Bazı oyunlarda karakterini geliştirirken yaptığın hatayı hemen fark etmezsin. İlk başlarda her şey yolunda gibidir; düşmanlar kesilir, görevler ilerler, oyun akıyordur. Ama bir noktadan sonra tempo değişir. Zorluk artar, aynı hamleler yetmez olur. Karakter hâlâ sensindir ama sanki oyunun senden beklediği kişi değildir artık. Yine de devam edersin. Çünkü baştan başlamak, tüm o harcanan zamanı ve emeği çöpe atmak gibi gelir.
Hayatta da buna çok benzeyen anlar vardır. Bir yola girersin; kötü değildir, hatta bir süre işe yarar. Ama zaman geçtikçe seni zorlamaya başlar. Sabahlar ağır gelir, bazı şeyleri yapmak eskisi kadar doğal hissettirmez. Buna rağmen ilerlersin. Çünkü geriye dönmek zor, durmak belirsiz, devam etmek ise tanıdıktır. Tanıdık olan her zaman rahat değildir ama insana güven verir.
Yanlış build’le devam etmek, büyük bir hatanın içinde olmak değildir çoğu zaman. Daha çok, küçük uyumsuzlukları görmezden gelmektir. “Biraz daha sabredeyim”, “Belki sonra açılır”, “Şimdilik böyle idare edeyim” cümleleriyle yürüyen bir süreçtir bu. Tıpkı oyunda olduğu gibi, her level’da düşmanlar biraz daha güçlenirken sen aynı alışkanlıklarla yol almaya çalışırsın.
İşin garip yanı, insan çoğu zaman neyin yanlış olduğunu tam olarak da adlandıramaz. Her şey kâğıt üzerinde yerli yerindedir ama bir şey eksiktir. O eksik, genelde oyunun değil, karakterin oynanış tarzıdır. Hayatta da mesele yolun yanlış olması değil; yolun artık sana uymamasıdır.
Bazıları bu noktada reset atar. Yeni bir karakter, yeni bir deneme, sıfırdan öğrenme cesareti. Bazıları ise build’i olduğu gibi kabul eder, açıklarını kapatmaya çalışır, daha temkinli oynar. İki yol da geçerlidir. Mesele hangisinin “doğru” olduğu değil; hangisinin seni oyunun içinde tutabildiğidir.
Yanlış build’le devam etmek bazen bir hata değil, bir tercih olur. İnsan her zaman ideal oynayamaz. Bazen elindekiyle idare eder, bazen de oyunu yarım bırakmadan bitirmek ister. Asıl sorun, yanlış build’i hiç fark etmemektir. Fark ettiğin anda, seçeneklerin de ortaya çıkar.
Hayat bir RPG değil; talent reseti her zaman mümkün değil. Ama yine de oynanış tarzını değiştirmek, bazı alışkanlıkları yeniden düşünmek, farklı bir yol denemek mümkün. Belki karakter değişmez ama oyun hissi değişir.
Ve bazen, sadece şunu kabul etmek bile yeterlidir:
Bu build kusursuz değil ama benim.
