Bayramda memlekete giderken, yaz tatilinde ya da iş için şehirler arası yola çıkanların ortak bir derdi var. Bir süre keyifle dinlediğiniz radyo önce cızırdamaya başlıyor, sonra tamamen kayboluyor ve yerine bambaşka bir yayın geliyor. Arama tuşuna basıyorsunuz, radyo bir sürü istasyonu atlayıp alakasız bir yerde duruyor. Direksiyon başında bununla uğraşmak da ayrı bir yorgunluk.
Aynı radyo neden her şehirde farklı frekansta?
FM yayını, vericinin gücüne ve arazinin yapısına bağlı olarak belli bir alanı kapsıyor. Bir radyonun Türkiye'nin dört bir yanına ulaşabilmesi için farklı şehirlere ayrı vericiler kurması gerekiyor. Bu vericilerin birbirini ve çevredeki diğer yayınları bozmaması için de çoğu zaman farklı frekanslar kullanılıyor. Hangi radyonun hangi ilde hangi frekanstan yayın yapacağı RTÜK'ün lisans kayıtlarında yer alıyor.
Somut bir örnek vermek gerekirse, Metro FM İstanbul, Ankara ve İzmir'de 97.2'den dinleniyor. Antalya'ya vardığınızda ise 98.0 ya da 102.6'ya, Konya'da 101.7'ye geçmeniz gerekiyor. Muğla gibi dağlık illerde aynı radyonun yedi ayrı frekansı bile olabiliyor. Yani birkaç saatlik bir yolculukta frekans değiştirmek zorunda kalmanız gayet olağan.
Araba radyosu bunu kendisi halledemiyor mu?
Kısmen halledebiliyor. Araç radyolarının çoğunda RDS adı verilen bir sistem bulunuyor; ekranda radyonun adını görüyorsanız RDS çalışıyor demektir. Bu sistemin AF (alternatif frekans) özelliği açıksa radyo, aynı istasyonun daha güçlü çekilen frekansına kendiliğinden geçebiliyor. AF ayarı genelde radyonun menüsünde ya da aracın ses ayarları arasında yer alıyor, kapalıysa açmanızda fayda var.
Ama bu özellik her zaman kusursuz çalışmıyor. Bazı radyolar alternatif frekans bilgisini düzgün göndermiyor, bazen de iki verici arasındaki boşlukta sinyal tamamen kesiliyor. Yolculuğun bir noktasında elle frekans aramak yine size kalabiliyor.
Yola çıkmadan beş dakikalık hazırlık
En pratik çözüm, güzergâhınızdaki şehirlerde sevdiğiniz radyonun hangi frekanstan yayın yaptığını önceden bilmek. Eskiden bunun için radyoların sitelerinde frekans listesi aranır, çoğu zaman da yıllardır güncellenmemiş tablolarla karşılaşılırdı.
Bu bilgiyi toplu halde sunan kaynaklar artık işi epey kolaylaştırıyor. radyo.io'daki il il radyo frekansları listesinde 81 ilde hangi istasyonun hangi frekansta olduğunu görebiliyorsunuz. Aynı sitedeki FM Yol Arkadaşı aracı ise şehirler arasında giderken hangi frekansa geçeceğinizi önceden planlamanıza yardım ediyor. Frekansları yola çıkmadan not alırsanız ya da yanınızdaki yolcuya emanet ederseniz, yol boyunca tuşlarla boğuşmanıza gerek kalmıyor.
Yayın tamamen kesildiğinde
Özellikle dağlık güzergâhlarda bazı bölgelerde hiçbir FM yayını temiz çekmiyor. Böyle yerlerde internetten dinlemek tek seçenek olarak kalıyor. Telefonu araca bluetooth ya da kabloyla bağlayıp radyoyu internetten açtığınızda frekans derdi tamamen ortadan kalkıyor, tabii telefon çektiği sürece.
Mobil veriye takılanlar için küçük bir hesap: 64 kbps'lik bir yayın saatte yaklaşık 30 MB, 128 kbps'lik bir yayın ise 60 MB civarında veri harcıyor. Yani birkaç saatlik bir yolculuk, aylık kotanızın küçük bir kısmını götürüyor.
Uzun yolda radyonun gidip gelmesini tamamen önlemek mümkün değil ama birkaç küçük ayarla can sıkıcı olmaktan çıkıyor. AF'yi açın, güzergâhınızdaki frekansları önceden not alın, sinyalin hiç olmadığı yerler için de internet yayınını yedekte tutun.
