İSTANBUL (AA) - Medicana Kadıköy Hastanesi Nöroloji Bölümü'nden Doç. Dr. Mehmet Güney Şenol, Alzheimer'ın belirtilerinden olan unutkanlığın her zaman yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak görülmemesi gerektiğini bildirdi.
Hastaneden yapılan açıklamaya göre, yaş ilerledikçe sık karşılaşılan unutkanlık yakınması günlük yaşamı etkilemeye başladığında farklı bir tabloya işaret edebiliyor. Demansın nedenleri arasında en sık görülen Alzheimer'ın, hafıza ve öğrenme başta olmak üzere düşünme, karar verme ve günlük yaşam becerilerini olumsuz etkiliyor.
Açıklamada görüşlerine yer verilen Medicana Kadıköy Hastanesi Nöroloji Bölümü'nden Doç. Dr. Mehmet Güney Şenol, Alzheimer hastalığının yalnızca unutkanlıkla sınırlı olmadığını belirtti.
Şenol, Alzheimer'ın erken döneminde özellikle yakın zamanda öğrenilen bilgilerin hatırlanamamasının dikkat çekebileceğini aktararak, 'Aynı soruların sık sık sorulması, eşyaların alışılmadık yerlere konulması, konuşma sırasında doğru kelimeyi bulmakta zorlanma, tarihleri karıştırma veya daha önce bilinen bir yerde kaybolma da erken dönemde görülebilen belirtilerdir. Hastalık ilerledikçe günlük işlerin planlanması ve tamamlanması, karar verme ve muhakeme gibi becerilerde de bozulmalar ortaya çıkabilir.' ifadelerini kullandı.
Yaşa bağlı unutkanlık ile Alzheimer'ın erken belirtilerinin birbirine karıştırılabildiğini belirten Şenol, unutkanlığın ne sıklıkta yaşandığının yanı sıra kişinin günlük yaşamını ne ölçüde etkilediğinin de değerlendirilmesi gerektiğini anlattı.
Şenol, ileri yaşın değiştirilemeyen en önemli risk faktörü olduğunu kaydederek, şunları kaydetti:
'Bunun yanında genetik özellikler, aile öyküsü ve bazı yaşam tarzı faktörleri de hastalık riskinin değerlendirilmesinde önem taşıyor. Yüksek tansiyon, kolesterol yüksekliği, obezite, fiziksel hareketsizlik, sigara kullanımı, aşırı alkol tüketimi ve düzensiz uyku gibi faktörler de beyin sağlığı açısından önem taşır. Kafa travmaları ve bazı genetik özellikler de risk değerlendirmesinde dikkate alınabilir. Bu nedenle yalnızca hafızaya değil, genel sağlık durumuna da dikkat edilmesi gerekir.'
- Erken değerlendirme tanı sürecini şekillendiriyor
Doç. Dr. Şenol, unutkanlığın her zaman Alzheimer anlamına gelmediğini vurgulayarak, depresyon, uyku bozuklukları ve bazı diğer sağlık sorunlarının da benzer yakınmalara yol açabileceğine dikkati çekti.
Erken değerlendirmenin, unutkanlığın nedeninin ortaya konulması açısından önemli olduğunu belirten Şenol, 'Tanı sürecinde kişinin yalnızca kendi anlatımı değil, yakınlarının gözlemleri de dikkate alınabilir. Gerekli görüldüğünde nöropsikolojik testler ve beyin görüntüleme yöntemleriyle değerlendirme genişletilebilir. Böylece yaşa bağlı değişikliklerle hastalık belirtilerinin birbirinden ayrılması mümkün olabilir.' değerlendirmesinde bulundu.
Şenol, Alzheimer'ı tamamen ortadan kaldıran kesin bir tedavi bulunmadığının belirterek, bununla birlikte hastalığın evresi, kişinin genel sağlık durumu ve eşlik eden hastalıkların dikkate alınarak farklı ilaçlı ve ilaçsız yaklaşımların değerlendirilebildiğini anlattı.
Son yıllarda özellikle erken evre Alzheimer'a yönelik yeni tedavi seçeneklerinin de gündeme geldiğini vurgulayan Şenol, şu ifadeleri kullandı:
'Bu yaklaşımların uygunluğu ise her hasta için ayrı olarak değerlendirilmesini gerektiriyor. Alzheimer'dan kesin olarak korunmayı sağlayan bir yöntem bulunmasa da değiştirilebilir risk faktörlerinin azaltılması beyin sağlığı açısından önem taşıyor. Düzenli fiziksel aktivite, dengeli beslenme, kaliteli uyku ve sosyal yaşamın sürdürülmesi bu yaklaşımın temel unsurları arasında yer alıyor. Kalp ve damar sağlığının korunması da bilişsel sağlıkla yakından ilişkili. Yüksek tansiyon ve kolesterol gibi sorunların kontrol altında tutulması, fazla kilonun önlenmesi ve fiziksel hareketliliğin artırılması genel sağlık açısından olduğu kadar beyin sağlığı açısından da önem taşıyor.
Zihinsel olarak aktif kalmak, yeni bilgiler öğrenmek, sosyal ilişkileri sürdürmek ve günlük yaşamda düzenli fiziksel aktiviteye yer vermenin de sağlıklı yaşlanma yaklaşımının parçaları arasında bulunduğunu kaydeden Şenol, yeterli ve düzenli uykuyla sigara ve aşırı alkol kullanımından uzak durulmasının risklerin azaltılması açısından önem taşıdığını belirtti.
Şenol, Alzheimer konusunda farkındalığın artırılmasının, unutkanlığın kaçınılmaz biçimde yaşlanmaya bağlanmasının önüne geçilmesi açısından önem taşıdığına dikkati çekerek, özellikle giderek artan unutkanlık, günlük işlerde belirgin zorlanma, yön bulma güçlüğü veya yakın çevrenin fark ettiği davranış değişikliklerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini aktardı.
Hastalıkta erken farkındalığın önemine dikkati çeken Şenol, 'Unutkanlığın günlük yaşamı etkilemeye başlaması önemli bir işarettir. Daha önce kolaylıkla yapılan işlerde zorlanma, yakın zamanda yaşanan olayların hatırlanamaması veya yakın çevrenin belirgin davranış değişiklikleri fark etmesi durumunda değerlendirme yapılması gerekir. Amaç her unutkanlığı hastalık olarak görmek değil, hastalık belirtisi olabilecek değişiklikleri zamanında fark edebilmektir.' ifadelerini kullandı.