Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda dünya liderleri konuşurken, Türkiye'nin hemen yanı başındaki Karadeniz için kritik bir çağrı geldi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Karadeniz'de ticari gemilerin güvenli seyri için bir deniz ateşkesi önerisine hazır olduklarını açıkladı.
Önerinin arkasında Türkiye de var.
Mısır, Hindistan ve Türkiye'nin, Karadeniz'de ticari gemilerin güvenli şekilde hareket edebilmesi için çeşitli öneriler ortaya koyduğu bildiriliyor. Zelenskiy ise şimdi gözlerin Rusya'nın vereceği yanıtta olduğunu söyledi.
Tam da burada mesele Ukrayna ile Rusya arasındaki savaştan çıkıp Türkiye'nin güvenliğine ve ekonomisine dokunuyor.
Çünkü Karadeniz yalnızca iki ülkenin savaş alanı değil.
Tahılın, ticaretin ve enerji taşımacılığının geçtiği stratejik bir deniz.
Bir ticari geminin hedef alınması, savaşın yalnızca cephede yaşanmadığını gösteriyor. Savaşın dalgası denize, limanlara, ticarete ve dünya gıda piyasalarına kadar uzanıyor.
Nitekim Karadeniz'deki saldırılar nedeniyle bölgedeki ticari taşımacılığın ciddi biçimde zorlandığı ve bu durumun küresel tahıl piyasalarını da etkilediği bildiriliyor.
Türkiye açısından ise konu çok daha hassas.
Ankara, hem Moskova hem Kiev ile iletişim kanallarını açık tutan ülkelerden biri.
Cumhurbaşkanı Erdoğan bugün Zelenskiy ile yaptığı görüşmede, Rusya ve Ukrayna tarafından ticari gemilere yönelik saldırıların kabul edilemez olduğunu vurguladı ve Karadeniz'de seyir güvenliği için adım atılması gerektiğini belirtti. Türkiye'nin Rusya-Ukrayna savaşının kalıcı barışla sona ermesi için görüşmeleri yeniden canlandırma çabalarını sürdüreceği de açıklandı.
Şimdi BM koridorlarında yeni bir soru dolaşıyor:
Karadeniz'de savaşın ortasında ticari gemiler için ayrı bir güvenlik hattı oluşturulabilir mi?
Bunun cevabı kolay değil.
Çünkü masada yalnızca güvenlik yok.
Rusya'nın tutumu, Ukrayna'nın talepleri, Türkiye'nin deniz güvenliği ve dünya gıda ticaretinin geleceği aynı dosyanın içinde.
Fakat bugün ortaya çıkan tablo önemli.
Dünya liderleri New York'ta savaşların sona ermesini konuşurken, Türkiye'nin hemen kuzeyinde ticari gemilerin güvenliği için yeni bir ateşkes formülü tartışılıyor.
Karadeniz'de silahların susması belki bugün mümkün olmayabilir.
Ama ticaret gemilerinin güvenli geçişi için bir yol bulunması, savaşın ortasında atılabilecek en somut adımlardan biri olabilir.
Çünkü bir savaşın gerçek bedeli yalnızca cephede ölçülmez.
Limanlarda bekleyen gemilerde,
yükselen navlun fiyatlarında,
taşınamayan tahılda,
ve dünyanın sofrasına ulaşması geciken gıdada da ölçülür.
Şimdi gözler Moskova'da.
Rusya, Karadeniz'de ticari gemilerin güvenliği için önerilen ateşkes formülüne ne diyecek?
Cevap, yalnızca Kiev ve Moskova'yı değil,
Ankara'yı da yakından ilgilendiriyor.