Atatürk’ün sevdiği şarkılardan ve türkülerden oluşan özel repertuarıyla dinleyicilere anlamlı anlar yaşatan Ali Altay, müziğin yalnızca bir sanat değil, aynı zamanda bir milletin hafızası ve vicdanı olduğunu bir kez daha hatırlattı.

Güçlü sahne performansı ve eserlerin ruhuna dokunan kendine özgü yorumuyla dikkat çeken sanatçı, her ezgide geçmişin hatıralarını bugünün duygularıyla buluşturdu.

10 Kasım’ın yalnızca bir yas günü değil, aynı zamanda Atatürk’ün fikirlerini, Cumhuriyet’in değerlerini ve geleceğe bıraktığı aydınlık mirası yeniden düşünme günü olduğunu hissettiren konser, sanatın birleştirici gücünü ortaya koydu.

Çünkü bazı insanlar yalnızca tarihte yaşamaz, tarihe yön verir. Bazı sesler susar, ancak düşünceler sonsuza dek yankılanır.

Ali Altay’ın “Ata Türküleri” konseri, bu ölümsüz yankının müzikle buluştuğu anlamlı bir vefa örneği oldu.

HABER: FUNDA AKOSMAN

Üniversiteden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Alphan, diyabetin pankreasın yeterli insülin üretememesi veya üretilen insülinin vücut tarafından etkili şekilde kullanılamaması sonucunda kan şekeri (glukoz) düzeyinin sürekli yüksek seyretmesiyle ortaya çıkan kronik bir metabolizma hastalığı olduğunu aktardı.

Alphan, Türkiye'de her 5 kişiden birinin diyabetli olduğuna dikkati çekerek, 'Yapılan son çalışmaların Türkiye'de diyabet prevalansının artış hızının dünya ortalamasının üç, Avrupa ortalamasının dört katı olduğunu göstermektedir. Ülkemizde her beş kişiden biri diyabetlidir ve diyabetliler kendi tedavilerinin kontrolünü yapmak zorunda oldukları için bu hastalığı ciddiye alıp sorumluluk üstlenmeleri ve bu yüzden de diyabet ve tedavisini çok iyi bilmeleri gerekir.' ifadelerini kullandı.

Diyabet riskini azaltmanın en temel noktasının bütün otoriteler tarafından belirlenmiş olan yaşam tarzı değişikliği olduğuna dikkati çeken Alphan, şunları kaydetti:

'Yaşam tarzı değişikliğinin komponentleri ise sağlıklı beslenme, gün içinde aktif olmak, yeterli ve kaliteli bir uyku, sigara ve alkol kullanmamaktır. Yaşam tarzı değişikliği sadece diyabetten korunma için değil, aynı zamanda diyabetin tedavisi için de gerekli olan ilk seçenektir. Bir diyabetli ilaç/insülin tedavisi alsa bile sağlıklı beslenmek ve fiziksel olarak aktif olmak zorundadır. Yaşam tarzı değişikliği, ilaç gereksinimini azaltır, kan şekeri regülasyonunu sağlar dislipidemiyi düzeltir ve ağırlık yönetimini destekler.'

Alphan, diyabetten korunmada beslenme değişiklikleri ve hareketli bir yaşam sayesinde sadece vücut ağırlığının yüzde 5 ila yüzde 7'sini kaybetmenin bile Tip 2 diyabet gelişme riskini yaklaşık yüzde 50-60 oranında azalttığını anlattı.

Diyabetten korunmada kan şekerini ani yükseltmeyen, insülin direncini azaltmayı ve ağırlık kontrolünü desteklemeyi hedefleyen bir beslenme düzeninin etkili olduğunu vurgulayan Alphan, şu ifadeleri kullandı:

'Diyabet gelişme riskini azaltmak için ve diyabetlilerde beslenme tedavisi için günlük beslenme alışkanlıklarında yapılması gereken en temel değişiklik, kan şekerini ani yükseltmeyen, insülin direncini azaltan ve ağırlık kontrolünü destekleyen bir beslenme düzenine geçmektir. Diyabetlilerin uygulayabileceği diyet, Amerikan Diyabet Derneği (ADA) gibi otoritelerin de önerdiği dünyada en sağlıklı beslenme modeli olarak kabul edilen, lif ve sağlıklı yağlardan zengin Akdeniz tipi beslenme modelidir.'

Diyabetlilerin günlük hayatlarında uygulayabilecekleri temel beslenme değişikliklerine de değinen Alphan, bu değişiklikleri, şekerli ve işlenmiş besinlerin tüketilmemesi, yağ ve protein seçiminin doğru yapılması, öğün düzeni ve porsiyon kontrolünün sağlanması, düzenli beslenilmesi, tuzun sınırlandırılması, rafine karbonhidratlar yerine tam tahıllı karbonhidratlı besinlerin seçilmesi ve glisemik indeksi ve glisemik yükü düşük olan posalı karbonhidratların tercih edilmesi olarak sıraladı.

Vakıftan yapılan açıklamaya göre, Limak Vakfı, bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) alanlarında kadın istihdamını artırmak amacıyla yürüttüğü GEG Programı'nın ilk Sosyal Etki Raporu'nun tanıtımını COP31 kapsamında Antalya'da gerçekleştirdi.

Türkiye'nin Mühendis Kızları (TMK) adıyla 2015'te hayata geçirilen ve küresel bir sosyal etki hareketine dönüşen programın etkilerini inceleyen araştırma, bağımsız araştırma kuruluşu FutureBright Group tarafından Türkiye, Suudi Arabistan, Kosova ve Kuzey Makedonya'da 178 katılımcıyla gerçekleştirildi.

Raporun sonuçları, 14 Kasım'da COP31'in Gençlik Günü kapsamında Limak standında düzenlenen panelde kamuoyuyla paylaşıldı. GEG Danışmanı Iulia Trandafir'in moderatörlüğündeki panelde, Limak Holding ve Limak Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir, GEG Koordinatörü Valentina Gara ve GEG öğrencisi Türkü Topaktaş yer aldı.

Öğrencilerin, program mezunlarının, mentörlerin ve işbirliği yapılan kuruluşların görüşlerini kapsayan araştırmada, Türkiye'deki GEG öğrencilerinin yüzde 94'ünün programa katılma nedenleri arasında 'mühendislikte kadınların temsilini artırmaya katkı sağlama isteği'nin bulunduğu belirlendi.

Mevcut öğrencilerin yüzde 72'si 'staj ve iş desteğini programa katılmalarında etkili bir unsur' olarak gösterirken, program mezunlarının yüzde 76'sı 'GEG sonrasında kariyer hedeflerinin sektörde kadınların temsilini artırmak' yönünde şekillendiğini belirtti.

Veriler, genç kadınların kendilerinden sonra gelecek kadınlara da yol açma isteğinin yanı sıra mentörlük ve rol modellerin mesleki gelişimdeki önemini ortaya koydu. Türkiye'de araştırmaya katılan mevcut öğrencilerin yüzde 87'si, program mezunlarının ise yüzde 88'i bu desteklerden yararlandığını kaydetti.

Suudi Arabistan, Kosova ve Kuzey Makedonya'da gerçekleştirilen görüşmeler, genç kadınların mühendislik eğitiminde karşılaştıkları önyargıları ve bu süreçte mentörlük desteğinin taşıdığı önemi de ortaya koydu.

- Kadın mühendislerin kapsayıcı ve sürdürülebilir gelecek vizyonu öne çıktı

Türkiye'de gerçekleştirilen araştırmada mevcut öğrencilerin tamamı ve program mezunlarının yüzde 98''i, ilerleyen yıllarda GEG ağı içinde kalmak istediğini belirtti.

COP31'in Gençlik Günü'nde tanıtılan rapor, genç kadınların daha sürdürülebilir ve kapsayıcı bir geleceğe ilişkin görüşlerini de ortaya koydu. Araştırmada katılımcılardan kadınların tasarladığı bir dünyayı hayal etmeleri istendiğinde, temiz hava, yeşil alanlar, yenilenebilir enerji ve farklı kuşakların ihtiyaçlarını gözeten yaşam alanları öne çıktı.

Adil bir iklim dönüşümünün sağlanabilmesi için geleceğin altyapısını, teknolojilerini ve yaşam alanlarını tasarlayan mühendisler arasında kadınların daha fazla yer alması önem taşıyor. Dünya Ekonomik Forumu'nun Mart 2025 tarihli analizine göre, kadınlar küresel STEM iş gücünün yüzde 28,2'sini oluştururken, STEM alanındaki üst düzey yönetim pozisyonlarında kadınların oranı yüzde 12,2 seviyesinde bulunuyor.

- Limak Vakfından genç kadınların mühendislik alanında güçlendirilmesine destek

Açıklamada görüşlerine yer verilen Limak Holding ve Limak Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir, bir mühendis olarak genç kadınların bu alanda karşılaştıkları engelleri çok iyi bildiğini belirtti.

Özdemir, genç kadınların kendi başarılarının ötesine geçerek kendilerinden sonra gelecek kadınlara da yol açmak istemelerinin umut verici olduğunu vurgulayarak, şunları kaydetti:

'Genç kızların mühendislikte kendilerine örnek alabilecekleri kadınları görmeleri, bu alanda bir gelecek hayal etmelerini de kolaylaştırıyor. Global Engineer Girls ile hedefimiz de tam olarak bu. Genç kadınların potansiyellerini ortaya koyabilecekleri fırsatları artırmak ve onların başarılarının yeni nesillere ilham vermesini sağlamak.'

Bankadan yapılan açıklamaya göre, Refik Anadol, COP31'in İklim Finansmanı Sahnesi'nde yaptığı konuşmada yapay zekanın doğayı anlamak ve korumak için nasıl kullanılabileceğini 'Büyük Doğa Modeli: Türkiye' projesi üzerinden aktardı.

Türkiye İş Bankası işbirliğiyle geliştirilen proje kapsamında Türkiye'nin 33 milli parkında saha çalışmaları gerçekleştirildi, 150'den fazla kişinin katkı sunduğu araştırmada 500 milyondan fazla veri noktası toplandı.

Anadol, İklim Finansmanı Merkezi'ndeki İş Bankası standında yaptığı söyleşide projenin ortaya çıkış sürecini katılımcılarla paylaştı.

Ayrıca COPArt Alanı'nda düzenlenen 'Koleksiyondan Müzeye: RHM'nin Hikayesi' oturumunda Türkiye İş Bankası Resim Heykel Müzesi Kurucu Küratörü Prof. Dr. Gül İrepoğlu ve Müze Müdürü Canan Atlığ, İş Bankası koleksiyonunun müzeye dönüşüm sürecini ve eserlerin gelecek kuşaklara aktarılmasındaki müzecilik yaklaşımını anlattı.

İş Bankası standında düzenlenen 'Geleceği Finanse Etmek, Dönüşümü Mümkün Kılmak' oturumunda Fransız Kalkınma Ajansına bağlı Proparco ile Alman Yatırım ve Kalkınma Kurumu (DEG) yöneticileri, kalkınma finansmanı kuruluşlarının dönüşümdeki rolünü ve Türkiye'deki projelere yönelik işbirliği vizyonlarını paylaştı.

Gazeteci Elif Ergu'nun moderatörlüğündeki 'Ormanlar için Birlikte: İklim Krizi, Teknoloji ve Koruma' panelinde ise Anadolu Sigorta Kurumsal İletişim, Sürdürülebilirlik ve Afet Yönetimi Başkanı Berna Semiz Ergüntan ile Eski Orman Genel Müdürlüğü Yangınla Mücadele Daire Başkan Yardımcısı ve Yangın Teknoloji Uzmanı İlhami Aydın, 'Ormanın Gözleri' projesini ve ormanların korunması için atılması gereken adımları ele aldı.

İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Ozan Gürsoy'un moderatörlüğündeki 'Döngüyü Tamamlamak: Üretimde Döngüselliğin Ölçeklendirilmesi' panelinde ise SANKO Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili Fatih Konukoğlu ile SANKO Holding Strateji, Finans ve Yatırım Komitesi Üyesi Mustafa Günbulut, üretimde döngüselliğin iş modellerine entegrasyonunu değerlendirdi.

'Yeşil ve Mavi Tahviller: Etki Odaklı Fon Kullanımıyla Çevrenin Korunması' başlıklı günün son panelinde ise uluslararası finans kuruluşlarının yöneticileri yeşil ve mavi tahvillerin çevrenin korunmasındaki rolünü ele aldı.

- İş Bankası çevre koruma çalışmalarını COP31'de anlattı

Açıklamada görüşlerine yer verilen İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Suat Sözen, birçok kurumun doğaya katkı sağlayan çalışmalarını dünyayla paylaştığı COP31'i değerli bulduklarını belirtti.

Sözen, 'Biz de finans sektörünün bir kurumu ve elbette sorumlu bir kurumu olarak çevreyle ilişkimizi ve bu alandaki sorumluluklarımızı ortaya koymaya gayret ediyoruz. Bizim için bağlayıcı olan karbon hedeflerimizi ve taahhütlerimizi kamuoyuyla paylaşıyoruz.' ifadelerini kullandı.

İnsanların çevreyle ilişkisini daha iyi bir noktaya taşımayı amaçlayan çeşitli projelerinin bulunduğunu kaydeden Sözen, 81 İlde 81 Orman projesiyle 2008-2017 döneminde 2,2 milyon fidan diktiklerini belirtti.

Sözen, 2023-2031 döneminde 2,2 milyon fidan daha dikmeyi hedeflediklerini, böylece 4 milyon 4 yüz bin fidanı toprağa kavuşturacaklarını vurgulayarak, şunları kaydetti:

'Türkiye'nin denizleri bizim için çok kıymetli, aynı zamanda önemli bir ekonomik varlık. Deniz ekosisteminin kendini koruyabilmesi için insan müdahalesini mümkün olduğunca azaltmamız gerekiyor. Biz de kendi ölçeğimizde deniz ekosisteminin korunmasına katkı sağlayan projeler yürütüyoruz. Bireyler ve kurumlar kendi sorumluluk alanlarında gerekli özeni gösterdiğinde doğa için çok daha olumlu sonuçlar elde edebiliriz.'

- Refik Anadol'dan yapay zekanın doğaya katkısında yerel veri vurgusu

Yeni medya sanatçısı Refik Anadol da 10 yılı aşkın süredir veri, yapay zeka ve sanatın kesişiminde çalışmalar yürüttüklerini belirtti.

Anadol, yapay zeka için 10 yılın, neredeyse 100 yıllık bir döneme karşılık geldiğine işaret ederek, asıl meselenin yapay zekanın daha gelişmiş sonuçlar üretmesinden çok insanlığa ve doğaya katacağı değer olduğunu anlattı.

Yaygın olarak kullanılan büyük yapay zeka modellerinin endemik türler ve güncel doğa verileri söz konusu olduğunda yanlış veya gerçeği yansıtmayan sonuçlar üretebildiklerini anlatan Anadol, Türkiye'nin kendi verileriyle eğitilen modelinin bu eksikliği gidermede önemli bir potansiyel taşıdığını kaydetti.

Anadol, doğanın geleceğinin yalnızca gelişmiş yapay zeka modelleriyle anlaşılamayacağını, yerel toplulukların bilgi birikiminin ve insanlığın doğayla kurduğu ilişkinin de bu sürecin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayarak, modelin bu alanda uluslararası ölçekte katkı sunmasını hedeflediklerini aktardı.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Vodafone, Antalya'da devam eden COP31 kapsamında 'Sıfır Atığa Giden Yol: Elektronik Atık Dönüşümüyle Gençlerin İklim Eylemine Katılımı' başlıklı panel düzenledi.

Panelde, çocuk ve gençlerin iklim farkındalığını somut aksiyona dönüştürmede eğitim, gönüllülük ve çok paydaşlı işbirliklerinin rolü, Vodafone Türkiye, WWF-Türkiye ve Habitat Derneği işbirliğiyle yürütülen 'Dünya İçin Lazım' projesi üzerinden ele alındı.

Vodafone Türkiye İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Hasan Süel'in moderatörlüğünde gerçekleştirilen panele Habitat Derneği İcra Kurulu Başkanı Bora Caldu, WWF-Türkiye Gönüllü ve Eğitim Programı Koordinatörü Nazan Bekiroğlu, Vodafone Grubu Global Sürdürülebilirlik Programları Lideri Andrea McCormick ve 'Dünya İçin Lazım' projesi kapsamında Doğa Elçisi seçilen Bengisu Dursun konuşmacı olarak katıldı.

Vodafone Türkiye'nin düzenlediği panelde e-atıkların döngüsel ekonomiye kazandırılmasında gençlerin rolü, davranış değişikliği ve katılım mekanizmaları tartışıldı, çok paydaşlı diyalog ve işbirliğinin ortak çözümlere ve somut iklim aksiyonuna nasıl dönüşebileceği ortaya konuldu.

- Dünya İçin Lazım projesiyle 40 ton e-atık geri dönüşüme kazandırıldı

Panelin ilk turunda projenin çıkış noktası, hangi ihtiyacı karşıladığı ve proje deneyimleri tartışılırken ikinci turda projenin somut çıktıları ve gelecek beklentileri ele alındı. COP31'in 'Sıfır Atık ve Gençlik Eğitim' temalarının kesişiminde ölçülebilir, ölçeklenebilir ve farklı paydaşlarca uygulanabilir bir model sunuldu.

Mayıs 2025'te hayata geçirilen 'Dünya İçin Lazım' projesiyle elektronik atıklar Türkiye genelinde Vodafone mağazalarından toplanarak geri dönüşüme kazandırılıyor, böylece doğal kaynakların korunmasına ve döngüsel ekonomiye katkı sağlanıyor.

Proje kapsamında WWF-Türkiye ve Habitat Derneği işbirliğinde 7-14 yaş arası çocuk ve gençlerin sürdürülebilirlik farkındalığını artıracak doğayı koruma eğitimleri düzenleniyor.

Proje kapsamında bugüne kadar 40 ton e-atık geri dönüşüme kazandırılırken, doğayı koruma eğitimleriyle 87 bini aşkın kişiye ulaşıldı. İlk yılın sonunda yapılan Sosyal Etki Analizine göre projeye yapılan her 1 liralık yatırım 4,56 liralık sosyal değer üretti.

- Vodafone'dan iklim kriziyle mücadelede teknoloji, geri dönüşüm ve eğitim vurgusu

Açıklamada görüşlerine yer verilen Vodafone Türkiye İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Hasan Süel, COP31'de yer almaktan mutluluk duyduklarını belirtti.

Süel, iklim kriziyle mücadelede yalnızca hedefleri konuşmanın değil, bu hedefleri somut uygulamalara dönüştürmenin de büyük önem taşıdığını vurgulayarak, bu krizin çözümünün sadece teknolojiyle, geri dönüşümle ya da eğitimle mümkün olmadığına inandıklarını kaydetti.

Kalıcı dönüşüm için bunların birlikte çalışması gerektiğinin altını çizen Süel, şunları kaydetti:

'WWF-Türkiye ve Habitat Derneği işbirliğiyle yürüttüğümüz 'Dünya İçin Lazım' projesi, COP31'in öne çıkardığı Sıfır Atık, Gençlik ve Eğitim temalarını tek bir modelde buluşturuyor. Bu temalar etrafında örülüp uygulanmış ve başarılı sonuçlar elde edilmiş bir iyi uygulama olarak öne çıkıyor. COP31'de düzenlediğimiz panelde, projemizin sürdürülebilirlik ve genç nesiller üzerindeki etkilerini inceledik.'

Doğan, Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, çelik sektörünün ülkelerin ekonomik gücünün temel göstergelerinden biri olduğunu belirtti.

Çeliğin savunma sanayisinden otomotive, enerjiden altyapıya, beyaz eşyadan gıda ambalajına kadar çok farklı alanlarda kullanıldığına dikkati çeken Doğan, yeşil dönüşümün demir çelik başta olmak üzere birçok sektörün uluslararası rekabet gücünde temel belirleyici unsurlardan biri olduğunu dile getirdi.

Yeşil dönüşümü sadece çevresel yükümlülük olarak görmediklerini vurgulayan Doğan, sözlerine şöyle devam etti:

'Özellikle düşük karbonlu, yeşil çelik üretiminin ülkemizde demir çelik sektörünün geleceği ve sürdürülebilirliği açısından kritik olduğunu değerlendiriyoruz. Biz, sermaye yoğun bir sektörüz ve dolayısıyla yeşil dönüşüm de oldukça uzun soluklu. Tesislerimizin, enerji altyapılarımızın ve üretim süreçlerimizin iyileştirilmesi, daha verimli hale gelmesi, değiştirilmesiyle ilgileniyoruz. Yeşil dönüşümü tek bir başlık altında, tek bir paydaş olarak yapmak mümkün değil. Bunu ancak bir ekosistem olarak farklı boyutlarıyla ele aldığımızda başarabileceğimize inanıyoruz.'

- 'Farklı platformlarda bir araya gelmeyi önemsiyoruz'

Doğan, bu süreçte pazar koşullarının oluşmasında karar vericilerin ve politika yapıcıların hem teşvik hem de düzenleyici politikalar açısından dönüşümün parçası olmasının önemli başarı faktörleri arasında yer aldığına dikkati çekerek, erişilebilir finansmanın kendileri için kıymetli olduğunu vurguladı.

Bu nedenle uluslararası finans kuruluşlarının, kalkınma bankalarının ve özellikle teşviklerle politika yapıcıların sektöre desteğinin dönüşümün gerçekleşmesinde kritik konuma sahip olduğunu belirten Doğan, şunları kaydetti:

'COP31'in de 'diyalogdan uzlaşıya, uzlaşıdan aksiyona' yaklaşımıyla birlikte bu ekosistemin inşa edilmesi için çok önemli bir mecra olduğuna inanıyoruz. Biz, farklı temaların olduğu bu günlerde, böyle organizasyonlarda hem finansmana erişim hem politika şekillendirmeleri noktasında yardımcı olabilmek açısından hem de sektörün geleceğinin tartışılması açısından önemli bir misyon edinmemiz gerektiğine inanıyoruz. Bu nedenle de burada farklı paydaşlarla, farklı platformlarda bir araya gelmeyi önemsiyoruz.'

Tip 1, Tip 2 ve gebelik diyabeti olmak üzere üç temel türü bulunan hastalık, kontrol altına alınmadığında hayati organlarda kalıcı hasarlara yol açabiliyor.

Tip 1 diyabet genellikle çocukluk veya gençlik döneminde başlamakla birlikte her yaşta görülebiliyor ve vücudun yeterli insülin üretememesiyle ortaya çıkıyor.

Diyabet vakalarının yüzde 90'dan fazlasını oluşturan Tip 2 diyabet ise vücudun insülini etkili kullanamaması veya yeterli miktarda üretememesi nedeniyle gelişiyor ve çoğunlukla belirti vermeden ilerliyor.

Dünyada 589 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor, diyabetli her 10 kişiden 4'ü hastalığını bilmeden yaşamını sürdürüyor. Diyabet hastalığının kontrol altına alınamaması halinde yüksek kan şekeri düzeyi hayati organları etkileyebiliyor ve zaman içinde kalıcı hasarlar oluşturabiliyor.

Çocuklarda çok su içme, sık idrara çıkma, devamlı uyku hali, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve bulanık görme, Tip 1 diyabetin belirtileri arasında yer alıyor.

Tip 2 diyabette fazla kilo, obezite, hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme, ailede diyabet öyküsü ve ileri yaş risk faktörleri arasında bulunuyor.

- 2026'da 9,6 milyon diyabet taraması gerçekleştirildi

Bakanlık tarafından diyabetin erken tanısı ve düzenli takibi amacıyla aile hekimliklerinde tarama ve izlem çalışmaları yürütülüyor.

Hastalık Yönetim Platformu (HYP) üzerinden gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında 2026 yılında 9,6 milyon diyabet taraması yapıldı. Taramalar sonucunda 376 bin kişiye diyabet tanısı konularak düzenli izlemleri başlatıldı.

Aynı dönemde aile hekimleri tarafından yaklaşık 8,2 milyon izlem gerçekleştirildi.

Bakanlık tarafından diyabetle yaşayan bireylerin hastalıklarını tanımaları ve tedavi süreçlerini doğru yönetebilmeleri amacıyla Diyabet Okulu programı yürütülüyor.

Ülke genelinde bulunan 291 diyabet okulunda diyabet tanısı bulunan bireyler ve hasta yakınlarına yönelik hastalık yönetimi, sağlıklı beslenme, ilaç ve insülin kullanımı, kan şekeri takibi ve fiziksel aktivite gibi eğitimler veriliyor.

Hekim, diyabet hemşiresi, diyetisyen, psikolog, eczacı ve sosyal çalışmacıların görev aldığı diyabet okullarında eğitimler, katılımcıların ihtiyaçlarına göre planlanıyor, bireysel ve interaktif yöntemlerle destekleniyor.

Bu kapsamda 2026 yılında diyabet okullarında 5 binden fazla eğitim programı düzenlenirken 50 binden fazla kişi bu eğitimlerden yararlandı.

Bakanlığa bağlı 334 sağlık tesisinde hizmet veren diyabet polikliniklerinde ise diyabetli bireylere hastalıklarını yönetebilmeleri amacıyla kişiye özel eğitimler sunuldu.

Hekim tarafından yönlendirilen hastalara yönelik eğitimlerde ise insülin enjeksiyonunun doğru uygulanması, kan şekeri takibi, karbonhidrat tüketimi ve kan şekeri düşüklüğü veya yüksekliği durumunda yapılması gerekenler anlatılıyor. Bu kapsamda 2026 yılında 52 binden fazla kişiye diyabet eğitimi verildi.

Diyabetin önlenmesi ve kontrol altında tutulması için sağlıklı beslenmeye özen gösterilmesi, düzenli fiziksel aktivite yapılması, sağlıklı vücut ağırlığının korunması gerekiyor.

Diyabet risk grubunda bulunan vatandaşların, belirti beklemeden aile hekimlerine başvurmaları ve taramalarını yaptırmaları önem taşıyor. Diyabet tanısı bulunanların ise tedavi ve kontrollerini aksatmamaları, göz ve böbrek sağlığını korumaları gerekiyor.

Muhabir: Duygu Yener

Bakan Kurum, sosyal medya hesabından COP31 kapsamında gerçekleştirdiği görüşmelere ilişkin yaptığı paylaşımda, şunları kaydetti:

'COP31'de Küba Cumhuriyeti Ulusal Fiziki Planlama ve Şehircilik Bakanı Sayın Raul Omar Acosta Gregorich ve Bilim, Teknoloji ve Çevre Bakanı Sayın Armando Rodriguez Batista ile gerçekleştirdiğimiz görüşmede; şehirlerimizin geleceğini, çevresel sürdürülebilirliği ve iklim değişikliğiyle mücadelede ortak adımlarımızı konuştuk. İklim mücadelesinde diyaloğu işbirliğine, işbirliğini somut adımlara dönüştürmeye kararlıyız.'

Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Yeşil Bölge içerisindeki Dirençli Şehirler Pavilyonu'nda stant açarak vatandaşları iklim krizinin sağlığa etkileri konusunda bilgilendiriyor.

Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürü Kenan Volkan Demirel, AA muhabirine, COP süresince stantlarında 31 panel düzenleyeceklerini ifade ederek, panellerde sağlık çalışanlarından akademisyenlere kadar geniş bir yelpazede panelistlerin kendilerine eşlik edeceğini belirtti.

Panellerde iklim krizinin aynı zamanda sağlık yönünden etkilerini, çocuk ve anne sağlığındaki etkileşimlerini, yeşil dönüşüm ve dijitalleşmeyle ilgili konuları işleyeceklerini anlatan Demirel, şöyle konuştu:

'Sağlık Bakanlığı olarak 2 bin metrekare üzerindeki binalarımızda yeşil dönüşüm gerçekleştirmekteyiz. Bunlarla ilgili ciddi çalışmalar yapıyoruz. Aynı zamanda evde sağlık hizmetlerinde 4,5 milyon vatandaşımıza da ulaşarak egzoz emisyonu konusunda da ciddi çalışmalar yaptık. Sağlık Bakanlığımız COP31'de aslında şu mesajı vermek istiyor. İklim krizi aynı zamanda sağlık krizidir. Bunu niye söylüyoruz? Dünya Sağlık Örgütü verileri de bunu açıkça söylüyor. Bu iklim krizi eğer ilerlerse her 12 hastaneden birinin ne yazık ki hizmet anlamında sıkıntı yaşayacağını belirtiyor. Hava sıcaklığı artışından kaynaklı da 546 bin insanın her sene vefat ettiğini söylüyor. Her konuştuğumuz dakikada bir insan aşırı sıcaklıklar nedeniyle vefat ediyor.'

- 'İklimi koru, geleceği koru, sağlığı koru' mottosu

Demirel, Dünya Sağlık Örgütünün açıkladığı bilgileri alarak toplumsal farkındalığa dönüştürüp, sonrasında insanların anlayabileceği şekilde bir eylem planı yapmanın da ana hizmet unsurları arasında yer aldığını dile getirdi.

Sağlık Bakanlığı olarak 'İklimi koru, geleceği koru, sağlığı koru' mottosuyla hareket ettiklerine dikkati çeken Demirel, şunları kaydetti:

'Dünya Sağlık Örgütünden tüm bu işteki uzmanlara herkes bunun çözümü olduğunu söylüyor. Biz de bu anlamda hastanelerdeki yeşil dönüşümü özellikle artırmaya çalışıyoruz. Güneş enerjisi santralinden tutun sıfır atık projesine kadar tüm çalışmaların paydaşı içerisinde de olacağız, olmaya da devam edeceğiz. Yalnız bu sadece bakanlığa bağlı değil, toplumun hareketine ve toplumun bu konuda bilinçlenmesine de bağlı. Umarım biz de bakanlık olarak elimizden gelen en iyi bilgilendirmeyi de vatandaşlarımıza yapacağız.'

Bayramda memlekete giderken, yaz tatilinde ya da iş için şehirler arası yola çıkanların ortak bir derdi var. Bir süre keyifle dinlediğiniz radyo önce cızırdamaya başlıyor, sonra tamamen kayboluyor ve yerine bambaşka bir yayın geliyor. Arama tuşuna basıyorsunuz, radyo bir sürü istasyonu atlayıp alakasız bir yerde duruyor. Direksiyon başında bununla uğraşmak da ayrı bir yorgunluk.

Aynı radyo neden her şehirde farklı frekansta?

FM yayını, vericinin gücüne ve arazinin yapısına bağlı olarak belli bir alanı kapsıyor. Bir radyonun Türkiye'nin dört bir yanına ulaşabilmesi için farklı şehirlere ayrı vericiler kurması gerekiyor. Bu vericilerin birbirini ve çevredeki diğer yayınları bozmaması için de çoğu zaman farklı frekanslar kullanılıyor. Hangi radyonun hangi ilde hangi frekanstan yayın yapacağı RTÜK'ün lisans kayıtlarında yer alıyor.

Somut bir örnek vermek gerekirse, Metro FM İstanbul, Ankara ve İzmir'de 97.2'den dinleniyor. Antalya'ya vardığınızda ise 98.0 ya da 102.6'ya, Konya'da 101.7'ye geçmeniz gerekiyor. Muğla gibi dağlık illerde aynı radyonun yedi ayrı frekansı bile olabiliyor. Yani birkaç saatlik bir yolculukta frekans değiştirmek zorunda kalmanız gayet olağan.

Araba radyosu bunu kendisi halledemiyor mu?

Kısmen halledebiliyor. Araç radyolarının çoğunda RDS adı verilen bir sistem bulunuyor; ekranda radyonun adını görüyorsanız RDS çalışıyor demektir. Bu sistemin AF (alternatif frekans) özelliği açıksa radyo, aynı istasyonun daha güçlü çekilen frekansına kendiliğinden geçebiliyor. AF ayarı genelde radyonun menüsünde ya da aracın ses ayarları arasında yer alıyor, kapalıysa açmanızda fayda var.

Ama bu özellik her zaman kusursuz çalışmıyor. Bazı radyolar alternatif frekans bilgisini düzgün göndermiyor, bazen de iki verici arasındaki boşlukta sinyal tamamen kesiliyor. Yolculuğun bir noktasında elle frekans aramak yine size kalabiliyor.

Yola çıkmadan beş dakikalık hazırlık

En pratik çözüm, güzergâhınızdaki şehirlerde sevdiğiniz radyonun hangi frekanstan yayın yaptığını önceden bilmek. Eskiden bunun için radyoların sitelerinde frekans listesi aranır, çoğu zaman da yıllardır güncellenmemiş tablolarla karşılaşılırdı.

Bu bilgiyi toplu halde sunan kaynaklar artık işi epey kolaylaştırıyor. radyo.io'daki il il radyo frekansları listesinde 81 ilde hangi istasyonun hangi frekansta olduğunu görebiliyorsunuz. Aynı sitedeki FM Yol Arkadaşı aracı ise şehirler arasında giderken hangi frekansa geçeceğinizi önceden planlamanıza yardım ediyor. Frekansları yola çıkmadan not alırsanız ya da yanınızdaki yolcuya emanet ederseniz, yol boyunca tuşlarla boğuşmanıza gerek kalmıyor.

Yayın tamamen kesildiğinde

Özellikle dağlık güzergâhlarda bazı bölgelerde hiçbir FM yayını temiz çekmiyor. Böyle yerlerde internetten dinlemek tek seçenek olarak kalıyor. Telefonu araca bluetooth ya da kabloyla bağlayıp radyoyu internetten açtığınızda frekans derdi tamamen ortadan kalkıyor, tabii telefon çektiği sürece.

Mobil veriye takılanlar için küçük bir hesap: 64 kbps'lik bir yayın saatte yaklaşık 30 MB, 128 kbps'lik bir yayın ise 60 MB civarında veri harcıyor. Yani birkaç saatlik bir yolculuk, aylık kotanızın küçük bir kısmını götürüyor.

Uzun yolda radyonun gidip gelmesini tamamen önlemek mümkün değil ama birkaç küçük ayarla can sıkıcı olmaktan çıkıyor. AF'yi açın, güzergâhınızdaki frekansları önceden not alın, sinyalin hiç olmadığı yerler için de internet yayınını yedekte tutun.

Öğrencilerle üniversite kampüsündeki ormanlık alanda mantar toplayarak zehirli türleri tanıtan Doç. Dr. Hakan Allı, AA muhabirine, mantar zehirlenmelerinin genellikle yağışların arttığı dönemlerde daha sık görüldüğünü söyledi.

Türkiye'nin bitki ve mantar çeşitliliği bakımından zengin olduğunu belirten Allı, mantarların 'yenilebilir, yenilmeyen' ve 'zehirli' olmak üzere üç grupta değerlendirildiğini, bazı zehirli türlerin ölümcül sonuçlara yol açabildiğini ifade etti.

Halk arasında 'köy göçüren' olarak bilinen 'Amanita phalloides' türünün son derece tehlikeli olduğuna dikkati çeken Allı, bu mantarın tek bir örneğinin bile ölümcül zehirlenmeye yol açabileceği uyarısında bulundu.

Sonbaharda yöresel olarak 'kanlıca', 'çıntar' ve 'melki' adlarıyla bilinen 'Lactarius' türlerinin de sık görüldüğünü anlatan Allı, bu mantarların pazarlarda ve yol kenarlarında satılabildiğini ancak benzer görünümlü zehirli türlerin de bulunduğunu belirtti.

Allı, dünyada 150 binden fazla mantar türünün bulunduğunu, Türkiye'nin de bu alanda zengin biyoçeşitliliğe sahip olduğunu dile getirdi.

Doğada mantar toplamanın keyifli bir etkinlik olduğunu ancak türlerin birbirinden ayırt edilmesinin her zaman kolay olmadığını vurgulayan Allı, bazı mantarların tanımlanması için uzmanlık gerektiğini hatta türlerin ancak laboratuvar ortamında mikroskopla incelenerek ayırt edilebildiğini söyledi.

Allı, vatandaşların bilmedikleri mantarları tüketmemeleri gerektiğini belirterek, 'Doğada bulduğumuz her mantarı kesinlikle denememeliyiz. Bilmediğimiz mantarları tüketmek kötü sonuçlara yol açabilir. Bu konuda uzmanlardan bilgi edinmeli, tanımadığımız doğal mantarlardan uzak durmalıyız.' uyarısında bulundu.

Muğla'nın da mantar türleri açısından zengin olduğunu dile getiren Allı, köylerde ve ilçelerde vatandaşlara yenilebilir ve zehirli mantar türleri konusunda bilgi vermeye çalıştıklarını sözlerine ekledi.

Muhabir: Durmuş Genç

ABD'li çip üreticisi Nvidia, şirketin üst yöneticisi (CEO) Jensen Huang'ın, biri Çin adına istihbarat topladığı iddia edilen kadınla olmak üzere evlilik dışı iki ilişki yaşadığına dair haberlerin ardından istifa ettiğini duyurdu.

Nvidia Yönetim Kurulu, 8 Kasım'da yaptığı açıklamada, Huang'ın yabancı istihbarat faaliyetinin hedefi olduğuna ilişkin haberlerin ardından bağımsız soruşturma başlatıldığını duyurdu.

Söz konusu gelişmelerle Nvidia'nın hisseleri, haftayı yüzde 12,7 düşüşle tamamladı.

Buna karşın bu gelişmelerin küresel yapay zeka sektörüne etkilerinin sınırlı olabileceğine yönelik tahminlerle küresel piyasalarda bu hafta yukarı yönlü seyir izlendi.

ABD'li teknoloji şirketi CoreWeave'in bilançosunun beklentilerden iyi gelmesi ve Claude yapay zeka modellerinin geliştiricisi Anthropic'in Wall Street tarihinin en büyük halka arzlarından​​​​​​​ birine imza atarak 64,4 milyar dolara kadar kaynak oluşturmayı hedeflemesi de küresel piyasalarda özellikle teknoloji tarafında risk iştahını artırdı.

Öte yandan ABD'de açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verisi de bu hafta piyasaların odağındaydı. Ülkede TÜFE, ekimde aylık bazda yüzde 0,4 artarak piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti. Piyasa beklentileri, enflasyonun aylık bazda yüzde 0,3 olması yönündeydi. TÜFE, eylülde yüzde 0,6 arttı.

Ekim ayına ilişkin yıllık enflasyon verisi ise geçen yılın aynı dönemine ait verilerin bulunmaması nedeniyle açıklanmadı. Gıda ve enerji fiyatları hariç tutularak hesaplanan çekirdek TÜFE de ekim ayında eylülde olduğu gibi aylık bazda yüzde 0,3 artış kaydetti.

Piyasa beklentileri, çekirdek enflasyonun aylık yüzde 0,2 artması yönündeydi. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, TÜFE verilerinin yayımlanması öncesinde yaptığı konuşmada, aralıkta faiz artışını destekleyebileceğini belirtti.

Dallas Fed Başkanı Lorie Logan da mevcut görünüm dikkate alındığında, en az 2 kez daha 25 baz puanlık faiz artışına gidilmesi gerektiğini söyledi.

Bu gelişmelerle para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in aralık ayında 25 baz puanlık faiz artırımına gideceği tahmin edilirken bankanın 50 baz puanlık artırıma gidebileceği de ihtimaller arasında.

ABD'de açıklanan enflasyon verisinin beklentilerin üzerinde gelmesi, Fed'e ilişkin tahminler, artan enerji maliyetleri ve Fed üyelerinin şahin açıklamalarıyla faizlerin uzun süre yüksek kalacağı beklentisi, doları ve tahvil getirilerini desteklerken altın üzerindeki satış baskısını artırdı.

Bu gelişmelerle haftalık bazda ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 29 baz puan artışla yüzde 5,15'e çıktı. 103,43 ile 19 ayın en yüksek seviyesini test eden dolar endeksi, haftayı yüzde 1,1 artışla 103,41 seviyesinden tamamladı.

3 bin 852,7 dolarla bir yılın en düşük seviyesini test eden altının onsu ise haftayı yüzde 4,6 azalışla 3 bin 878,7 dolardan tamamladı.

Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin devam etmesine karşın bölgede petrol arzının toparlanmasıyla ocak vadeli Brent petrolün varil fiyatı, bu hafta yüzde 2,5 azalışla 95,8 dolara indi.

Öte yandan ABD'de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise ekimde aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 6,5 artarak piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. Ekim ayında yıllık bazda Kasım 2022'den bu yana en yüksek artışını kaydeden ÜFE, eylülde yüzde 6,3 yükseldi. Söz konusu veri ülkede fiyat baskılarının sürdüğüne işaret etti.

Gelecek hafta ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmesi beklenirken Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanakları, Nvidia'nın bilançosu da yakından takip edilecek.

New York borsasında yapay zeka talebinin artacağına yönelik iyimserliğin devam etmesiyle bu hafta pozitif seyir öne çıktı.

Haftalık bazda Dow Jones endeksi, yüzde 2,07, S&P 500 endeksi yüzde 2,51 ve Nasdaq endeksi yüzde 2,27 değer kazandı.

Gelecek hafta pazartesi Fed Başkanı Kevin Warsh'ın konuşması ve New York Fed sanayi endeksi, salı sanayi üretimi, çarşamba konut başlangıçları ve inşaat izinleri, FOMC toplantı tutanakları, perşembe haftalık işsizlik maaşı başvuruları, Philadelphia Fed imalat endeksi, cuma Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi takip edilecek.

Avrupa borsaları, şirketlerin açıkladığı güçlü bilançolar ve petrol fiyatlarındaki düşüşlerin etkisiyle pozitif seyretti.

Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi'nde 3. çeyreğe ilişkin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) önceki çeyreğe göre yüzde 0,4, yıllık bazda yüzde 1,3 artarak beklentiler dahilinde gerçekleşti.

İngiltere'de de 3. çeyrekte GSYH önceki çeyreğe göre yüzde 0,7 arttı ve 2024'ün 1. çeyreğinden bu yana en hızlı artışını kaydetti. Ülkede 3. çeyreğe ilişkin GSYH yıllık bazda da yüzde 1,9 artarak beklentileri karşıladı.

İngiltere ekonomisinin üçüncü çeyrek büyümesinde yapay zeka ve tüketici harcamaları etkili oldu.

Söz konusu veri, İngiltere Merkez Bankasının (BoE) faiz artırımına gideceğine yönelik beklentilerin canlanmasına neden oldu.

Bu arada Almanya Federal İstatistik Ofisinin açıkladığı verilere göre ülkede eylülde yüzde 3,3 olan yıllık enflasyon ekimde yüzde 2,8'e geriledi. Tüketici fiyatları, aylık bazda yüzde 0,2 azaldı.

Bu gelişmelerle haftalık bazda Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 3,60, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 2,82 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 2,14, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 3,60 değer kazandı.

Gelecek hafta pazartesi Avro Bölgesi'nde sanayi üretimi, salı günü işsizlik oranı, Almanya'da ZEW endeksleri, Avro Bölgesi'nde ve İngiltere'de enflasyon, perşembe ECB Başkanı Christine Lagarde'ın açıklamaları, cuma Almanya'da ÜFE takip edilecek.

Asya tarafında Japonya ve Güney Kore borsalarında sert yükselişler görülürken Nvidia'nın yönetimindeki değişikliğin şirketle iş ilişkisi bulunan Çinli şirketleri nasıl etkileyebileceğine yönelik belirsizliklerle Çin ve Hong Kong borsaları negatif seyretti.

Analistler, Nvidia'ya ilişkin belirsizliklerden dolayı Japon ve Güney Koreli şirketlerin küresel teknoloji tedarikinde fırsatlar yakalayabileceğine yönelik öngörülerle bu şirketlerin hisselerinin yükseldiğini belirtti.

Öte yandan Çin'de ekim ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık bazda yüzde 0,7 ile beklentilerin altında artarken eylül ayına göre yavaşladı. Ülkede ekim ayına ilişkin Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise yıllık bazda yüzde 5,7 ile Haziran 2022'den bu yana en hızlı artışını kaydetti. Çin'deki üretici enflasyonu, Orta Doğu'daki gerginlikler nedeniyle yükselen petrol fiyatlarının yanı sıra yapay zeka gibi gelişmekte olan sektörlerden gelen talepten dolayı hızlandı.

Söz konusu veriler, ülkedeki zayıf iç talep ile artan sanayi maliyetleri arasındaki uçurumu ortaya koydu.

Japonya'da ekim ayına ilişkin ÜFE aylık yüzde 0,7, yıllık yüzde 7,1 ile beklentilerin üzerinde arttı. Japonya'da üretici enflasyonunun eylül ayına göre de hızlandığı görüldü. Ülkede ÜFE eylülde aylık yüzde 0,3 azalırken yıllık yüzde 6,8 arttı.

Söz konusu veri, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz artırımına gideceğine ilişkin beklentileri canlı tuttu.

Bu gelişmelerle haftalık bazda Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 6,46, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 4,56 değer kazanırken Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 3,45, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,41 değer kaybetti.

Gelecek hafta pazartesi Çin'de sanayi üretimi, Japonya'da büyüme ve sanayi üretimi, çarşamba Japonya'da dış ticaret dengesi, cuma Japonya'da enflasyon takip edilecek.

Yurt içinde ise bu hafta alış ağırlıklı seyreden Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftalık bazda yüzde 3,14 yükselişle 11.842,82 puandan kapandı.

Dolar/TL de haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 50,3579'dan tamamladı.

Hafta içinde yılın dördüncü Enflasyon Raporu'nun tanıtımı yapıldı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 29,5 olarak yukarı yönlü güncellediklerini belirterek, 'Enflasyonun 2027 yıl sonunda ara hedeflerimiz olan yüzde 21'e, 2028 yıl sonunda yüzde 13,5'e, 2029 yıl sonunda yüzde 9'a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz.' dedi.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, olağan ve olağanüstü tasfiye süreçlerinde toplam 119 fonda bulunan 444 bin 893 tekil yatırımcıya yaklaşık 161 milyar lira ayni ve nakdi olarak ödeme yapıldığını duyurdu.

Gelecek hafta pazartesi bütçe dengesi, salı konut satışları ve konut fiyat endeksi, cuma tüketici güven endeksi, reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranı açıklanacak.

Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu

Birinci ve ikinci sürgünde 259 biner ton, üçüncü sürgünde ise 220 bin tonun üzerinde yaş çay aldıklarını ifade eden Alim, 'Toplamda 740 bin 500 tonun üzerinde alım oldu, bundan da 155 bin ton kuru çay elde ettik.' dedi.

Alim, üreticilere yaklaşık 26 milyar lira yaş çay bedeli ödediklerine işaret ederek, 'Ödemelerin yaklaşık yüzde 95'ini gerçekleştirdik. Bu ay sonunda diğer ödemeyi de yapınca üreticilerimize olan yaş çay bedeli ödemelerimizi tamamlamış olacağız.' diye konuştu.

Bugüne kadar 100 civarında ülkeye çay ihraç ettiklerini anlatan Alim, bunlardan 26'sının Avrupa ülkesi olduğunu kaydetti.

Alim, ihracat yapılan ülke sayısını artırmayı hedeflediklerinin altını çizerek, şöyle devam etti:

'Biz, üzerine kar yağan çayın yetiştiği nadir ülkelerden biriyiz. Çayımız ilaç değil ama sağlıklı, faydalı bir içecek. Herkesin tatmasını istiyoruz. Bu anlamda her geçen gün farklı ülkelere çay gönderebilmenin hesabını ve çalışmasını yapıyoruz.'

Birkaç farklı ülkeden bayilik talebi aldıklarını belirten Alim, 'Amacımız, çayımızı tüm dünyaya bir şekilde gönderebilmek, tanıtabilmek ve tattırabilmek. Hasat döneminde ilaçlama yapılmadan üretilen, pestisit kalıntısı olmayan doğal bir çayımız olduğu için herkesin bir şekilde tatmasını istiyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.

Beyaz çaya talep olduğunu ancak üretimin iç pazardaki ihtiyacı karşılayabilecek düzeyde kaldığını vurgulayan Alim, üretim miktarını artırmayı hedeflediklerini kaydetti.

Alim, beyaz çay üretiminde kullanılan yaş çayın kilogram alım fiyatının 8 bin lira olmasına rağmen istedikleri miktarda ürün temin edemediklerini anlatarak, 'Geçen yıl 286 kilogram civarındaydı, bu yıl 292 kilogram oldu. Biz bunun 300-500 kilogram hatta 1 ton olmasını istiyoruz ama maalesef olmuyor. Beyaz çayı kendi iç pazarımıza ancak yetiştirebiliyoruz.' dedi.

Yusuf Ziya Alim, ürün çeşitliliğini artırmaya yönelik çalışmaları da sürdürdüklerini söyledi.

Çay atıklarının değerlendirilmesi amacıyla yeni bir ürün üzerinde çalıştıklarına işaret eden Alim, şunları kaydetti:

'Atıkları topraksız tarımda ve tek yıllık bitkilerin yetiştirilmesinde altlık olarak kullanmak için 'çaykopit' dediğimiz bir ürün üzerinde çalışıyoruz. Çay ihtisas üniversitesi olan Recep Tayyip Erdoğan Üniversitemiz başta olmak üzere Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi ile Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesindeki hocalarımızın ortaklaşa çalışmaları var. Nihai noktaya geldiler, yaklaşık 1,5 ay önce çiçek ve domates yetiştirilmesi konusunda farklı analizler ve denemeler yapıldı.'

Alim, bu çalışmayla hem ithalata bağımlılığın azaltılmasını hem de çay atıklarının ekonomik değere dönüştürülmesini hedeflediklerini belirterek, 'Yurt dışından gelen bu materyaller, su tutma özelliği nedeniyle Hindistan cevizi kabuğundan yapılıyor. Biz de çay atıklarının topraksız tarıma elverişli olduğunu düşünüyoruz. Sonuçta burada önemli olan su tutabilme özelliği. Çay atıklarımızın bu konuda uygun bir materyal olacağını ve ticari olarak kullanılabileceğini düşünüyoruz.' diye konuştu.

Muhabir: Fikret Delal

Eker, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen COP31'de, AA muhabirine, tarım ve gıdayı etkileyen en önemli kriterin iklim değişikliği olduğunu söyledi.

Tarımın iklim, toprak ve topografya unsurlarının etrafında şekillendiğini belirten Eker, iklim değişikliğinin tarım ve gıdayı doğrudan etkilediğini ifade etti.

Eker, dünyadaki suyun en az yüzde 70'inin tarımda kullanıldığını belirterek 'İklim değişikliği, kasırga, olağanüstü ısı değişiklikleri, seller, afetler, doğal afetler... Bunların miktarındaki artış üretimi olumsuz etkiler. O nedenle COP31'in esas konusunu teşkil eden de esas itibarıyla iklim değişikliğinin konusunu teşkil eden de buna karşı tarım ve gıda sistemleri nasıl korunacak? Buna ait ne yapılabilir?' dedi.

Son 200 yılda küresel ısınmadaki artışın 1,45 derece olduğuna işaret eden Eker, bu durumun yağış miktarı başta olmak üzere gıda sistemleri, çölleşme, kuraklık, ekstrem hava durumları gibi etkilere yol açtığını kaydetti.

Eker, tarım, gıda ve suyun insan fizyolojisinin temel ihtiyaçları olduğuna dikkati çekerek şöyle devam etti:

'Açlık da aynı şekilde sosyal problemlerin, çatışmaların yakıtıdır. O nedenle dünyanın en önemli gündem maddesidir. Dünyada 645 milyon insan açtır. 2,7 milyar insan da yetersiz ve dengesiz besleniyor. Bu, çok vahim bir şey. Dünyada yeteri kadar da gıda var. Doğal kaynaklar kullanılarak bu üretim gerçekleşiyor. Bir de bu israf ediliyor ya da kayıp. Depolama yeteri kadar olmadığı için kaybediliyor. Soğuk taşıma, soğuk zincir olmadığı için yapılıyor. Bu COP31'de önemli gündem başlıklarından bir tanesi de budur. Salonlarda söylenen sözler de raporlarda yazılan düşünceler de öneriler de sahada bir uygulamaya geçmediği takdirde hiçbir değer ifade etmez.'

Dünyanın her yerinde çiftçi, üretici ve yetiştiricilerin kendi tarlasında somut bir çözüme sahip olmayı istediğini belirten Eker, bunun için bilgi, teknoloji, sermaye ve finans tedarikine ihtiyaç duyulduğunu aktardı.

Eker, her ülkenin finansmana ulaşmak için yeterli imkana sahip olmadığına dikkati çekerek bu noktada finans kuruluşları, ülkeler, karar vericiler, bankalar ve kredi kuruluşlarının birlikte hareket etmesi gerektiğinin altını çizdi.

- 'İklim bozulursa bundan en çok etkilenecek, gıda güvenliğidir'

Gıda güvenliğinin iklim değişikliğiyle bağlantılı olduğunu belirten Eker, 'İklim bozulursa veya bunun gereği gerekli tedbirleri alınmazsa bundan en çok etkilenecek, gıda güvenliğidir. Tabiatta, dünyada, her yerde değişim kaçınılmazdır. Milyarlarca yıl içerisinde sürekli her gün, her saat her şey değişir, değişim halindedir. Değişim canlılığın bir tezahürüdür.' diye konuştu.

Öte yandan, Türkiye'nin tarım ve hayvancılıkta yaklaşık 12 bin 500 yıllık bir tarihi tecrübeye sahip olduğunu hatırlatan Eker, Avrupa kıtasında 2 bin 400 civarında endemik bitki türü varken Anadolu'da bu sayının 4 bin 200 civarında olduğunu anlattı.

Eker, Türkiye Cumhuriyeti'nin bu mirasa, varlığa ve zenginliğe sahip olmasının, bunları binlerce yıllık medeniyet birikimiyle işleyerek bugüne taşımasının diplomatik bir güç olduğunu sözlerine ekledi.

Antalya'da gerçekleştirilen ve iklim değişikliğiyle mücadelede dünyanın en önemli organizasyonu COP31 devam ediyor.

Al-Khatib, AA muhabirine COP31'de Güney-Güney işbirliğinin ülkelerin kalkınma hedeflerine ulaşmak amacıyla birbirlerinin deneyimlerinden, bilgi birikimlerinden ve iyi uygulama örneklerinden yararlanmasına dayandığını belirtti.

Coğrafi sınır tanımayan küresel bir sorun olması nedeniyle ülkeler arasındaki işbirliğinin iklim kriziyle mücadelede kritik önem taşıdığının altını çizen Al-Khatib, 'Antalya'da farklı ortaklarımızla işbirliği yaparak Küresel Güney ülkelerinin ihtiyaçlarına uygun çözümleri gündeme taşımaya çalışıyoruz. Bildiğiniz gibi BM Teknoloji Bankası, Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı ve Türk hükümeti tarafından desteklenen bir kuruluş. Birleşmiş Milletler Teknoloji Bankası ile işbirliği yaparak iklim değişikliğiyle ilgili teknolojik çözümleri, ülkelerin teknolojik ihtiyaç değerlendirmelerinde belirlenen gereksinimlerle eşleştirmeyi hedefliyoruz.' dedi.

Al-Khatib, Avrupa'daki uzay ajanslarıyla işbirliği yürüttüklerini belirterek, coğrafi verilerin afet risklerinin azaltılması, iklim değişikliğiyle mücadele ve uyum süreçlerinde kullanılmasının, iklim politikalarının bilimsel verilere dayalı şekillendirilmesi açısından önem taşıdığını vurguladı.

Körfezdeki araştırma kurumlarıyla da ortak çalışmalar yürüttüklerini anlatan Al-Khatib, bu işbirliğiyle iklim değişikliğine yönelik geliştirilen çözümlerin daha görünür hale getirilmesini ve daha geniş ölçekte uygulanmasını hedeflediklerini dile getirdi.

Al-Khatib, COP31 kapsamında gelişmekte olan ülkelerin yeşil sanayileşmesini desteklemeye yönelik girişimlere katkı sunduklarına dikkati çekerek, bu çalışmalarla geliştirilen iklim çözümlerinin Küresel Güney ülkeleri arasında paylaşılmasını ve daha geniş ölçekte uygulanmasını hedeflediklerini anlattı.

İklim değişikliğiyle mücadelede ilerleme sağlanabilmesi için iklim eylemlerinin somut finansman araçları ve mali taahhütlerle desteklenmesi gerektiğine işaret eden Al-Khatib, bu kaynakların ülkelerin kendi imkanlarından veya uluslararası destek mekanizmalarından sağlanabileceğini söyledi.

Al-Khatib, Küresel Güney ülkelerinin iklim krizine en az katkıda bulunan ülkeler arasında yer almalarına rağmen krizin etkilerinden en ağır şekilde etkilendiklerine dikkati çekerek, finansman yetersizliği, borç yükü ve kapasite eksikliği gibi sorunların bu ülkelerin kırılganlığını artırdığını, işbirliklerinin ise deneyim paylaşımı ve kapasite geliştirme yoluyla bu zorlukların aşılmasında önemli rol oynayabileceğini vurguladı.

Küresel Güney ülkeleri arasında başarıyla hayata geçirilmiş iklim projelerinden örnek veren Al-Khatib, şunları kaydetti:

'Birleşmiş Milletler Sistemi tarafından desteklenen ve bölgesel düzeyde yürütülen çok sayıda başarılı girişim bulunuyor. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) da bu alanda önemli çalışmalar yürütüyor. Biz de UNDP bünyesinde faaliyet gösteren bir kuruluşuz. UNDP, ülkelerin ulusal katkı beyanlarını (NDC) hazırlamalarına destek verilmesinde öncü rol üstleniyor. Bunun yanı sıra birden fazla ülkenin birlikte çalışmasını sağlayan program ve girişimleri de destekliyor.'

- 'TİKA'nın faaliyetleri, ülkeler arasında deneyim paylaşımının güçlendirilmesine katkı sağlıyor'

COP31'e ev sahipliği yapan Türkiye'nin, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında nasıl köprü olabileceğine ilişkin Al-Khatib, 'Türkiye, kalkınma işbirliği kuruluşu Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) aracılığıyla halihazırda bu rolü üstleniyor. TİKA'nın farklı ülke ve bölgelerdeki faaliyetleri, çözüm önerilerinin ve iyi uygulama örneklerinin geliştirilmesine, ayrıca ülkeler ve bölgeler arasında deneyim paylaşımının güçlendirilmesine katkı sağlıyor.' değerlendirmesinde bulundu.

Al-Khatib, sözlerini şöyle tamamladı:

'COP31'in uygulama odaklı bir zirve olması hedefini kesinlikle destekliyorum. Zirve kapsamında çok sayıda girişimin hayata geçirildiğini gördük. Benim temennim, farklı kalkınma ortaklarının bir araya gelerek Küresel Güney ülkelerinin karşı karşıya bulunduğu zorlukları aşmalarına destek olabilmesi. Bildiğimiz gibi gelişmekte olan küçük ada devletleri de son derece kritik bir durumda. İklim değişikliği, bu ülkeler için varoluşsal bir mesele.

Bu nedenle COP31, iklim çözümlerinin hayata geçirilmesi ve bu çözümlerin finansman mekanizmalarıyla ilişkilendirilmesi açısından söz konusu ülkelere büyük umut veriyor.'

Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilen ve iklim değişikliğiyle mücadelede dünyanın en önemli organizasyonu COP31 devam ediyor.

Salihoğlu, AA muhabirine, COP31'in 'uygulama COP'u' olarak tanımlanmasının etkilerinin ilk günlerden itibaren görüldüğünü ifade etti.

Yan etkinliklerde uyum, elektrifikasyon ve enerji dönüşümü konularının öne çıktığına işaret eden Salihoğlu, liderler zirvesiyle daha üst düzey diyalogların başladığını kaydetti.

Türkiye'nin denizler ve okyanusları öncelikli temalardan biri olarak belirlemesinin konferanstaki yansımalarına değinen Salihoğlu, 'Bugüne kadar okyanuslar ve denizler COP'larda çok öne çıkmıyordu. Okyanuslar giderek daha fazla gündeme gelmeye başladı ancak özellikle bölgesel denizler geri planda kalmıştı. Biz bu COP'ta, Antalya'da, Akdeniz kıyısında düzenlenen konferansta bölgesel denizlerin de öne çıkması gerektiğini ortaya koyduk ve bunun karşılığını bulduk.' diye konuştu.

Salihoğlu, Türkiye'nin bölgesel denizlere yönelik girişiminin COP31 kapsamında duyurulacağını belirterek, bu kapsamda çeşitli pilot etkinliklerin gerçekleştirileceğini aktardı.

- Mavi Plan ile denizlerin 2050 yol haritası hazırlanacak

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile ortak yürüttükleri Mavi Plan Projesi'nin denizlerin sürdürülebilir yönetimine yönelik önemli bir çalışma başlattığının altını çizen Salihoğlu, proje kapsamında öncelikle denizlerin ekolojik ve ekonomik durumunun, farklı sektörlerin faaliyetlerinin ve denizler üzerindeki baskıların ortaya konulacağını anlattı.

Salihoğlu, projenin hedeflerine ilişkin şu bilgileri verdi:

'Denizlerimizin 2030 ve 2050 yol haritalarını, stratejik eylem planlarını ortaya koymayı düşünüyoruz. Veriye, modele ve dijital ikizlere dayalı bir eylem planı hazırlamayı planlıyoruz. Bunu yaklaşık 2 yıl içinde tamamlayacağız. İlk sonuçlarını ise bu yıl sonuna kadar ortaya koyacağız.'

Hazırlanacak dijital ikizlerin, karar vericilere deniz alanlarının planlanması ve stratejik yol haritalarının oluşturulmasında destek sağlayacağını belirten Salihoğlu, denizlerdeki ekonomik faaliyetlerin yanı sıra ekosistem sağlığının da gözetilmesi gerektiğini vurguladı.

Salihoğlu, denizlerin insan yaşamı için önemine işaret ederek, denizler üzerindeki baskıların azaltılması ve sürdürülebilir kullanımın sağlanması amacıyla yeni stratejilerin hayata geçirilmesinin önem taşıdığını sözlerine ekledi.

Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilen ve iklim değişikliğiyle mücadelede dünyanın en önemli organizasyonu Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) devam ediyor.

Bauer, COP31'de AA muhabirine iklim krizinin hangi kesimleri ne kadar etkilediğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İklim krizinin kadınlar ve kız çocuklarını, toplumun diğer kesimlerine kıyasla çok daha ağır şekilde etkilediğine işaret eden Bauer, 'Acil durumlarda kadınlar ve kız çocukları arasında ölüm oranları genellikle daha yüksek oluyor. Ayrıca yerinden edilme durumlarında, yerinden edilen her beş kişiden ortalama dördünü kadınlar oluşturuyor. Bunlar, iklim krizinin kadınları ve kız çocuklarını ne denli derinden etkilediğini gösteren örneklerden yalnızca birkaçı.' dedi.

Bauer, iklim değişikliğinin üreme sağlığı üzerindeki etkilerine dikkati çekerek, sıcak hava dalgalarının gebelik ve doğum komplikasyonları riskini artırdığını, sel gibi afetlerin ise hamile kadınların sağlık hizmetlerine erişimini zorlaştırarak anne ve bebek sağlığını tehdit edebildiğini belirtti.

Afet ve kriz dönemlerinde de gebelik ve doğumların devam ettiğini aktaran Bauer, özellikle giderek sıklaşan sıcak hava dalgalarının anne sağlığı üzerinde ciddi etkileri bulunduğunu kaydetti.

Bauer, 'Bilimsel veriler, hamile bir kadının doğumdan önceki bir haftalık dönemde ortalama 1 santigrat derece daha yüksek sıcaklığa maruz kalmasının ölü doğum riskini yüzde 6 artırdığını gösteriyor. Dolayısıyla hangi tür iklim kriziyle karşı karşıya olursak olalım, üreme sağlığı üzerindeki etkilerinin son derece ciddi ve kapsamlı olduğunu görüyoruz.' ifadesini kullandı.

İklim kaynaklı afetlerin toplumsal cinsiyete dayalı şiddeti veya suç oranlarını artırdığına ilişkin bilimsel kanıtların olduğuna dikkati çeken Bauer, 'COP31 kapsamında Madagaskar'da gerçekleştirdiğimiz bir araştırmanın sonuçlarını açıkladık. Araştırma, bildirilen aile içi şiddet vakalarının yüzde 75'inin iklim kaynaklı bir şokla bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor.' diye konuştu.

Bauer, sıcaklıklar yükseldiğinde insanların daha gergin ve tahammülsüz hale gelebildiğine işaret ederek, 'Ne yazık ki bu tür durumlar toplumsal cinsiyete dayalı şiddete yol açabiliyor. Bilimsel veriler ayrıca kadınların ve kız çocuklarının erkeklere kıyasla daha sık yer değiştirmek zorunda kaldığını gösteriyor.' dedi.

İklim değişikliği ve buna bağlı afetlerin kadınların üreme sağlığını olumsuz etkilediğinin altını çizen Bauer, özellikle yerinden edilme süreçlerinde bilgiye ve koruma mekanizmalarına erişimin kısıtlanmasının kadınları ve kız çocuklarını toplumsal cinsiyete dayalı şiddete karşı daha savunmasız hale getirdiğini aktardı.

- 'Ulusal Eylem Planları'nda üreme sağlığına yer verilmesini istiyoruz'

Bauer, UNFPA'nın COP31'den beklentilerine dair bilgi vererek, 'Öncelikle iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik Ulusal Eylem Planları'nda (NAP) üreme sağlığına ve kadına yönelik şiddetle mücadeleye yer verilmesini istiyoruz. Olumlu olan şu ki bu planların yüzde 50'sinden fazlası, söz konusu alanlarda kadınlara ve kız çocuklarına yönelik öncelikleri halihazırda içeriyor.' ifadesini kullandı.

İklim finansmanının bu konuda kritik rol oynadığını hatırlatan Bauer, şunları kaydetti:

'İklim finansmanının yalnızca yaklaşık yüzde 2,3'ü üreme sağlığı ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddetle mücadeleye ilişkin önceliklere ayrılıyor. Bu nedenle kadınların ve kız çocuklarının iklim politikalarında öncelikli olarak ele alınması için çalışmaya devam etmemiz gerekiyor. Ancak bununla da yetinmemeliyiz. Belirlenen önceliklerin yeterli finansmanla desteklenmesini sağlamalıyız ki bu politikalar insanların günlük yaşamlarında gerçekten somut bir fark yaratabilsin.'

Bunların gerçekleştirilmesi noktasında kadınların ve kız çocuklarının iklim politikalarının oluşturulması ve karar alma süreçlerine etkin katılımının sağlanması gerektiğini belirten Bauer, bu amaçla bilgi ve becerilerini geliştirecek programların hayata geçirilmesi ve kadınların öncülüğünde yürütülen projelere finansal destek sağlanması çağrısında bulundu.

Bauer, sözlerini şöyle tamamladı:

'Kadınlara ve gençlere, çözümün bir parçası olabilmeleri için daha fazla alan açmalıyız. Çünkü onların bu süreçlere sunabilecekleri çok önemli katkılar var. Çocukların ve gençlerin de çözüm süreçlerine dahil edilmesini amaçlayan bir çerçeveyi hayata geçirmiş olmaktan büyük memnuniyet duyuyoruz. Evet, ciddi bir iklim kriziyle karşı karşıyayız. Ancak bu krize birlikte yanıt verebilmek için gerekli bilgi birikimine, motivasyona ve enerjiye de sahibiz. COP31'de bunu açıkça görüyorum. Yapmamız gereken, kadınların, gençlerin ve özellikle kız çocuklarının bu süreçlerde yer alabilmelerini sağlamak.'

Martella, Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenen ve iklim değişikliğiyle mücadelede dünyanın en önemli organizasyonu olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını yüzde 35'e çıkarma hedefinin hayata geçirilmesi için somut adımların atılması ve yatırımları hızlandıracak istikrarlı, uzun vadeli politikaların oluşturulması gerektiğini belirtti.

COP31'e ev sahipliği yapmanın Türkiye'ye iklim değişikliği ile mücadele hedeflerini hayata geçirme fırsatı sunduğunu belirten Martella, zirvenin başarısının kalıcı işbirlikleri, yatırım yapılabilir projeler ve somut altyapı yatırımlarıyla ölçüleceğini ifade etti.

Martella, Türkiye'nin stratejik konumunun, bölgesel elektrik bağlantıları, boru hatları ve sanayi altyapısıyla bölgesel bir enerji merkezi olma potansiyelini güçlendirdiğini söyledi.

Ülkenin 2040'a kadar yenilenebilir enerji, depolama ve şebeke altyapısına yönelik hedeflerinin enerji değer zincirinde uzun vadeli yatırım fırsatları sunduğunu kaydetti.

Roger Martella, Türkiye'de enerji dönüşümünün yalnızca elektrik sektörüne ilişkin bir mesele olarak görülmediğini, daha geniş kapsamlı bir sanayi ve ekonomi stratejisi olarak ele alındığını belirterek, 'Türkiye'nin deneyimi bize, elektrik üretim kapasitesinin artırılmasının, şebeke altyapısının güçlendirilmesinin, finansmana erişimin ve yerli sanayinin gelişiminin birbirinden ayrı ele alınamayacağını gösteriyor. Başarılı bir enerji dönüşümü için tüm bu unsurların birlikte ilerlemesi gerekiyor.' diye konuştu.

Enerji dönüşümünün hedeflenen hızda ilerlemesi ve ekonomik katma değer yaratması için şebeke yatırımları, finansmana erişim ve yerel sanayi kapasitesinin eş güdüm içinde geliştirilmesi gerektiğini vurgulayan Martella, şöyle devam etti:

'Türkiye'nin enerji sektöründe 75 yılı aşkın süredir faaliyet gösteriyoruz ve bugün teknolojilerimiz Türkiye'deki yaklaşık 34 gigavatlık kurulu elektrik üretim kapasitesini destekliyor. Elektrifikasyon enerji sisteminin dönüşümünü hızlandırdı. Türkiye'deki enerji projeleri için 1,8 milyar doların üzerinde finansman sağlanmasına katkıda bulunduk. Bu tutarın 900 milyon dolardan fazlası güneş enerjisi projelerine yönelik. Enerji dönüşümü nitelikli insan kaynağına ihtiyaç duyuyor. İş gücünün dönüşümü olmadan enerji dönüşümü de mümkün değil. Gençler, teknik yetkinlikleri ve yenilikçi yaklaşımlarıyla bu sürecin şekillenmesinde önemli rol üstleniyor. GE Vernova olarak Türkiye'de 2030'a kadar 30 bin kişiye eğitim yoluyla ulaşmayı hedefliyoruz. COP31 gençlere enerji dönüşümünün sunduğu kariyer fırsatlarını ve sürdürülebilir bir geleceğin inşasındaki rollerini anlatmak açısından önemli bir platform.'

- Enerji dönüşümünün anahtarı bütünleşik yaklaşım

Dünyada enerji talebinin arttığını ve politika yapıcıların elektrifikasyona giderek daha fazla öncelik verdiğini belirten Martella, enerji dönüşümünün başarısı için elektrik şebekesinin bütünleşik bir sistem olarak ele alınması gerektiğini ifade etti.

Roger ​​​​​​​Martella, yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme entegrasyonunun yanı sıra iletim hatları ve fiziksel altyapıya da yatırım yapılmasının önemine işaret ederek bu altyapının yapay zeka ve elektrifikasyon kaynaklı artan enerji talebinin karşılanmasında kritik rol oynadığını vurguladı.

Politika yapıcıların teknoloji tarafsızlığını gözeten, öngörülebilir ve uzun vadeli düzenleyici çerçeveler oluşturması gerektiğini belirterek, istikrarlı politikaların sektörde inovasyonu desteklediğinin altını çizen Martella, 'GE Vernova olarak yerel pazarlara tek tip bir dönüşüm modeli dayatmak yerine enerji arzının karşılanabilirliği, güvenilirliği ve sürdürülebilirliğini dengeleyen uygulanabilir ve bütünleşik çözümler sunuyoruz.' ifadelerini kullandı.

Antalya'da gerçekleştirilen ve iklim değişikliğiyle mücadelede dünyanın en önemli organizasyonu COP31 devam ediyor.

COP31 kapsamında iklim değişikliğinin etkileri bütün yönleriyle tartışılıp çözüm önerileri gündeme getiriliyor. Cemre Vakfının standında sergilenen görüntülerde de Marmara Denizi'ndeki müsilajın yol açtığı tahribat gösterildi.

Piri Reis Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı'nın yaptığı çalışmalardan derlenen görüntüler ziyaretçilerin de ilgisini çekti.

Sarı AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, iklim değişikliğinin en büyük etkisinin denizlerde gözüktüğünü söyledi.

İklim değişikliğine bağlı olarak deniz suyu sıcaklığının yükseldiğine dikkati çeken Sarı, 'Şimdilik bunu durduramıyoruz. Diğer tarafta Marmara Denizi'nin ikili su yapısı müsilajın oluşması için en önemli tetikçilerden birisi oluyor. Marmara ikili bir su yapısına sahip. Üstten Karadeniz'in az tuzlu suları kuzeyden güneye doğru akıyor boğazlar aracılığıyla. Bu da müsilaj oluşumunu kolaylaştırıyor.' değerlendirmesinde bulundu.

Sarı, Marmara Denizi çevresinde Türkiye nüfusunun yaklaşık beşte birinin yaşadığına işaret ederek, şunları kaydetti:

'Türkiye endüstrisinin yüzde 60'ı Marmara Denizi'nin çevresinde. Bu kadar yoğun kentleşme, bu kadar yoğun sanayileşme doğal olarak korkunç bir baskı meydana getiriyor. Ne yazık ki atıkları doğru düzgün arıtamadan denize boca ediyoruz. Deniz suyu sıcaklıkları yükseldikçe ve Marmara Denizi'nin bu ikili su yapısı iklimin de etkisiyle tetiklendikçe müsilaj oluşmaya devam edecek. Kirliliği azaltmamız lazım. Her türlü kirliliği durdurduğumuzda Marmara için müsilajsız günler yakın demek. Kirliliği azaltmadığımız sürece müsilaj yüzeyde gözükmese de yüzeyin altında ne yazık ki etkisini sürdürecek.'

- 'COP31'den deniz ve okyanuslara dair çok büyük beklentilerimiz var'

COP31'de 10 temadan birisinin deniz ve okyanuslar olmasının çok sevindirici olduğunu belirten Sarı, 'Çünkü iklim değişikliğini durdurmak istiyorsak, iklim değişikliğine karşı bir eylemde bulunmak istiyorsak bunu yapacağımız yer deniz ve okyanuslar. COP31'den deniz ve okyanuslara dair çok büyük beklentilerimiz var. Deniz ve okyanuslara dair çok sayıda etkinlik var. Bundan memnuniyet duyuyorum. Dün İzmit Körfezi'ni konuştuk. Yani çok çok kalabalıktı. Oturanların üç katı kadar insan ayakta bunu izlemeye çalıştı.' ifadesini kullandı.

- Denizlerin korunması için bireysel tüketim alışkanlıkları değiştirilmeli

Müsilajla mücadelede kamu kurumları ve yerel yönetimlerin yanı sıra bireylere de sorumluluk düştüğünü belirten Sarı, günlük yaşamda kullanılan temizlik ürünlerinin ve atık yağların deniz kirliliğine etkisine dikkati çekti.

Bir litre atık yağın lavaboya dökülmesinin bir milyon litre deniz suyunu kirletebildiğini, fazla miktarda çamaşır suyu kullanımının da deniz ekosistemine zarar verdiğini ifade eden Sarı, bireysel tüketim alışkanlıklarının değiştirilmesinin önemini vurguladı.

Sarı, Marmara Denizi'nin korunması için belediyelerin, kamu kurumlarının ve vatandaşların birlikte hareket etmesi gerektiğini belirterek, kirliliğin azaltılmasıyla müsilajın önüne geçilebileceğini sözlerine ekledi.

​​​​​​​­BEÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi akademisyenleri küresel ısınmanın önüne geçilmesine yönelik çalışmalara destek amacıyla 'Hidrojen Yakıt Hücreleri İçin Bor Kaynaklı Bileşiklerden Kontrollü Hidrojen Üretimi Projesi'ni başlattı.

Proje ile organik atık malzemelerden bor hidrürler aracılığıyla hidrojen üretimi ve temiz enerjinin elde edilmesi hedeflendi.

Hidrojen üretiminin yanı sıra hem atıkların ekonomiye kazandırılması hem de Türkiye'nin önemli yer altı kaynaklarından borun katma değeri yüksek ürünlere dönüştürülmesinin planlandığı çalışma, COP31'in 9 Kasım'daki oturumunda katılımcıların ilgisine sunuldu.

BEÜ öğrencileri de Üniversite Öğrenci Toplulukları İşbirliği ve Destek Programı (ÜNİDES) kapsamında hazırladıkları 'Van Gölü Havzası'nın Geleceği İçin Birlikte Ses Yükseltiyoruz Projesi' ile Van Gölü'nde yaşanan su çekilmesine, havzayı besleyen akarsuların kuruma noktasına gelmesine, çevre kirliliğine ve inci kefalinin kaçak avlanması konularına dikkati çekti.

- 'Küresel ısınmanın azaltılmasına katkıda bulunmayı amaçlıyoruz'

BEÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Sait İzgi, AA muhabirine, temiz enerjiye dikkati çekmek için üniversite olarak sundukları projenin COP31'de ilgi gördüğünü söyledi.

Proje kapsamında bor hidrürler kullanarak organik atık malzemelerden hidrojen elde ettiklerini anlatan İzgi, şöyle konuştu:

'Hidrojen temiz bir enerjidir. Bu projemizle küresel ısınmanın azaltılmasına katkıda bulunmayı amaçlıyoruz. Projemiz hayata geçirildiğinde temiz enerji üretileceği için hem karbondioksit emisyonlarını azaltacak hem de bor kaynaklarına katma değer katacağından ülkemiz bu alanda küresel anlamda söz sahibi olacaktır. Temiz enerji elde edeceğiz. İstihdama da katkı sağlayacağı için bunun ülkemize katma değeri yüksek bir proje olacağını düşünüyoruz.'

Tüm organik atıklardan bor hidrürü kullanarak hidrojen elde ettiklerini vurgulayan İzgi, hidrojenin yan ürününün su olduğunu, bu nedenle karbondioksit emisyonunun sıfır denilebilecek seviyeye kadar indiğini vurguladı.

Karbondioksit ve kükürt dioksit salımı yapan fosil yakıtların hem çevreyi kirlettiğini hem de küresel ısınmaya sebep olduğunu belirten İzgi, şunları kaydetti:

'COP31'de sunduğumuz bu proje hayata geçirildiğinde hem küresel ısınmayı azaltacak hem de çevre kirliliğini önlemiş olacaktır. Bunun iklim sözleşmesi konferansına uyumlu bir proje olduğunu düşünüyoruz. Bununla ilgili çalışmalarımız var. Saygın dergilerde çalışmalarımız kabul edilmektedir. Bunu yakıt pillerinde de uygulayacağız. Şu an deneme aşamasındayız ve olumlu sonuçlar alıyoruz. Organik olarak kullanılmayan malzemeyi hidrojen yakıt sistemlerine entegre ederek hidrojen elde ediyoruz ve hidrojenin yan ürünü su buharı olduğundan dolayı bu hem küresel ısınmayı azaltıyor hem de çevre kirliliğini tamamen ortadan kaldırıyor.'

Öğrencilerin hazırladığı ÜNİDES projesiyle de Van Gölü havzasına dikkati çektiklerini belirten İzgi, 'Van Gölü Havzası'nın kirlenmesini, inci kefalinin kaçak avlandığını, göl çevresindeki akarsuların kuruma aşamasında olduğunu ve Van Gölü'nde suların çekildiğini görüyoruz. Şu an Antalya'da bulunan 22 öğrencimiz bir hafta boyunca COP31'de Van Gölü Havzası'na dikkati çekecek çalışmalar yapacak. İklim elçimiz Semanur Saraç da orada üniversitemizi temsil ediyor. Üniversitemizin sunduğu projelerle ve iklim elçisiyle COP31'e önemli katkı sağladığını düşünüyorum.' diye konuştu.

Elektronik müzik dünyasının en etkileyici performanslarından biri olarak gösterilen “X” konsepti, İstanbul semalarında dev LED ekranlar, sinematik görseller, lazer şovları ve güçlü ses sistemiyle izleyenlere adeta görsel bir şölen sundu. Gecenin ilerleyen saatlerinde sahneye çıkan Adriatique, performansı boyunca kalabalığı bir an olsun düşürmedi.

Organizasyonun açılış ve destek performanslarında ise elektronik müziğin dikkat çeken isimleri Mind Against, Son of Son, Emir Sağıroğlu ve Tal Barahya sahne aldı. Gecenin her anında tempo yükselirken, binlerce kişi sabahın ilk saatlerine kadar müziğin ritmine eşlik etti.

İstanbul’un yaz sezonundaki en büyük elektronik müzik buluşmalarından biri olarak gösterilen gece, sosyal medyada da büyük yankı uyandırdı. Etkinlik boyunca paylaşılan görüntüler kısa sürede viral olurken, dev sahne tasarımı ve kalabalığın enerjisi uzun süre konuşulacak anlar arasında yerini aldı.

Gecenin organizasyonu ise büyük prodüksiyonlarıyla dikkat çeken TemaCC imzası taşıdı. TemaCC, İstanbul’un eğlence ve etkinlik dünyasına bir kez daha uluslararası ölçekte ses getiren bir gece kazandırmış oldu.

River Cherwell ile A34 yolu arasında kalan arazide ortaya çıkan atık yığını, yaklaşık 150 metre uzunluğa ve 6 metre yüksekliğe ulaşıyor.

Atığın kaldırılmasının yerel yönetim için çok büyük bir maliyet oluşturacağı belirtiliyor.

İsrail ablukasını kırmak ve insani yardım ulaştırmak amacıyla Gazze'ye doğru yol alan Küresel Sumud Filosu'nu kuşatan İsrail donanması unsurları, gemilere saldırmaya devam ediyor.

İsrail’in "durdurduğu" belirtilen gemilerin isimleri Alma, Sirius, Adara, Spectre, Yulara, Aurora, Otaria, Huga, Deir Yessine, Grande Blu, Morgana, Hio, Seulle, All In, Captain Nikos, Florida, Karma, Mohammad Bhar, Oxygono, Free Willy, Jeannot III olarak açıklandı.

Filo’nun internet sitesinden aktarılan canlı yayında, Captain Nikos gemisindeki aktivistlerin alıkonulmasının ardından silahlı İsrail askerlerinin gemiye girdiği anlar paylaşıldı.

İhbar üzerine bölgeye polis, jandarma ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Jandarma aracındaki bir askerin kaza yerinde şehit olduğu, minibüsteki bir kişinin de hayatını kaybettiği belirlendi.

Yaralanan bir askeri personel ise ambulansla kaldırıldığı Aksaray Eğitim Araştırma Hastanesi'nde müdahaleye rağmen kurtarılamadı.

Kazada yaralanan 3 kişi hastaneye kaldırıldı.

Vali Kumbuzoğlu, hastane önünde açıklama yaptı

Aksaray Valisi Mehmet Ali Kumbuzoğlu, Aksaray Eğitim Araştırma Hastanesi acil servis önünde gazetecilere yaptığı açıklamada, sabah meydana gelen kaza nedeniyle üzgün olduklarını söyledi.

Kimlik belirleme çalışmalarının sürdüğünü belirten Kumbuzoğlu, şunları kaydetti:

"Kaza, jandarma ekibinin emniyet şeridinde yaptığı rutin kontrol sırasında yaşandı. Kazada maalesef 2 jandarma personelimiz şehit olmuştur, bir vatandaşımız da vefat etmiştir. Yaralı olan vatandaşlarımızın tedavisi Aksaray Eğitim Araştırma Hastanemizde devam etmektedir. İkisinin durumu ağır, birinin normal. Olayla ilgili adli ve idari soruşturma devam etmektedir. Gelişmelerle ilgili bilgiler sizlerle paylaşılacaktır. Aziz şehitlerimize ve vefat eden vatandaşımıza Allah'tan rahmet diliyorum. Yakınlarına da baş sağlığı diliyorum."

Galerimizde, şampiyonluk anlarından hazırlık sürecine, ödül töreninden sahne performansına kadar birçok özel kareyi bulabilirsiniz.

Haber: Ercan GÜNEŞ

Aralarında çeşitli meslek grupları, sivil toplum kuruluşları ve esnafın yer aldığı Sumud Filosu'nu Selamlıyoruz Komitesince düzenlenen etkinlik, Taşucu Mahallesi'ndeki Barış Anıtı'nda yapıldı.

Katılımcılar, ellerindeki Türk ve Filistin bayrakları ile "Soykırıma hayır", "Özgür Filistin", "Gazze'de çocuklar açlıktan ölüyor" ve "Gazze halkı yalnız değildir" yazılı pankartlar taşıyarak, slogan attı.

Etkinlikte, Küresel Sumud Filosu'nu simgeleyen maketler de sergilendi.

Komite adına açıklama yapan Gülden Korkmaz, kalplerinin Gazze halkı ve Küresel Sumud Filosu ile beraber attığını söyledi.

Akdeniz'in mavi sularında ilerleyen filoyu selamladıklarını dile getiren Korkmaz, "Gazze'ye ulaşmak üzere yola çıkan Küresel Sumud Filosu, sadece ekmek, ilaç ve yardım taşımıyor. Aynı zamanda umut, dayanışma ve adalet taşıyor." dedi.

Korkmaz, Gazze'de bir insanlık dramı yaşandığına dikkati çekerek, şöyle konuştu:

"Yanına umut ve cesareti alarak yola çıkan Küresel Sumud Filosuna, Taşucu'ndan sesleniyoruz. Adını sabır ve direnişten alan 'Sumud' yolculuğu, hepimizin kalbinde devam eden bir umut yolculuğudur. Gözünüzü kırpmadan çıktığınız bu yolculuktaki duruşunuz bizlere de bir şeyler yapma noktasında örnek oldu. Bu yolculuğun tüm insanlığa örnek ve cesaret olmasını diliyoruz. Küresel Sumud Filosu'nun yolculuğunu takip ediyoruz, bu gurur hikayesini çevremize anlatıyoruz ve sizinle gurur duyuyoruz."

Akdeniz'de ilerleyen filoya telefonla canlı bağlantı

Basın açıklamasının ardından Akdeniz'de ilerleyen Küresel Sumud Filosu'nda bulunan aktivist Semanur Sönmez Yaman ile telefonla canlı bağlantı yapıldı.

Görüntüleri alanda kurulu ekrana yansıtılan Yaman, yolculuklarına ilişkin bilgi verdi.

Yaman'ı dinleyen vatandaşlar da filoya destek vermek amacıyla slogan attı.

Sponsorluk anlaşması dolayısıyla BGM'de gerçekleştirilen imza törenine TBF Başkanı Hidayet Türkoğlu ve yönetim kurulu üyeleri, Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç ile davetliler katıldı.

İmza töreninde açıklamalarda bulunan Hidayet Türkoğlu, Turkcell ile Türk basketbolu için tarihi bir iş birliğine gittiklerini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Bu iş birliği, hem Türk basketbolunun geleceğine hem de İstanbul'un sosyal ve kültürel hayatına büyük katkı sağlayacak. Türk basketbolunu en modern imkanlarla buluşturmak için çalışıyoruz. Bu vizyonun en somut örneklerinden biri, geçen yıl açtığımız Basketbol Gelişim Merkezi. Kulüplerimiz Avrupa'nın en prestijli maçlarını burada oynadı. Binlerce gencimiz hayallerine ulaşmak için burada ter döktü. Bu merkezin bir parçası olan Basketbol Lisesi ise ayrıca gurur kaynağımız. Burada gençler hem kaliteli eğitim alıyor hem de profesyonel basketbol altyapısıyla yetişiyor. Bu büyük vizyonun gerçekleşmesinde en önemli destekçilerimizden Sayın Cumhurbaşkanımıza en içten şükranlarımızı sunuyoruz. Ayrıca projeyi ilk günden beri yakından takip eden ve her aşamasında yanımızda olan Gençlik ve Spor Bakanımız Sayın Osman Aşkın Bak'a teşekkür ediyorum."

"BGM, İstanbul'un buluşması noktası olacak"

Başkan Türkoğlu, Basketbol Gelişim Merkezi'ni spor tesisinin yanı sıra sosyal ve kültürel etkinliklere de ev sahipliği yapacak yaşam merkezi haline dönüştüreceklerini aktardı.

BGM'nin İstanbul'un buluşma noktası olacağını vurgulayan Hidayet Türkoğlu, şunları kaydetti:

"Bu merkezi sadece spor tesisi olmaktan çıkarıp bir yaşam merkezine dönüştürüyoruz. BGM, İstanbul'un sosyal ile kültürel hayatına büyük katkı sağlayacaktır. Turkcell, yıllardır spora, kültüre ve sanata destek veriyor. Şimdi de milli takımların ana sponsoru ve Basketbol Gelişim Merkezi'nin isim sponsoru olarak yanımızda. Bu destek sadece bir isim sponsorluğu değil Türk basketbolunun tesisleşmesine, altyapısına ve kültürel gelişimine uzun vadeli bir yatırımdır. Turkcell Basketbol Gelişim Merkezi, sadece basketbol değil sosyal etkinliklerle de dopdolu olacaktır. Gençler, aileler ve taraftarlar burada sporu ve sanatı bir arada yaşayacaktır. Bu iş birliğinin gerçekleşmesinde çok değerli katkılarda bulunan Şenol Kazancı ve Ali Taha Koç'a teşekkür ediyorum. Bu tarihi anlaşmanın Türk basketboluna ve Turkcell'e hayırlı olmasını diliyorum."

Turkcell Genel Müdürü Koç: Turkcell'in son 10 yılda sosyal fayda projelerine katkısı 13 milyar lirayı aştı

Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç da törende yaptığı konuşmada, başarının azim, tutku ve büyük emeklerle mümkün olduğunu ifade ederek, "Turkcell olarak bu emeklerin destekçisi olmayı milli bir sorumluluk kabul ediyoruz." dedi.

Türk sporunun 2002'den bu yana yanında olduklarını dile getiren Koç, Türk sporunun yanında olmaya devam edeceklerini söyledi.

Koç, "Bizim için Türkiye'nin Turkcell'i olmak, hayatın her alanında sorumluluk almak demek. Spordan sanata, eğitimden teknolojiye kadar ülkemizin bugününe ve yarınlarına yatırım yapan projelere imza attık. Son 10 yılda sosyal fayda projelerine katkımız 13 milyar lirayı aştı." diye konuştu.

Destek oldukları alanlar arasında sporun çok özel bir yeri olduğuna dikkati çeken Koç, sporun, disiplin, çalışkanlık, birlik ve beraberlikteki en güzel ifadelerinden biri olduğunu kaydetti.

TBF ile bu değerleri genç nesillere aktarmak için el ele verdiklerini anlatan Koç, "Bugün imzaladığımız işbirliği uzun soluklu bir yol arkadaşlığının ilk işareti. Bugüne dek futboldan basketbola, atletizmden paralimpik sporlara kadar 25'ten fazla branşta binlerce sporcumuza destek verdik. Türkiye'de sporun en büyük destekçisi olmayı sürdürüyoruz." dedi.

Koç, önceliklerinin, gençlerin potansiyelini ortaya çıkararak başarılı sporcuların yetişmesine katkı sağlamak ve gençlerin hayallerine ulaşmasına yardımcı olmak olduğunu, sponsorluk anlayışlarının tek seferlik bir destek değil, geleceğe yatırım felsefesiyle şekillendiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Bugün Turkcell'in spor yatırımlarında çok anlamlı bir sayfanın daha açılışını yapıyoruz hep beraber. TBF ile yaptığımız bu 5 yıllık işbirliğimiz kapsamında Basketbol Gelişim Merkezi'nin isim sponsoru olmaktan ve Milli Takımlar ana sponsoru olduğumuzu duyurmaktan çok büyük bir gurur duyuyoruz."

Koç, anlaşmanın, aynı zamanda geleceğe ve gençlerin hayallerine yapılan çok güçlü bir yatırım olduğunun altını çizerek, Türk basketboluna desteklerinin, teknoloji ile de güçleneceğini ifade etti.

"Basketbol Gelişim Merkezi'mizde de 5G teknolojisini hayata geçireceğiz"

Türkiye'de artık son nesil, kablosuz iletişim teknolojisi 5G için gün sayıldığını belirten Koç, sözlerini şöyle tamamladı:

"1 Nisan 2026 tarihi itibarıyla 5G teknolojisi Türkiye'nin her yerinde tamamen hayatımızda olacak. Geçtiğimiz sezon içinde biz 4 büyük futbol takımımızın sahasında, stadında 5G teknolojisini kurmuş ve hizmete açmıştık. Bu sezon da devam ediyor. Bugün burada, Türk basketbolunun altyapısı için büyük önem taşıyan Basketbol Gelişim Merkezi'mizde de 5G teknolojisini hayata geçireceğiz. Teknolojiyi sporcularımızın gelişimi için bir kaldıraç olarak kullanacağız. Amacımız, yeni Hidayetlerin, Ömerlerin, Alperenlerin yetişmesine olanak tanımak, gençlerimize basketbol tutkusunu aşılamak ve tabii ki ay yıldızlı formamızın uluslararası arenada daha nice zaferlere imza atmasına zemin hazırlamak. Bu imzanın Türk sporu ve Türk basketbolu için hayırlı olmasını temenni ediyorum."

Yerlikaya, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, aralarında İstanbul, Ankara ve İzmir'in de bulunduğu 74 ilde 2 bin 705 ekip, 6 bin 760 personel, 21 hava aracı ve 47 narkotik dedektör köpeğinin katılımıyla operasyonlar düzenlendiğini belirtti.

Yapılan çalışmalarda 1 ton 183 kilogram uyuşturucu ile 2 milyon 790 bin uyuşturucu hapın ele geçirildiği bilgisini veren Yerlikaya, operasyonlarda 1811 şüphelinin gözaltına alındığını duyurdu.

Bakan Yerlikaya, "Gençler, uyuşturucuya karşı yürüttüğümüz bu mücadele sizleri koruma mücadelesidir. Geleceğinizi çalan uyuşturucu maddelerden uzak durun. Biz sizin yanınızdayız. Zehir tacirlerine işledikleri suçların bedelini en ağır şekilde ödetiyoruz, ödetmeye de devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Bakanlığın "yüzyılın küresel felaketi" olarak nitelendirilen uyuşturucu kaçakçılığına karşı mücadelesi kararlılıkla devam ediyor.

Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat birimlerinin titiz çalışmaları neticesinde, Sarp Gümrük Kapısı ve İstanbul'da gerçekleştirilen başarılı operasyonlarda 1 milyar 130 milyon lira değerinde 310 kilo esrar ile 291 kilo kokain türü uyuşturucu ele geçirildi.

Olayla ilgili soruşturmalar, Hopa ve Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılıkları nezdinde sürdürülüyor.

Bakanlık, dürüst ticaret erbabını korumak ve gençleri uyuşturucudan uzak tutmak için mücadelesine kararlılıkla devam ediyor.

Yaklaşık 29 yıl boyunca Fransız ekibinin sürdürdüğü kazı çalışmalarını, 1961'de Roma La Sapienza Üniversitesi akademisyenleri devraldı.

Yaklaşık bir asırdır kazı çalışmaları süren Arslantepe Höyüğü'nün, Geç Kalkolitik dönemden Demir Çağı'na kadar birçok medeniyete ev sahipliği yaptığı anlaşıldı.

Anadolu topraklarının zengin tarihi kültürünü yansıtan Arslantepe Höyüğü'nde "devlet sistemi"nin nasıl doğduğunu araştırmak için her yıl kazılar yapılıyor.

Alanın kerpiç saray bölümünde yürütülen kazılarda, 2021'de 5 bin 625 yıllık tapınakta 250 mühür baskısı bulundu.

Sarayın diğer bölümlerinde yapılan kazılarda ise askeri sistemi anlatan 2 mızrak ile 3'ünün kabzası gümüş bezemeli 9 kılıç da silah kullanımının ilk örneklerini göstermesi bakımından devletleşme sisteminin en önemli örneğine ışık tutuyor.

Arslantepe Höyüğü, aslan heykelleri, devrilmiş bir kral heykeli, yağmur drenaj hattı gibi altyapısı bulunan kerpiçten sarayı ve 3 bini aşkın mühürüyle "ilk şehir devleti"nin yapılarını da ortaya koyuyor.

"Her yıl çok önemli şeyler çıkıyor"

Arslantepe Höyüğü Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Francesca Balossi Restelli, öğrenciyken başladığı kazı çalışmalarına yaklaşık 30 yıldır devam ettiğini söyledi.

Kazı çalışmalarına başladığı ilk gün kral mezarı bulduklarını dile getiren Restelli, "Her yıl küçük buluntular bize eski hayatı anlatıyor. Biz her şeyi kat kat yan yana koyuyoruz ve tarihi anlıyoruz. Her yıl Arslantepe Höyüğü'nde çok önemli şeyler çıkıyor. Buluntular bize Anadolu'nun tarih öncesi dönemini anlatıyor." dedi.

"Burada dünyanın en eski sarayını görebilirsiniz"

Restelli, Arslantepe Höyüğü'nde bugüne kadar birçok eserin bulunduğunu belirtti.

Eserlerin birçoğunun müzelerde sergilendiğini aktaran Restelli, şöyle devam etti:

"Arslantepe Höyüğü bize ilk devlet sistemi nasıl doğdu anlatıyor. Burada kazarken devletin daha önceki tabakalarına da bakıyoruz. Burada hiyerarşi nasıl doğdu, sosyal sistemleri nasıl değişti, Neolitik dönemden Kalkolitik döneme hiyerarşi nasıl başladı bunlara bakıyoruz. Şu ana kadar en önemli şey devlet sistemi. Arslantepe Höyüğü'nde dünyanın en eski sarayını görebilirsiniz. Bu saray içerisinde bütün buluntular devlet sistemi, bürokrasi, krallık ve gücü anlatıyor."

"Her odada ne yapıldı, ne kullanıldı hepsini biliyoruz"

Kerpiç sarayın 400 metrekare bir alandan oluştuğunu dile getiren Restelli, alanda yeni buluntular için çalıştıklarını ifade etti.

Restelli, şunları kaydetti:

"Saray duvarları 10 metre ama şu an 2,5 metre kalmış durumda. Saray içerisinde binlerce buluntu var ve sergileniyor. Arkeologlar için çok önemli bir yer. Her odada ne yapıldı, ne kullanıldı hepsini biliyoruz. Sarayda makbuz kullanılmış. Memur ve işçilere vazolarla yemekler verilmiş, bunlar bir çamur ile kapatılmış ve her işçi için bir mühür basılmış. Tam bir makbuz haline gelmiş. Bu makbuzları sayıp hesaplama yapmışlar. Yıl bitince hesaplayıp ve işçiye kaç defa yemek verilmiş hepsini biliyorlar. Bu makbuzları bir arşiv içerisinde bulduk ve 3 binden fazla var. Bunlara bakınca da 250 farklı mühür bulduk. Anlaşılan sarayda 250'den fazla memur ve işçi var."

ABD Başkanı Trump, Washington'ın daha güvenli hale getirildiğini göstermek amacıyla akşam saatlerinde bir restorana yemek yemeye gitti.

Başkan Yardımcısı JD Vance ve bazı kabine üyelerinin de yer aldığı yemek için gittikleri restorana girişinde Trump, savaş karşıtı kadınların kurduğu "CodePink" adlı sivil toplum örgütü üyelerinin protestosuyla karşılaştı.

CodePink üyesi kadınlar, Trump'a "Filistin'e özgürlük, Washington'a özgürlük" diye seslenirken, Gazze'de insanların açlıktan öldüğünü belirten sloganlar attı.

"Trump, bugünün Hitleri" şeklinde de slogan atılan kadınları kısa bir süre izleyen Trump, daha sonra eliyle göstericilerin dışarı çıkarılması talimatı verdi.

Protestoyu gerçekleştiren göstericiler restorandan çıkarılırken Filistin ve Gazze lehine sloganlar atmaya devam etti.

Bazı ziyaretçiler, göl kenarında dinlenirken bazıları ise yürüyüş yapıyor.