Ekonomi

Türkiye'nin elektrik kurulu gücündeki son bir yıldaki artışın yüzde 88'i yenilenebilir kaynaklardan geldi

Türkiye'nin elektrik kurulu gücündeki büyümede yenilenebilir enerji öne çıkarken Haziran 2025-Haziran 2026 dönemindeki net kapasite artışının yüzde 88,1'i yenilenebilir kaynaklardan sağlandı.

ANKARA (AA) - AA muhabirinin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) 2025 ve 2026'nın ocak-haziran dönemlerine ilişkin 'Elektrik Piyasası Sektör Raporları'ndan yaptığı hesaplamalara göre, Türkiye'nin lisanslı ve lisanssız tesisleri kapsayan toplam elektrik kurulu gücü 2025'in ilk yarısı sonunda 119 bin 740 megavat seviyesindeyken 2026'nın ilk yarısı sonunda 126 bin 113 megavata ulaştı.

Böylece iki dönemin sonu itibarıyla Türkiye'nin elektrik kurulu gücünde yaklaşık 6 bin 373 megavatlık artış kaydedildi. Söz konusu artışın 5 bin 613 megavatlık bölümünü yenilenebilir enerji kaynaklarındaki kapasite artışı oluşturdu.

Yenilenebilir enerji kurulu gücü aynı dönemde 73 bin 195 megavattan 78 bin 808 megavata ulaşırken bu kaynakların toplam kurulu güçteki payı yüzde 61,1'den yüzde 62,5'e çıktı.

Güneş ve rüzgar kapasite büyümesine yön verdi

Türkiye'nin yenilenebilir enerji kapasitesindeki büyümede güneş ve rüzgar öne çıktı.

Lisanslı ve lisanssız tesisler birlikte değerlendirildiğinde, güneş enerjisi kurulu gücü son bir yılda 23 bin 573 megavattan 27 bin 210 megavata yükseldi. Böylece güneş kapasitesinde yaklaşık 3 bin 637 megavatlık net artış kaydedildi.

Rüzgar enerjisi kurulu gücü de aynı dönemde 13 bin 476 megavattan 15 bin 281 megavata çıkarak yaklaşık 1805 megavat arttı.

Güneş ve rüzgardaki toplam 5 bin 442 megavatlık artış, yenilenebilir enerji kurulu gücünde son bir yılda gerçekleşen büyümenin yaklaşık yüzde 97'sini oluşturdu. Söz konusu iki kaynaktaki artış, Türkiye'nin toplam elektrik kurulu gücündeki net büyümenin de yüzde 85,4'üne karşılık geldi.

Güneş enerjisi kapasitesindeki bu büyümeyle Türkiye'nin kaynak bazlı kurulu güç sıralamasında hidroelektriğin ardından ikinci sıraya yerleşti. Haziran sonu itibarıyla hidroelektrik kurulu gücü 32,3 gigavat, güneş 27,2 gigavat ve rüzgar 15,3 gigavat seviyesine ulaştı.

Biyokütle kurulu gücü yaklaşık 2,2 gigavat, jeotermal kapasite ise 1,8 gigavat seviyesinde gerçekleşti.

Hidroelektrik, güneş ve rüzgarın toplam kurulu gücü 74,8 gigavata ulaşarak Türkiye'nin toplam elektrik kapasitesinin yaklaşık yüzde 59'unu oluşturdu.

Yenilenebilir kaynakların üretimdeki payı yüzde 61,5'e çıktı

Kurulu güçteki büyüme, yılın ilk yarısındaki elektrik üretim kompozisyonuna da yansıdı.

Türkiye'de lisanslı ve lisanssız tesislerden gerçekleştirilen toplam elektrik üretimi 2025'in ilk yarısındaki 171,3 teravatsaatten 2026'nın aynı döneminde yaklaşık 174,8 teravatsaate yükseldi.

Yenilenebilir kaynaklardan sağlanan elektrik üretimi ise aynı dönemde çok daha güçlü bir büyüme gösterdi.

Hidroelektrik, rüzgar, güneş, biyokütle ve jeotermal kaynaklardan elektrik üretimi 2025'in ilk yarısındaki 81,3 teravatsaatten 2026'nın aynı döneminde 107,5 teravatsaate çıktı.

Böylece yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 32,3 artarken bu kaynakların toplam üretimdeki payı yüzde 47,4'ten yüzde 61,5'e yükseldi.

Bu kapsamda, 2026'nın ilk yarısında Türkiye'de üretilen her 10 birim elektriğin 6'dan fazlası yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlandı.

Yenilenebilir üretimdeki büyümeye en yüksek katkı hidroelektrikten geldi. Hidroelektrik santrallerinin üretimi geçen yılın ilk yarısındaki 33,9 teravatsaatten yaklaşık 57 teravatsaate çıkarak yüzde 67,9 arttı. Hidroelektriğin toplam elektrik üretimindeki payı da yüzde 32,6'ya ulaştı.

Rüzgar enerjisinden elektrik üretimi 18,8 teravatsaatten yaklaşık 21,5 teravatsaate çıkarak yüzde 14,2 artarken toplam üretimdeki payı yüzde 12,3 oldu.

Güneş enerjisinden lisanslı ve lisanssız toplam elektrik üretimi de 17,6 teravatsaatten 18,3 teravatsaate yükselerek toplam üretimin yüzde 10,5'ini oluşturdu.

Lisanssız kurulu güç 25 gigavatı aştı

Türkiye'nin elektrik kapasitesindeki büyümenin önemli bileşenlerinden biri de lisanssız elektrik üretimi oldu.

Lisanssız elektrik kurulu gücü Haziran 2025'te 21 bin 947 megavat seviyesindeyken Haziran 2026'da 25 bin 239 megavata yükseldi. Böylece lisanssız kapasite bir yılda yaklaşık 3 bin 292 megavat artarak yüzde 15 büyüdü.

Haziran sonu itibarıyla lisanssız kurulu gücün 24 bin 399 megavatını güneş enerjisi oluşturdu. Böylece güneşin lisanssız elektrik kapasitesindeki payı yüzde 96,7'ye ulaştı.

Lisanssız tesislerin elektrik üretimindeki katkısı da arttı. Brüt lisanssız elektrik üretimi 2025'in ilk yarısındaki 13,8 teravatsaatten 2026'nın aynı döneminde 14,6 teravatsaate yükselerek yaklaşık yüzde 6 büyüdü.

Üretildikten sonra ihtiyaç fazlası olarak sisteme verilen ve satın alınan lisanssız elektrik miktarı ise aynı dönemde yüzde 6,4 artarak yaklaşık 9,2 teravatsaate ulaştı.

Net elektrik ihracatı 1,4 teravatsaati aştı

Türkiye'nin elektrik dış ticaretindeki pozitif denge yılın ilk yarısında daha da güçlendi.

Elektrik ihracatı ile ithalatı arasındaki pozitif fark 2025'in ocak-haziran döneminde yaklaşık 980 bin megavatsaat seviyesinde bulunurken bu yılın aynı döneminde 1 milyon 426 bin megavatsaate ulaştı.

Böylece Türkiye'nin net elektrik ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 45,5 arttı.


 

Muhabir: Gökçe Topbaş