Altı bölümlük II. Dünya Savaşı Tarihi yazı serimin son bölümüne gelirken, umarım ki bu yazı serisi ile sizleri dünyanın bu en kanlı savaşı hakkında biraz olsun aydınlatmış olmuşumdur. Elimden geldiğince bu savaşı yıllara bölerek, kronolojik olarak en önemli muharebe, olay ve gelişmelere yer verdim. Bu son bölümde de savaşın 1945 yılına uzanıyoruz.
4-11 Şubat 1945 günlerinde Yalta Konferansı gerçekleşti. Yalta Konferansı, II. Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru ABD, Birleşik Krallık ve Sovyetler Birliği liderlerinin savaş sonrası Avrupa’nın ve Almanya’nın yeniden yapılanmasını görüşmek üzere 1945’te Kırım’da düzenlediği siyasi toplantıdır. Konferansta Almanya’nın dört işgal bölgesine bölünmesi, Birleşmiş Milletlerin kurulması ve Japonya’ya karşı Sovyet desteği gibi kararlar alındı. Bu anlaşmalar, Soğuk Savaş’ın temellerini atan önemli bir dönüm noktası oldu. 13-14 Şubat 1945 günlerinde ise Müttefikler, Dresden’i bombaladı.
7 Mart günü ABD birlikleri Remagen’deki köprüden Ren Nehri’ni geçtiler. 30 Mart 1945’te Sovyetler Danzig’i ele geçirdiler. 1 Nisan’da ABD Okinawa’ya çıktı. 6-12 Nisan tarihlerinde Japon Kamikaze uçakları Okinawa açıklarındaki ABD gemilerine saldırdı. 7 Nisan’da ABD uçakları Yamato adlı Japon gemisini batırdı.
12 Nisan tarihin tozlu sayfalarına çok önemli bir olay ile kazındı, Roosevelt öldü. 13 Nisan 1945’ te Sovyetler Viyana’yı ele geçirdiler. 18 Nisan’da ABD birlikleri Ruhr’da üç yüz bin esir ele geçirdi. 23 Nisan’da Sovyetler Berlin’e ulaştı. 28 Nisan’da Mussolini yakalandı ve İtalyan partizanlar tarafından idam edildi. 30 Nisan günü Hitler intihar etti ve yerine Dönitz geçti.
Adolf Hitler, 30 Nisan 1945’te Berlin’deki yer altı sığınağı Führerbunker’de sözde kendini vurarak intihar etti. Ancak Hitler’in çene kemiğinde hiçbir barut kalıntısı tespit edilmedi, bu da Hitler’in bir kurşun yarasıyla ölmediğini göstermektedir. Aslında kendisiyle birlikte eşi Eva Braun da siyanür alarak intihar etti. Hitler’in daha önceden vermiş olduğu talimatlar doğrultusunda cesetleri, aynı gün öğleden sonra sığınağın acil çıkışının merdivenlerinden dışarı çıkarıldı ve Reichskanzlei’nin bahçesinde üzerine benzin dökülerek ateşe verildi. Sovyet arşivlerindeki kayıtlar, yanmış kalıntıların 1946 yılına kadar toparlandığını ve birbirini takip eden yerlere defnedildiğini göstermektedir. 1970 yılında yeniden mezardan çıkarılıp yakıldı ve külleri dağıtıldı.
2 Mayıs 1945 günü İtalya’daki Alman birlikleri teslim oldu ve yine aynı gün Sovyetler Berlin’i ele geçirdi. 4 Mayıs 1945’te Karl Dönitz, Hollanda, Danimarka ve Kuzey Almanya’da teslim oldu. 8 Mayıs 1945’te Avrupa bu savaşla ilgili zafer gününü kutladı. 22 Haziran 1945’te ABD Okinawa’yı ele geçirdi.
17 Temmuz 1945’te Postdam Konferansı başladı. Potsdam Konferansı, II. Dünya Savaşı sonrasında Almanya'nın teslimiyetiyle düzenlenen ve Müttefik devletlerin liderlerinin katıldığı bir toplantıdır. 17 Temmuz - 2 Ağustos 1945 tarihleri arasında Berlin yakınlarındaki Cecilienhof Sarayı’nda gerçekleşmiştir.
Konferansa Sovyetler Birliği, Birleşik Krallık ve ABD liderleri katılmıştır. Almanya’nın işgali, savaş suçlularının yargılanması ve Japonya’ya teslim çağrısı gibi konular ele alınmıştır. Potsdam Deklarasyonu ile Japonya’ya koşulsuz teslim olma ültimatomu iletilmiştir. Bu karar, atom bombalarının atılmasından sonra Japonya’nın teslim sürecini hızlandırmıştır.
26 Temmuz’da Churchill seçimi kaybetti ve Attlee başbakan oldu. Ve yine aynı gün ABD gemisi USS Indianapolis atom bombasını taşıdıktan sonra battı, yaklaşık dokuz yüz denizci hayatını kaybetti.
6 Ağustos 1945’te Enola Gay B-29 uçağı, Hiroşima’ya atom bombası attı. Savaşın sona erdirilmesi amacıyla düzenlenen ilk saldırı, 6 Ağustos 1945 Pazartesi günü yerel saatle 08.15’te Hiroşima üzerine gerçekleştirilmiştir. ABD Hava Kuvvetleri, “Little Boy” kod adlı Uranyum-235 tipi atom bombasını Hiroşima şehri üzerine bırakmıştır.
9 Ağustos 1945’te Nagazaki’ye atom bombası atıldı. İlk saldırıdan üç gün sonra, 9 Ağustos 1945’te ikinci bir nükleer saldırı düzenlenmiştir. Saldırı saati ABD kayıtlarında 10.58, Japon kayıtlarında ise 11.02 olarak yer almaktadır. Bu operasyonda “Fat Man” kod adlı Plütonyum-239 tipi atom bombası ile Nagasaki şehri hedef alınmıştır. Bu iki nükleer müdahalenin neticesinde Japonya teslim olmak zorunda kalmış ve II. Dünya Savaşı kesin olarak sona ermiştir.
Atom bombası saldırısından dolayı 1945’in sonuna kadar Hiroşima’da yaklaşık 140.000, Nagasaki’de ise yaklaşık 80.000 kişi hayatını kaybetmiştir. 2007’de, sadece Nagasaki belediyesinin resmî sitesine göre, saldırı esnasında öldürülen ve daha sonra atom bombasının etkisiyle ölenlerin toplam sayısı 143.124’e ulaşmıştır. O zaman 220.000 kişiden çok daha fazla insanın bu imha saldırısında hayatını kaybettiği açıktır.
II. Dünya Savaşı, 1939-1945 yılları arasında gerçekleşen ve Müttefikler ile Mihver Devletleri arasında yaşanan küresel bir çatışmadır. Almanya’nın Polonya’yı işgaliyle başlamış, Hitler’in intiharı, atom bombalarının kullanımı ve Japonya’nın teslim olmasıyla sona ermiştir.
Savaş, kayıtlara göre 70-85 milyon insanın ölümüyle insanlık tarihinin en yıkıcı çatışmalarından biri olmuştur. Birleşmiş Milletler kurulmuş, Soğuk Savaş dönemi başlamış ve dünya siyasi düzeni değişmiştir.
Mihver (Almanya, İtalya, Japonya) ve Müttefik (ABD, Sovyetler Birliği, Birleşik Krallık) blokları arasında geçen savaşın galibi Müttefikler olmuştur.
Ölümlerin büyük bir kısmı sivillerden oluşmuştur. Holokost’ta 6 milyon Avrupalı Yahudi hayatını kaybetmiştir. Milyonlarca yaralı, evsiz ve yurdundan edilmiş insan bu savaştan sonra kalanlar olarak hayatına devam etmeye çalışmıştır. Avrupa’nın ikiye bölünmesi ile beraber Batı Avrupa demokratik, Doğu Avrupa ise komünist bir yapı kazanmıştır. Almanya’nın ikiye bölünmesi ile Berlin, çeşitli güçlerin kontrolündeki bölgelere ayrılmıştır. Britanya, Fransa ve diğer Avrupa birlikleri koloniler üzerindeki güçlerini kaybetmişlerdir. ABD ve SSCB’nin uluslararası politikada iki güç olarak yükselmesi gerçekleşmiştir. Soğuk Savaş başlamıştır. Birleşmiş Milletler, Varşova Paktı, NATO ve CENTO kurulmuştur.
Çok okuyun, kitapla ve sevgiyle kalın…