HABER: ELİF HAYVALI
D vitamini vücudumuz için vazgeçilmez vitaminlerin başında yer alır. Sağlıklı bir yaşam için gerekli olan D Vitamini, eksikliği durumunda birçok hastalığa zemin hazırlıyor. Vücut tarafından sentezlenebilmesi nedeniyle D vitamininin kaynağının besinler olduğunu belirten Avrasya Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Mustafa Günay, D vitaminine dair açıklamalar yaptı.
D vitamininin vücuttaki görevleri nelerdir?
Raşitizm hastalığını önler. Kas kasılmalarına engel olur.İnce bağırsaktaki emilimi gerçekleştiren fosfor ve kalsiyumun daha iyi emilmesini sağlar.Kandaki kalsiyum seviyesinin düşmesine engel olur.Diş gelişimi ve sağlığı için çok önemlidir.Kanın pıhtılaşmasına yardımcı olur.Sindirim sisteminin sağlıklı bir şekilde çalışmasına katkı sağlar.Hormonların düzenlenmesine yardımcı olur.D vitamini eksikliği kemiklerin kırılganlığına neden olur.
D vitamini vücudumuz için o kadar gereklidir ki, eksikliği vücudun sağlıklı işleyişini sandığımızdan daha fazla etkiler. Önemi bu kadar açıkken toplumumuzda D vitamini eksikliği oldukça sık rastlanılan bir sağlık problemidir. Vücudun D vitamini ihtiyacı yaşa göre farklılık gösterir. Yaş ilerledikçe vücuda alınması gereken D vitamini miktarı da artar. Bu sebeple mutlaka yaş aldıkça daha fazla D vitamini alınmalı, kemiklerin ince ve kırılgan olmasının önüne geçilmelidir.
D vitamini eksikliğinin belirtileri;
Yorgunluk, vücutta ağrı, kemik ağrısı, yürümekte zorlanma, kuvvet kaybı, bağışıklık sisteminin zayıflaması, eklemlerde ağrı, değişken ruh hali, uykusuzluk, depresyon, saç dökülmesi başlıca belirtileridir.
D vitamini eksikliği neden ortaya çıkar?
*Yeterli güneş ışığı almamak,
*Sadece besinlerden alınan D vitamininin yetersiz kalması ve takviye olarak alınmaması,
*D vitamini ihtiyacını arttıran durumlarla karşı karşıya kalmak (gebelik, obezite)
*Koyu renk ten rengine sahip olmak,
*Günün büyük kısmını kapalı ortamlarda geçirmek,
*Cildin büyük bir kısmının kıyafetlerle kapalı olması.
D vitamini eksikliğinde riskli olan gruplar;
*Kronik böbrek rahatsızlığı,
*Karaciğer yetmezliği,
*Kistik Fibrozis,
*Hiperparatiroidi,
*AIDS tedavisi,
*Gebe ve emziren kadınlar,
*Şişman çocuk ve yetişkinler.
D vitamini eksikliğinin tedavisi
Tedavi enjeksiyon ya da ağızdan D vitamini verilerek yapılır. Hastanın durumu, yaşı ve eksikliğin şiddetine göre en uygun tedavi şekli ve dozu belirlenir. Enjeksiyon, her gün ilaç almayı sevmeyen ya da unutan bireyler için idealdir. Tek doz ilaç enjeksiyonu 6 aylık ihtiyacı karşılayabilir. Ağızdan tedavilerde ise ilacın günlük, haftalık ya da aylık düzenli olarak alınması gerekir.
D vitamini alabileceğiniz besinler;
Süt, ayran, kefir, peynir ve yoğurt, tereyağı, ton balığı, somon, balık yağı, mantar, maydanoz, yonca, ısırgan otu, yulaf, uskumru, istiridye, karaciğer, yumurta sarısı, tatlı patates diyebiliriz.
Güneşten ne kadar D vitamini alınır?
Genelde; haftada 2–3 gün 15–30 dakika (yüz, kol, bacak açık olacak şekilde) yeterli olabilir. Ama cilt rengi, mevsim ve saat çok etkiler.
D vitamini takviyesi alınmalı mı?
Eksiklik varsa evet, ama mutlaka doktora danışarak alınmalı. Fazlası zararlı olabilir. Fazla D vitamini aşırı alımda, *Böbrek taşı *Bulantı *Kalp ritim sorunları gibi problemlere yol açabilir.
D vitamininde yaş sınırı var mı?
D vitamini için bir “yaş sınırı” yoktur. Ama ihtiyaç duyulan miktar yaşa göre değişir. Bebeklerde; doğumdan itibaren gerekir. Özellikle anne sütü alan bebeklerde şarttır. Çocuklar ve gençlerde; kemik gelişimi için önemlidir. Yetişkinlerde kemik, bağışıklık ve kas sağlığı için gereklidir. Yaşlılarda; emilim azalır, eksiklik daha sık görülür. Düşme ve kemik erimesi riski için önemlidir.