Haber: Mert Osman Erman

Cumhuriyet'in ihanetle suçlandığı bir ülkede, Perşembe günü tarihi Salle des Fêtes'te Hanuka mumunun yakılması, sağ ve sol politikacılar tarafından hemen kınandı.

Cumhurbaşkanı, Fransa Baş Hahamı Haïm Korsia'yı Yahudi ışık festivali Hanuka'nın başlangıcını belirten sekiz mumlu bir Hanukkiah'ı yakması için davet etti. Bu tören, Macron'a antisemitizmle mücadelesi nedeniyle bir ödül verilmesi vesilesiyle gerçekleşti. Ancak törenin sosyal medyada hemen ardından görüntüleri ortaya çıkınca büyük bir infiale yol açtı.

Her renkten Fransız düşünce lideri için, Cumhurbaşkanı dinin laiklik ilahlarının içine girmesiyle büyük bir hata yapmıştı.

"Bu, benim bildiğim kadarıyla ilk defa oldu. Bu bir laiklik ihlalidir," diyen Cannes belediye başkanı ve önde gelen sağ muhalefet figürü David Lisnard.

"Elysée bir ibadet yeri değil. Laiklikle uzlaşamazsınız," diyen Occitania bölgesinin Sosyalist başkanı Carole Delga.

"Macron şimdi diğer dinler için aynısını mı yapacak? Bazıları evet, bazıları hayır mı? Bu tehlikeli bir spiral," diyen aşırı sol Fransız İsyan hareketi üyesi Alexis Corbière.

Bazı Fransız Yahudileri bile şaşkındı. Fransız Yahudi Kurumları Temsil Konseyi'nin başkanı Yonathan Arfi, "Bu tekrarlanmaması gereken bir şey," dedi.

"Fransız Yahudileri, laikliği bir koruma ve özgürlük yasası olarak görmüşlerdir. Laikliği zayıflatan her şey, Yahudileri zayıflatır," dedi.

Gazze’de ateşkese ilişkin müzakereler yarın Mısır'da başlıyor Gazze’de ateşkese ilişkin müzakereler yarın Mısır'da başlıyor

"Laiklik" kavramı, devlet ile Roma Katolik Kilisesi arasındaki uzun yıllar süren mücadelelerin ardından 1905 Fransız yasasına yerleştirildi. Bu yasa, inanç özgürlüğünü garanti altına aldı, ancak devletin Kilise ile ilişkisini sona erdirdi ve kamusal binalardan tüm dini işaretleri kaldırdı.

Bu yasa o zamandan beri modern Fransa'nın köşe taşı olarak kabul edilmekte olup, Hristiyanlık, İslam ve Yahudilik arasında sıkı tarafsızlığı sağlar ve vatandaşların bir birey olarak devlet içinde, bir topluluk üyesi olarak değil görülmesini garanti eder. Emmanuel Macron'un yüzyıllık bir Cumhuriyet doktrinini ihlal etmiş olması, eleştirmenlere göre aşırı özgüveni ve "Jüpitervari" yetkisini doğrulamanın bir teyidi olarak görülecektir.

Cuma günü Notre-Dame katedralindeki restorasyon çalışmalarını izlerken konuşan Macron, pişmanlık duymadığını ve baş hahamı davetinin "Cumhuriyet ve uzlaşı ruhuyla yapıldığını" söyledi.

"Başkan gerçekten bir dini eylemde bulunsaydı veya bir törene katılsaydı, o zaman gerçekten laikliği ihlal etmiş olurdu. Ancak bu olmadı," dedi.

Bu jest, Macron'un Gazze üzerine uzun bir politik sürecin sonunda geldiği bir dönemde, cumhurbaşkanının politika üzerinde doğaçlama yapmakla eleştirildiği bir dönemde geldi.

Eleştirmenler, savaş konusunda tutarlı bir çizgi sunamadığına, bunun yerine bir an İsrail'e aşırı yakınlık gösterdiğine, bir sonraki an Arap görüşlerini yoğun bir şekilde kazandırmaya çalıştığına dikkat çekiyorlar: her zaman Fransa'daki büyük Yahudi ve Müslüman nüfuslarını memnun etmeyi amaçlayarak.

Macron, 7 Ekim'den kısa bir süre sonra İsrail'i ziyaret etti ve Hamas'a karşı savaşan bir uluslararası koalisyon önerdi, adeta IŞİD'i mağlup eden koalisyon gibi. Geleneksel olarak Fransa'nın Filistinlilere verdiği destekten vazgeçmekle suçlandığı bir dönemde, ardından İsrail'in davet edilmediği bir uluslararası yardım konferansı düzenledi.

Ayrıca, bazı Yahudileri, antisemitizme karşı bir yürüyüşe katılmayı reddederek daha da öfkelendirdi ve BBC'ye verdiği bir röportajda İsrail hava kuvvetlerinin "bebekleri" bombaladığından bahsetti.

Bu en son jestte, bazıları devletin dümenine yeni ve tek başına bir dokunuş hissettiler.

Çoğunlukla görev dışı bırakılan Macron'un liderliğindeki Fransız Dışişleri Bakanlığı'nda, profesyonel diplomatlar arasında bir frustrasyon olduğu off-the-record röportajlardan anlaşılıyor.

"Bir gün Macron, İsrail ordusuna Gazze'yi silip süpüreceğini duyurmak üzere. İki hafta sonra BBC'de İsrail'i bebek öldürücü olarak nitelendiriyor," diyen eski bir diplomat, Libération gazetesine konuştu.

"Tamam, bunun hepsi iç politika hakkında. Ama burada, önce Müslümanları, sonra Yahudileri uzaklaştırıyor."