İkinci Dünya Savaşı Tarihi yazı serimde ilk üç bölümde 1940, 1941 ve 1942 yıllarında meydana gelen savaştaki en önemli olayları yazmıştım. Araştırma yazı serimin dördüncü bölümünde 1943 yılında meydana gelen çarpıcı olaylar ile devam ettim.
14-26 Ocak döneminde meşhur Kazablanka Konferansı yapılıyor. Bu Hitler karşıtı bir konferanstı. ABD başkanı Roosevelt, İngiltere başbakanı Churchill ve birleşik kurmay başkanlığı arasında gerçekleşmişti. Fas’ın Kazablanka şehrinde gerçekleştirilen bu görüşmede Müttefik Devletler artık savaşı istedikleri gibi sonlandırabileceklerini hissetmiş ve bundan sonra hangi hamlelerin yapılmasının doğru olacağını konuşmuştu. Bu konferansa Stalin de çağırılır ancak kendisi Stalingrad Muharebesi nedeniyle Sovyetler Birliğinden ayrılamayacağını bildirir.
23 Ağustos 1942 günü başlayan Stalingrad Muharebesi, 2 Şubat 1943 günü sona erer. 31 Ocak günü Alman 6. Ordusu teslim olur ve Mihver kuvvetler Doğu Cephesi’nden çekilmeye başlar. 2 Şubat 1943 günü sonlanan bu muharebe II. Dünya Savaşı’nın en önemli ve en kritik savaşlarındandır. Bu acı verici dünya katliamında Alman B Ordular Grubu iki milyonun üzerinden asker kaybı verirken, Sovyetler Birliği tarafı ise beş milyonun üzerinden asker kaybı yaşar.
23 Ocak günü Montgomery ‘nin 8. Ordusu Trablus’u ele geçirdi. 14 Şubat günü Kızıl Ordu Rostov’u geri aldı.
Şubat – Mart 1943 döneminde gerçekleşen Üçüncü Harkov Muharebesi. Kaynaklara göre yaklaşık beş yüz bine yakın askerin öldüğü bu muharebede, Alman Orduları Kızıl Ordu’ya karşı saldırı harekâtı gerçekleştirir. Sovyetlerin 52 tümeni bozguna uğrar. Harkov ve Belgorod şehirleri Almanlar tarafından ele geçirilir. Bu muharebe ileride meydana gelecek birçok muhabere ve karşı saldırıya sebep olacaktır.
20 Şubat 1943’te Mareşal Manstein Ukrayna’da resmen karşı taarruz yapar ve bu taarruz belki de Almanların Doğu Cephesi’nden son önemli başarısı olmuştur.
14-25 Şubat tarihlerinde Kasserine Geçidi muharebesi meydana geldi. Burası Tunus’ta Atlas Dağları boyunca uzanan bir geçittir. Bu muharebe ABD Ordusunun Afrika kıtasında Mihver Devletleriyle ilk karşılaşmasıdır. Savaşa iyi hazırlanmamış ABD birlikleri büyük kayıplar vermiştir. Bu mağlubiyet ABD Ordusunun tarihindeki en büyük mağlubiyetlerden birisi sayılmaktadır ve yaklaşık 10.000 asker civarında kayıp vermişlerdir.
2-5 Mart 1943 tarihleri arasında Bismarck Deniz Savaşı gerçekleşmiştir. Günaybatı Pasifikte gerçekleşen bu savaşta Japonlar ile ABD ve Avustralya Orduları karşı karşıya gelmiştir. Müttefiklerin hava üstünlüğü ile sonuçlanmıştır.
5 Mart – 31 Temmuz 1943 tarihleri arasında Ruhr bölgesinde, İngiliz uçakları tarafından bombardıman harekâtı gerçekleştirilir. Kaynaklarda Ruhr Savaşı olarak geçer. Nazi Almanyası’nın Ruhr bölgesine gerçekleştirilen stratejik bir saldırıydı. Ruhr bölgesi Almanya’nın ağır sanayi bölgesinin merkezindeydi. Çelik tesisleri, sentetik petrol sahaları ve silah fabrikaları bulunuyordu. Muharebe kesin İngiliz üstünlüğü ile sonuçlanır. Alman endüstrisi bu harekât sonucunda endüstriyel anlamda ağır darbe alırken, yirmi binden fazla insanını kaybeder.
1943 Nisan ayının hemen başında Benito Mussolini Nazi komandoları tarafından Gran Sasso’da tutuklu bulunduğu otelden kurtarılarak Viyana’ya getirildi ve ardından Salzburg’da Hitler ile bir görüşme gerçekleştirdiler. Ardından Nazi kontrolü altında bulunan İtalya’da yeni bir hükümet kuruldu.
Haziran 1943’te Pointblank Harekâtı başladı. Alman savaş uçak gücünü ve endüstriyel tesislerini hedef alan ve Birleşik Krallık ile Amerika Birleşik Devletleri ordularının güçlerini birleştirdiği muharebe 1944 yılına kadar sürekli olarak devam edecektir.
1939 yılında başlayarak 1945 yılında Almanların teslimine kadar devam eden, II. Dünya Savaşının en uzun muharebelerinden biri olan Atlantik Muharebesi’nde 1943 yılı ilkbaharında denizlerdeki savaş iyice şiddetlendi. Alman denizaltıları ve botları ağır kayıplar veriyordu. Müttefik deniz kuvvetleri, modern denizaltı karşıtı savaş yöntemlerini kullandı. Bunlar arasında Asdic cihazları, Hedgehog derinlik şarj rampaları ve birçok yeni fırkateyn, korvet ve muhrip vardı. Müttefik Hava Kuvvetleri de Alman U-botlarıyla savaşmada önemli bir rol oynadı. Catalina uçan tekneleri gibi uzun menzilli uçaklarla, Atlantik'in geniş alanları taranabiliyordu.
19 Nisan – 16 Mayıs 1943 tarihleri arasında Varşova Gettosu Ayaklanması gerçekleşti. Varşova’dan sürülen ve Treblinka imha kampına gönderilmek istenen Yahudilerin başlattığı ve Polonya silahlı örgütlerinin de giriştiği bir ayaklanmadır. Varşova Gettosu eski bir Yahudi mahallesini içine alıyordu. Direniş 16 Mayıs 1943 tarihinde bastırıldı. Tarihi kaynaklarda yaklaşık 70.000 Yahudi’nin bu ayaklanmada hayatını kaybettiği yazar.
Temmuz ve ağustos aylarında Kursk Muharebesi meydana gelir. Ve bu muharebe II. Dünya Savaşının hatta belki de dünya tarihinin en büyük tank savaşlarından birisidir. Kesin Sovyet zaferi ile sonuçlanmıştır. Yine 1 Ağustos 1943’te Müttefikler Ploieşti petrol sahalarını bombardımana tutar.
Şubat 1943’te başlayan Harkov Muharebesi’nde, Sovyetler Birliği için 23 Ağustos 1943 çok anlamlı bir gündür. Çünkü bu tarihte Harkov yeniden Sovyetlerin eline geçmiştir. Bu Sovyet direnişinin en büyüklerinden biridir. Hemen arkasından da 6 Kasım 1943 direnişi gelecektir.
6 Kasım 1943 tarihi II. Dünya Savaşının en kritik günlerinden birisidir. Sovyet Kızıl Ordusu Kiev’i Nazi işgalinden kurtarmayı başarmıştır. Bu geri kazanış Sovyet halkına, savaşın kazanılacağına ve bir gün Hitler’in mağlup edileceğine dair yeniden umut kaynağı olmuştur. 10 Eylül 1943’te Alman askerleri Roma’yı işgal etti. II. Dünya Savaşı Tarihi yazı serimin beşinci bölümünde haftaya görüşmek üzere…
