$ DOLAR → Alış: 5,64 / Satış: 5,67
€ EURO → Alış: 6,50 / Satış: 6,53

SON DAKİKA:

“Tanpınar’ın Şiiri, Şehir ve Sesler” söyleşisi

“Tanpınar’ın Şiiri, Şehir ve Sesler” söyleşisi
  • 12.05.2016
  • 2.134 kez okundu

İSTANBUL

8. İstanbul Tanpınar Edebiyat Festivali (İTEF) kapsamında, şair Emirhan Oğuz’un moderatörlüğünde düzenlenen “Tanpınar’ın Şiiri, Şehir ve Sesler” söyleşisinde, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın şiirleri ele alındı.

Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Müze Kütüphanesi’nde gerçekleştirilen söyleşinin konukları, şair Mehmet Erte, şair Atakan Yavuz ve şair Şeref Birsel oldu.

Yavuz, Tanpınar’ın şiirinde “sesler” konusunu ele alarak, her kentin kendine ait bir sesi olduğunu, eski şairlerin şiirlerinde yer alan sesler üzerinden kentlerin tanınabileceğini, özellikle eski İstanbul’un “sesten ibaret” olarak görülebileceğini anlattı.

“Cumhuriyet döneminden sonra ne oldu bu seslere?” sorusunu soran Yavuz, şöyle konuştu:

“Murat Belge’nin deyişiyle ‘yeni bir ses yapılmaya’ girişildi. Onun da söylediği gibi, birtakım karakuşi müdahalelerle sesini kaybeden bir toplum, kantondan arabeske, bata çıka kaybolan sesi bulmaktan da öte yeni bir ses yapmaya girişti. Bunun bittiği söylenemez, aynı dinamizmle devam ediyor.”

Tanpınar’ın “Beş Şehir” eserinde sadece sesin izini sürdüğü tespitini paylaşan Yavuz, İstanbul’a geldiğinde ise şehre satıcıların seslerini eklediğini söyledi.

Yavuz, konuya örnek olarak Tanpınar’dan şu alıntıyı yaptı:

“Eski İstanbul mahallelerinde bu sesler bütün bir günü baştan başa idare eder, saatlerin rengini verirdi. Tıpkı ucuz bir aynada saçlarını düzelten güzel bir kadın gibi. İstanbul’un mahalleleri bu seslere eğilir, onların yer yer genişleyişinde günün değişmez merhalelerini kabule hazırlanırdı.”

Bugün şiirlerde seslerin çok fazla yer almadığı eleştirisini dile getiren Yavuz, “Modern şehirlerde bütün aletler birbirine benzediği için şiirimizde ses olduğunu söyleyemeyiz. Modern şehrin insanının kulağı, rutin hayatın bal mumu ile tıkandığı için başka seslere yabancıdır. Bu aykırı sesleri duymak istemez. Bugün şiire olan ilginin azalmasının sebebinin sebebi biraz da budur. Şiirin rutini bozan bir daveti vardır.” diye konuştu.

Şair Mehmet Erte de Tanpınar şiirinde “modernizm” konusuna değinerek, “Tanpınar’ın şiirinde en çok yer alan sözcük ‘yekpare’. Hacim olarak böyle, sayısal değil. Bütün Tanpınar eleştirmenleri ‘yekparelik’ üzerinde durmuşlardır. Çünkü bu ‘yekparelik’, kesintisizlik, Tanpınar’ın kendisine rağmen, içindeki bütün parçalanmışlığa, yalnızlığına rağmen arzuladığı hayata götürüyor.” dedi.

Tanpınar’ın Yahya Kemal’e olan ilgisinin sözünü ettiği “yekparelik” üzerine geliştiğini savunan Erte, “Yahya Kemal ona göre Osmanlı ile cumhuriyeti bitiştiren isim. Tanzimat ve Servet-i Fünun dönemindeki şiirler, Batı etkisindeki şiirler, Türk şiiri olduğu gibi Batı etkisindedir, bugün olduğu gibi.” düşüncesini paylaştı.

Erte, dönemin şairlerinde geçmişin toptan bir yadsınması olduğunu belirterek, şöyle devam etti:

“Muhafazakarların çok sevdiği isimler mesela Namık Kemal bile bütünüyle Batılılaşmacıdır. Uzun süren bir toptan reddin sonrasında, Tanpınar dünyaya geldi. Bütün bu ret sürecinde, onun karşısında Yahya Kemal çok önemli bir figürdü. Bir adam çıkmış geçmişi reddetmeyen, Tanpınar’ın deyişiyle (Yahya Kemal, Osmanlı’nın şiirini Türkçe’de sesliyor)”

Tanpınar şiirinde yer alan “yekpareliğin” modern olmasını engellediğine işaret eden Erte, şiirinin “yekpare” kalmaya direndiğini aktardı.

Şair Şeref Birsel ise Tanpınar’ın şiir politikasında altını çizdiği şeyin “ruh ve rüya” olduğunu ifade ederek, “Tanpınar’ın şiir serüveninin içerisinde cumhuriyet dönemi sonrası şiirimizde iki tane kilometre taşı var, Ahmet Haşim, Yahya Kemal.” dedi.

Tanpınar’ın şiirinde “iç ve dış” sözcüklerinin sürekli bir arada kullanıldığı bilgisini veren Birsel, şunları söyledi:

“İç ve dış sözcüklerini sürekli bir arada kullanıyor. Mesela Doğu’ya Batı’dan, Batı’ya Doğu’dan bakması. Bu iklimin içerisinde doğmuş zaten. Ne genç cumhuriyetin bir aydını olarak kendisine bir daire, varlık alanı bulabilmiş, ne de Osmanlının son dönemlerinin bir münevveri olabilmiş bir insan Tanpınar. Tutucu ve muhafazakar çevre Tanpınar’ı kendine çekiyor, orada yerleşemiyor, laik ve Kemalist çevrenin içerisinde, özellikle dil bilimci Nurullah Ataç’ın falan dile bakışını düşündüğümüz zaman, orada da rahat edemiyor, bu yüzden arafta bir isim.”

Konuşmacılar söyleşinin sonunda dinleyicilerin sorularını yanıtladı.

Birçok etkinliğin gerçekleşeceği İTEF, 15 Mayıs’ta sona erecek.

Etiketler: / / /

Japonya’dan Kaşıkçı’nın öldürülmesinin aydınlatılması çağrısı
Kabine Sekreteri Yoşihide Suga, "Japonya, Türkiye'nin yürüttüğü soruşturma aracılığıyla gerçeklerin ivedilikle ortaya çıkarılmasını ve tepkilerin adil ve şeffaf şekilde ortaya...
İsrail askerleri El Halil’de bir Filistinliyi şehit etti
İsrail askerleri, işgal altındaki Batı Şeria'nın El Halil kentinde "bıçaklı saldırı girişiminde bulunduğu" iddiasıyla Filistinli bir genci şehit etti.
İstanbul Yeni Havalimanı ilkleriyle tarihe geçecek
Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından 29 Ekim'de ilk fazı hizmete alınacak İstanbul Yeni Havalimanı, büyüklüğünden altyapısına, güvenlik sistemlerinden mimarisine kadar pek çok...
İstanbul Yeni Havalimanı THY’nin uçuş noktaları arasına eklendi
29 Ekim'de ilk fazı açılacak İstanbul Yeni Havalimanı, Türk Hava Yollarının internet sitesindeki uçuş noktalarına eklendi.
Adnan Oktar suç örgütü soruşturmasında 33 kişiye gözaltı kararı
Adnan Oktar suç örgütüne yönelik soruşturma kapsamında haklarında gözaltı kararı verilen 33 şüpheliden 14'ü yakalandı.
Dünya Suudilerin açıklamasından tatmin olmadı
Hükümetler ve liderler Suudi Arabistan'ın "Kaşıkçı arbede sonucu vefat etti" açıklamasını tatmin edici bulmadı.
Kaşıkçı soruşturmasında konsolosluk çalışanları ifade veriyor
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın öldürülmesiyle ilgili yürütülen soruşturma kapsamında, Suudi Arabistan'ın İstanbul Başkonsolosluğu'nda çalışan bazı kişilerin ifadesi alınıyor.
Fenerbahçe’ye Mehmet Ekici’den kötü haber
Sarı-lacivertlilerin, Spor Toto Süper Lig'de Demir Grup Sivasspor'la oynadığı maçta sakatlanan Mehmet Ekici, sahalardan 2-3 hafta uzak kalacak.
Eski belediye başkanları komisyonda
TBMM İçişleri Komisyonu, eski belediye başkanlarını bir araya getirdi.
Türk Kızılayı’ndan Irak’ta 100 aileye yardım
Türk Kızılayı, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'ndeki (IKBY) Erbil kentinde ihtiyaç sahibi 100 aileye yardımda bulundu.
Kuveyt ve Moritanya’dan Suudi Arabistan’a destek
Moritanya ve Kuveyt Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz Al Suud tarafından alınan kararlara destek verdi.
Başkentte ‘Akıllı Park’ projesi hayata geçecek
Ankara Büyükşehir Belediyesi, parklarda yaşanan güvenlik olaylarıyla mücadele için "Akıllı Park" projesini hayata geçirecek.
İranlı siyasetçiden Kaşıkçı olayında ‘özgür basın’ vurgusu
İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Mutahhari, Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı olayının önce Türk ardından dünya medyasının üzerine gitmesi sayesinde üstünün...
İranlı ekonomistten ‘toplumsal ayaklanma’ uyarısı
İran Ez-Zehra Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Hüseyin Ragfer, ekonomik kriz içerisindeki İran'da halkın ayaklanmaya doğru gittiğini söyledi.
İsrail’de ABD’li kız öğrenciye ‘çirkin afiş’
Kudüs İbrani Üniversitesinden bir grup öğrenci Lara Alkasım'ın fotoğrafının yer aldığı "Seni burada istemiyoruz" yazılı afişleri kampüs duvarlarına astı.
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ

Düşüncenizi Paylaşın

Önceki yazıyı okuyun:
Unutulmaz…

4,5 milyar yaşındaki, 510 milyon metre kare dünyamızdan milyarlarca insanoğlu geldi, geçti.

Kapat