Haber: Damla Oya Erman
NASA'nın InSight Mars Lander'ından elde edilen ölçümler, yeni bir Mars gizemi açığa çıkardı. Kırmızı gezegen, yavaşça hızlanıyor gibi görünüyor ve her yıl günlerini biraz daha kısaltıyor.
Bilim insanları bunun neden olduğunu kesin olarak bilmiyorlar, ancak eski buzla ilgili olabileceğini düşünüyorlar. Dünyadaki günler uzuyor olabilir, ancak Mars'ta gizemli bir şekilde kısalıyorlar.
Kırmızı gezegenin dönüşü, NASA'ya göre yılda 4 miliradyan saniye hızlanıyor, bu da Mars'ın 24.6 saatlik gününü her yıl birkaç binde bir milisaniye daha kısa hale getiriyor.
NASA'nın InSight Lander'ından elde edilen ölçümlerle yapılan bu keşif, bilim insanlarını şaşırttı.
Belçika Kraliyet Gözlemevi'nden uzay mühendisi Sebastien Le Maistre, çalışmanın baş bilim insanlarından biri olarak, "Bu deneyi hazırlamak ve bu keşifleri beklemek için çok zaman ve enerji harcadık. Ancak buna rağmen yine de şaşırdık" dedi.
Araştırmacılar bu toprak kütle hareketini tam olarak neyin tetikleyebileceğini kesin olarak bilmiyorlar, ancak önde gelen bir teori bunun Mars buzlarıyla ilgili olabileceğini düşünüyor.
Uzaktan bakıldığında kırmızı gezegen çorak bir çöle benzeyebilir, ancak Mars'ta genellikle su ve karbondioksit (kuru buz) karışımından oluşan buz bulunur.
Mars buzları, gezegenin çeşitli yerlerinde tespit edildi, ancak en belirgin olarak kutuplarda görülür ve mevsimlerle birlikte büyür ve erir.
NASA'ya göre bu durum, bir süreç olan son buzul yükselmesini tetikleyebilir. Bu, büyük bir buz kütle tarafından sıkıştırılmış olan toprağın, bu buz eridikten sonra yukarı doğru sıçraması anlamına gelir.
Biraz eriyen buz, bu kadar büyük bir gezegenin dönüşünü etkilemeyecek gibi görünmeyebilir. Ancak bu durum yeni bir şey değil.
Örneğin, Dünya'nın kutup eksenindeki dönüşünün, eriyen buzullar nedeniyle 1980'lerden bu yana yaklaşık 400 metre kaydığı düşünülmektedir.
Öte yandan, Ay'ın yer çekimi çekimi günlerimizi biraz daha uzun hale getiriyor. Bilim insanları, bu çekimin her yüzyılda her günün uzunluğuna yaklaşık 2.3 milisaniye eklediğini tahmin ediyorlar.
Lander, dört yıl boyunca kırmızı gezegendeki depremler ve meteor çarpmaları hakkında bilgi topladı ve güneş panelleri tozla kaplandığında gücü tükendi. Ancak bilim insanları hala o dönem boyunca gönderilen verilerden öğrenmeye devam ediyor.
InSight'in baş araştırmacısı, Güney Kaliforniya'daki NASA Jet İtki Laboratuvarı'ndan Bruce Banerdt, "Bunu en son ölçümü elde etmek ve bu kadar hassas olması gerçekten harika," dedi.
"Ben, uzun bir süredir InSight gibi bir jeofizik istasyonunu Mars'a gönderme çabalarına dahil oldum ve bu sonuçlar, tüm bu on yıllık çalışmaları haklı çıkarıyor."
