ANTALYA (AA) - BİRİZ ÖZBAKIR - Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, iklim değişikliğiyle mücadelede bilimsel araştırmaların politika yapıcılar tarafından dikkate alınması, bunun yanı sıra ülkelerin adil finansman ve uluslararası dayanışma temelinde ortak hareket etmesi gerektiğini söyledi.
Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nda (COP31) AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Şeker, iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılması ve çevrenin korunması için düzenlenen uluslararası toplantıların bilimsel farkındalığın artırılması açısından önemli olduğunu belirtti.
Bilim insanlarının yıllar öncesinden doğal kaynakların tüketimi ve iklim değişikliğinin etkileri konusunda uyarılarda bulunduğunu ancak bu uyarıların yeterince dikkate alınmadığını ifade eden Şeker, sanayileşme, teknolojik gelişmeler, üretim ve tüketimin artmasıyla doğal kaynakların aşırı kullanımının bugünkü çevre sorunlarına yol açtığını kaydetti.
İklim değişikliğinin etkilerinin artık hortumlar, seller ve yangınlar gibi afetlerin yanı sıra gıda ve enerji arzı, lojistik ve ekonomi üzerinde de hissedildiğini anlatan Şeker, 'Bu sorun hiçbir ülkenin tek başına çözebileceği bir sorun değil. Dünya el birliğiyle kirletildi.' dedi.
Şeker, iklim değişikliğiyle mücadele için gereken finansmanın adil şekilde paylaşılması ve sanayileşme sürecinde doğal kaynakların tüketilmesinde büyük payı bulunan ülkelerin ortaya çıkan maliyetlerin sorumluluğunu da üstlenmesi gerektiğine değindi.
Gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadelede daha dengeli bir yaklaşım beklediğini dile getiren Şeker, ortak mücadelenin ülkelerin ekonomik ve finansal koşulları gözetilerek yürütülmesinin önem taşıdığından bahsetti.
- Bilimsel çalışmaların uygulamaya geçirilerek katma değer üretilmesi önerisi
Türkiye'nin COP31 ev sahipliğinin uluslararası işbirlikleri ve bilimsel çalışmaların görünürlüğünü artırmak açısından önemli bir fırsat sunduğunu, bilimsel bilginin politika yapıcıların kararlarına yön vermesi gerektiğini vurgulayan Şeker, şöyle devam etti:
'Bilim insanlarının ürettikleri bilgiyi ülkelerinin ihtiyaçları doğrultusunda karar vericilere aktarması, ulusal akademilerin temel görevlerinden birisi. Bu çalışmaların karşılık bulması ve takdir görmesi bizi mutlu etse de bunların artık implementation dediğimiz uygulamaya konması ve bunlardan icracı olarak ülkenin katkı görmesi, katma değer üretmesini bekliyoruz.'
Bilimsel araştırmaların uluslararası düzeyde politika süreçlerine aktarılması için farklı mekanizmaların geliştirildiğini hatırlatan Şeker, bu yıl G20 kapsamında düzenlenen Bilim 20 (Science 20) toplantılarında da iklim değişikliğine bağlı afetlere karşı bilimsel önlemlerin uluslararası işbirliğiyle alınmasının konuşulduğunu aktardı.
Şeker, UNESCO çatısı altında Paris'te gerçekleştirilen ve hükümetlere, devlet başkanlarına ve parlamentolara danışmanlık yapan bilim insanlarını bir araya getiren 4. Baş Bilim Danışmanları Yuvarlak Masa Toplantısı'nda da bilimsel danışmanlık süreçlerinin ve uluslararası işbirliği imkanlarının değerlendirildiğini bildirdi.
- 'Tek sağlık yaklaşımıyla çevresel unsurlar birlikte ele alınmalı'
İklim değişikliğiyle mücadelede insan sağlığını çevresel unsurlardan bağımsız değerlendirmenin mümkün olmadığı yorumunu yapan Şeker, 'Bunun için 'One Health' dediğimiz 'Tek Sağlık' konsepti öneriliyor. Tek sağlığın anlamı ziraatten hayvan yetiştiriciliğine enerji ve sanayiden sağlığın bütüncül bakışıyla her bir kesiminin destekleşerek yani sağlıklı insan yetiştirebilmek adına kişilerin hem fiziksel sağlığını hem onun lojistik sağlığını, gıda zincirini, soluduğu havayı ama daha da önemlisi suyu temiz tutabilmek, toprağı temiz tutabilmek, havayı temiz tutabilmek.' diye konuştu.
İklim değişikliğiyle mücadelede tüm ülkelerin ortak hareket etmesi gerektiğinin altını çizen Şeker, maliyetlerin paylaşılmasında da adaletin gözetilmesi gerektiğini söyledi.
Şeker, sözlerini şöyle tamamladı:
'Birisi yapar birisi bozar, olmuyor. Birisi çok tüketir diğeri hiç tüketmez, olmuyor. Haksız rekabetler şekilleniyor, ekonomik dengeler bozuluyor. O yüzden bu konuda dünya beraberce hareket etme kararı aldı. COP31'in öne çıkan mesajlarından biri, uluslararası dayanışma ve ortak sorumluluk olmalı. İklim değişikliğiyle mücadele, dünya barışı ve gelecek nesillerin yaşam koşulları açısından da önem taşıyor. Gelecek için sözümüz var, geleceğe yönelik yapmamız gerekenler var ve bunu hep beraber yapmak zorundayız. Başarıyı ancak beraberce yakalayabiliriz.'