Geçtiğimiz günlerde Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı, Ankara'daki Beştepe Millet Sergi Salonu'nda gerçekleştirilmişti.
Zirvede Türkiye, teşkilatın dönem başkanlığını Azerbaycan'dan devralarak yeni dönemin çalışmalarını üstlenmişti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, toplantıda yaptığı açıklamada Azerbaycan'a dönem başkanlığı boyunca gösterdiği çabalardan dolayı teşekkür etmişti.
Erdoğan, Türkiye'nin dönem başkanlığında teşkilatın bugüne kadar oluşturduğu kurumsal birikimin daha somut kazanımlara dönüştürülmesini hedeflediklerini belirtmişti.
Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi'nin ardından yayınlanan 163 maddelik Ankara Bildirisinde,Türk dünyasının ortak vizyonunu ortaya koyan, bölgesel ve uluslararası barış, istikrar ve refaha katkı sağlayan, "giderek daha etkili ve nüfuzlu bir platform" olarak güçlendirilmesine yönelik kararlılık vurgulandı.
Bildiride, üye devletlerin vatandaşı olan futbolcuların "yabancı olmayan futbolcu" statüsünde karşılıklı olarak muamele edilmesi ve üye devletlerin milli takımları arasında çeşitli düzeylerde bir "Türk Kupası" turnuvası düzenlenmesi yönündeki istişareler memnuniyetle karşılanırken, bu girişimlerin somutlaştırılması için daha fazla çaba gösterilmesinin teşvik edildiği belirtilmişti.
Türk dünyası çalışmalarının bugüne kadarki genel yapısı, işleyişi ve odak noktaları şu şekildedir:
1. Akademik Yapı ve Lisansüstü Programlar:
• Enstitüler ve Bölümler: Türkiye'deki ve Türk dünyasındaki pek çok üniversitede bu alana özel merkezler kurulmaktadır.
Örneğin, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Bölge Çalışmaları Enstitüsü bünyesindeki Türk Dünyası Çalışmaları Anabilim Dalı, lisansüstü programlar ve projelerle bu coğrafyayı derinlemesine analiz etmektedir.
• Disiplinlerarası Yaklaşım: Çalışmalar; çağdaş Türk lehçeleri, ortak Türk tarihi, sosyolojik yapı ve kimlik kaybının önlenmesi gibi çok sayıda alana yayılmaktadır.
2. Kurumsal ve Stratejik İş Birlikleri:
Çalışmalar sadece üniversitelerle sınırlı kalmayıp, hükümetler arası güçlü kurumların şemsiyesi altında stratejik bir vizyonla yürütülür:
• Türk Devletleri Teşkilatı: Siyasi dayanışmayı, ekonomik ortaklığı ve kültürel entegrasyonu sağlayan en üst çatı kuruluştur.
• TÜRKSOY: Türk halklarının ortak kültürel mirasını araştırıp dünyaya tanıtmayı hedefler.
• Türk Akademisi: Eğitim ve bilim alanında ortak müfredat, ortak tarih kitabı çalışmaları gibi akademik iş birliklerini koordine eder.
• TİKA ve YTB: Kültürel projeler, restorasyon çalışmaları ve akraba topluluklara yönelik eğitim faaliyetleri ile sahada aktif rol oynarlar.
3. Öne Çıkan Güncel Çalışma Başlıkları şöyledir:
• Ortak Tarih ve Eğitim: "Tarihi sadece okuyan değil, yazan ülke olmak" vizyonuyla ortak tarih çalıştayları düzenlenmekte ve gelecek nesiller için ortak kaynaklar (örneğin Türk Dünyası Ansiklopedisi) üretilmektedir.
• Dijitalleşme ve Yapay Zekâ: "Devlet aklının dijitalleşmesi" başlığı altında, Türk devletlerinin entegrasyon süreçlerine teknolojinin entegre edilmesi araştırılmaktadır.
• Dil ve Lehçe Araştırmaları: Geniş bir coğrafyaya yayılan Türk topluluklarının kullandığı lehçelerin korunması ve ortak iletişim zeminlerinin güçlendirilmesi üzerine dil bilimsel çalışmalar yapılmaktadır.
Özetle Türk dünyası çalışmaları, kültürel mirası koruma misyonunu sürdürürken bir yandan da bölgesel iş birliği, ortak pazar ve jeopolitik entegrasyon hedeflerine hizmet eden bilimsel ve stratejik bir zemin sunmaktadır.
Bütün bu çalışmaların ışığı altında Cumhurbaşkanımız Sayın ı Recep Tayyip Erdoğan, toplantıda yaptığı açıklamalarda özetle şunları belirtmiştir:
''' ...Türkiye'nin yeni dönem hedefleri arasında Türk devletleri arasındaki kardeşlik bağlarının güçlendirilmesi de bulunuyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, ortak dilin yaygınlaştırılması, başta spor olmak üzere kültürel etkinliklerin desteklenmesi ve üye ülkeler arasında seyahatlerin kolaylaştırılması konularında ilerleme kaydedilmesini istediklerini ifade etmiştir
''Kardeşlik bağlarımızı pekiştirecek şekilde ortak dilin yaygınlaştırılması, spor başta olmak üzere kültürel etkinliklerin desteklenmesi, ülkelerimiz arasında seyahatlerin kolaylaştırılması gibi alanlarda ilerleme kaydedelim diyoruz." demiştir.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, yapay zeka ve dijital kalkınma eylem planının sonuç odaklı bir anlayışla ilerletileceğini belirterek çalışmaların tekrarların önüne geçilerek yürütüleceğini açıklamıştır:
"...Dönem başkanlığımızda yapay zeka ve dijital kalkınma eylem planını sonuç odaklı ve mükerrerlikten uzak bir anlayışla ilerleteceğiz."
Ankara'daki zirveyle birlikte Türk Devletleri Teşkilatında dönem başkanlığı Türkiye'ye geçmişti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi Devlet Başkanları Konsey Toplantısı’nın kapanışını gerçekleştirdi:
"Kabul ettiğimiz Ankara Bildirisi ve aldığımız kararlarla ‘Dilde, fikirde, işte birlik’ şiarımız rehberliğinde somut adımları belirledik. Kıymetli katkılarınız, yapıcı yaklaşımlarınız, sergilediğiniz kardeşlik ruhu için her birinize teşekkür ediyorum."
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi Devlet Başkanları Konsey Toplantısı’nda sözlerini Dede Korkut duasıyla bitirmişti.
Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi Devlet Başkanları Konseyinin Türk Dünyasın hayırlı olması dileklerimizle...
Hoşça kalınız.
