Dış ortamda bulunan çeşitli alerjenler soğuk havaya maruz kalma gibi tetikleyici faktörlere bağlı olarak bronşların daralması ile ortaya çıkan ve ataklarla seyreden kronik akciğer hastalığına astım denir. Astım günlük yaşamı olumsuz etkilediği düşünüldüğü için korkulan bir hastalıktır. Her yaştan insanı etkisi altına alabilen astım çocukluk döneminde ortaya çıkabileceği gibi tetikleyici durumlarla da kendisini gösterebilir.
Astımın Nedenleri 2 Sınıfa Ayrılabilir;
1.Kişisel etkenler
Genetik, epi genetik, cinsiyet, obezite olarak sıralayabiliriz.
2.Çevresel etkenler
Alerjenlere maruz kalma (iç ortam ve dış ortam alerjileri; ev tozu, ev hayvanları, hamam böceği, polenler), Toz ve kimyasal maddelere maruz kalma, Sigara dumanına maruz kalma
Bunların dışında; Viral üst solunum yolu enfeksiyonları, bazı ilaçlar, gastroözefageal reflü, yüksek hava kirliliğine maruz kalma, parfüm ve deterjan gibi uyaranlar, ani yaşanan ısı değişimleri, rutubet, çeşitli gıdalar ve bazı ilaçlar, stres astıma sebep olan diğer etkenlerdir.
Hangi Belirtiler Astımı İşaret Ediyor?
Astım semptomları genel olarak tetikleyiciler ile karşılaşıldığında ortaya çıkmaktadır. Bu kimi zaman kozmetik kokularken, kimi zamansa hava kirliliği olabiliyor. Bu durumda astım birçok farklı belirti ortaya koyabilir. Ancak unutulmaması gereken konu, belirtilerin hiçbiri tek başına astıma işaret etmez. Astım tanısı koyabilmek için belirtilerin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Şöyle ki,
*Kuru öksürük,
*Göğüste oluşan baskı hissi,
*Nefes darlığı,
*Hırıltılı solunum gibi belirtiler için tek başına astım belirtisi diyemeyiz.
Ancak bu belirtiler;
*Tekrarlayan nöbetler şeklinde gelirse, (Hasta nöbet aralarında kendini iyi hisseder)
*Özellikle de gece veya sabaha karşı görülürse, (Hastayı uykudan uyandıracak kadar tesirlidir)
*İlaç yoluyla geçerse ya da kendiliğinden giderse bu belirtiler astım tanısı adına kabul edilen bulgulardır.
Bu Meslek Grupları Risk Altında Olabilir
Astım hastalığı kişiye ve çevresel faktörlere göre değişkenlik gösterir. Ancak bazı kişiler astım için risk grubundadır. Bunlar;
*Astım hastalığının en önemli sebebinin genetik miras olduğu bilinen bir gerçektir. Bu durumda anne ya da babanın astım olması durumunda çocuğun astım olma oranı 3’te 1’ken anne ve babanın ikisinin de astım olması durumunda bu oran 3’te 2’ye çıkıyor.
*Bunun dışında kişinin kilolu olması da astım hastalığı için hastayı kolay bir hedef konumuna getiriyor. Yapılan araştırmalar göstermiştir ki, kilolu kişilerde hormon benzeri bazı maddeler hava yolu enfeksiyonunu etkiliyor ve astımın gelişmesini kolaylaştırıyor.
*Mobilyacılık, fırıncılık, kuaförlük, sağlık personeli, veterinerlik, marangozluk, tekstilcilik, doğramacılık, çay, tütün üretimi gibi birçok meslek grubunda çalışan kişilerde de astım oluşma riski yüksektir.
Tedavi İle Kontrol Altına Alınabilir
Çoğu kişi astımın; günlük hayatı olumsuz etkileyerek, yaşam kalitesini düşürdüğünü düşünse de astım, tedavi yöntemleri ile kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Astım hastalığı çok ilerlemiş safhalarda olmadığı sürece kolayca kontrol altına alınıp hastaların normal bir hayat sürmeleri sağlanabilir. Ancak tedavi takviminin aksatılması ya da bilinçsiz ilaç kullanımı hastalığın ilerlemesine sebep olabileceği gibi geri döndürülemez sonuçlara yol açabilir. Bu sebeple doktorun belirlediği takvime bağlı kalmak çok önemlidir.
Tedavi Süreci
Astım tedavisinin temel prensibi şikayetleri ortadan kaldırmak ve kontrol altına almaktır. Amaç ise hava yollarındaki mikrobik olmayan iltihaba bağlı daralmaları gidermek ve hastanın daha rahat nefes almasını sağlamaktır. Tedavinin bu aşamasında solunum yoluyla alınan ilaçlardan faydalanılır. Hastanın nefes darlığı, hırıltılı solunumu ve öksürüğü azalır. İkinci aşama ise kontrol altına alma evresidir. Tedavinin bu aşamasında kullanılan ilaçlar solunum yoluyla alınabileceği gibi tablet ya da enjektabl şeklinde de alınmaktadır.
