TBMM (AA) - Teklif, yabancı dijital konaklama platformlarının elektronik ticaret ortamı üzerinden yurt içinde gerçekleştirilen faaliyetlerine ilişkin usul ve esasların belirlenmesini amaçlıyor, bu platformların elektronik ticaret ortamı üzerinden yurt içinde faaliyette bulunabilmesine ilişkin koşulları, yükümlülükleri ve uygulanacak yaptırımları kapsıyor.
'Aracı hizmet sağlayıcı' başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek ve tüzel kişiler, 'Bakanlık' Kültür ve Turizm Bakanlığı, 'Hizmet sağlayıcı' elektronik ticaret faaliyetinde bulunan gerçek ya da tüzel kişiler, 'İzin belgesi' yabancı dijital konaklama platformlarının elektronik ticaret ortamı üzerinden yurt içinde faaliyette bulunabilmesi için Bakanlık tarafından düzenlenen izin belgesi, 'Yabancı dijital konaklama platformu' ise elektronik ticaret ortamı üzerinden düzenleme kapsamında yurt içinde faaliyette bulunan yurt dışında yerleşik hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcı olarak tanımlanıyor.
Teklifle yabancı dijital konaklama platformlarının faaliyet gösterilebilmesi için Bakanlıktan izin belgesi alması zorunlu olacak. İzin belgesi alarak faaliyette bulunan yabancı dijital konaklama platformlarının düzenleme kapsamındaki faaliyetleri için başkaca bir işletme/izin belgesi aranmayacak.
Belge ücreti 5 milyon TL olacak ve bu tutar her takvim yılı başından geçerli olmak üzere her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu'nun ilgili hükmü uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacak. Cumhurbaşkanı bu tutarı 2 katına kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye yetkili olacak. Belge ücreti Bakanlık döner sermaye hesabına yatırılacak.
İzin belgesinin geçerlilik süresi 2 yıl olacak ve devredilemeyecek.
İzin belgesi alabilmek için dijital hizmet vergisi mükellefi olunması, vergi dairelerine borcunun bulunmaması, yurt içinde tebligata esas bir irtibat adresi ve sorumlu bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı veya bir tüzel kişinin gösterilmesi, sorumlu gerçek veya tüzel kişiler için Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) adresinin bildirilmesi, belge ücretinin yatırılmış olması gerekecek.
Yabancı dijital konaklama platformları adli veya idari makamlarca gönderilecek tebligat, bildirim veya taleplerin gereğinin yerine getirilmesi ve kişiler tarafından bu düzenleme ve diğer kanunlar kapsamında yapılacak başvuruların cevaplandırılması ve diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesini temin için yetkili en az bir kişiyi Türkiye'de temsilci olarak belirleyecek, bu kişinin iletişim bilgilerine kolayca görülebilecek ve doğrudan erişilebilecek şekilde faaliyetini yürüttüğü elektronik ticaret ortamında yer verecek ve Bakanlığa bildirecek. Temsilcinin tüzel kişi olması halinde tüzel kişiliğin Türk Ticaret Kanunu'na göre sermaye şirketi türünde kurulmuş olması, şirketi temsile yetkili kişilerden en az birinin Türk vatandaşı ve Türkiye'de mukim olması zorunlu olacak. Temsilcinin gerçek kişi olması halinde ise bu kişinin Türk vatandaşı ve Türkiye'de mukim olması gerekecek.
Yabancı dijital konaklama platformunun finansal muhasebe açısından konsolide bir grubun üyesi olması halinde müstakil olarak faaliyette bulunacak her bir platform için ayrı belge düzenlenecek. Bu şekilde belgelendirme işlemlerinde aynı tebligat adresi ve sorumlu kişi üzerinden işlem yürütülebilecek.
İzin belgesinin niteliği ve kapsamıYabancı dijital konaklama platformları Bakanlıktan turizm belgeli konaklama işletmeleri ile Bakanlıktan izin belgeli turizm amaçlı kiralanan konutların elektronik ticaretini ve elektronik yolla gerçekleştirilen uçak bileti satışlarını doğrudan gerçekleştirebilecek.
Yabancı dijital konaklama platformları, düzenleme gereğince doğrudan gerçekleştirme hakkına sahip oldukları faaliyetler dışında münhasıran seyahat acentaları tarafından sunulan hizmetlerin ticaretini Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu kapsamında işletme belgesine haiz seyahat acentaları aracılığı ile araç kiralama hizmetlerini ise bu amaçla Ticaret Bakanlığınca yetkilendirilmiş işletmeler aracılığı ile yapabilecek.
Yabancı dijital konaklama platformlarının Bakanlıktan turizm belgeli konaklama işletmeleri ile Bakanlıktan izin belgeli turizm amaçlı kiralanan konutların elektronik ticaretini ve elektronik yolla gerçekleştirilen uçak bileti satışlarını doğrudan gerçekleştirebilmesine yönelik hüküm kapsamında doğrudan yabancı dijital konaklama platformları tarafından ulaştırma, konaklama ve bunlara bağlı olmayan hizmetlerden en az ikisinin birlikte yapıldığı satışlar paket tur kapsamında değerlendirilmeyecek.
Kanun teklifinde açıkça belirtilenlerle bağlantılı ve bunların tamamlayıcısı niteliğindeki turizm faaliyetlerinden izin verilebilecekleri belirlemeye Bakanlık yetkili olacak.
İzin belgesi kapsamında yer alan faaliyetlerden kaynaklı uyuşmazlıklarda münhasıran Türk hukuku uygulanacak ve Türk mahkemeleri münhasıran yetkili olacak.
Düzenleme uyarınca yetkilendirilen ve münhasıran yetkilendirildikleri konularda faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformları, Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı veya elektronik ticaret hizmet sağlayıcı kabul edilmeyecek.
Yabancı dijital konaklama platformlarının yükümlülükleriKanun teklifiyle yabancı dijital konaklama platformlarının yükümlülükleri de belirleniyor.
Buna göre, yabancı dijital konaklama platformları izin belgesi kapsamı dışında faaliyette bulunamayacak, başka ürünlerin satış ve pazarlamasını gerçekleştiremeyecek. İzin belgesi kapsamındaki faaliyetlerini yalnızca bu faaliyetler için kullanacağı elektronik ticaret ortamı üzerinden gerçekleştirmek zorunda olacak.
İzin belgesine esas bilgi ve belgelerde meydana gelen değişiklikleri 15 gün içerisinde Bakanlığa bildirecek. Bakanlıkça istenilen bilgi ve belgeleri 15 gün içinde göndermeleri gerekecek. Talep edilmesi ve talebin uygun görülmesi halinde Bakanlıkça 15 gün ek süre verilecek.
Konaklama işletmeleri ve turizm amaçlı kiralanan konutların elektronik ticareti ve tanıtımında belge numaralarını Bakanlıkça belirlenen usule uygun şekilde doğrulayarak faaliyetlerinde bu belge numaralarına yer vermek zorunda olacak, herhangi bir hizmet verilmediği veya verilen hizmetin türü ve hizmet bedelinin tutar ya da oranı aracılık sözleşmesinde belirtilmediği hallerde faaliyete konu hizmeti verenden bedel alamayacak.
Aracılık sözleşmesinde herhangi bir nesnel ölçüte yer verilmediği halde ya da kamu kurumlarına veya adli mercilere başvuruda bulunulduğu gerekçesiyle faaliyete konu hizmeti vereni sıralama ya da tavsiye sisteminde geriye düşüremeyecek, hizmeti kısıtlayamayacak, askıya alamayacak veya sonlandıramayacak.
Faaliyete konu hizmeti verenlerin ticari ilişkilerini, alternatif kanallardan aynı ya da farklı fiyattan mal veya hizmet sunmasını ya da reklam yapmasını kısıtlayamayacak, kendisinden veya herhangi bir kişiden mal veya hizmet teminine satış fiyatında tek taraflı değişiklik yapılması dahil olmak üzere, faaliyete konu hizmeti verenleri kampanyalı hizmet satışına zorlayamayacak. Bunlara imkan sağlayan herhangi bir hükme aracılık sözleşmesinde yer veremeyecek.
Yabancı dijital konaklama platformları tarafından hizmete konu satış bedeli üzerinden alınacak tutar her ne ad altında olursa olsun yüzde 17'yi geçemeyecek. Yabancı dijital konaklama platformlarının hizmete konu satış bedeli üzerinden aldıkları tutar, katma değer vergisi hariç tutar üzerinden hesaplanacak.
Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi'ne göre, yabancı dijital konaklama platformları, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansına on binde 7,5 oranında turizm payı ödeyecek. Bu payın hesabında dijital hizmet vergisinin matrahı esas alınacak.
AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan ve TBMM Başkanlığına sunulan Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi ile yabancı dijital konaklama platformlarına, kendilerine getirilen yükümlülüklere uymadığı hallerde Kültür ve Turizm Bakanlığınca uygulanacak yaptırım ve cezalara ilişkin düzenleme yapılıyor.
Buna göre, Seyahat Acentaları Kanunu kapsamında işletme belgesini haiz seyahat acentaları aracılığı ile sunulması zorunlu hizmetler ile Ticaret Bakanlığınca yetkilendirilmiş işletmeler aracılığıyla sunulması gereken araç kiralama hizmetlerinin yetki veya işletme belgesini haiz olmayan işletmeler vasıtasıyla gerçekleştirildiğinin tespiti halinde 200 bin lira idari para cezası verilecek.
Yabancı dijital konaklama platformları izin belgesine esas bilgi ve belgelerde meydana gelen değişiklikleri 15 gün içerisinde Bakanlığa bildirmemesi halinde 200 bin lira idari para cezası kesilerek aykırılığın giderilmesi için 15 gün süre verilecek. Aykırılığın bu süre içerisinde giderilmemesi veya aynı takvim yılı içerisinde ikinci defa tespiti halinde idari para cezası yüzde 50 artırılarak uygulanacak. Aykırılığın aynı takvim yılı içerisinde üçüncü defa tespiti halinde, ayrıca süre verilmeksizin izin belgesi iptal edilecek.
Söz konusu platformların ilgili değişiklikleri belirtilen süre içerisinde Bakanlığa bildirmemesi veya Bakanlıkça istenilen bilgi ve belgeleri belirlenen süre içinde göndermediğinin tespit edilmesi halinde 200 bin lira idari para cezası verilecek. Bu idari para cezasının tebliğinden itibaren 15 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde izin belgesi iptal edilecek.
Bu platformların konaklama işletmeleri ve turizm amaçlı kiralanan konutların elektronik ticareti ve tanıtımında belge numaralarına yer vermediğinin tespiti halinde belgesiz konaklama işletmeleri için Turizmi Teşvik Kanunu'nun ilgili hükmü, belgesiz turizm amaçlı kiralanan konutlar için Konutların Turizm Amaçlı Kiralanmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un ilgili hükmü uygulanacak.
Yabancı dijital konaklama platformlarının, herhangi bir hizmet verilmediği veya verilen hizmetin türü ve hizmet bedelinin tutar ya da oranı aracılık sözleşmesinde belirtilmediği hallerde faaliyete konu hizmeti verenden bedel alınmamasına aykırı hareket edildiğinin tespiti halinde, haksız olarak alınan bedelin 10 katı tutarında idari para cezası verilecek.
Yabancı dijital konaklama platformlarının, aracılık sözleşmesinde herhangi bir nesnel ölçüte yer verilmediği halde ya da kamu kurumlarına veya adli mercilere başvuruda bulunulduğu gerekçesiyle faaliyete konu hizmeti vereni sıralama ya da tavsiye sisteminde geriye düşürmemesi, hizmeti kısıtlamaması, askıya almaması veya sonlandırmamasına yönelik hükme aykırı hareket edildiğinin tespiti halinde 500 bin lira idari para cezası verilecek.
Faaliyete konu hizmeti verenlerin ticari ilişkilerini, alternatif kanallardan aynı ya da farklı fiyattan mal veya hizmet sunmasını ya da reklam yapmasını kısıtlamama, kendisinden veya herhangi bir kişiden mal veya hizmet teminine satış fiyatında tek taraflı değişiklik yapılması dahil olmak üzere, faaliyete konu hizmeti verenleri kampanyalı hizmet satışına zorlamama, bunlara imkan sağlayan herhangi bir hükme aracılık sözleşmesinde yer vermeme hükmüne aykırı hareket edildiğinin tespiti halinde de 500 bin lira idari para cezası kesilecek. Aykırılığın, aynı takvim yılı içerisinde 2'nci defa tespiti halinde idari para cezası yüzde 50 artırılarak uygulanacak, aynı sürede 3'üncü defa tespiti halinde izin belgesi iptal edilecek.
Haksız olarak alınan bedelin 10 katı tutarında idari para cezasıYabancı dijital konaklama platformlarınca hizmete konu satış bedeli üzerinden alınacak tutarın yüzde 17'yi geçtiğinin tespiti halinde haksız olarak alınan bedelin 10 katı tutarında idari para cezası verilecek. Aykırılığın, aynı takvim yılı içerisinde 2'nci defa tespiti halinde idari para cezası yüzde 50 artırılarak uygulanacak, aynı zaman diliminde 3'üncü defa tespiti halinde izin belgesi iptal edilecek.
Müşteriye verilmesi taahhüt edilen hizmetin eksik verilmesi ya da hiç verilmemesi halinde her bir sözleşme başına 50 bin liradan 100 bin liraya kadar idari para cezası verilecek.
Düzenlemeye göre belirlenen idari para cezaları ile teklifin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklara ilişkin mahkemelerce verilen kararlar ve kararların icrasından doğan yükümlülüklerin yerine getirilmediğinin Bakanlığa bildirilmesi halinde Bakanlıkça yükümlülüklerin yerine getirilmesi için yabancı dijital konaklama platformuna 30 gün süre tanınacak. Bu süre sonunda yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde izin belgesi iptal edilecek.
Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun'a göre yatırılması gereken turizm payının aynı Kanun'a göre belirlenen usul ve esaslara uygun olarak süresinde yatırılmaması halinde yabancı dijital konaklama platformuna bunun için 15 gün süre verilecek. Süre sonunda bu tutarın yatırılmaması halinde izin belgesi iptal edilecek.
Yabancı dijital konaklama platformlarının, düzenleme kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesinde Bakanlıkça belirlenen donanım, program ve yazılımları kullanmak ve işler halde bulundurmak zorunluluğuna uymamaları halinde 500 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Ülke yararına aykırı, kamu güvenini sarsıcı ve ülke turizmini baltalayıcı faaliyetlerde bulunulması halinde izin belgesi iptal edilecek. İzin belgesi iptal edilen yabancı dijital konaklama platformları 6 ay süreyle yeni belge talebinde bulunamayacak.
Bakanlıktan izin belgesi almaksızın yurt içinde faaliyette bulunduğu tespit edilenlerle izin belgesi iptal edilen veya izin belgesi süresi sona eren yabancı dijital konaklama platformları için Bakanlıkça erişimin engellenmesine karar verilecek ve bu karar uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilecek. Erişim engelleme kararları 24 saat içinde sulh ceza hakiminin onayına sunulacak. Hakim, kararını 48 saat içinde açıklayacak, aksi halde karar kendiliğinden kalkacak. Sulh ceza hakimliğince verilen karara karşı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilebilecek.
İdari yaptırımlar Bakanlıkça uygulanacak.
Yetki ve geçiş hükümleriDüzenlemenin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri ve uygulamaya ilişkin aksaklıkları gidermeye, uygulama birliğini sağlayacak gerekli düzenlemeleri yapmaya, kanun teklifinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Bakanlık yetkili olacak.
Teklifle Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun'daki turizm payına yönelik düzenleme yapılıyor. Buna göre, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı yabancı dijital konaklama platformlarından on binde 7,5 oranında turizm payı alacak. Bu payın hesabında dijital hizmet vergisinin matrahı esas alınacak.
Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte elektronik ticaret ortamı üzerinden yurt içinde faaliyette bulunan yabancı dijital konaklama platformlarınca, hükmün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içinde izin belgesi almak üzere Bakanlığa başvurulması zorunlu olacak. Bu yükümlülüğe uymayan veya başvurusu kabul edilmeyenler hakkında Bakanlıktan izin belgesi almaksızın yurt içinde faaliyette bulunduğu tespit edilenler ile izin belgesi iptal edilen veya izin belgesi süresi sona eren yabancı dijital konaklama platformlarına yönelik idari yaptırım hükmü uygulanacak.
Muhabir: Seval Ocak, İsa Toprak