun 77. Uluslararası Uzay Kongresi'ne ev sahipliği yapacağını hatırlatan Tütüncü, etkinliğin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansının ev sahipliği ve SAHA İstanbul'un eş ev sahipliğinde düzenleneceğini, açılışın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından yapılmasının beklendiğini söyledi.

Savunma sanayisinde geliştirilen itki sistemleri, navigasyon sistemleri, radarlar ve görüntüleme araçlarının Türkiye'yi uzaya taşıyacağını belirten Tütüncü, 'Uzay artık o kadar uzak değil. Türkiye bu yarıştan kendini geri çekemez, bu yarışta olmak zorundayız. Çünkü ulusal güvenlik artık sadece sınırlarınızı korumakla ilgili değil.' diye konuştu.

SAHA İstanbul bünyesindeki 10 endüstriyel komiteden birinin Milli Uzay ve Havacılık Komitesi olduğunu aktaran Tütüncü, KOBİ'lerin uzay sektörüne de ekonomik gerçeklik gözetilerek doğru ölçekte dahil edilmesi için çalıştıklarını kaydetti.

Firmalara ürün geliştirirken çift kullanımlı (dual use) çözümleri düşünmelerini tavsiye ettiklerini belirten Tütüncü, SİHA için kamera üretebilen bir firmanın aynı kabiliyetle ev güvenlik kamerası da üretebileceğini örnek verdi.

Önemli firmaların savunma projelerini sivil havacılığa verdikleri ürünlerden elde ettikleri gelirle finanse ettiğini ifade eden Tütüncü, SAHA İstanbul'un üye sayısında Avrupa'nın en büyüğü olmasına karşın ciroda sivil uçak üretimi nedeniyle Toulouse'un önde olduğunu söyledi. Tütüncü, küresel uçak üreticilerinin sipariş yoğunluğunu karşılamak için hedeflediği üretim ülkelerinden birinin Türkiye olduğunu vurguladı.

Tütüncü, SAHA İstanbul'un hedefini ilişkin, 'Bizim için hikaye yeni başlıyor gibi hissediyoruz. Misyonumuz yetkinliği sınırın ötesine taşımak, refahı sınırın içine çekmek.' dedi.

Muhabir: Ali Atar

Avrupa'nın enerji konusunda çok ciddi durumda olduğuna işaret eden Jorgensen, 'Bu yıl, tek bir molekül daha fazla gaz ya da petrol almadan enerji için ödediğimiz ekstra tutar 100 milyar avroyu aştı.' diye konuştu.

Jorgensen, dünyanın başka yerlerinden gelen enerji kaynaklarına bağımlı olmanın kötü ve sürdürülemez olduğunu belirtti.

Küresel piyasada enerji fiyatlarının yükselmesinin AB vatandaşlarına ve sanayisine zarar verdiğini anlatan Jorgensen,'Bu bağımlılıktan kurtulmamız gerekiyor. Fosil yakıtların, yani ithal edilen, kirli ve pahalı moleküllerin yerini yerel kaynaklı enerjiyle değiştirmeliyiz.' ifadesini kullandı.

Jorgensen ABD'nin dizel ihracat yasağı planı konusunda bir soru üzerine, 'Amerikalı mevkidaşıma ve kamuoyuna çok net bir mesaj ilettim. İçinde bulunduğumuz bu zorlu dönemde enerjinin serbestçe akmaması ne ABD'nin ne de bizim çıkarımızadır.' değerlendirmesinde bulundu.

Öte yandan, Jorgensen'in üye ülkelerin enerji bakanlarına geçen hafta gönderdiği mektup basına sızmıştı.

Jorgensen, mektupta üye ülkelerden doğal gaz ve elektrik talebini düşürecek tedbirler uygulamalarını istemişti.

AB genelinde doğal gaz depolarının doluluk oranı yüzde 70 civarında bulunuyor. Bu seviye geçmiş yılların aynı döneminin çok altında seyrediyor.

Avrupa'da doğal gaz fiyatlandırmasında referans kabul edilen Hollanda merkezli TTF'de ABD ve İsrail'in İran'a saldırılara başladığı 28 Şubat öncesinde doğal gaz megavatsaat fiyatı 30 avro seviyesindeydi. Bugün ise Avrupa piyasalarında doğal gazın megavatsaat fiyatı 72 avro civarında bulunuyor.

Muhabir: Ata Ufuk Şeker

Balıkçı Soner Birinci, AA muhabirine, av sezonuna palamut bolluğuyla başladıklarını söyledi.

İnsanların palamuda ilgi gösterdiğini dile getiren Birinci, 'Fiyatlarımız uygun. Palamut bolluğundan bütün balıkçıların yüzü gülüyor, hem satan hem tutan. Palamutu 75 liraya satıyoruz 700-800 gram geliyor bir tanesi. Şu anda tezgahlarda en çok olan balık palamut. Zaten müşteri geldiği zaman direkt palamutu soruyor.' diye konuştu.

Birinci, bu sezon adeta palamut yılı yaşandığını ifade ederek, 'Halkımızın dolaplara koyacağı bollukta palamut var. Hemen hemen 2-3 kişiyi de doyuruyor. ' dedi.

Palamut alışverişi yapan İsrafil Köse ise fiyatlardan memnun olduğunu belirterek, 'Çünkü mezgit 200, palamut 75 lira ve gayet uygun. Herkese tavsiye ederim zaten balık mevsimi.' ifadelerini kullandı.

Muhabir: Ayfer Koçal

Yapay zekanın yeni dünyanın teknoloji altyapısını oluşturduğuna dikkati çeken Yiğit, 'ROKETSAN da roket, füze ve uzay teknolojilerindeki öncülüğünü bundan sonraki süreçte yapay zekayla devam ettirmek istiyor.' ifadesini kullandı.

Yiğit, yapay zekaya sırtlarını dönmenin veya onu yok saymanın mümkün olmadığını, bu kapsamda yapay zekayı sadece kullanan değil, onu geliştiren ve yeni teknoloji yolculuğuna onunla devam eden bir şirket olmak istediklerini belirterek şunları söyledi:

'Biz yapay zeka teknolojisinde öncü bir şirket olmak istiyoruz. Küçük de olsa yapay zekayı kullandığımız birçok ürünümüz var ve yavaş yavaş insan katkısını yapay zekayla artırarak yolumuza devam etmek istiyoruz. Yapay zeka bizi sadece hızlandıran değil, farklı bir boyuta taşıyan bir yapı olarak karşımıza çıkıyor. İnşallah bundan sonraki süreçte yapay zekayla geliştirdiğimiz, yapay zekayı yoğun olarak kullandığımız pek çok ürünümüze de şahitlik edeceksiniz.'

ROKETSAN'ın TEKNOFEST Mavi Vatan kapsamında düzenlediği roket yarışmasına ilişkin de Yiğit, yarışmanın ulusal bir yarışma olmaktan uluslararası bir yarışma olmaya evrildiğini dile getirdi. Yiğit, 'Bu son roket yarışmalarında da 6 ülkeden 7 takım vardı, bunlardan bir kısmı başarılı oldu ve ödüllerini inşallah bu hafta sonunda Şanlıurfa'da gerçekleşecek TEKNOFEST'te alacaklar. Bundan sonraki süreçte bu katılımların, dost ve müttefik ülkelerden katılımların daha da artacağını düşünüyoruz.' diye konuştu.

Yiğit, TEKNOFEST'in esas itibarıyla şirketlerden ziyade gençlerin kendilerini gösterdiği bir platform olduğuna işaret ederek, 'Elbette biz de bütün gücümüzle orada gençlerimizin yanında olacağız ama TEKNOFEST dediğim gibi bir IDEF veya SAHA EXPO gibi teknoloji şirketlerimizin kendilerini gösterdiği platform olmanın ötesinde, genç kardeşlerimizin yaptıklarıyla, kattıkları değerle ön plana çıktığı bir platform. Dolayısıyla biz sadece onları destekleyecek bir şirket olarak orada bulunmak istiyoruz.' dedi.

Muhabir: Fuat Kabakcı

Türk Hava Kuvvetlerinin akrobasi timi SOLOTÜRK de festivalde yapacağı gösteri için prova uçuşu yaptı.

SOLOTÜRK, Şanlıurfa GAP Havalimanı çevresinde uçuşunu gerçekleştirdi.

Yaklaşık 20 dakika süren provayı izleyenler heyecan dolu anlar yaşadı.

Bazı vatandaşlar ise akrobatik hareketlerle​​​​​​​ unutulmaz bir deneyim sunan gösteriyi cep telefonlarıyla görüntüledi.

SOLOTÜRK, festivalde gösteri yapacak.

Muhabir: Rauf Maltaş, Cebrail Caymaz

Analizde, özellikle çelik ve elektrikli araç sektörlerinde Çin'in sübvansiyonlu ve ucuz ürünlerine karşı düşünülen korumacı önlemlerin ekonomik maliyetlerine dikkati çekildi.

Çin'den ithal edilen sübvansiyonlu ürünlere getirilecek telafi edici vergilerin sadece tüketicileri değil, Çin menşeli ara malı kullanan Avrupalı üreticileri de olumsuz etkileyeceğinin savunulduğu analizde, daha pahalı hale gelen ara malların özellikle ihracat odaklı Avrupalı şirketlerin küresel pazardaki rakiplerine karşı rekabet gücünü zayıflatacağı ifade edildi.

Analizde, AB'nin uygulamayı planladığı gümrük vergilerinin sınırlarına da dikkati çekildi. Avrupa imalat sanayisinin üretiminin yaklaşık dörtte birini AB dışındaki üçüncü pazarlara sattığı hatırlatılan raporda, bu vergilerin üçüncü ülkelerde geçerli olmayacağı ve Avrupalı üreticilerin buralarda Çin rekabetiyle karşı karşıya kalmaya devam edeceği aktarıldı.

Ifo analizinde, Pekin yönetimine karşı yaptırım gücünü artırmak için AB'nin Çin politikasını tek taraflı yönetmek yerine stratejik ortaklıklar kurması gerektiği tavsiye edildi.

Analizde, AB'nin ihtiyaç duyduğu küresel ortakları hedef alan ticari önlemlerden kaçınmasının, Pekin karşısındaki müzakere masasında elini güçlendireceği kaydedildi.

Ifo Uluslararası Ekonomi Merkezi Direktörü Lisandra Flach, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, gümrük vergilerinin tasarımına bağlı olarak ciddi ekonomik maliyetleri ve istenmeyen yan etkileri beraberinde getirdiğini belirtti.

Vergilerin tek başına bir ülkenin rekabet gücünü ve inovasyon kapasitesini artırma stratejilerinin yerini tutamayacağını vurgulayan Flach, 'Korumacı önlemlerle azaltılan rekabet baskısı, korunan sektörlerin inovasyon yapma motivasyonunu daha da zayıflatabilir.' uyarısında bulundu.

Muhabir: Bahattin Gönültaş

ABD Enerji Enformasyon İdaresi'nin (EIA) Dünya Petrol Transit Darboğazları raporuna göre, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Hürmüz Boğazı'nı by-pass edebilecek aktif petrol boru hattı altyapısına sahip iki Körfez ülkesi konumunda.

Kuveyt, Katar ve Bahreyn'in deniz yolu dışında alternatif bir ihracat kapasitesi bulunmuyor. Umman ise kriz durumunu coğrafi konumu dolayısıyla avantaja dönüştürmüş tek ülke.

Hürmüz Boğazı'ndaki krizin Körfez ülkeleri üzerindeki etkileri ve by-pass edebilecek alternatif rota altyapılarına ilişkin uluslararası enerji piyasalarına yansıyan son verilere göre Körfez ülkelerindeki güncel durum farklılık gösteriyor.

Hürmüz Boğazı'na tam bağımlı olan Kuveyt, krizden en ağır darbe alan ülkelerin başında geliyor. Kısa vadede sevkiyatları kurtaracak bir alternatif rotaya sahip olmayan ülke için Suudi Arabistan üzerinden yeni bir transit boru hattı inşa edilmesi uzun vadeli en gerçekçi çözüm olarak tartışılsa da şu an için acil bir alternatif rota seçeneği bulunmuyor.

Uluslararası enerji piyasaları verilerine göre, Hürmüz Boğazı krizi Kuveyt'in petrol üretim ve ihracat kapasitesine ciddi bir darbe vurmuş durumda. Hürmüz krizi başlamadan hemen önce, Kuveyt'in günlük petrol üretimi 2,6 milyon varil seviyesindeydi. Bu üretimin büyük bir kısmı doğrudan Hürmüz üzerinden dünya pazarlarına ihraç ediliyordu. Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik krizinin zirve yapmasıyla sevkiyatlar durma noktasına geldi. Depolama kapasitesi dolan ve ihracat yapamayan Kuveyt, üretimini mecburen kısmak zorunda kaldı. Mayıs ayında ülkenin günlük petrol üretimi dibe vurarak 573 bin varile kadar geriledi. Yaz aylarından itibaren koşulların hafiflemesi ve alternatif sevkiyat denemeleriyle bir toparlanma süreci başladı. Temmuz ayında genel üretim 1,7 milyon varile çıkarken, eylül ayı verilerine göre Kuveyt'in günlük ham petrol ihracatı 1 milyon varil seviyelerine ulaşarak kısmen toparlandı. Yaşanan bu kısmi toparlanmaya rağmen, Kuveyt'in güncel petrol ihracatı hala kriz öncesindeki (ocak-şubat) normal seviyelerinin yüzde 36 altında seyrediyor. Şu anda Kuveyt, uzun vadeli bir çözüm olarak bölgesel ortaklarıyla Hürmüz Boğazı'nı by-pass edecek yeni boru hattı rotaları ve altyapı projeleri üzerinde çalışıyor. Ancak bu projelerin hayata geçmesi yıllar alacağı için kısa vadede ülkenin ekonomisi boğazdaki kriz durumunun normale dönmesine bağımlı kalmaya devam edecek.

Dünyanın en büyük Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG) ihracatçılarından biri olan Katar'ın sevkiyatları, doğrudan Hürmüz Boğazı'na ve buradaki seyrüsefer güvenliğine bağlı durumda. Petrolün aksine gazın boru hatlarıyla kolayca başka bir denize aktarılamaması, ülkeyi altyapısal olarak doğrudan Hürmüz Boğazı'nın güvenliğine mahkum bırakıyor.

Katar'ın LNG için Hürmüz Boğazı'nı by-pass edecek bir boru hattının olmaması ve doğal gazın sıvılaştırılmış (LNG) halde boru hatlarından taşınamayacağından dolayı, mevcut Kuzey Sahası Genişletme (North Field Expansion) yatırımlarının bu durumdan etkileneceği ve krizin çözülmesinin ardından bile normal üretime dönmenin zaman alacağı bekleniyor.

Dünyanın en büyük doğal gaz tedarikçilerinden Katar'ın ihracat ekonomisi, tam kapasite çalışan Ras Laffan sıvılaştırma tesisleri üzerinden tamamen bu rotaya bağlıydı.

ABD-İran geriliminin tırmanmasıyla Katar'a ait bir ticari geminin saldırıya uğramasının ardından ülke, güvenlik gerekçesiyle Hürmüz üzerinden yaptığı transitleri uzun süre durdurmak zorunda kaldı. Dünyanın en büyük LNG ihracat merkezi Ras Laffan'daki üretim, sistemleri hazır tutmak amacıyla çok sınırlı seviyelere indirildi. Sektörel analizlere göre sevkiyatların durması, Katar'ın 2026 yılı LNG ihracat hedefinde yaklaşık 30 milyon tonluk devasa bir açık yarattı.

Suudi Arabistan veya Kuveyt gibi boru hattı inşası Katar için masada değil. Katar Enerji Bakanı ve QatarEnergy CEO'su Saad Al-Kaabi, daha önce yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nı by-pass edecek herhangi bir boru hattı inşa etmeyi planlamadıklarını duyurmuştu. Doğal gazı boru hattıyla farklı bir limana (örneğin Umman Denizi'ne) taşıyıp, orada ihracat için milyarlarca dolarlık yepyeni LNG sıvılaştırma tesisleri kurmak ekonomik ve teknik olarak uygulanabilir görülmüyor.

Krizin faturasını ihracat hacmindeki milyonlarca tonluk düşüşle ödeyen Katar'ın, Hürmüz dışındaki bir altyapıya yatırım yapma niyeti bulunmuyor ve Katar'ın ticari stratejisi tamamen boğazın uluslararası trafiğe güvenli şekilde yeniden açılmasına odaklanmış durumda. Bundan dolayı ABD ile İran arasındaki gerilime Pakistan ile birlikte arabuluculuk yapan Katar'ın en büyük hedefi Hürmüz Boğazı'ndaki durumun eski haline dönmesini ve seyrüsefer güvenliğinin yeniden sağlanması.

Bahreyn, Körfez'deki diğer petrol üreticilerine kıyasla daha düşük bir hacme sahip olsa da Hürmüz Boğazı krizinden en ağır ve doğrudan hasar alan ülkelerden biri. Katar ve Kuveyt gibi Bahreyn'in de boğazı by-pass edebilecek hiçbir alternatif boru hattı bulunmuyor.

İhracat hacmi komşularına göre daha düşük olsa da Bahreyn'in coğrafi konumu dolayısıyla Hürmüz'e olan mecburi bağımlılığı sürüyor ve Hürmüz Boğazı'nın deniz trafiğindeki genel durma noktasından doğrudan etkileniyor. Ülkenin alternatif bir boru hattının bulunmaması ve gelir kaynağının çok büyük bir bölümünü petrol ticaretine bağlı olmasından dolayı krizden doğrudan etkilenmeye devam ediyor.

Krizin en yoğun şekilde yaşandığı ilk aylarda Bahreyn'in petrol tedariki kriz öncesi normal seviyelere göre neredeyse yarı yarıya düşüş gösterdi. Bahreyn'in enerji ekonomisinin kalbi konumundaki tek petrol rafinerisi olan Sitra'daki BAPCO tesisleri, krizden önce günlük 400 bin varilin üzerinde petrol işleme ve rafine etme kapasitesiyle çalışıyordu. İhracatın durma noktasına gelmesi ve 5 Nisan'daki saldırıda bazı depolama tanklarının hasar görerek devre dışı kalması, BAPCO'yu ciddi bir kapasite krizine soktu. İşlenen ürünlerin stoklanabileceği alan kalmadığı için, rafineri 380 bin varillik tam potansiyelini kullanamıyor ve faaliyetlerini mecburen asgari üretim modunda (rölantide) sürdürmek zorunda kalıyor.

Bahreyn'in petrol ihracatı sadece lojistik tıkanmadan değil, doğrudan askeri saldırılardan da zarar gördü. 5 Nisan'da Sitra BAPCO rafinerisine düzenlenen füze ve dron saldırıları tesiste büyük yangınlara yol açarak enerji altyapısına ağır bir darbe vurdu.

BAE, Hürmüz Boğazı krizini diğer Körfez ülkelerinden farklı olarak, alternatif rota oluşturabilen ve bu sayede en az hasarla atlatabilen tek ülke oldu.

Ülke, Habşan-Füceyre boru hattı sayesinde günlük yaklaşık 1,5 ila 1,8 milyon varil petrolü Hürmüz Boğazı'nı tamamen by-pass ederek doğrudan Umman Körfezi'ne (Füceyre Limanı) aktarıyor. Hatta mevcut kapasiteyi iki katına çıkarmak için yeni yatırımlar planlanıyor. BAE, Abu Dabi'deki Habşan petrol sahalarından doğrudan Umman Körfezi'ndeki Füceyre Limanı'na uzanan 360 kilometrelik ADCOP (Habşan-Füceyre) boru hattını kullanıyor. Hattın mevcut taşıma kapasitesi günlük 1,5 ila 1,8 milyon varil seviyesinde bulunurken, BAE'nin ihracat kapasitesini iki katına çıkarmak için yeni boru hattı inşası planladığı belirtiliyor.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütünün (OPEC) üçüncü büyük üreticisi BAE'nin gruptan ayrılması üretim kapasitesinin altında kalmasına yol açan kotalardan kurtularak daha esnek üretim yapabilmesine sebep oldu. Uzun süredir günlük yaklaşık 3-3,5 milyon varil bandında üretimle sınırlı kalan ülke, mevcut kapasitesini önemli ölçüde artırmaya yönelik yatırımlar gerçekleştirdi ve üretim potansiyelini 2027'ye kadar günlük 5 milyon varile yükseltmeyi hedefliyor.

Suudi Arabistan'ın durumu, Hürmüz Boğazı krizini aşmak için milyarlarca dolar harcanarak kurulan alternatif altyapıların bile savaş koşullarında ne kadar kırılgan olabileceğini gösteren en net örnek. Hürmüz Boğazı'ndaki krizin tırmandığı dönemde Suudi Arabistan, 1200 kilometre uzunluğundaki 'Doğu-Batı Boru Hattı'nı (Petroline) kullanarak petrolünü ülkenin doğusundan doğrudan Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı'na taşıyordu.

Saudi Aramco'ya ait olan 'Doğu-Batı Boru Hattı' (Petroline), ülkenin doğusundaki Abqaiq tesislerinden Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı'na kadar 1200 kilometre boyunca uzanıyor ve günlük 7 milyon varil taşıma kapasitesi bulunuyor. 'Doğu-Batı Boru Hattı'ndan (Petroline) kriz döneminde Hürmüz'ü by-pass etmek amacıyla günlük ortalama 4 ila 5 milyon varil petrol güvenli şekilde ihraç ediliyordu. Normal şartlarda 'Doğu-Batı' boru hattı ile petrolünü Kızıldeniz'deki Yanbu Liman'ına taşıyarak Hürmüz Boğazı'nı by-pass eden Suudi Arabistan, bölgedeki çatışmaların yayılmasıyla beklemediği bir darbe aldı.

Yemen'deki Husiler tarafından 11 Eylül'de boru hattının pompa istasyonlarına düzenlenen dron saldırıları nedeniyle hattın önlem olarak kapatıldığı, Yanbu'daki petrol yüklemelerinin durduğu ve bazı Avrupalı müşterilerin ekim ayı teslimatlarının iptal edildiği raporlandı. Saudi Aramco, hattın kapanmasıyla yaşadığı sevkiyat krizi nedeniyle, en az iki Avrupalı rafineriye ekim ayı için planlanan sözleşmeli ham petrol teslimatlarının tamamını iptal ettiğini bildirdi.

Husilerin sebep olduğu zarar nedeniyle ihracat rakamlarında büyük düşüşler yaşanmaya devam ediyor. Kızıldeniz kapısı kapanınca, Saudi Aramco önceden taahhüt ettiği teslimatları yapabilmek için sevkiyatları mecburen tekrar tehlikeli bölge olan Hürmüz Boğazı'na kaydırmak zorunda kaldı. Ağustosta günlük 700 bin varil olan Hürmüz geçişli Suudi Arabistan petrolü, eylül ayında ani bir sıçramayla günlük 2,9 milyon varile yükseldi. Kısacası Suudi Arabistan, kaçmaya çalıştığı darboğaza geri dönmek zorunda kaldı. Boru hattındaki onarımların ardından sistem eylül ayının son haftasında (22 Eylül civarı) düşük basınç ve kısıtlı kapasiteyle yeniden faaliyete alındı. Saudi Aramco, şu anda hattan geçen petrol miktarını tekrar kriz öncesindeki gibi günlük 4 milyon varil seviyesine sabitlemeye çalışsa da endüstri uzmanlarına göre, hasar gören pompa istasyonlarının tam kapasiteyle çalışır hale gelmesi 6 ila 8 hafta sürecek. Ancak herhangi bir Husi saldırısı hattın ihracatını yeniden etkileyebilir.

Limanları 'Sohar', 'Duqm' ve 'Salalah' sayesinde Hürmüz Boğazı'nın dışında, doğrudan Umman Denizi'ne açılan Umman, krizden etkilenmediği gibi krizi stratejik bir avantaja dönüştürmüş durumda. Ülke şu anda diğer Körfez üreticileri (özellikle Suudi Arabistan) için Sohar Limanı açıklarında gemiden gemiye (ship-to-ship) petrol transferleri adına güvenli bir aktarma merkezi olarak kullanılıyor. Umman ve İran, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer güvenliğinin sağlanması ve yeni geçiş güzergâhlarının belirlenmesi amacıyla aylardır siyasi ve teknik düzeyde diplomatik görüşmeler yürütüyor.

Ortaya çıkan genel tabloya bakıldığında, BAE ve Umman coğrafi, altyapısal avantajlarıyla krizi nispeten hafif atlatırken, Kuveyt, Bahreyn, Katar ve Suudi Arabistan ise hem Hürmüz'deki hem de Kızıldeniz'deki çifte güvenlik tehdidi nedeniyle ciddi tedarik zinciri sorunlarıyla baş başa kalmış durumda. Umman'ın ana limanlarının (özellikle Füceyre'ye yakın olan Sohar Limanı ile Duqm ve Salalah) Hürmüz Boğazı'nın dışında yer alması coğrafi olarak ülkeyi Hürmüz krizinden etkilenmemesini sağlıyor.

Türkiye Enerji Stratejileri ve Politikaları Araştırma Merkezinin (TESPAM) verilerine göre, Hürmüz Boğazı'na bağımlı Körfez ülkelerinin petrol ihracatları 12,3 milyon varilden 7,8 milyon varile (yaklaşık yüzde 36,4) geriledi. Bu durumun, krizin sadece ilk bir ayında Körfez ekonomilerine maliyeti salt petrol gelirlerinde 15,2 milyar dolar, tüm sektörler dahil edildiğinde ise 50 milyar doların üzerinde oldu.

Rice Üniversitesi Baker Enstitüsü'nün Nisan 2026 tarihli raporu, alternatif bir çıkış noktası olmadığı için krizin 'en yıkıcı (detrimental) etkilerinin' Kuveyt, Katar ve Bahreyn üzerinde yoğunlaştığını doğruluyor.

Muhabir: Ali Altunkaya

Şanlıurfa GAP Havalimanı'nda 191 bin metrekare alanda düzenlenecek festival, yarışmalardan hava gösterilerine kadar birçok etkinliğe ev sahipliği yapacak.

Bugüne kadar düzenlenen etkinlikleriyle yaklaşık 12 milyon ziyaretçiyi ağırlayan TEKNOFEST, Şanlıurfa'da da 5 gün boyunca her yaşa hitap eden aktiviteleri katılımcılarla buluşturacak.

Havacılık ve savunma sanayisinin hava gösterilerine de sahne olacak festivalde SOLOTÜRK, Türk Yıldızları ve savaş uçakları gösteri uçuşu yapacak.

Festivalde ATAK helikopterleri, HÜRKUŞ, ANKA, Bayraktar TB2, Bayraktar TB3 ve Bayraktar AKINCI ile kara ve deniz araçları da yer alacak.

Festivalde ayrıca konserler, sahne gösterileri, sergiler, eğitici atölyeler, simülasyon deneyim alanları, planetaryum, bilim şovları, TEKNOFEST Zaman Tüneli, milli deniz, kara ve hava araçlarının sergisi, fuar etkinlikleri ve öğrencilere özel ilk uçuş etkinlikleri gibi birçok deneyim ziyaretçilere sunulacak.

TEKNOFEST Güneydoğu, kritik alanlarda teknolojik gelişimi destekleyen yarışma kategorileriyle öne çıkarken yarışmalarda ön eleme aşamasını geçen takımlara da destek sağlanacak.

TEKNOFEST Güneydoğu kapsamında düzenlenen teknoloji yarışmalarına, hayallerini gerçeğe dönüştürmek isteyen binlerce takım ve 1 milyon 600 bini aşkın yarışmacı başvuruda bulundu. Başvuran 730 binden fazla takımdan ise 2 bini finale kaldı. Başarılı yarışmacılara 100 milyon lirayı aşan destek sağlanacak.

Bu yıl Amerika, Fransa, Çin ve Japonya'nın da aralarında bulunduğu 99 ülkeden başvuruların yapıldığı TEKNOFEST Teknoloji Yarışmaları'na 5G, Yapay Zeka ile Akıllı Yol Güvenliği Yarışması, Bağımlılıklarla Mücadelede Teknolojik Uygulamalar Yarışması ve Elektronik Harp Yarışması gibi 11 yeni kategori eklendi.

TEKNOFEST Güneydoğu kapsamında Şanlıurfa'da 14 kategoride teknoloji yarışmalarının finalleri yapılacak.

Türkiye Yeşilay Cemiyeti yürütücülüğünde Bağımlılıklarla Mücadelede Teknolojik Uygulamalar Yarışması, TÜBİTAK yürütücülüğünde Blokzincir Yarışması, ASELSAN yürütücülüğünde Çelikkubbe Hava Savunma Sistemleri Yarışması ile Hareketli Uydu Terminali Yarışması, Takasbank ve Merkez Bankası işbirliğinde Finansal Teknolojiler Yarışması, Siber Güvenlik Başkanlığı yürütücülüğünde HackMasters Güneydoğu Yarışması, Türk Patent ve Marka Kurumu yürütücülüğünde ISIF kapsamında Uluslararası Buluş Yarışması, Türk Altın AŞ yürütücülüğünde Maden Teknolojileri Yarışması, KÜME Vakfı yürütücülüğünde Mimari ve Görsel Tasarım Yarışması, Cansağlığı yürütücülüğünde Onkolojide 3T Yarışması, Bilişim Vadisi ve TÜME yürütücülüğünde Tarım Teknolojileri Yarışması, STM yürütücülüğünde TEKNOFEST Dron Şampiyonası ile World Drone Cup Yarışması, T3 Vakfı yürütücülüğünde TEKNOFEST Robolig Yarışması düzenlenecek.

Katılımın tamamen ücretsiz olduğu TEKNOFEST Güneydoğu'ya giriş yapabilmek için ziyaretçilerin çevrim içi kayıt yaptırması gerekiyor. Etkinlik alanına ziyaretçi giriş ve çıkışları 09.00-19.00 saatleri arasında yapılabilecek.

Festival alanına ulaşımda toplu taşıma araçlarının kullanılması, ziyaretçilere hızlı ve kolay erişim imkanı sağlayacak.

TEKNOFEST Güneydoğu ve ziyaretçi kaydı konusunda detaylı bilgiye 'www.teknofest.org' adresinden ulaşılabiliyor.

Muhabir: Rauf Maltaş, Cebrail Caymaz

'Dört Element. Tek Güvence.' yaklaşımıyla kutlanacak 'Sigorta Haftası' boyunca, başta Ankara, İstanbul, Malatya ve Gaziantep olmak üzere Türkiye genelinde sigorta sektörü paydaşlarının düzenleyeceği etkinliklerde iklim risklerinden afetlere, kentsel dayanıklılıktan mobilitenin geleceğine uzanan birçok konu ele alınacak.

Hafta boyunca gerçekleştirilecek buluşmalarla sigortanın yalnızca riskler karşısında finansal koruma sağlayan bir araç değil, hayatın, üretimin ve emeğin devamlılığını güvence altına alan önemli bir mekanizma olduğu vurgulanacak. Değişen riskler karşısında hazırlıklı olmanın önemi anlatılırken, sigortanın günlük yaşamdaki yeri ve daha dirençli bir toplumun oluşturulmasındaki rolü de kamuoyuyla paylaşılacak.

TSB, sigortanın yalnızca riskler karşısında finansal koruma sağlayan bir araç değil, aynı zamanda bireylerin, kurumların ve toplumun geleceğe daha güvenle hazırlanmasını sağlayan önemli bir güvence mekanizması olduğuna dikkati çekiyor.

Bu anlayışla kutlanacak Sigorta Haftası, sektörün tüm paydaşlarını ortak bir iletişim ve etkinlik zemini etrafında buluşturacak. Kamu kurumlarından sektör kuruluşlarına, sigorta şirketlerinden acente ve brokerlere, meslek örgütlerinden sektörel derneklere kadar farklı paydaşların katkılarıyla hafta boyunca sigorta bilincinin güçlendirilmesi ve sigortanın toplumun her kesimine daha iyi anlatılması hedefleniyor.

'Sigorta Haftası'nın iletişim yaklaşımı 'Dört Element. Tek Güvence.' olacak. Toprak, su, hava ve ateşin hayatın devamındaki öneminden hareket eden yaklaşım, değişen iklim, afetler ve yeni yaşam biçimleriyle birlikte risklerin şekli değişse de güvence ihtiyacının değişmediğini vurguluyor.

5 Ekim Pazartesi günü Ankara'da InsureTalks-Sigorta Zirvesi düzenlenecek. İstanbul'da ise TARSİM Sigorta Şirketleri Bilgilendirme Toplantısı ve Smart-i Awards 2026 Ödül Töreni gerçekleştirilecek.

6 Ekim Salı günü İstanbul'da AXA Türkiye'nin İklim Raporu Lansmanı, QuickSigorta'nın OVP'nin Dayanıklılık Vizyonu Paneli, Sigorta Brokerleri Derneğinin brokerliğin tarihini içeren kitap lansmanı ve Quick Art Space'de 'Aynı Yerde Yolculuk' sergisinin açılışı yapılacak.

7 Ekim Çarşamba günü Türkiye Sigorta'nın Malatya'da Abdülhamid Han Ortaokulu'nda gerçekleştireceği Her Sınıf Bir Tohum Projesi kapsamındaki buluşmasının yanı sıra İstanbul'da Sigorta Tatbikatçıları Derneğinin (STD) 18. Uluslararası Sigortacılık Konferansı ve AXA Sigorta Mobilite Vizyonu 2040 Zirvesi gerçekleştirilecek.

Sigorta Haftası'nın öne çıkan buluşmalarından 5. Uluslararası Sigorta Zirvesi, 8 Ekim Perşembe günü TSB'nin ev sahipliğinde İstanbul Finans Merkezi Ziraat Bankası Oditoryumu'nda gerçekleştirilecek. Zirve kapsamında 5. Makale Yarışması'nın kazananlarına ödülleri verilecek. Aynı gün akşam İstanbul'da Sigorta Sektöründe Kadın Zirvesi yapılacak.

Haftanın kapanışı ise 10 Ekim Cumartesi günü Gaziantep'te Türk Dünyası Sigorta Birliği 2. Genel Kurulu ile gerçekleştirilecek.

TSB Başkanı Ahmet Yaşar, Sigorta Haftası'na ilişkin değerlendirmesinde, bu yılki Sigorta Haftası'nda 'Dört Element. Tek Güvence.' yaklaşımında hayatın temelini oluşturan toprak, su, hava ve ateşe dikkati çektiklerini belirtti.

Toprak üzerinde evlerin ve iş yerlerinin kurulduğunu dile getiren Yaşar, 'Sudan yaşam ve üretim için yararlanıyor, havanın koşullarına göre geleceğimizi planlıyor, ateşin enerjisiyle emek verip değer üretiyoruz. Ancak bu unsurlarla bağlantılı riskler de değişiyor. Sigortanın görevi, riskleri önceden anlamamıza yardımcı olmak ve bir kayıp yaşandığında hayatın, üretimin ve emeğin devamı için güvence sağlamaktır.' açıklamalarında bulundu.

'Riskin şekli değişse de güvenceye duyduğumuz ihtiyaç değişmiyor.' diyen Yaşar, sigortanın, belirsizlikler karşısında bireylerin ve kurumların geleceğe güvenle bakabilmesini sağlayan güçlü bir dayanışma mekanizması olduğunu, iklim olayları, afetler ve değişen yaşam biçimlerinin, riskleri daha iyi anlamayı ve hazırlıklı olmayı her zamankinden önemli kıldığına işaret etti.

Yaşar, bu yılki kutlamaların anlam ve önemine vurgu yaparak, 'Sigorta Haftası'nın 15'inci yılında en önemli hedefimiz, sektörümüzün tüm paydaşlarıyla birlikte aynı güvence mesajını toplumun her kesimine ulaştırmak. Türkiye'nin farklı şehirlerinde, farklı kurumlarımızın ve sektör paydaşlarımızın katkılarıyla gerçekleştirilecek etkinliklerin sigorta farkındalığını daha da güçlendireceğine inanıyorum. Haftamıza katkı sunan tüm kurum ve kuruluşlara teşekkür ediyor, tüm vatandaşlarımızın Sigorta Haftası'nı kutluyorum.' ifadelerini kullandı.

Muhabir: Mücahit Enes Sevinç

Kalkınma ajansları da güçlü saha bilgileri, geniş paydaş ağları ve uygulama kapasiteleriyle yeşil dönüşümün yerel ve bölgesel düzeydeki öncü aktörleri oluyor. Ajanslar, bölgelerin ihtiyaç ve potansiyellerini gözeterek yenilikçi çözümlerin geliştirilmesine, işbirliğinin güçlendirilmesine ve sürdürülebilir kalkınma yaklaşımının yerelde yaygınlaştırılmasına katkı sağlıyor.

Sürdürülebilirlik eksenindeki çalışmaların görünürlük kazanmasında, kalkınma ajanslarının yürüttüğü çeşitli program ve projeler önemli destek mekanizması oluyor.

Bu programlardan olan üretim altyapısını çevresel sorumlulukla güçlendirmeyi ve bölgesel kalkınmayı yeşil dönüşüm ilkeleriyle uyumlu hale getirmeyi amaçlayan Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında düşük karbonlu ve kaynak verimli yatırım alanları öne çıkarılıyor.

Programla geçen yıl desteklenen yatırımlarda enerji verimliliği yüksek teknolojiler, yenilenebilir enerji kullanımı ve çevresel etkiyi azaltan üretim süreçlerine öncelik verildi.

Program kapsamında yatırım konuları illerin üretim kapasitesi, sektörel uzmanlaşma alanları, kaynak kullanımı ve yeşil dönüşüm ihtiyaçları dikkate alınarak belirleniyor.

Bu doğrultuda illere göre enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir tarım, çevre dostu üretim teknolojileri, düşük karbonlu sanayi uygulamaları ve iklim değişikliğine uyum gibi alanlar öne çıkıyor.

Yerel Kalkınma Hamlesi Programı ile illerin sahip olduğu üretim kapasitesinin ve değer zincirlerinin geliştirilmesinin yanı sıra çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlayan yatırımların yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Program, bölgesel yatırım kapasitesinin güçlendirilmesinin yanında yerel kalkınma stratejilerinin yeşil dönüşüm hedefleriyle uyumlu şekilde şekillendirilmesine de katkı sağlıyor.

Yerel Kalkınma Hamlesi'nin 2025 yılı uygulaması kapsamında desteklenmesi kararlaştırılan 303 projeyle 185 milyar liralık yatırım hacmi ve 22 bin 479 kişilik istihdam öngörülüyor.

Programın 2026 yılı uygulaması kapsamında da 1156 ön başvuru alındı. Söz konusu başvuruların yaklaşık 453 milyar liralık yatırım hacmi ve 66 binin üzerinde istihdam potansiyeli oluşturması bekleniyor.

Bu kapsamda programın illerin kendi potansiyellerine dayalı yatırım alanlarını geliştirmesine, yerel değer zincirlerinin güçlendirilmesine ve yeşil dönüşüm odaklı üretim kapasitesinin artırılmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.

Muhabir: Ayşe Böcüoğlu Bodur

Terörün geçmişte hayvancılığı da olumsuz etkilediğini aktaran Tunç, 'Bugün hayvancılıkta bu kadar ithalat yapmamızın en büyük sebeplerinden birinin terör olduğunu düşünüyorum. Çünkü yaylaları doğru kullanmadığımız için hayvanlar besihanelere çekildi.' diye konuştu.

Tunç, bu sebeple hayvanların ithal yemlerle beslenmeye başlandığını, bunun da maliyetleri artırdığını anlatarak, böylece düşen üretimle et fiyatlarının artmaya başladığını söyledi.

Meraları doğru şekilde kullanmanın, fiyatların dengede olmasının en büyük etkenlerinden biri olduğunu ifade eden Tunç, 'Terörün bitirilmesini destekliyoruz. Böylece Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin hayvancılıkta çığır açacağına emin olabilirsiniz.' ifadesini kullandı.

Tunç, üreticilerin yetiştirmek için gebe düveleri tercih etmesiyle hayvan sayısında artış yaşandığını belirterek, şöyle devam etti:

'Üreticiler, erkek danaya yemle bakmaktansa, gebe düvelere meralarda bakarak yavrusunu alıyor hem geçimini sağlıyor hem de ülkenin et üretimine katkıda bulunuyor. Bu çok önemli. Üretici, yaylalarda veya meralarda hayvanları maliyetsiz şekilde otlatıp üretimi artırmış olacak. Böylece et üretimindeki söz konusu açığımızı da kapatmış olacak. Paydaşı olduğumuz Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek Projesi ile birlikte süreç büyük ivme kazandı. Bölgedeki halkımız etçi ırk hayvanların da bakılabileceğini görmüş oldu. Bu yıl içinde yaklaşık 180 bin gebe düve geldi, bu çok ciddi bir rakam. Geçmiş yıllarda bu tercih edilmiyordu. Tarım ve Orman Bakanımız İbrahim Yumaklı ve ekibinin bu politikası çok doğru ve yerinde. Meraları doğru kullanma adına da bizim için çok önemli. Etçi ırkların getirilip bölgelerde çoğaltılması ve terörün de bitmesiyle 1-2 yıl içinde bunun olumlu sonuçlarını hep birlikte göreceğiz.'

Dünyada entegre bir yapı olması nedeniyle ithalatı sıfırlamanın mümkün olmayacağını bildiren Tunç, bugün Almanya ve ABD'nin de ithalat yaptığını söyledi.

Tunç, vatandaşların uygun fiyatlı ve sağlıklı ürünlerle beslenmesinin öncelikleri olduğunu ifade ederek, 'Bu kapsamda üretimi artırmamız için etçi gebe düve politikasının 2-3 yıl daha devam etmesi gerekiyor. Böylece hem üretici kazanmış olacak hem de tüketici uygun fiyatlı et tüketecek. Üretici birliği başkanı olarak bu politikayı destekliyorum.' değerlendirmesinde bulundu.

Desteklemelerde özellikle kapasitesi 200 başın altında olan küçük aile işletmelerine büyük önem verildiğini bildiren Tunç, şunları kaydetti:

'Ülkede üretimi artırmak, daha ucuza vatandaşları beslemek istiyorsak, küçük aile işletmeleri bu işin olmazsa olmazı. Küçük aile işletmeleri bu işi yapamazsa büyük şehirlere göç etmek zorunda kalıyor. Büyük şehirlerdeki trafik, insan yükü, ev, bunların hepsi ayrı bir maliyet. İşletmeler kırsalda ülke ekonomisine çok daha doğru fayda sağlıyor. Üretimi hızlı şekilde artırarak maliyetleri düşük hale getiriyor.'

Muhabir: Mehmet Can Toptaş

Mobil uygulama üzerinden kontrol edilebilen hava araçları, TEKNOFEST 2026 kapsamında 7-11 Eylül'de Gaziantep'te düzenlenen Sürü İHA Yarışması'nda 'En Özgün Yazılım Ödülü'ne layık görüldü.

Üniversitenin Beloga Fof Takımı ise bir yıllık çalışma sonucu su altı roketi tasarladı.

'Sedasef' ismi verilen roketle, 20-23 Ağustos'ta Kocaeli'de organize edilen TEKNOFEST Mavi Vatan kapsamındaki Su Altı Roket Yarışması'na katılan öğrenciler, 'En Özgün Tasarım Ödülü'nü aldı.

Öğrencilerin ödüllü projeleri, 30 Eylül-4 Ekim'de Şanlıurfa'da düzenlenecek TEKNOFEST'te ziyaretçilerin beğenisine sunulacak.

ATÜ Rektörü Prof. Dr. Adnan Sözen, AA muhabirine, öğrencilerin ödül almasından mutluluk duyduklarını söyledi.

TEKNOFEST'in bu yılki organizasyonlarında ATÜ'den 6 takımın ödül aldığını belirten Sözen, 'Dereceler bizim için son derece önemli. Onlarla gurur duyuyoruz. Bu yıl TEKNOFEST'te ATÜ rüzgarı estirecekleri için bütün öğrencileri canıgönülden kutluyorum.' dedi.

Girift İHA Takımı üyesi, Havacılık ve Uzay Mühendisliği Bölümü yüksek lisans öğrencisi Emre Yılmaz, 'En Özgün Yazılım Ödülü'nün takımı gururlandırdığını dile getirdi.

İHA'ların üretiminde özgün yazılım ve tasarıma odaklandıklarını ifade eden Yılmaz, 'Herhangi bir pilota ya da yer istasyonuna ihtiyaç duymadan mobil uygulama üzerinden anlık olarak kontrol edilerek görevlerini icra ediyor. Tamamen kompozit malzemeler kullanılarak üretildi.' diye konuştu.

Beloga Fof Takımı üyesi, Havacılık ve Uzay Mühendisliği Bölümü 4. sınıf öğrencisi İbrahim Halilkaya da takımda mekanik sorumlusu olarak görev aldığını söyledi.

Roketin yerli ve milli imkanlarla tasarlandığını belirten Halilkaya, 'Aracımız su altı olduğu için hidrodinamik özellikleri çok önemli. Burun konisi, kanatçığı ve pervanesini suda performansını yükseltecek şekilde tasarladık. Bundan dolayı da aracımızın performansı öne çıkmış oldu.' diye konuştu.

Aynı bölümde eğitim gören Enes Dursun ise bir yıllık çalışmalarını ödülle taçlandırmanın keyifli olduğunu kaydetti.

Muhabir: Beyza Kaynarpunar

Buna göre, ikinci çeyrekte federal, eyalet, sosyal güvenlik fonları, belediye ve belediye birlikleri düzeyinde, tüm temel ve ilave bütçeleri de dahil, kamuya ait tüm kurum ve kuruluşların kamu dışı kurumlara borcu 26,3 milyar avro arttı.

Böylece kamu borcu, birinci çeyrek sonuna göre yüzde 1 yükselişle 2 trilyon 753,5 milyar avroya çıktı.

Söz konusu dönemde federal kamu borcu, 20,5 milyar avro artarak 1 trilyon 907,1 milyar avroya ulaştı. Federal borçlanmadaki yükselişte özellikle altyapı ve savunma sanayisine yönelik oluşturulan iki büyük özel fonun harcamaları belirleyici rol oynadı.

Bu dönemde 'Altyapı ve İklim Nötrlüğü Özel Fonu'nun borç miktarı bir önceki çeyreğe göre yüzde 39,1 arttı. Söz konusu fonun borç yükü 13,8 milyar avroluk artışla 48,9 milyar avroya ulaştı.

Alman Silahlı Kuvvetlerinin modernizasyonu için ayrılan 'Alman Silahlı Kuvvetleri Özel Fonu' ise borç yükünü çeyreklik bazda yüzde 8,8 artırdı. Yaşanan 4,2 milyar avroluk yükselişle birlikte askeri fonun toplam borcu 51,6 milyar avroya tırmandı.

Eyaletlerin borcu ise yüzde 0,5 (2,9 milyar avro) artışla 646,2 milyar avroya yükseldi.

Öte yandan, Alman ekonomisi, İran'daki savaşın yol açtığı yüksek enerji fiyatlarının getirdiği yüke rağmen yılın ikinci çeyreğinde beklentilerin üzerinde büyüyerek yeniden zemin kazandı.

Bölgesel gerilimler ve yüksek enerji maliyetlerinin yarattığı olumsuz iklime rağmen yapay zeka ve savunma odaklı harcamaların sanayi üretimindeki büyümeyi sırtladığı belirtiliyor.

Ekonomi enstitülerinin birçoğu, ülkenin bu yılki büyüme tahminlerini ortalama yüzde 1,3'e yükseltirken, hükümet şu an için yüzde 0,5'lik büyüme öngörüyor.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü de Almanya ekonomisi için 2026 büyüme tahminini yüzde 0,7'den 1,1'e yükseltti. Bu yükselişte yapay zeka ivmesinin ihracata etkisi ile savunma ve altyapı yatırımları belirleyici oldu.

Öte yandan, ekonomik toparlanmaya ve artan yeni borçlanmaya bağlı olarak genel devlet bütçe açığı tahmininin bu yıl geçen yılki yüzde 3 seviyesinden yüzde 4,1'e, 2027'de ise yüzde 4,7'ye çıkması bekleniyor.

Muhabir: Bahattin Gönültaş

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) da eylül ayı enflasyon verilerini, 5 Ekim'de kamuoyuna duyuracak. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ağustosta aylık bazda yüzde 1,84, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 2,57 artış göstermişti. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 31,51, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 27,95 olarak kayıtlara geçmişti.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, 6 Ekim'de TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda sunum yapacak. Karahan'ın milletvekillerine yapacağı sunumda küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi, enflasyon ve para politikası çerçevesine ilişkin değerlendirme yapması bekleniyor.

TÜİK, 8 Ekim'de eylül ayına ilişkin finansal yatırım araçlarının reel getiri oranlarını, kamuoyuna duyuracak. Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde ağustosta en yüksek aylık reel getiri, yüzde 7,93 ile külçe altında gerçekleşmişti.

Kurum, 9 Ekim'de ağustos ayı sanayi üretim endeksini açıklayacak. Sanayi üretim endeksi, temmuzda aylık bazda yüzde 1, yıllık bazda yüzde 0,3 azalış göstermişti. TÜİK, aynı gün ağustos ayına ilişkin inşaat maliyet endeksini de paylaşacak.

Merkez Bankası tarafından duyurulan ağustos ayı ödemeler dengesi verileri, 13 Ekim'de belli olacak. Türkiye'nin cari işlemler hesabında temmuz ayında 36 milyon dolarlık fazla verilirken, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabında da 4 milyar 972 milyon dolarlık fazla oluşmuştu.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, eylül ayı merkezi yönetim bütçe sonuçlarını, 15 Ekim'de kamuoyuna açıklayacak.

TÜİK 16 Ekim'de eylül ayına ilişkin konut ve iş yeri satış istatistiklerini, Merkez Bankası da aynı gün konut fiyat endeksi sonuçlarını duyuracak.

Tüketici güven endeksini 22 Ekim'de kamuoyuna açıklayacak olan Kurum, aynı gün ikinci çeyrek hanehalkı yurt içi turizm verilerini de paylaşacak.

TÜİK, 27 Ekim'de de eylül ayı iş gücü istatiklerini de kamuoyuna duyuracak.

Türkiye'nin, 2027 yılı bütçesine ilişkin hazırlıklar da sürüyor. 2027 yılına ilişkin Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi, 17 Ekim'de TBMM'ye sunulacak. Böylece, Türkiye'nin 2027 yılı bütçe büyüklükleri ile bakanlık ve kurum ödenekleri belli olacak.

TBMM'deki bütçe maratonu da Plan ve Bütçe Komisyonuna yapılacak sunumla başlayacak, Genel Kurul görüşmeleriyle sürecek. TBMM'nin bütçe mesaisinin yıl sonuna kadar devam etmesi bekleniyor.

2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nın, ekim ayı içerisinde açıklanması planlanıyor.

TCMB Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısı da 22 Ekim'de gerçekleşecek. Piyasalar, bu toplantıdan çıkacak kararı yakından takip edecek.

Kurul, eylül ayı toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de sabit tutmuş, 'Aylık dalgalanmalara karşın, son dönem enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergeler enflasyonun ana eğiliminin gerilediğine işaret etmektedir.' açıklamasında bulunmuştu.

Muhabir: Hülya Ömür Uylaş

Elektronik müzik dünyasının en etkileyici performanslarından biri olarak gösterilen “X” konsepti, İstanbul semalarında dev LED ekranlar, sinematik görseller, lazer şovları ve güçlü ses sistemiyle izleyenlere adeta görsel bir şölen sundu. Gecenin ilerleyen saatlerinde sahneye çıkan Adriatique, performansı boyunca kalabalığı bir an olsun düşürmedi.

Organizasyonun açılış ve destek performanslarında ise elektronik müziğin dikkat çeken isimleri Mind Against, Son of Son, Emir Sağıroğlu ve Tal Barahya sahne aldı. Gecenin her anında tempo yükselirken, binlerce kişi sabahın ilk saatlerine kadar müziğin ritmine eşlik etti.

İstanbul’un yaz sezonundaki en büyük elektronik müzik buluşmalarından biri olarak gösterilen gece, sosyal medyada da büyük yankı uyandırdı. Etkinlik boyunca paylaşılan görüntüler kısa sürede viral olurken, dev sahne tasarımı ve kalabalığın enerjisi uzun süre konuşulacak anlar arasında yerini aldı.

Gecenin organizasyonu ise büyük prodüksiyonlarıyla dikkat çeken TemaCC imzası taşıdı. TemaCC, İstanbul’un eğlence ve etkinlik dünyasına bir kez daha uluslararası ölçekte ses getiren bir gece kazandırmış oldu.

River Cherwell ile A34 yolu arasında kalan arazide ortaya çıkan atık yığını, yaklaşık 150 metre uzunluğa ve 6 metre yüksekliğe ulaşıyor.

Atığın kaldırılmasının yerel yönetim için çok büyük bir maliyet oluşturacağı belirtiliyor.

İsrail ablukasını kırmak ve insani yardım ulaştırmak amacıyla Gazze'ye doğru yol alan Küresel Sumud Filosu'nu kuşatan İsrail donanması unsurları, gemilere saldırmaya devam ediyor.

İsrail’in "durdurduğu" belirtilen gemilerin isimleri Alma, Sirius, Adara, Spectre, Yulara, Aurora, Otaria, Huga, Deir Yessine, Grande Blu, Morgana, Hio, Seulle, All In, Captain Nikos, Florida, Karma, Mohammad Bhar, Oxygono, Free Willy, Jeannot III olarak açıklandı.

Filo’nun internet sitesinden aktarılan canlı yayında, Captain Nikos gemisindeki aktivistlerin alıkonulmasının ardından silahlı İsrail askerlerinin gemiye girdiği anlar paylaşıldı.

İhbar üzerine bölgeye polis, jandarma ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Jandarma aracındaki bir askerin kaza yerinde şehit olduğu, minibüsteki bir kişinin de hayatını kaybettiği belirlendi.

Yaralanan bir askeri personel ise ambulansla kaldırıldığı Aksaray Eğitim Araştırma Hastanesi'nde müdahaleye rağmen kurtarılamadı.

Kazada yaralanan 3 kişi hastaneye kaldırıldı.

Vali Kumbuzoğlu, hastane önünde açıklama yaptı

Aksaray Valisi Mehmet Ali Kumbuzoğlu, Aksaray Eğitim Araştırma Hastanesi acil servis önünde gazetecilere yaptığı açıklamada, sabah meydana gelen kaza nedeniyle üzgün olduklarını söyledi.

Kimlik belirleme çalışmalarının sürdüğünü belirten Kumbuzoğlu, şunları kaydetti:

"Kaza, jandarma ekibinin emniyet şeridinde yaptığı rutin kontrol sırasında yaşandı. Kazada maalesef 2 jandarma personelimiz şehit olmuştur, bir vatandaşımız da vefat etmiştir. Yaralı olan vatandaşlarımızın tedavisi Aksaray Eğitim Araştırma Hastanemizde devam etmektedir. İkisinin durumu ağır, birinin normal. Olayla ilgili adli ve idari soruşturma devam etmektedir. Gelişmelerle ilgili bilgiler sizlerle paylaşılacaktır. Aziz şehitlerimize ve vefat eden vatandaşımıza Allah'tan rahmet diliyorum. Yakınlarına da baş sağlığı diliyorum."

Galerimizde, şampiyonluk anlarından hazırlık sürecine, ödül töreninden sahne performansına kadar birçok özel kareyi bulabilirsiniz.

Haber: Ercan GÜNEŞ

Aralarında çeşitli meslek grupları, sivil toplum kuruluşları ve esnafın yer aldığı Sumud Filosu'nu Selamlıyoruz Komitesince düzenlenen etkinlik, Taşucu Mahallesi'ndeki Barış Anıtı'nda yapıldı.

Katılımcılar, ellerindeki Türk ve Filistin bayrakları ile "Soykırıma hayır", "Özgür Filistin", "Gazze'de çocuklar açlıktan ölüyor" ve "Gazze halkı yalnız değildir" yazılı pankartlar taşıyarak, slogan attı.

Etkinlikte, Küresel Sumud Filosu'nu simgeleyen maketler de sergilendi.

Komite adına açıklama yapan Gülden Korkmaz, kalplerinin Gazze halkı ve Küresel Sumud Filosu ile beraber attığını söyledi.

Akdeniz'in mavi sularında ilerleyen filoyu selamladıklarını dile getiren Korkmaz, "Gazze'ye ulaşmak üzere yola çıkan Küresel Sumud Filosu, sadece ekmek, ilaç ve yardım taşımıyor. Aynı zamanda umut, dayanışma ve adalet taşıyor." dedi.

Korkmaz, Gazze'de bir insanlık dramı yaşandığına dikkati çekerek, şöyle konuştu:

"Yanına umut ve cesareti alarak yola çıkan Küresel Sumud Filosuna, Taşucu'ndan sesleniyoruz. Adını sabır ve direnişten alan 'Sumud' yolculuğu, hepimizin kalbinde devam eden bir umut yolculuğudur. Gözünüzü kırpmadan çıktığınız bu yolculuktaki duruşunuz bizlere de bir şeyler yapma noktasında örnek oldu. Bu yolculuğun tüm insanlığa örnek ve cesaret olmasını diliyoruz. Küresel Sumud Filosu'nun yolculuğunu takip ediyoruz, bu gurur hikayesini çevremize anlatıyoruz ve sizinle gurur duyuyoruz."

Akdeniz'de ilerleyen filoya telefonla canlı bağlantı

Basın açıklamasının ardından Akdeniz'de ilerleyen Küresel Sumud Filosu'nda bulunan aktivist Semanur Sönmez Yaman ile telefonla canlı bağlantı yapıldı.

Görüntüleri alanda kurulu ekrana yansıtılan Yaman, yolculuklarına ilişkin bilgi verdi.

Yaman'ı dinleyen vatandaşlar da filoya destek vermek amacıyla slogan attı.

Sponsorluk anlaşması dolayısıyla BGM'de gerçekleştirilen imza törenine TBF Başkanı Hidayet Türkoğlu ve yönetim kurulu üyeleri, Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç ile davetliler katıldı.

İmza töreninde açıklamalarda bulunan Hidayet Türkoğlu, Turkcell ile Türk basketbolu için tarihi bir iş birliğine gittiklerini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Bu iş birliği, hem Türk basketbolunun geleceğine hem de İstanbul'un sosyal ve kültürel hayatına büyük katkı sağlayacak. Türk basketbolunu en modern imkanlarla buluşturmak için çalışıyoruz. Bu vizyonun en somut örneklerinden biri, geçen yıl açtığımız Basketbol Gelişim Merkezi. Kulüplerimiz Avrupa'nın en prestijli maçlarını burada oynadı. Binlerce gencimiz hayallerine ulaşmak için burada ter döktü. Bu merkezin bir parçası olan Basketbol Lisesi ise ayrıca gurur kaynağımız. Burada gençler hem kaliteli eğitim alıyor hem de profesyonel basketbol altyapısıyla yetişiyor. Bu büyük vizyonun gerçekleşmesinde en önemli destekçilerimizden Sayın Cumhurbaşkanımıza en içten şükranlarımızı sunuyoruz. Ayrıca projeyi ilk günden beri yakından takip eden ve her aşamasında yanımızda olan Gençlik ve Spor Bakanımız Sayın Osman Aşkın Bak'a teşekkür ediyorum."

"BGM, İstanbul'un buluşması noktası olacak"

Başkan Türkoğlu, Basketbol Gelişim Merkezi'ni spor tesisinin yanı sıra sosyal ve kültürel etkinliklere de ev sahipliği yapacak yaşam merkezi haline dönüştüreceklerini aktardı.

BGM'nin İstanbul'un buluşma noktası olacağını vurgulayan Hidayet Türkoğlu, şunları kaydetti:

"Bu merkezi sadece spor tesisi olmaktan çıkarıp bir yaşam merkezine dönüştürüyoruz. BGM, İstanbul'un sosyal ile kültürel hayatına büyük katkı sağlayacaktır. Turkcell, yıllardır spora, kültüre ve sanata destek veriyor. Şimdi de milli takımların ana sponsoru ve Basketbol Gelişim Merkezi'nin isim sponsoru olarak yanımızda. Bu destek sadece bir isim sponsorluğu değil Türk basketbolunun tesisleşmesine, altyapısına ve kültürel gelişimine uzun vadeli bir yatırımdır. Turkcell Basketbol Gelişim Merkezi, sadece basketbol değil sosyal etkinliklerle de dopdolu olacaktır. Gençler, aileler ve taraftarlar burada sporu ve sanatı bir arada yaşayacaktır. Bu iş birliğinin gerçekleşmesinde çok değerli katkılarda bulunan Şenol Kazancı ve Ali Taha Koç'a teşekkür ediyorum. Bu tarihi anlaşmanın Türk basketboluna ve Turkcell'e hayırlı olmasını diliyorum."

Turkcell Genel Müdürü Koç: Turkcell'in son 10 yılda sosyal fayda projelerine katkısı 13 milyar lirayı aştı

Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç da törende yaptığı konuşmada, başarının azim, tutku ve büyük emeklerle mümkün olduğunu ifade ederek, "Turkcell olarak bu emeklerin destekçisi olmayı milli bir sorumluluk kabul ediyoruz." dedi.

Türk sporunun 2002'den bu yana yanında olduklarını dile getiren Koç, Türk sporunun yanında olmaya devam edeceklerini söyledi.

Koç, "Bizim için Türkiye'nin Turkcell'i olmak, hayatın her alanında sorumluluk almak demek. Spordan sanata, eğitimden teknolojiye kadar ülkemizin bugününe ve yarınlarına yatırım yapan projelere imza attık. Son 10 yılda sosyal fayda projelerine katkımız 13 milyar lirayı aştı." diye konuştu.

Destek oldukları alanlar arasında sporun çok özel bir yeri olduğuna dikkati çeken Koç, sporun, disiplin, çalışkanlık, birlik ve beraberlikteki en güzel ifadelerinden biri olduğunu kaydetti.

TBF ile bu değerleri genç nesillere aktarmak için el ele verdiklerini anlatan Koç, "Bugün imzaladığımız işbirliği uzun soluklu bir yol arkadaşlığının ilk işareti. Bugüne dek futboldan basketbola, atletizmden paralimpik sporlara kadar 25'ten fazla branşta binlerce sporcumuza destek verdik. Türkiye'de sporun en büyük destekçisi olmayı sürdürüyoruz." dedi.

Koç, önceliklerinin, gençlerin potansiyelini ortaya çıkararak başarılı sporcuların yetişmesine katkı sağlamak ve gençlerin hayallerine ulaşmasına yardımcı olmak olduğunu, sponsorluk anlayışlarının tek seferlik bir destek değil, geleceğe yatırım felsefesiyle şekillendiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Bugün Turkcell'in spor yatırımlarında çok anlamlı bir sayfanın daha açılışını yapıyoruz hep beraber. TBF ile yaptığımız bu 5 yıllık işbirliğimiz kapsamında Basketbol Gelişim Merkezi'nin isim sponsoru olmaktan ve Milli Takımlar ana sponsoru olduğumuzu duyurmaktan çok büyük bir gurur duyuyoruz."

Koç, anlaşmanın, aynı zamanda geleceğe ve gençlerin hayallerine yapılan çok güçlü bir yatırım olduğunun altını çizerek, Türk basketboluna desteklerinin, teknoloji ile de güçleneceğini ifade etti.

"Basketbol Gelişim Merkezi'mizde de 5G teknolojisini hayata geçireceğiz"

Türkiye'de artık son nesil, kablosuz iletişim teknolojisi 5G için gün sayıldığını belirten Koç, sözlerini şöyle tamamladı:

"1 Nisan 2026 tarihi itibarıyla 5G teknolojisi Türkiye'nin her yerinde tamamen hayatımızda olacak. Geçtiğimiz sezon içinde biz 4 büyük futbol takımımızın sahasında, stadında 5G teknolojisini kurmuş ve hizmete açmıştık. Bu sezon da devam ediyor. Bugün burada, Türk basketbolunun altyapısı için büyük önem taşıyan Basketbol Gelişim Merkezi'mizde de 5G teknolojisini hayata geçireceğiz. Teknolojiyi sporcularımızın gelişimi için bir kaldıraç olarak kullanacağız. Amacımız, yeni Hidayetlerin, Ömerlerin, Alperenlerin yetişmesine olanak tanımak, gençlerimize basketbol tutkusunu aşılamak ve tabii ki ay yıldızlı formamızın uluslararası arenada daha nice zaferlere imza atmasına zemin hazırlamak. Bu imzanın Türk sporu ve Türk basketbolu için hayırlı olmasını temenni ediyorum."

Yerlikaya, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, aralarında İstanbul, Ankara ve İzmir'in de bulunduğu 74 ilde 2 bin 705 ekip, 6 bin 760 personel, 21 hava aracı ve 47 narkotik dedektör köpeğinin katılımıyla operasyonlar düzenlendiğini belirtti.

Yapılan çalışmalarda 1 ton 183 kilogram uyuşturucu ile 2 milyon 790 bin uyuşturucu hapın ele geçirildiği bilgisini veren Yerlikaya, operasyonlarda 1811 şüphelinin gözaltına alındığını duyurdu.

Bakan Yerlikaya, "Gençler, uyuşturucuya karşı yürüttüğümüz bu mücadele sizleri koruma mücadelesidir. Geleceğinizi çalan uyuşturucu maddelerden uzak durun. Biz sizin yanınızdayız. Zehir tacirlerine işledikleri suçların bedelini en ağır şekilde ödetiyoruz, ödetmeye de devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Bakanlığın "yüzyılın küresel felaketi" olarak nitelendirilen uyuşturucu kaçakçılığına karşı mücadelesi kararlılıkla devam ediyor.

Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat birimlerinin titiz çalışmaları neticesinde, Sarp Gümrük Kapısı ve İstanbul'da gerçekleştirilen başarılı operasyonlarda 1 milyar 130 milyon lira değerinde 310 kilo esrar ile 291 kilo kokain türü uyuşturucu ele geçirildi.

Olayla ilgili soruşturmalar, Hopa ve Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılıkları nezdinde sürdürülüyor.

Bakanlık, dürüst ticaret erbabını korumak ve gençleri uyuşturucudan uzak tutmak için mücadelesine kararlılıkla devam ediyor.

Yaklaşık 29 yıl boyunca Fransız ekibinin sürdürdüğü kazı çalışmalarını, 1961'de Roma La Sapienza Üniversitesi akademisyenleri devraldı.

Yaklaşık bir asırdır kazı çalışmaları süren Arslantepe Höyüğü'nün, Geç Kalkolitik dönemden Demir Çağı'na kadar birçok medeniyete ev sahipliği yaptığı anlaşıldı.

Anadolu topraklarının zengin tarihi kültürünü yansıtan Arslantepe Höyüğü'nde "devlet sistemi"nin nasıl doğduğunu araştırmak için her yıl kazılar yapılıyor.

Alanın kerpiç saray bölümünde yürütülen kazılarda, 2021'de 5 bin 625 yıllık tapınakta 250 mühür baskısı bulundu.

Sarayın diğer bölümlerinde yapılan kazılarda ise askeri sistemi anlatan 2 mızrak ile 3'ünün kabzası gümüş bezemeli 9 kılıç da silah kullanımının ilk örneklerini göstermesi bakımından devletleşme sisteminin en önemli örneğine ışık tutuyor.

Arslantepe Höyüğü, aslan heykelleri, devrilmiş bir kral heykeli, yağmur drenaj hattı gibi altyapısı bulunan kerpiçten sarayı ve 3 bini aşkın mühürüyle "ilk şehir devleti"nin yapılarını da ortaya koyuyor.

"Her yıl çok önemli şeyler çıkıyor"

Arslantepe Höyüğü Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Francesca Balossi Restelli, öğrenciyken başladığı kazı çalışmalarına yaklaşık 30 yıldır devam ettiğini söyledi.

Kazı çalışmalarına başladığı ilk gün kral mezarı bulduklarını dile getiren Restelli, "Her yıl küçük buluntular bize eski hayatı anlatıyor. Biz her şeyi kat kat yan yana koyuyoruz ve tarihi anlıyoruz. Her yıl Arslantepe Höyüğü'nde çok önemli şeyler çıkıyor. Buluntular bize Anadolu'nun tarih öncesi dönemini anlatıyor." dedi.

"Burada dünyanın en eski sarayını görebilirsiniz"

Restelli, Arslantepe Höyüğü'nde bugüne kadar birçok eserin bulunduğunu belirtti.

Eserlerin birçoğunun müzelerde sergilendiğini aktaran Restelli, şöyle devam etti:

"Arslantepe Höyüğü bize ilk devlet sistemi nasıl doğdu anlatıyor. Burada kazarken devletin daha önceki tabakalarına da bakıyoruz. Burada hiyerarşi nasıl doğdu, sosyal sistemleri nasıl değişti, Neolitik dönemden Kalkolitik döneme hiyerarşi nasıl başladı bunlara bakıyoruz. Şu ana kadar en önemli şey devlet sistemi. Arslantepe Höyüğü'nde dünyanın en eski sarayını görebilirsiniz. Bu saray içerisinde bütün buluntular devlet sistemi, bürokrasi, krallık ve gücü anlatıyor."

"Her odada ne yapıldı, ne kullanıldı hepsini biliyoruz"

Kerpiç sarayın 400 metrekare bir alandan oluştuğunu dile getiren Restelli, alanda yeni buluntular için çalıştıklarını ifade etti.

Restelli, şunları kaydetti:

"Saray duvarları 10 metre ama şu an 2,5 metre kalmış durumda. Saray içerisinde binlerce buluntu var ve sergileniyor. Arkeologlar için çok önemli bir yer. Her odada ne yapıldı, ne kullanıldı hepsini biliyoruz. Sarayda makbuz kullanılmış. Memur ve işçilere vazolarla yemekler verilmiş, bunlar bir çamur ile kapatılmış ve her işçi için bir mühür basılmış. Tam bir makbuz haline gelmiş. Bu makbuzları sayıp hesaplama yapmışlar. Yıl bitince hesaplayıp ve işçiye kaç defa yemek verilmiş hepsini biliyorlar. Bu makbuzları bir arşiv içerisinde bulduk ve 3 binden fazla var. Bunlara bakınca da 250 farklı mühür bulduk. Anlaşılan sarayda 250'den fazla memur ve işçi var."

ABD Başkanı Trump, Washington'ın daha güvenli hale getirildiğini göstermek amacıyla akşam saatlerinde bir restorana yemek yemeye gitti.

Başkan Yardımcısı JD Vance ve bazı kabine üyelerinin de yer aldığı yemek için gittikleri restorana girişinde Trump, savaş karşıtı kadınların kurduğu "CodePink" adlı sivil toplum örgütü üyelerinin protestosuyla karşılaştı.

CodePink üyesi kadınlar, Trump'a "Filistin'e özgürlük, Washington'a özgürlük" diye seslenirken, Gazze'de insanların açlıktan öldüğünü belirten sloganlar attı.

"Trump, bugünün Hitleri" şeklinde de slogan atılan kadınları kısa bir süre izleyen Trump, daha sonra eliyle göstericilerin dışarı çıkarılması talimatı verdi.

Protestoyu gerçekleştiren göstericiler restorandan çıkarılırken Filistin ve Gazze lehine sloganlar atmaya devam etti.