İkinci Dünya Savaşı Tarihi – Bölüm 3

İkinci Dünya Savaşı Tarihi yazı serimin üçüncü bölümünde 1942 yılı ile devam ediyoruz. Ocak ayında çarpıcı bir iki gelişme meydana gelir. Bunlardan birisi Wannsee Konferansı’dır. Bu konferans Berlin banliyösünde düzenlenir ve Nazi rejiminin üst düzey yetkilileri tarafından yapılır. Konferansın konusu ise Yahudilerin sürülmesi ve/veya katledilmesinde nasıl bir yol izleneceğinin kararının alınmasıdır. Toplantıda Yahudilerin imha edilmesi, yol yapımı işlerinde çalıştırılmaları, projelerden sonra hayatta kalanların ise öldürüleceği Hitler tarafından onaylanmıştır. 1942 yılının ocak ayında günler 26’yı gösterirken de ilk ABD birlikleri İngiltere’ye ulaştılar.

Şubat ve nisan ayları arasında Alman U-Botları Kuzey Amerika açıklarında 200’den fazla gemi batırdı. Filipinler’deki Bataan yarımadasının Japon kuvvetleri tarafından ele geçirilmesinden sonra Nisan ayında 12.000 Amerikan ve 64.000 Filipinli askerin Japonlar tarafından zorla nakledilmesi ve binlercesinin ise yollarda öldüğü olay olan Bataan Ölüm Yürüyüşü başladı.

Nisan ayında ABD bombardıman uçakları Japonya’nın başkenti Tokyo ve Honshü Adası’ndaki bazı yerleri bombaladı. 18 Nisan 1942 yılında gerçekleştirilen bu saldırı Doolittle Saldırısı olarak tarihin tozlu sayfalarına adını yazdırırken, aynı zamanda ABD’nin Pearl Harbour Saldırısına karşı yaptığı bir misillemeydi.

Tarihler mayıs ayını gösterdiğinde, savaşın başladığı tarihten buyana İngiltere ilk kez Almanya’ya yaklaşık 1000 uçaklı bir hava saldırısı düzenledi. Yakın tarihlerde SSCB, Harkov’u geri almak istediyse de başarılı olamadı. 4-8 Mayıs tarihlerinde Mercan Denizi Muharebesi gerçekleşti. Nisan 1942 sonlarında Japonlar, Yeni Gine’nin güneydoğusunda yer alan Port Moresby ve Solomon Adaları’nın güneyindeki Tulugai’de üsler kurarak, Mercan Denizi’ni kontrol altına almak istiyordu. Bunun üzerine ABD ile Japonlar arasında savaş başladı, hem ABD hem de Japonlar kayıp yaşıyordu ancak muharebede çok daha fazla kayıp veren Japonlar geri çekilmek zorunda kaldı.

29 Mayıs 1942’de Prag’daki şatosuna giden Alman asker ve siyasetçisi Reinhard Heydrich, Çek direniş örgütüne bağlı özel suikast timi militanları tarafından saldrıya uğradı, atılan el bombası sonucunda vücuduna şarapnel parçaları isabet eden Heydrich 4 Haziran 1942’de öldü. Heydrich Naziler için çok önemli olduğundan, suikastı düzenleyen timin üyelerini ifşa edenlere 100.000 Çek Kronu ödül verileceği açıklandı. Bu süreçte yaklaşık 10.000 Çek suçsuz yere idam edildi. Ödülü almak isteyen Karel Curda isimli bir vatandaş, saldırı timinin bir kilisede saklandığını ihbar etti. İhbar doğruydu. Waffen-SS birlikleri kiliseyi kuşattı ve Çeklerle silahlı çatışmaya girdi. Bu çatışmada kilisedekilerin tamamı öldü, ayrıca çatışmalarda 14 Nazi de öldü. Bazıları ise intihar etmişti. Ayrıca eşzamanlı olarak suikastı düzenleyen özel timin üyelerinin aileleri de öldürüldü. İhbarı yapan Karel Curda ise ödülünü aldı.

Haziran 1942 başlarında II. Dünya Savaşı’nın bilinen meşhur muharebelerinden olan Midway Muharebesi yapıldı. Aslında bu muharebe de Pearl Harbour saldırısının ve Mercan Denizi Muharebesi’nin devamı olan bir gelişmeydi. Pasifik Bölgesinde gerçekleşen bu büyük deniz muharebesinde ABD donanması, Japon Donanması’nın filosunu bozguna uğrattı.

Haziran sonlarında Almanlar, Kafkasya’yı hedef alan saldırılara başlarken; Müttefik Kuvvetler ise hemen temmuz başında Libya üzerinden Mısır’daki El Alameyn’e ulaştılar. Japonların işgalleri de devam ediyordu. II. Dünya Savaşı’nın Doğu Cephesinde gerçekleşen Sivastopol Kuşatması’nda ise, Almanlar hem karadan topçu birlikleri ile hem de havadan Luftwaffe Alman hava güçleri ile gerçekleştirdikleri saldırılar sonucunda 4 Temmuz 1942 günü Sivastopol’u ele geçirdiler. Ayrıca yine temmuz başında Alman uçak ve U-Botlarının saldırıları sonucunda PQ-17 kodlu Arktik Konvoyu’nun büyük bir kısmı yok oldu. Savaşta yoğun geçen 1942 Temmuz’unda Almanlar Rostov’u ele geçirdiler. Hemen ağustos başında ABD deniz piyadeleri, Guadalcanal’a çıkarma yaptılar ve amaçları Japon kuvvetlerini Avustralya'dan uzaklaştırmaktı. Kesin müttefik zaferiyle sonuçlanan bu muharebe ile birlikte güneye doğru süren Japon ilerleyişi ve Avustralya üzerindeki Japon tehdidi durdurulmuştur.

Ağustos 1942’de ABD uçaklarından oluşan bir hava gücü, Rouen’i bombaladı. Dieppe Baskını ya da Jubilee Harekatî olarak bilinen saldırıda, çoğunluğu İngilizler ve Kanadalılar’dan oluşan Müttefikler Dieppeye saldırdı ancak başarısız oldular.

Almanlar, Stalingard’ın kuzeyinde yer alan Volga’ya ulaştılar ve şehre hava saldırısı düzenlediler. Bu saldırıda yaklaşık 40.000 kişi hayatını kaybetti. Bu II. Dünya Savaşı boyunca Luftwaffe’nin Stalingard’a ilk hava saldırısıydı.

İkinci Dünya Savaşı’nın Nazi Almanyası, Mussolini İtalyası ve Japon İmparatorluğu yani Miğfer Devletleri olarak bilinen üç devletin Asya ayağını yürüten Japonya, 1942’lerin eylül ayına gelindiğinde, en geniş sınırlarına ulaşmıştı.

Kasım ayı başlarında Meşale Harekatî ile Müttefikler, Kazablanka, Oran ve Cezayir’e çıkarma yaptılar. Vichy Fransası’nın yanında yer alan Fas ve Cezayir Müttefikler ile anlaştı. Almanya Vichy Fransası’nı işgal etti.

12-15 Kasım 1942 tarihlerinde Solomon Adaları’nda gerçekleşen Guadalcanal Deniz Muharebesi’nde Amerikan Donanması, Japon Donanması’nın savaş gemileriyle Henderson Field’ı bombalama girişimlerini geri çevirmeyi başardı. Müttefik uçaklar ayrıca Japon birliklerinin nakliye gemilerinin çoğunu batırdı ve Japon birliklerinin Guadalcanal'a ulaşmasını engelledi. Japonya'nın, Müttefik güçlerini Guadalcanal ve yakınındaki Tulagi'den çıkarmaya yönelik son büyük girişimi geri döndü. Muharebe ABD ve müttefikleri için stratejik bir zaferle sonuçlandı. 1942 yılının kasım ve aralık aylarında Müttefikler Kuzey Afrika’yı işgale devam ederken, Almanlar ise Tunus’u ellerinde tuttular.

İkinci Dünya Savaşı Tarihi yazı serimin üçüncü bölümünde savaşın 1942 yılında gerçekleşen en çarpıcı olaylarına yer verdim. Dördüncü bölümde 1943 yılında meydana gelen ve savaşın seyrini belirleyen çok önemli gelişmelere yer vereceğim.

Çok okuyun, kitapla ve sevgiyle kalın…