BESAM Kurucu Başkanı Eğitimci-Yazar Dr. Mehmet Nuri Kaynar: “Bilgiyi ülkemizin gücüne, eğitimi geleceğin umuduna dönüştürmeliyiz”
Bilgi, Eğitim ve Sosyal Araştırmalar Merkezi Derneği (BESAM), 2026-2027 faaliyet döneminde eğitim, bilimsel düşünce, toplumsal gelişim ve sosyal sorumluluk alanlarında yeni çalışmalarla etki alanını genişletmeyi hedefliyor. Kuruluşundan bu yana insanı ve toplumsal faydayı merkeze alan BESAM’ın Kurucu Başkanı Eğitimci-Yazar Dr. Mehmet Nuri Kaynar ile derneğin yeni dönem hedeflerini, BESAM Akademi’nin geleceğini, gençlere yönelik projeleri ve sivil toplumun toplumsal gelişimdeki rolünü konuştuk.
Dr. Mehmet Nuri Kaynar, “Bir sivil toplum kuruluşunun başarısı yalnızca gerçekleştirdiği etkinliklerin sayısıyla değil, insanların hayatında oluşturduğu olumlu değişimle ölçülür. Bizim hedefimiz, bilgiyi paylaşan, düşünen, sorgulayan ve yaşadığı toplumun sorunlarına çözüm üretmek isteyen bireylerin yetişmesine katkıda bulunmaktır. BESAM’ın 2026-2027 faaliyet döneminin milletimiz ve ülkemiz için hayırlı olmasını diliyor; bütün vatandaşlarımızı bilgiye, eğitime, araştırmaya ve toplumsal sorumluluğa dayalı bu ortak akıl yolculuğuna katkı sunmaya davet ediyorum.”
SORU: Sayın Kaynar, BESAM 2010 yılında kuruldu ve 2026 itibarıyla 16. yılına ulaştı. Geride kalan süreci nasıl değerlendiriyorsunuz?
Dr. Mehmet Nuri Kaynar: BESAM’ı kurarken temel bir düşüncemiz, bilginin, eğitimin ve toplumsal sorumluluk bilincinin gelişmesine katkıda bulunmaktı. İnsanların yalnızca kendi hayatlarını değil, içinde yaşadıkları toplumu da daha iyi hâle getirmek için sorumluluk üstlenmeleri gerektiğine inanıyoruz.
Bugün geriye baktığımızda, bu anlayış etrafında oluşan güçlü bir gönüllülük kültürünü görmekten mutluluk duyuyoruz. Eğitim programlarımızdan söyleşilerimize, konferanslarımızdan sosyal ve kültürel etkinliklerimize kadar birçok alanda çalışmalar gerçekleştirdik. Daha önce kamuoyuyla paylaştığımız bilgilerde faaliyetlerimize yaklaşık 55 bin kişinin katıldığını ifade etmiştik. Bu, bizim için yalnızca bir sayı değil, aynı zamanda büyük bir sorumluluktur.
Elbette bu yolculukta emeği geçen kurucularımıza, yönetim kurulu üyelerimize, gönüllülerimize, destekçilerimize ve faaliyetlerimize katılan bütün dostlarımıza teşekkür ediyorum. BESAM, kişilerin değil, ortak bir idealin etrafında buluşan insanların eseridir.
SORU: BESAM’ın yeni dönem için temel önceliği ne olacak? 2026-2027 faaliyet döneminde bizi neler bekliyor?
Dr. Mehmet Nuri Kaynar: Yeni dönemde geçmişten gelen birikimimizi geleceğin ihtiyaçlarıyla buluşturmak istiyoruz. 2026-2027 faaliyet dönemini yalnızca etkinliklerin sürdürüldüğü bir dönem olarak değil, yeni fikirlerin projelere, projelerin de toplumsal faydaya dönüştürüldüğü bir süreç olarak değerlendiriyoruz.
Bu çerçevede beş temel alana ağırlık vermeyi hedefliyoruz. Bunları kısaca şu şekilde sıralamak isterim. Eğitim ve kişisel gelişim, gençlerin düşünsel ve sosyal gelişimi, bilimsel ve toplumsal araştırmalar, kültür ve değerler alanındaki çalışmalar, sivil toplum kuruluşları ve kurumlarla iş birliği.
Gelenekselleşen Gelecekle Randevu toplantılarımızı sürdürmek, BESAM Akademi’nin eğitim faaliyetlerini geliştirmek ve toplumun farklı kesimlerine ulaşabilecek yeni etkinlik formatları oluşturmak önceliklerimiz arasında.
Burada önemli bir hususun altını çizmek isterim: Bizim için yeni dönemin başarısı, yalnızca kaç toplantı düzenlediğimizle değil, bu çalışmaların kaç insana ulaştığı ve ne ölçüde kalıcı fayda ürettiğiyle değerlendirilecektir.
SORU: BESAM Akademi, derneğin önemli çalışmalarından biri. Yeni dönemde eğitim alanında nasıl bir yaklaşım benimseyeceksiniz?
Dr. Mehmet Nuri Kaynar: Eğitim, BESAM’ın kuruluş felsefesinin merkezinde yer alıyor. 2014 yılında BESAM Akademi ile eğitim faaliyetlerimize yeni bir boyut kazandırdık. Amacımız, bireylerin kişisel gelişimlerine katkıda bulunmanın yanı sıra kurumların gelişimini de desteklemekti.
Günümüzde eğitim anlayışı sürekli değişiyor. Artık yalnızca bilgiye ulaşmak yeterli değil; doğru bilgiyi ayırt edebilmek, eleştirel düşünebilmek, iletişim kurabilmek, problem çözebilmek ve öğrendiklerini hayata aktarabilmek de gerekiyor.
2026-2027 döneminde BESAM Akademi bünyesinde iletişim, kişisel gelişim, liderlik, etkili sunum, dijital okuryazarlık ve yaşam boyu öğrenme gibi alanlarda eğitim programları geliştirilmesini önemsiyoruz. Kurumların ihtiyaçlarına göre şekillendirilebilecek eğitim modelleri üzerinde de durmak istiyoruz.
Programların kapsamı, eğitmenleri ve takvimi ilgili hazırlıklar ve iş birlikleri doğrultusunda netleşecektir. Temel ilkemiz, eğitimleri katılımcıların ihtiyaçlarına cevap veren, uygulanabilir ve ölçülebilir kazanımlar sağlayan çalışmalar hâline getirmektir.
SORU: Gençler ve çocuklar için özel projeleriniz olacak mı?
Dr. Mehmet Nuri Kaynar: Gençler, bir ülkenin yalnızca geleceği değil, bugünün de önemli bir gücüdür. Onların düşüncelerini ifade edebilmeleri, yeteneklerini keşfetmeleri, araştırmaları, üretmeleri ve toplumsal sorumluluk üstlenmeleri büyük önem taşıyor.
Geçmişte İstanbul İl Millî Eğitim Müdürlüğü ile gerçekleştirilen iş birliği kapsamında yürüttüğümüz “Küçük Hayaller, Büyük Projeler – Hayalden Patente Teknoloji Yolculuğu” yarışma ve sergi çalışmaları, çocukların ve gençlerin üretkenliğini desteklemenin ne kadar kıymetli olduğunu gösterdi.
Yeni dönemde de bu birikimden hareketle gençlerin proje geliştirme, araştırma yapma, fikirlerini sunma ve teknolojiye bilinçli yaklaşma becerilerini destekleyecek çalışmalar üzerinde durmak istiyoruz.
Gençlerimize yalnızca başarıyı değil, sorumluluğu da öğretmeliyiz. Onlara hazır cevaplar sunmak kadar doğru soruları sormayı, farklı düşüncelere saygı duymayı ve karşılaştıkları sorunlar için çözüm üretmeyi öğretmek de önemlidir.
Çocukların ve gençlerin kendilerini özgürce ifade edebildikleri, meraklarının desteklendiği ve üretme heyecanlarının güçlendirildiği bir ortam oluşturmak istiyoruz.
SORU: Günümüzde bilgiye ulaşmak kolaylaştı; ancak doğru bilgiye ulaşmak ve bilgiyi değerlendirmek zorlaştı. BESAM bu konuda nasıl bir rol üstlenebilir?
Dr. Mehmet Nuri Kaynar: İçinde yaşadığımız çağda bilgiye erişim imkânları son derece genişledi. Bununla birlikte yanlış bilgi, dezenformasyon, yüzeysel değerlendirmeler ve dijital içeriklerin sorgulanmadan kabul edilmesi gibi sorunlarla da karşı karşıyayız.
Bu nedenle bilgiye ulaşmak kadar bilgiyi değerlendirmek, kaynakları sorgulamak ve farklı görüşleri karşılaştırmak da önem kazanmıştır. Bilimsel düşünce, insanlara yalnızca cevaplar sunmaz; aynı zamanda cevaplara hangi yöntemlerle ulaşılması gerektiğini de öğretir.
BESAM olarak eğitim ve sosyal araştırmalar alanındaki çalışmalarımızda eleştirel düşünceyi, araştırma kültürünü ve bilgiye dayalı karar verme anlayışını desteklemeyi önemsiyoruz.
Yeni dönemde dijital okuryazarlık, medya okuryazarlığı, yapay zekânın bilinçli kullanımı ve bilgi güvenilirliği gibi konuların eğitim ve söyleşi programlarında ele alınmasını değerli buluyoruz.
Teknolojiyi reddetmek de sorgulamadan kabul etmek de doğru değildir. Önemli olan, teknolojiyi insanın gelişimine, eğitime ve toplumsal faydaya hizmet edecek biçimde kullanabilmektir.
SORU: BESAM’ın gelenekselleşen “Gelecekle Randevu” toplantıları yeni dönemde devam edecek mi? Bu toplantıların amacı nedir?
Dr. Mehmet Nuri Kaynar: “Gelecekle Randevu” toplantıları, kuruluşumuzdan bu yana önem verdiğimiz çalışmalar arasında bulunuyor. Bu toplantılarda temel yaklaşımımız, ülkemizin ve toplumumuzun geleceğini ilgilendiren konular üzerinde düşünmek, farklı görüşleri bir araya getirmek ve ortak bir değerlendirme zemini oluşturmaktır.
Geleceği konuşmak, yalnızca yarın neler olacağını tahmin etmek değildir. Bugün hangi kararları almamız, hangi sorunlara çözüm aramamız ve hangi alanlarda kendimizi geliştirmemiz gerektiğini de ortaya koymaktır.
2026-2027 döneminde eğitim, kültür, bilim, teknoloji, toplumsal değişim ve sivil toplum gibi başlıkların bu toplantılarda değerlendirilmesini hedefliyoruz. Alanında birikim sahibi akademisyenlerin, eğitimcilerin, araştırmacıların ve farklı meslek gruplarından katılımcıların bir araya gelmesi, toplantılarımızın verimliliğini artıracaktır.
Bizim arzumuz, bu buluşmaların yalnızca konuşulan ve dağılan toplantılar olarak kalmaması; yeni fikirlerin, iş birliklerinin ve uygulanabilir önerilerin ortaya çıkmasına zemin hazırlamasıdır.
SORU: Sivil toplum kuruluşlarının toplumsal sorunların çözümündeki rolünü nasıl görüyorsunuz?
Dr. Mehmet Nuri Kaynar: Sivil toplum, toplumun kendisini ifade edebilmesinin, ortak ihtiyaçlar etrafında örgütlenebilmesinin ve sorunların çözümüne katılabilmesinin önemli araçlarından biridir.
Eğitimden çevreye, kültürden sosyal dayanışmaya kadar pek çok alanda sivil toplum kuruluşlarının yapabileceği önemli çalışmalar vardır. Kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, özel sektör ve sivil toplum arasında kurulacak sağlıklı iş birlikleri, bu çalışmaların etkisini artırabilir.
Ancak sivil toplumun gücü yalnızca kurumların sayısından kaynaklanmaz. Gönüllülük kültürü, toplumsal güven, şeffaflık, katılımcılık ve sürdürülebilirlik de en az bunun kadar önemlidir.
Ben her zaman toplumsal sorunlar karşısında sorumluluk almamız gerektiğini savundum. “Bana değmeyen yılan bin yaşasın” anlayışıyla bir toplumun ilerlemesi mümkün değildir. Başkasının sorunu olarak gördüğümüz meseleler, bir süre sonra hepimizin hayatını etkileyebilir.
BESAM olarak çözüm odaklı bir yaklaşımı benimsiyoruz. Sorunları yalnızca dile getirmek değil, bilgiye ve araştırmaya dayalı öneriler geliştirmek, mümkün olan alanlarda iş birliği yapmak ve toplumsal farkındalığı artırmak gerektiğine inanıyoruz.
SORU: Sosyal araştırmalar BESAM’ın isminde ve kuruluş amacında önemli bir yer tutuyor. Bu alanda ne tür çalışmalar yapılmasını istiyorsunuz?
Dr. Mehmet Nuri Kaynar: Toplumsal gelişme için önce toplumu anlamak gerekir. İnsanların ihtiyaçlarını, beklentilerini, karşılaştıkları sorunları ve değişen yaşam koşullarını doğru değerlendirmeden etkili çözümler geliştirmek kolay değildir.
Araştırma kültürü, kararların yalnızca kişisel kanaatlere veya varsayımlara dayanmamasını sağlar. Verilerin, saha gözlemlerinin ve bilimsel yöntemlerin dikkate alınması, geliştirilecek projelerin başarısını artırabilir.
Yeni dönemde eğitim, gençlik, dijital dönüşüm, sosyal dayanışma, kültürel gelişim ve yerel ihtiyaçlar gibi alanlarda araştırma temelli çalışmaların geliştirilmesini önemsiyoruz. Bu çalışmaların ilgili uzmanlık alanları ve iş birlikleri doğrultusunda şekillenmesini istiyoruz.
Üniversiteler, araştırmacılar ve ilgili kurumlarla kurulabilecek ortaklıklar, bu alanda önemli fırsatlar sunabilir. Araştırmaların yalnızca rapor hazırlamakla sınırlı kalmaması, elde edilen bulguların eğitim programlarına ve toplumsal projelere yansıtılması da temel hedeflerimizden biri olmalıdır.
Bilgi üretmek kadar üretilen bilgiyi toplumun yararına kullanmak da önemlidir.
SORU: Bir sivil toplum kuruluşunun sürdürülebilir olması için sizce en çok neye ihtiyaç var? BESAM bu konuda nasıl ilerleyecek?
Dr. Mehmet Nuri Kaynar: Öncelikle ortak bir idealin, güvene dayalı ilişkilerin ve kurumsal hafızanın bulunması gerekir. Bir kurumun uzun yıllar ayakta kalması, yalnızca kurucularının heyecanına bağlı olmamalıdır. Bu heyecanın yeni kuşaklara aktarılması, görevlerin paylaşılması ve kurumsal kültürün geliştirilmesi gerekir.
Gönüllülerin katkısı, üyelerin katılımı ve destekçilerin güveni sivil toplum kuruluşları için son derece kıymetlidir. Bunun yanında mali kaynakların şeffaf biçimde yönetilmesi, faaliyetlerin planlı yürütülmesi ve sonuçların değerlendirilmesi de sürdürülebilirliğin temel unsurlarıdır.
BESAM’ın önümüzdeki dönemde kurumsal iş birliklerini geliştirmesini, gönüllü katılımını güçlendirmesini ve faaliyetlerini daha geniş kesimlere ulaştırmasını istiyoruz. Yapılan çalışmaların kayıt altına alınması, sonuçlarının değerlendirilmesi ve yeni projelerin bu birikimden yararlanılarak geliştirilmesi de önem verdiğimiz konular arasındadır.
Bizim için en değerli kazanım, BESAM’ın belirli kişilerin gayretiyle sınırlı kalmayan, ortak akılla gelişen ve topluma fayda üretmeyi sürdüren güçlü bir kurum olarak yoluna devam etmesidir.
SORU: Bu samimi sohbet için teşekkür ederim. Son olarak BESAM’ın 2026-2027 faaliyet dönemine ilişkin kamuoyuna ulaştırmamızı istediğiniz mesajlarınızı almak isterim.
Dr. Mehmet Nuri Kaynar: Öncelikle BESAM’a gönül veren, faaliyetlerimize katılan, emek harcayan ve imkânları ölçüsünde destek sunan herkese teşekkür ediyorum. Bugüne kadar ortaya koyduğumuz her çalışmada çok sayıda insanın emeği, katkısı ve iyi niyeti vardır.
Yeni dönemde de eğitimden kültüre, bilimsel düşünceden sosyal araştırmalara uzanan geniş bir alanda toplumsal fayda üretmek için çalışmayı hedefliyoruz. Bu yolculukta üyelerimizin, gönüllülerimizin, eğitimcilerin, akademisyenlerin, gençlerin ve kurumlarımızın katkılarını önemsiyoruz.
BESAM’ın kapısı, ortak değerler etrafında topluma fayda üretmek isteyen herkese açıktır. Farklı düşüncelerin bir araya gelmesinin, karşılıklı anlayışın ve ortak çalışma kültürünün ülkemize önemli katkılar sağlayacağına inanıyorum.
Şunu unutmamalıyız: Bilgi, paylaşıldıkça çoğalır. Eğitim, insanın ufkunu genişletir. Dayanışma ise toplumu güçlendirir. Daha bilinçli, daha duyarlı ve daha üretken bir toplum için hepimizin yapabileceği bir şeyler vardır.
Bizim yolumuzu aydınlatan temel düşünce, kuruluşumuzdan bu yana değişmeyen şu anlayıştır. “Bilgili Toplum, Aydınlık Gelecek.”
Bu anlayışla, BESAM’ın 2026-2027 faaliyet döneminin milletimiz ve ülkemiz için hayırlı olmasını diliyorum. Bütün vatandaşlarımızı bilgiye, eğitime, araştırmaya ve toplumsal sorumluluğa dayalı bu ortak akıl yolculuğuna katkı sunmaya davet ediyorum.
