Dermatolog Doç. Dr. Tuba Oskay, okuyucularımız için güneş kremi kullanımını hakkında bilgiler verdi.
Hollanda'da rekor seviyelere ulaşan cilt kanseriyle mücadele etmek amacıyla, Hollanda hükümeti ülke vatandaşlarına ücretsiz güneş koruyucu ürünler dağıtmaya karar verdi.
Cilt hastalıklarına karşı en iyi koruma sağladığı bilinen güneş kremini kullanmak her yaştan insan için büyük önem arz ediyor. Özellikle çocukların erken yaşlardan itibaren güneş koruyucu krem sürmeye alışmaları gerektiği söyleniyor.
Hollanda hükümeti de bu konu üzerindeki araştırmalara kulak verdi ve bu yaz okullarda, üniversitelerde, festivallerde, parklarda ve ülke genelindeki açık kamusal alanlarda ücretsiz güneş kremi dağıtacağını açıkladı.
Ülkemizde ne yazık ki henüz böyle bir düzenleme yok. Hatta ülkemizde satılan güneş kremlerinin fiyatları da cep yakan cinsten… Ama yine de ileride cilt hastalığı yaşamamak için güneş kremi kullanma alışkanlığımızı arttırmamız gerekiyor.
Biz de, Önce Vatan gazetesi olarak işi uzmanına sorduk. Dermatolog Doç. Dr. Tuba Oskay okuyucularımız için güneş kremi kullanımını hakkında bilgiler verdi.
Neden güneş kremi kullanmalıyız?
Yaz mevsiminde zararlı güneş ışınlarından korunmanın daha da önemli hale geliyor. Ancak bunula birlikte güneş koruyucu krem seçerken cilt tipine uygun ürün tercih etmenin son derece önemli olduğunu belirtmek isterim. Yoğun güneş ışığına maruz kalınmamasına dikkat etmekle birlikte krem seçerken de cilt yapısına ve özelliklerine uygun ürünlerin tercih edilmesinin hayati öneme sahiptir.
Güneş kremleri genellikle kimyasal ve fiziksel olarak ikiye ayrılır veya bu ikisinin kombinasyonları kullanılarak elde edilirler. Kimyasal güneş kremleri ultraviyole ışınları emer ve ısıya dönüştürürler. İlerideki aşamada ise bu ısıyı ciltten atarlar.Fiziksel ya da mineral diyeceğimiz güneş kremleri ise, koruyucu filtre görevi görerek deri üzerini kaplarlar ve bu sayede UV ışınları yansıtır ve saçarlar. Bu kremlerin içinde ise çinko oksit ve titanyum dioksit gibi kimyasal maddeler bulunur.
Hassas cilt yapısına sahip olanlar, bebekler ve özellikle gebelere %100 fiziksel/mineral filtreli koruyucular tercih edilmelidir. Fiziksel güneş koruyucular titanyum dioksit ve çinko oksit gibi doğal mineralleri içerirler. Etkileri sürüldükleri anda başlar. Kimyasal güneş koruyucular sünger gibi güneş ışınları emerler. Deriye uygulaması kolaydır ve beyaz kalıntı bırakmadan emilir. İçeriğinde oxybenzone, avobenzone, octisalate, octocrylene, homosalate, octinoxate bulunabilir. Çok yoğun kullanımda sistemik emilimleri gösterilmiştir. Bu sebeple seçilen ürünler onaylı, kaliteli ve güvenilir olmalıdır.
Güneş ışınları kışında yeryüzüne ulaştığı için yaz kış kullanılmalıdır. Bir hekim olarak önerim ise ister kimyasal olsun isterse mineral kremler olsun mutlaka güneş kremi kullanılması gerektiğidir. Ayrıca cilt tipinize göre uygun kremi öğrenebilmek için mutlaka uzmanından bilgi almalısınız.
Kaç faktörlü güneş kremi kullanmalıyım?
Öncelikle geniş spektrumlu hem UVB hem de deri kanserine yol açan UVA’yı engelleyen güneş koruyucu olmalı. Güneş koruyucularını sadece yazları değil yaz kış düzenli olarak her gün sürmeliyiz.
Güneş koruyucularının asıl amacı, UV ışınlarından koruma sağlamaktır. Bu yüzden kremlerdeki SPF oranlarına dikkat etmeliyiz. SPF(Sun Protection Factor) yani Güneş Koruma Faktörü, kremlerin üzerindeki rakamlarla belirtilir. Bu da bize UVB ışınlarına karşı ne kadar koruma sağladığını gösterir.SPF değeri ne kadar yüksekse cildi o kadar yüksek güneş ışınlardan korur. Ancak yine belirtmeliyim, SPF değerinin koruma seviyesine yönelik bir olgudan ziyade derinin kızarma süresini arttırma miktarını belirleyen bir ölçüdür.
SPF veya Güneş Koruma Faktörü, güneş kreminin UVB ışınlarına karşı etkisini ölçmek için kullanılır. Cildin doğal yanma eğiliminin zamana bağlı bir ölçümüdür. 30 SPF dereceli bir güneş kremi, UVB ışınlarına karşı hiç güneş kremi sürmediğinizden 30 kat daha fazla koruma sağlar.
Ne yazık ki, güneş kremleri %100 koruma sağlamamaktadır. Bu nedenle güneş kremi ile birlikte mutlaka güneş gözlüğü ve şapka kullanımına da özen göstermek gerekiyor. Ayrıca güneşin en yoğun olduğu saatlerde genellikle dışarıya çıkmamaya özen göstermeliyiz. Güneş koruyucularında ise en az SPF-15, mümkünse SPF-30 kremler seçilmelidir. Yoğun güneş altında 3 saatte bir mutlaka tekrarlamalıyız.
Güneş kremleri kanserden korur mu?
Yoğun güneş ışınlarına maruz kalmak deri kanseriyle birlikte erken yaslama ciltte leke ve kırışıklıklara da neden oluyor.
Yapılan çalışmalarının sonuçlarına göre, güneş kremi üç cilt kanser türüne yüksek oranda koruma sağlayabiliyor.Örneğin Malign Melanom olarak da adlandırılan Melanom, öncelikle melanin pigmentini üreten hücreler olan melanositleri etkileyen bir cilt kanseri türüdür.Melanomların ise yaklaşık %90'ının UV ışınlarından kaynaklı olduğu bilinmektedir. Güneş kremleri ve özenli bir koruma ile birlikte çoğu melanomun önlenebilir olduğu düşünülmektedir. Sonuç olarak ultraviyole ışınlara maruz kalmayı önlemek melanomları önlemek anlamına gelir. Dolayısıyla güneş kremlerinin kanserden koruduğunu bu örnekle anlayabiliriz.
Güneş ışığına maruziyeti azaltmak, özellikle gündüz saat 10.00-16.00 arası güneşlenmemek, güneşe çıkarken UV filtreli giysi, şapka ve gözlük kullanmak, en az 30 koruma faktörlü güneş koruyucu kremleri güneşe maruz kaldığımız sürece, iki saatte bir tekrar sürmek, benlerimizdeki değişimin fakında olmak ve yıllık düzenli cilt muayenesinden geçmek korunma ve erken tanı adına yapılması gerekenlerdir.
