ERZİNCAN (AA) - KEMAL ÖZDEMİR - Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesinde kurulan Sıfır Atık Koordinatörlüğü, kampüste oluşan organik, elektronik ve metal atıkları yeniden değerlendirerek çevreye ve ekonomiye katkı sağlıyor.
Üniversitede 2022'de kurulan koordinatörlük bünyesinde yürütülen çalışmalarla kampüste oluşan atıklar geri dönüşüm ve yeniden kullanım süreçlerinden geçirilerek çeşitli alanlarda değerlendiriliyor.
Okulda geri dönüştürülebilir materyaller öğrencilerin pratik eğitimi için ders materyali ve kampüsün ihtiyaçlarını karşılayan donanımlara dönüşüyor.
Rektör Prof. Dr. Akın Levent, AA muhabirine, üniversite bünyesinde hayata geçirdikleri Sıfır Atık Koordinatörlüğü ile sürdürülebilir bir ekosistem inşa ettiklerini, çevre dostu bir üniversite olmayı başardıklarını söyledi.
Kurulan koordinatörlüğün ardından kampüsteki atık yönetim politikasının kökten değiştiğini vurgulayan Levent, 'Atık kağıtlar, metaller, camlar ve plastikler artık tamamen dönüştürülebilir hale geldi. Bu atık malzemelerin ve organik maddelerin geri kazanılmasıyla hem ülkemiz hem ilimiz hem de üniversitemiz ekonomisine katma değer sağlar duruma geldik.' dedi.
Plastik kullanımının son yüzyılda kontrolsüz biçimde arttığına dikkati çeken Prof. Dr. Levent, küresel ölçekte dakikada yaklaşık 1 milyon plastik maddenin tüketildiğini aktardı.
Bu durumun devam etmesi halinde 2050 yılında denizlerde balıktan çok plastik atık bulunacağının öngörüldüğüne işaret eden Levent, bu küresel felaketin önüne geçmenin yegane yolunun sıfır atık projelerinden geçtiğinin altını çizdi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının üniversiteye bu süreçte destek verdiğini ifade eden Rektör Levent, sözlerini şöyle sürdürdü:
'Bakanlığımızdan aldığımız hibe desteğiyle üniversitemize ileri teknoloji bir kompost makinesi kazandırdık. Bu cihazlar vasıtasıyla organik atıkları işleyerek kompost gübre üretiyor, hem üniversitemizde hem de şehrimizde atık yönetimine çok önemli bir katkı sunuyoruz. İnşallah bundan sonraki süreçte atık yönetim sistemimizi daha da ileriye taşıyarak üniversitemizi sadece bölgemizde değil, ülkemiz genelinde sıfır atık yönetiminde en üst seviyeye çıkaracağız.
Son birkaç yıl içerisinde 70 ton kağıt, 53 ton metal, 6 ton cam ve 2 ton lastik gibi muazzam miktarda malzemeyi yeniden değerlendirerek ekosisteme kazandırdık. Bununla da yetinmeyerek, kampüs genelinde biçilen çimleri ve yemekhanelerimizden çıkan yemek artıklarını kompost makinelerinde işleyip nitelikli ve faydalı birer organik gübre haline getirdik.'
- Kesilen çim ve yemek atıklarından organik gübre üretiliyor
Sıfır Atık Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Oğuz Kürşad Demirci de üniversitenin bu koordinatörlüğü kuran ilk yükseköğretim kurumlarından biri olduğunu söyledi.
Türkiye Çevre Ajansı Hibe Projesi kapsamında temin edilen kompost makinesi sayesinde organik atıkların kısa sürede gübreye dönüştürüldüğüne dikkati çeken Demirci, şunları kaydetti:
'Kompost makinemiz sayesinde özellikle evsel ve organik atıkları, sebze artıklarını, kampüs bünyesinde topladığımız yaprak ve çimen atıklarını 24 ila 48 saat gibi kısa bir sürede nitelikli kompost gübresine dönüştürüyoruz. Elde ettiğimiz bu ürünü yine kendi kampüsümüz içerisindeki yeşil alanlarda besleyici gübre olarak geri sirküle ediyoruz. Böylece tamamen organik nitelikteki atıklarımızın asla çöpe gitmesine izin vermeyerek hem çevre sağlığını koruyor hem de ekonomiye geri kazandırıyoruz.'
- Atık metallerden lift, bank ve çöp kutusu üretildi
Yürüttükleri projelerin en önemli ayaklarından birinin de çevre bilincini öğrencilere aktarmak olduğunu belirten Demirci, sıfır atık yönetimini eğitimin doğrudan bir parçası haline getirdiklerini vurguladı.
Bilgi işlem ve dijital altyapı dönüşümlerinden kalan eski donanımları, bilgisayar malzemelerini, kabloları ve görüntüleme cihazlarını dijital depolarda biriktirdiklerini anlatan Demirci, bu malzemelerden tam donanımlı ve aktif çalışan bir bilgisayar laboratuvarı kurarak öğrencilerin hizmetine sunduklarını açıkladı.
Atölyelerde sergilenen mühendislik ve geri dönüşüm başarısına da değinen Demirci, sözlerini şöyle tamamladı:
'Üniversitemiz birimlerinden toplanan metal atıklarımızı makine atölyelerimizde işleyerek son derece faydalı endüstriyel malzemelere dönüştürüyoruz. En önemlisi de tüm bu üretim süreçlerini tamamen 'sıfır maliyet'le gerçekleştirirken, bu süreçleri eğitim müfredatımızın bir parçası haline getiriyoruz. Sağlık ve spor alanları için antrenman aletleri imal ettik.
Piyasa değeri son derece yüksek olan, sanayide ağır yüklerin kaldırılmasında kullanılan yük kaldırma liftlerini kendi atölyelerimizde hurda metallerden sıfır maliyetle ürettik. Bunun yanı sıra öğrencilerimize kampüste için oturma bankları ve çevre temizliği için çöp kovaları tasarlayıp ürettik. Koordinatörlüğümüze gelen her hurda malzemeden, her sene yeni ve işlevsel bir ürün ortaya koyarak üniversitemize ve çevreye kazandırıyoruz.'