Türkiye'de "Doktorlar Günü" (Tıp Bayramı), her yıl olduğu gibi 2026 yılında da 14 Mart tarihinde kutlanmıştı.
Ayrıca Amerika Birleşik Devletleri gibi bazı ülkelerde ameliyatlarda genel anestezinin ilk kullanıldığı gün anısına 30 Mart tarihinde Doktorlar Günü olarak kabul edilmişti.
Gönül isterdi ki Tıp bayramı bir hafta olarak kutlansın ve Tıp konusunda büyük çalışmalar yapan ünlü bilginlerimiz genç nesillerimize konferanslarla anlatılsın…
Tanıtılmasını istediğimiz tıp bilginlerimizden biri ünlü tıp bilgini İbni Sinadır.
Günümüzde Türkiye’de tıp fakültelerinde İbn-i Sina’nın eserleri (örneğin El-Kanun fi't-Tıbb) pratik ve klinik tedaviler için bir ders kitabı olarak okutulmamaktadır.
Ancak tıp fakültesi müfredatlarında yer alan "Tıp Tarihi ve Etik" dersleri kapsamında İbn-i Sina'nın tıp dünyasına ve modern tıbba katkıları teorik ve tarihsel bir kaynak olarak kapsamlı şekilde öğretilmektedir.
Ve yine gönül ister ki tıp fakültelerinde İbni Sinanın eserleri ders kitabı olarak okutulsun.
İbn-i Sina, tıp, felsefe ve astronomi başta olmak üzere birçok bilim dalına yön vermiş, Orta Çağ modern biliminin kurucusu kabul edilen dünyaca ünlü Müslüman bir bilim insanıdır.
980 yılında günümüz Özbekistan sınırlarında yer alan Buhara yakınlarında doğmuş, 1037 yılında ise İran'ın Hemedan şehrinde hayatını kaybetmiştir. ,
Olağanüstü zekâsı nedeniyle Batı dünyasında "Büyük Üstat" ve "Filozofların Prensi" unvanlarıyla anılır.
Henüz 10 yaşında iken Kur’anı ezberlemiştir.
Felsefe, mantık, matematik, astronomi ve tıp gibi dönemin tüm bilgilerine çok genç yaşta hakim olmuştur.
Tıp ve felsefe ağırlıklı olmak üzere farklı alanlarda 200'den fazla eser kaleme almıştır.
Avrupa'da ve Batı dünyasında Avicenna ismiyle tanınmış ve saygı görmüştür.
En Önemli Eserleri şunlardır:
El-Kanun fi't-Tıb (Tıbbın Kanunu): İbn-i Sina'nın tıp dünyasındaki en büyük ve en ünlü eseridir. Bu kitap, Avrupa üniversitelerinde 17. yüzyılın ortalarına kadar tam 700 yıl boyunca temel kaynak tıp kitabı olarak okutulmuştur.
Kitabü'ş-Şifa (Şifa Kitabı): Mantık, fizik, matematik ve metafizik konularını kapsayan devasa bir felsefe ve bilim ansiklopedisidir.
İbn. İna Türk Filozoflarından birisi olup insanlara bilim ve felsefe alanlarında katkıda bulunarak birçok insanın düşüncelerine ışık tutmuştur. Türk tarihinde önemli yer edinmiş isimlerden birisidir.
Babası saygın bir bilim adamı olan Abdullah Sina’dır. Eğitimini babasından almış, zekâsı herkesi kendisine hayran bırakmıştır.14 yaşında en az öğretmenleri kadar bilgili birisiydi.
Tıp alanında ilgili olduğu kadar felsefe, matematik, fizik, kimya, müzik, astronomi gibi alanlarda çalışmalarını yapmıştı.
Çalışmaları sırasında insanlarda hastalıklara sebep olan gözle görülmeyen mikropların olduğunu fark etmiştir.
Çalışmaları sırasında birçok esere can vererek insanları yönlendirmişti.
Günümüze kadar 450 makale yazmış, yayınlamıştı .150’si felsefe 40 tıp alanındaydı. İyileşme Kitabı, Tıbbın Kanunu ile birlikte üniversitelerde eğitim kitabı olarak okutuldu.
Önemli İslam düşünürlerinden birisi olarak kabul edilmiştir.
Güzel ahlakı ile örnek birisi olan İbni Sina 1037 yılında Hemedan da mide rahatsızlığı geçirerek vefat etmiştir.
Tekrar özetlemek gerekirse; İbn-i Sina; Büyük Türk-İslam filozofu ve ünlü tıp bilginidir.
980 yılında Buhara'da doğmuştur. Babası Sarayda kâtip olarak çalışan okumuş bir kişidir.
İlk tahsilini babasından yapmıştır.
Devrinin tanınmış bilginlerinden de özel dersler almıştır.
Tahsil hayatı boyunca; İslam ilimlerinden Sarf – Nahiv – Fıkıh okumuştur.
Yine Geometri – Mantık – Tıp – Tabiiye – Felsefe ve Metafizik öğrenimi görmüştür.
10 yaşında Kuran-ı Kerim’i ezberlemiştir.
I5 yaşında devrinin bütün bilimlerinde en yüksek çizgiye ulaşmıştır.
Bu emsalsiz çalışma gücü, enerjisi ve ilmi ihtirası sebebiyle yaşadığı bölgenin en ünlü sarayının zengin kütüphanesi kendisine açılmıştır.
Bu zengin kütüphanenin bütün kitaplarını ezberlercesine okumuştur.
20 yaşında Harezm’e gitmiş, orada ünlü bilgin Biruni ile tanışmıştır.
Oradan Horasan ve Curcuna geçmiş, Cürcan’da kendisine ikamet edebileceği ve ilmi çalışmalarını sürdürebileceği bir ev tahsis edilmiştir.
Ünlü tıp kitabı “Kanun Fi’t-Tıb’’ adlı kitabını burada yazmıştır.
Bütün İlkçağ düşünürlerini incelemiştir.
İbni Sina tıp, fizik, astronomi, felsefe, kelam, musiki ve diğer sahalarda 100’den fazla eser yazmıştır.
“Eş-Şifa” ve “Kanun fit-Tıp”, en tanınmış eserleridir.
İbn-i Sina aralıksız 600 yıl boyunca doğu ve batıda tıbba hâkimiyetini sürdürmüştür.
Eserleri Asya ve Avrupa üniversitelerinde tek kitap, yegâne kaynak olarak okutulmuştur.
Eserleri Latince, İbrani’ce ve diğer dillere çevrilmiş; yüzlerce defa mükerrer baskıları yapılmıştır.
Bitkilerden elde ettiği bazı ilaçlar ve bazı teşhisleri, tıp sahasında bugün de geçerlidir.
İbn-i Sina; Ortaçağ’da Avrupalı düşünürleri de derinden etkilemiştir.
Avrupa'da ‘’Avicenne’’ diye tanınan İbn-i Sina, İslam âleminin en büyük bilgini olarak tanınmıştır.
“El Hikmet ve’t-Tabiiyat” adlı fizik ve biyoloji eserinden ayrı olarak, tasavvuf ve musiki üzerine de eserler yazmış ve ayrıca psikolojinin kurucusu olarak anılmıştır.
İbni Sina'ya göre bilimler 3’e ayrılmaktadır.
Her bir bölümün kendine göre özellikleri vardır. Bu özellikleri kitaplarında uzun uzun izah etmektedir.
İbn-i Sina; Peygamberlere filozoflardan daha çok değer vermiştir.
İbn-i Sina’ya göre Peygamberler; Yaptıkları işler vasıtasıyla tefekkürü: İman vasıtasıyla aklı tamamlarlar.
Böylece Yunan felsefesini İslam Kelamına yaklaştırmaya gayret etmiştir.
Hekimlikte, riyaziye-fizik ve felsefede çığır açan İbn-i Sina, tarihin en büyük bilginlerinden biri olmuştur.
İnsanlık tarihinde hiç bir deha, O’nun dehasının genişliği, kavradığı alanın akla hayret veren büyüklüğü ile kıyas olunamaz.
Müslüman-Türk tarihinin tıp alanında ve diğer ilimlerde yetiştirdiği bu ünlü bilgin, 1037 yılında Hemedan’da vefat etmiş ve orada defnedilmiştir.
Gönül ister ki yapılan televizyon programlarında Tıp’la ilgili konuşmalar yapılırken bu büyük Türk hekimi ve ünlü bilgin İbn-i Sina genç nesillere daha geniş bir şekilde tanıtılsın.
Ve yine gönül ister ki lise ve dengi okullarımızda, Üniversitelerimizde Türk büyükleri öğrencilerimize daha detaylı bir şekilde anlatılsın.
Hoşça kalınız.