Ağlayalım Atatürk'e
Bütün dünya kan ağladı
Başbuğa olmuştu ülke
Geldi ecel can ağladı.
…………………….
Aşık Veysel Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümü sonrası yas döneminde bu ağıtı söylemişti. Evet o günden bugüne, bugün de dahil Atatürk'e duyulan saygı ve sevgisi bütün dünya da hala devem etmektedir.
Bugün 10 Kasım 2026 Mustafa Kemal Atatürk’ün 88. Ölüm yıldönümü. Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümü bütün dünyada bir üzüntü dalgası yaratırken Asya ve İslam dünyası da onun yasını daha çok tutmuştur. Mesela, Hint Müslümanları; “İslam’ın en büyük evladından biri, İslam dünyasının kahramanı, İslam’ın şerefli çocuğunu” kaybetmenin verdiği acıyla sarsılmıştır. Hindistan’ın bütün eyaletlerinde günlerce “Atatürk yası” tutulmuş, pek çok yerinde gıyabi cenaze namazları kılınmış; partiler bayraklarını yarıya indirmiştir.
Pakistan’ın ulusal kahramanı Muhammed Ali Cinnah, Atatürk’ün ölümü nedeniyle basına verdiği röportajda “Atatürk, modern İslam dünyasının en büyük Müslümanıydı ve eminim ki tüm Müslüman dünyası onun vefatını derinden yas tutacak” demiş; genel başkanı olduğu İslam teşkilatı örgütüne (Hindistan Müslümanlar Birliği) yaptığı 11 Kasım 1938 tarihli çağrıda 18 Kasım 1938 Cuma gününün bütün Hindistan’da “Kemal Günü” olarak anılmasını istemiştir. Bu çağrı metni şöyleydi:
“18 Kasım 1938 Cuma gününün Kemal Günü olarak anılmasını ve Modern Türkiye’nin kurtarıcısı ve yaratıcısı, İslam’ın en büyük evladından biri ve dünyaca ünlü bir sima olan Kemal Atatürk’ün ölümü ile Türk milletinin uğradığı onarılmaz kayıptan dolayı Hindistan Müslümanlarının en derin üzüntü ve sempati duygularının açıklanması amacıyla açık toplantılar düzenlenmesini bütün Hindistan İslam Birliği1nin il, ilçe ve köy teşkilatından rica ederim.”
Daha sonra da Pakistan’ın kurucusu olan büyük lider Cinnah’ın çağrısı doğrultusunda 18 Kasım günü, bütün Hindistan’da ‘Kemal Günü” olarak anıldı. Hindistan’da bayraklar yarıya indirildi. Bütün Müslüman dükkânları, okulları ve kamu kuruluşları, Atatürk’e saygı amacıyla kapatıldı. Camilerde Atatürk’ün ruhuna dualar okundu. Belediye meclisleri olağanüstü toplantılar yaparak Aziz Ölü’nün anısına saygı duruşundan sonra çeşitli başsağlığı kararları almışlardır. Hindistan’ın Jorhat kasa-basında yapılan “Kemal Günü” töreninde konuşan Dr. K. Hafizuddin Ahmet: “Rahmetlinin ruhuna gösterilecek gerçek saygı O’nun izinde yürümek olacaktır” demiştir.18 Kasım 1938’de Cuma namazında toplanan Vişnupur Müslümanları büyük bir vatansever, büyük bir general, büyük bir reformcu, kurtarıcı ve modern Türkiye’nin kurucusu olan Kemal Atatürk’ün vefatından dolayı duyduğu derin acıyı ve üzüntüyü kayda geçirdi. 18 Kasım Kemal Gününde, Sasaram Müslüman Birliği, Hasan Şah Sur camisinde Kur’an-ı Kerim Hwani’si düzenledi.
Mustafa Kemal Günü’nü anmak amacıyla 18 Kasım 1938’de Daulatpur Publa Birliği Müslüman Birliği himayesinde Daulatpur Okulu Camii kompleksinde Mevlevi S. M. Atiar Rahman, M. A., B. T. başkanlığında bir halk toplantısı düzenlendi. Batı’nın Büyük Paşası’nın hüzünlü ölümü bizim için gökten inen bir şimşekten daha az değildir” diyen Bengal’in Teppera Eyaleti Rupsa İslam Birliği Sekreteri N. Zaman’ın çağrısı üzerine, 18 Kasım 1938 Kemal Gününde Thana’daki 300’den üç yüz fazla camide Cuma namazından sonra “mevlit” okundu. Kalküta Öğrenci Derneği, O’nu, “Büyük asker, lider, reformcu ve yurtsever; Türkiye’nin kurtarıcısı, İslam dünyasının umudu ve iftihar kaynağı, Asya’nın savunucusu ve çağımızın en büyük devlet adamı” diye anmıştır. Hindistan’ın Behar eyaleti Gaya kenti Baro Birliği de Atatürk’ün aziz anısı önünde saygıyla eğilerek onu. “Büyük general, devlet adamı, yönetici ve dünyanın en büyük millet yaratıcılarından ve reformcularından ve yüzyılımızın en büyük Asyalılarından biri” olarak nitelendirmiştir.
Mahatma Gandhi, Pandit Jawaharlal Nehru, Bhola Bhai Desaive N. Subash Chandre Bose gibi Müslüman olmayan Hintli liderler de Atatürk’ün üstün kişiliğine ve Hint istiklal hareketine katkısına işaret ederek, onun sömürgeciliğe karşı, hürriyetçi, yenilikçi ve barışçı yönüne vurgu yapan başsağlığı mesajları yayımladı. 18 Kasım 1938 Kemal Günü sonrası dünya devletleri 1963 yılında UNESCO (Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı) kararıyla, Atatürk'ün vefatının 25. yılı dolayısıyla 1963 yılını da anma programına almıştır. 1981 yılında Atatürk’ün 100. Doğum Yılı için; UNESCO, 27 Kasım 1978 tarihindeki 20. Genel Kurulunda aldığı kararla, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün doğumunun 100. yılı olan 1981 yılını dünya genelinde "Atatürk Yılı" ilan etmiştir. UNESCO bu kararı alarak 152 üye ülkenin oy birliğiyle Atatürk’ü; "uluslararası anlayış, iş birliği ve barış yolunda çaba göstermiş üstün bir kişi, olağanüstü devrimler gerçekleştirmiş bir devrimci, sömürgecilik ve emperyalizme karşı savaşan ilk önder" olarak tanımlamıştır. Başka hiçbir lider için UNESCO tarafından bu şekilde birden fazla kez evrensel düzeyde yıl ve anma kararı alınmamıştır.
Kısacası dünyanın bütün ülkeleri Atatürk’ün ölümü nedeniyle yüze yakın devlet 1, 3, 7 ve Türkiye 10 gün yas ilan etmiş. Amma İran Şehinşâhi Rıza Pehlevi, Mustafa Kemal’e olan aşrı dostluğu nedeniyle; 1 ay süre ilen en uzun yas ilan etmiştir. Atatürk’ün ölümü, İran halkına Tahran Gazetesi tarafından şu şekilde duyurulmuştur:
"Atatürk'ün ölümü dolayısı ile Kraliyet Sarayı Şehinşâhi ve hükümet bir ay resmî yas ilân etmiştir. Majeste Şehinşah, gömme töreninin sonuna kadar İran'da askerî ve resmî binalar üzerinde ve yabancı ülkelerdeki İran temsilciliklerinde bayrakların yarıya indirilmesini emir buyurmuşlardır. Bu irade-i Şehinşahî bugün bütün gazetelerde ilân edilmiştir."
Ey büyük lider Mustafa Kemal Atatürk; 1905 yılandaki ilk göreve başladığın tarihte 10 Kasım 1938 yılına kadar vatan ve millet sevgisini manen taşıdın madden resmîleştirdi ve bu sevgine Türk Milleti de inandı ve destekledi. Milletin ve sen bu mücadele sonrası istiklal için kurduğunuz devlete Türkiye Cumhuriyeti dediniz. 121 yıldır sen bizimlesiniz; bizde sonsuza kadar senin fikirlerin doğrultusunda medeniyet yolunda hep ileri gideceğiz.
Kaynaklar:
Salim Cöhce: Atatürk Döneminde Türkiye-Hindistan İlişkileri
Bilal Şimşir: Doğunun Kahramanı Atatürk
Sinan Meydan: Hindistan’da Kemal Günü
https://www.dunyadaataturk.com/hindistanda-kemal-gunu-18-kasim-1938/