Akciğer sağlığı, erken farkındalıkla korunur. Peki ya siz gerekli kontrollerinizi yaptırıyor musunuz?
Akciğerlerimiz, vücudumuzun oksijen deposudur. Her nefes alışımızda ciğerlerimiz, milyarlarca küçük hava keseciğiyle (alveoller) oksijen alışverişi yapar. Bu hassas yapının arasında “interstisyum” adı verilen ince bir destek dokusu bulunur.
İşte interstisyel akciğer hastalıkları, bu dokunun iltihaplanması veya kalınlaşmasıyla ortaya çıkar. Zamanla akciğer dokusu sertleşir, elastikiyetini kaybeder ve solunum güçlüğü gelişir.
Belirtiler nelerdir?
Bu hastalık genellikle sinsice ilerler. Başlarda hafif bir nefes darlığı veya kuru öksürük şeklinde kendini gösterir. Ancak zamanla:
- Merdiven çıkarken çabuk yorulma,
- Derin nefes alamama,
- Parmak uçlarında şişme (çomak parmak),
- Göğüs bölgesinde rahatsızlık hissi gibi belirtiler eklenebilir.
Ne yazık ki, hastalık çoğu zaman başka rahatsızlıklarla karıştırılır ve tanı gecikebilir.
Nedenleri nelerdir?
İnterstisyel akciğer hastalıkları tek bir nedene bağlı değildir.
- Uzun süre toz, duman, kimyasal madde veya küf gibi zararlı maddelere maruz kalmak,
- Bazı romatizmal hastalıklar,
- Radyoterapi,
- Bazı ilaçlar,
- Ve nadiren genetik faktörler bu tabloya yol açabilir.
Bazı durumlarda ise sebep tam olarak bulunamayabilir; bu tür olgular “idiopatikpulmonerfibrozis” olarak adlandırılır.
Tanı nasıl konulur?
Tanı için önce detaylı bir muayene ve akciğer grafisi çekilir. Ardından yüksek çözünürlüklü tomografi (HRCT), solunum fonksiyon testleri, kan testleri ve gerekirse bronkoskopi yapılır.
Bazı hastalarda, tanıyı kesinleştirmek için cerrahi akciğer biyopsisi gerekebilir. Bu işlem, video yardımlı kapalı yöntemlerle (VATS) küçük kesilerden alınan örneklerle yapılır. Bu sayede hem tanı netleşir hem de hastaya gereksiz tedavi verilmez.
Tedavi nasıl yapılır?
Tedavi, hastalığın tipine ve evresine göre değişir.
- İltihabi tiplerde ilaç tedavisi (kortizon, bağışıklık baskılayıcılar) uygulanabilir.
- Fibrozis (sertleşme) gelişmiş olgularda ise hastalığın ilerlemesini yavaşlatan özel ilaçlar kullanılır.
- Gelişmiş evrelerde oksijen tedavisi ve akciğer nakli gündeme gelebilir.
Unutmayın: Erken tanı hayat kurtarır
Kronik öksürük, giderek artan nefes darlığı veya açıklanamayan halsizlik varsa, bunu “basit bir yorgunluk” olarak görmeyin. Bir göğüs hastalıkları veya göğüs cerrahisi uzmanına başvurun. Erken dönemde konulan tanı sayesinde hem hastalığın ilerlemesi durdurulabilir hem de yaşam kalitesi korunabilir.
