☰
✕
Genel

Kanser Aşısı Nedir? Koruyucu ve Tedavi Edici Yaklaşımlar Arasındaki Fark

Kanser aşısı ifadesi, birbirinden farklı iki yaklaşımı tanımlamak için kullanılabildiğinden zaman zaman kafa karışıklığına neden olur. Bunlardan ilki bazı kanserlerin gelişme riskini azaltmaya yardımcı olan koruyucu aşılar, ikincisi ise mevcut bir kansere karşı bağışıklık yanıtı oluşturmayı amaçlayan tedavi edici aşı yaklaşımlarıdır.

Bu ayrım önemlidir. Kanser tedavisinde kullanılan veya araştırılan aşılar, çocukluk ve erişkinlik döneminde enfeksiyonlardan korunmak amacıyla yapılan klasik aşılarla aynı kullanım amacına sahip değildir.

Koruyucu Aşı ile Kanser Tedavi Aşısı Aynı Şey mi?

Bazı virüs enfeksiyonlarının belirli kanser türleriyle ilişkili olduğu bilinmektedir. HPV'ye karşı geliştirilen aşılar rahim ağzı kanseri başta olmak üzere HPV ile ilişkili bazı kanserlerin önlenmesine katkıda bulunurken hepatit B aşısı da kronik hepatit B enfeksiyonunun ve buna bağlı karaciğer hastalıklarının önlenmesinde rol oynar.

Bunlar mevcut bir tümörü tedavi etmek amacıyla uygulanmaz. Amaç, kansere zemin hazırlayabilen belirli enfeksiyonlara karşı koruma sağlamaktır.

Tedavi edici kanser aşılarında ise farklı bir mekanizma söz konusudur. Bu yaklaşımlar, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerinde bulunan belirli antijenleri tanımasına ve bu hücrelere karşı bağışıklık yanıtı oluşturmasına yardımcı olmayı hedefler.

Kanser Aşıları Her Hastada Kullanılabilir mi?

Tedavi amacıyla kullanılan kanser aşılarını bütün kanser türlerinde uygulanabilen tek bir yöntem olarak değerlendirmek doğru değildir. Kanserin türü, tümörün biyolojik özellikleri, hastalığın evresi ve daha önce uygulanan tedaviler hangi yaklaşımın değerlendirilebileceğini etkiler.

Bu nedenle kanser aşısı ve güncel uygulama yaklaşımları araştırılırken yöntemin hangi hastalık ve klinik koşullar için ele alındığını ayrıca değerlendirmek önemlidir.

Tedavi aşıları immünoterapinin bir alt alanı olarak ele alınabilir. Bazı yöntemlerde belirli tümör antijenleri hedeflenirken bazı yaklaşımlar hastaya ait hücrelerden veya tümöre özgü özelliklerden yararlanabilir. Bununla birlikte bu alandaki birçok yaklaşım hâlen klinik araştırmalar kapsamında incelenmektedir.

Bu nedenle “kanser aşısı bulundu” veya “her kanser aşıyla tedavi edilebilir” gibi genelleyici ifadeler tıbbi tabloyu doğru yansıtmaz. Uygulamanın bilimsel olarak kabul edilmiş kullanım alanı, hastanın kanser tipi ve mevcut tedavi seçenekleri birlikte değerlendirilmelidir.

Kanser tedavisinde yeni immünoterapi yöntemlerinin gelişmesi önemli bir araştırma alanı olmaya devam ediyor. Ancak bir tedavinin kişiye uygun olup olmadığı, güncel klinik veriler ve uzman hekim değerlendirmesi üzerinden belirlenmelidir.