CUM’A   SOHBETİ   ( 6 / 50 )

KURBAN!... ( 2 )

Kurban, Kurban Bayramının birinci günü, şehir’lerde, Bayram Namazı kılındıktan sonra, köylerde, mezra’larda, ( Bayram Namazı’nın kılınmadığı yerleşim yerlerinde ve obalarda), güneş doğup,aydınlık ortaya çıktığında, üçüncü günü gün batımına kadrar kesilebilir.Gece’leri kurban kesilmesi mekruhtur.

Kurban’ı mükellef’in bizzat kendisinin kesmesi evlâ’dır, beceremiyorsa, kendisi başında bulunur, ehil birisine kestirir. Kurban’ın başında bulunması ve “ Ben hanîf olarak yüzümü gökleri ve yeri yoktan yaratan Allah’a çevirdim ve ben müşriklerden değilim.” Meâlindeki, En’am Suresi 6/79) âyet-i Kerimesini okur, şöyle niyet eder.” Allah’ım! Yaptığım hata ve ısyanlardan dolayı, kendimi, kendi vücudumu kurban etmem lazım, bunu haram kıldığın için, ihsan buyurduğun helâl rızkımla elde ettiğim bu hayvanı, kendi vücuduma bedel olarak kurban ediyorum, kabûl buyur, günahlarımı afveyle!” der, “ Bismi’llâh, Allâhu Ekber,” diyerek hayvanı boğazlar.

Geçmiş devir’lerde, büyük şehir’lerde bile her eviun küçük de olsa bir bahcesi, çok katlı apartmanların önlerinde ve arkalarında geniş bahçeleri vardı. İnsanlar kurbanlarını buralarda kendileri keser, ailece bu malî ibâdeti yerine getirirlerdi. Günümüzde artık, bırakınız büyük şehir’leri Anadolu’nun pekçok kasaba ve köylerinde bile kurban kesilecek mahaller kalmamıştır. İnsanlar artık, mukîm de olsalar, kurbanlarını vekâlet yoluyla kestirebiliyorlar.Bir kısmı da, Kızılay, Türkiye Diyanet Vakfı gibi, vakıf ve derneklere vekâlet vererek, kurbanlarını kestiriyorlar.Htta, ba’zı mükellefler, hâşâ! “ Vekâlet verdim, kurban derdinden kurtuldum,” diyorlar. Kurban, en büyük malî ve içtimâÎ bir ibadettir, verip kurtulacak bir dert değildir.

Kurban edilmesi caiz olan hayvanlardan. Deve’nin beş yaşını, sığır cinsinden olanların iki, keçi ve koyun cinsinden olanların bir yaşını doldurmuş olmaları şarttır. Ancak, koyun cinsinden, bi’hassa dişi, kuzuların altı ayını doldurmuş olanları bir yaşını doldurmuş gibi görünenler kurban olarak kesilebilinir. Zira; Resûl-i Zîşân, salla’llâhu aleyhi ve sellem Efendimiz: “ Beş yaşında deveyi, iki yaşını doldurmuş sığırı, bir yaşını doldurmuş keçi ve koyunu kurban olarak kesiniz, zorlanırsanız, dişi koyunlardan bir yaşında, birinci yaşındaki dişi koyunu kurban edebilirsiniz,” buyurmuştur. Boynuzları bulunmayan, burulmuş, hastalık ve cinnet sebebiyle sürüye uymayan, otlak yerine ya da yatak yerine dönmeyen hayvanlar kurban olarak kesilebilinir. Kör olan, bir gözü olmayan, kurban edileceği yere yürüyemecek kadar zayıf, ön ve arka ayaklarından birisi olmayan topal, kulaklarından ve kuyruğundan üç’te birinin kesilmiş olduğu hayvanlar ayıplı kabul edilir ve kurban olark kesilmeleri caiz değildir.

Keçi ve koyun cinsinden hayvanlar ne kadar cesametli olurlarsa olsunlar, ancak, bir kişi kurban olarak kesileabilinir. Sığır ve deve cinsinden hayvanları ise. Birden yediye kadar hissedar olarak kesebilirler. Ne varki, bu yedi hissedarın hepsi de kurban niyetiyle iştirak etmiş olmaları şarttır. Altı kişi Udhiye’ye bir kişi de temettu’ ve Kıran hac kurbanına niyet etse caiz olur. Çünkü, cihetleri farklı da olsa hepsinin kasdı, niyeti takarrubu i’lellâh’tır.Ve ne varki, hissedarlardan birisi kafir veya kurban niyeti olmaksızın sırf et için ortak olursa, kafir ehil olmadığı, et için kesenin de takarrub niyeti olmadığı için caiz değildir. Mükellef, kurbanın etinden kendisi ailesi yiyebildiği gibi, zengin fakir fark’etmez başkalarına da yedirebilir. Dilediğine de hibe edebilir, kurban etinden fakirlere de zenginlere de verebilir.

Kurban eti’nin üçte birini tasadduk( sadaka olarak vermesi) geriye kalan, ailesinin, akraba ve komşulara it’âem( yedirmesi, bir bölümünü de daha sonrası için muhafaza etmesi caiz olduğu gibi, tamamını da ailesi için muhafaza edebilir.Kurban etinden kurbanı kesen kimselere ücret olarak verilemez.

Kurban’ın eti, derisi, bağırsakları satılamaz, paraya veya başka bir menfeata tahvil edilemez. Mükellef, dilerse, kurbanın derisini debâgatle, post olarak kullanabildiği gibi, sığır derisi de hissedarlar arasında taksim edilerek, çarık,ayakkabı, yemeni gibi ayakkabı çeşitlerinde malzeme olarak kullanılabilinir. Derileri, bağırsakları, daha yararlı olarak kullanan dierneklere ve vakıflara bağışlanması daha hayırlıdır.