Kula göz sürersen yüzsüz olursun, senin aşk sandığın nefistir, görmez misin? Kim sevmiş de ermiş muradına, sen ereceksin? Kula imdat deme, can hiçe sayılırsın; ne dost bil kelam et, ne yaren bil meşk et. Allah’a varmadıktan sonra aşkın adı aşk, yolun adı yol değildir.
Çünkü bu hayatta insan insana bağlanmaya görsün, kime değer verse sonunda yolda kalıyor. Kimin elinden tuttuysan, kimi baş tacı yaptıysan ya sırtını döndü gitti ya da en çok güvendiğin yerden yaraladı seni. İnsan insana yük oluyor, insan insanın kurdu, gurbeti ve en büyük hüsranı oluyor. Kime gönül versen, kime "canım" desen, dönüp dolaşıp yine kendi gözyaşlarınla baş başa kalıyorsun. Bu yalan dünyada kimseye bağlanmaya gelmez; insanı seven, insana inanan en nihayetinde hep yolda kalıyor.
O yüzden sakın ola kula imdat edip el açma, bir bakarsın ki canın hiçe sayılmış, kıymetin pul kadar kalmış. Ne birini dost belleyip içini dök, ne de bir yâre bağlanıp dünyayı unutarak meşk et; çünkü şu koca dünyada insandan insana vefa kalmamış.
Zira ne yalan söylemeli, ömür dediğin üç günlük bir yoldan ibaret ve biz bu yolda hep yanıldık, hep yarım kaldık. Uğruna ömrümüzü tükettiğimiz sevdalar, hırslar, inandığımız o büyük dostluklar hep birer hayal kırıklığı olarak kaldı geride. Bugün elini uzattığında var olan, yarın yok olup gider; dün peşinden gözü yaşlı koştuğumuz nice insan, bugün hatırımızda dahi soluk, kimsesiz bir gölgeye dönüşür. Alt tarafı bir nefeslik can ile çıkıp gelmedik mi bu âleme? Kim bu yükü seninle omuzladı ki? Kim körpe yüreğine bastığın acıyı gerçekten paylaştı?
İşte bu yüzden, acıyarak bakıyorum bir insana bütünüyle kalbini açanlara; ne olur yapma, fânî birine ebediyet yükleme ki o yükün altında ezilmeyesin. Suretin aldatıcı güzelliğine, o tatlı sözlere aldanıp da yola yarıda kalmış bir garip gibi pes etme. Unutma ki bu dünya ve içindeki insan suretleri baştan başa yalandır, ömür emanet bir nefestir, can ise gurbette bir yolcudur.
Gönlünü öyle her gelene açma; kelâmını boşa harcama, yüreğini insandan gayrısına mesken etme. Çünkü ne zaman kula meyletsen o sevda kirlenir, insana olan inancın nefsin hevesiyle yerle bir olur. Hatırla ki, insana bağlandığın o yolun da, sonu hüsranla biten o sevdaların da bu dünyada hiçbir kalıcılığı yoktur; insanı seven, insanda vefa arayan bu yolda hep yalnız kalır.
