Son zamanlarda artış gösteren ve çağımızın da bir hastalığı olan alerjiler yetişkinler kadar çocukları da olumsuz etkilemektedir. Sadece mevsim geçişleri, toz, hayvan tüyü sebebiyle değil çocuğunuzun tükettiği gıdalar da birtakım alerjik reaksiyonlara neden olabilir. “Çocuğumu yeterince sağlıklı besliyorum ama vücudunun verdiği alerjik reaksiyonları bir türlü çözemiyorum” diyorsanız bilmeniz gerekenler burada…
Çocuklarda besin alerjisi nedir?
Besin alerjisi herhangi bir gıda türünün tüketimi sonrasında gerek cilde teması gerek solunum yoluyla gerekse de bağırsaklara temasıyla vücutta meydana gelen birtakım reaksiyonlardır. Sıklıkla bağırsak ve sindirim sistemi üzerinde etkisini gösterir ve belirtiler verir. Ancak bazı durumlarda ciltte egzama ve bronşlarda alerjik hastalıkları da beraberinde tetikleyebilir. Çocuklarda besin alerjisi çoğu insanda herhangi bir sorun yaratmayan bazı gıda maddelerine karşı aşırı hassasiyet duyulması hali olarak tanımlanır.
Özellikle ilk ortaya çıkışı 3 yaşı bulmakla beraber daha erken bebeklik döneminde yanaklarda pütür pütür döküntü, cilt kuruluğu gibi belirtilerle kendini gösterebilir. En sık karşılaşılan besin alerjisi türü inek sütüne karşı olur ve yumurta, buğday unu, fındık, fıstık ve deniz mahsulleri takip eder. Çocuklardaki bu alerjik reaksiyon bazı gıdalarda hayat boyu sürerken bazı gıdalarda ise bu süre daha kısadır. Özellikle aile bireylerinde alerji hastalıkları öyküsü bulunan çocuklar risk grubu oluşturmaktadırlar.
Çocuğumda besin alerjisi olduğunu nasıl anlarım?
Besin alerjisinin teşhisi sanıldığı kadar kolay değildir. Aksine özen ve sabır gerektirir. Özellikle ebeveynler çocukları ek gıdaya başladıktan sonra herhangi bir normal olmayan bulgudan, belirtiden bahsetiyorsa burada şüphelenmek gerekir. Bu belirtiler;
- Tüm vücutta ürtiker, döküntü, şişme ve nefes darlığı,
- Ağız çevresinde kızarıklık durumu,
- Ciddi karın ağrısı ve huzursuzluk,
- Kanlı ishal, kabızlık ya da kusma,
- Ciltte kaşıntı, kuruluk ya da yara,
- Bazı durumlarda eşlik eden reflü,
- Şiddetli ağlama hatta alerji şiddetine bağlı anaflaksi dediğimiz hayatı tehdit edici alerjik reaksiyon şeklinde kendini göstermektedir.
Çocuklarda hangi gıdalar besin alerjisine neden olur ve bunlara karşı ne yapılabilir?
Çocuklarda besin alerjisinin en sık inek sütü, yumurta, tahıllar, kuruyemiş ve deniz ürünlerine karşı olduğunu belirtmiştik. Özellikle süt ve süt ürünleri hemen hemen bütün ülkelerde sıklıkla karşılaşılan bir uyarıcı gıdadır. Bunun yanı sıra tahıllar da birçok ülkede çocuklarda besin alerjisine neden olabilmektedir. Yapılan testler sonucunda hangi besine karşı alerjinin oluştuğu kesin olarak belirlenirse o gıdadan mutlak bir şekilde uzak durmak gerekir. Mümkün olduğu sürece tüketilen ürünün içeriği okunarak ve araştırılarak tüketilmelidir. Ciddi bir alerjik durumu söz konusu olduğu ve dakikaların dahi önem kazandığı bu süreçte en kısa sürede müdahale etmek ve uzman bir hekime götürmek gerekir.
Çocuklarda besin alerjisi teşhisi ve tedavisi
Bu tür alerjilerde belirtiler kişiden kişiye farklılık gösterir. Kimi çocuk bir damla süt içerek şoka girebilirken kimi çocuk ise ufak tefek deri döküntüleriyle karşılaşabilir. Bu noktada ebeveynlerin biraz dikkatli olup besin alımı ve sonrasındaki süreci izlemesi ve adeta günlük tutması gerekecektir. Bu doğrultuda doktoruyla karşılıklı konuşup hangi besinleri yedikten sonra ne tür tepkiler verdiğini açıklamalıdır. Bu zahmetli süreç sonrasında yapılan birtakım tıbbi testlerin ardından alerjisi bulunan besinler kesinlikle çocuktan uzak tutulmalı. Gerekli durumlarda basit alerji şurupları kullanılarak bir tedavi yöntemi uygulanır. Eğer alerjik reaksiyon şiddetli boyutlarda ise hastanın ya da hasta yakınının yanında epinefrin adı verilen bir iğne taşıması gerekiyor ve söz konusu durum sonrasında en kısa sürede iğnenin hastaya uygulanması şarttır.
