Dr. Muhammet Veysel Zortul
Dr. Muhammet Veysel Zortul
Yazarın Makaleleri
En Sevgili
Mehmet Akif Ersoy'un, ‘Şarkın en sevgili sultanı' diye övgüyle bahsettiği ve neredeyse tüm hayatı savaşlarda geçmiş büyük bir deha; Selahaddin Eyyübi. Haçlılar tarafından ele geçirilen Kudüs, üç semavi din için de kutsal...
SEVGİLİ ÖĞRETMENİM
    Mektubuma başlarken selam eder, ellerinizden öperim. Umarım iyisinizdir. Havalar nasıl oralarda? Hala kar yağıyor mu, eskisi gibi? Geçen mektubumda da sormuştum, bakkal Hamit Dayı duruyor mu? Duruyorsa selam söyleyin lütfen. Çok...
Yoğurt
   16. asırda Osmanlı Devleti her açıdan ilerlemişti. Öyle ki Fransa kralının karnı ağrısa, adamları soluğu İstanbul'da alıyordu.     Bir keresinde Kral Fransuva'nın günlerce karnı ağrır. Çare bulamayan...
Sakız
   Chios Adası 1566'dan 1912 yılına kadar Osmanlı idaresinde kalır. 1705 yılında adanın yönetiminden sorumlu Salih Paşa, kendisine tahsis edilen tarlalara sakız ağaçları ektirir ve arazilerini vakfeder. Böylece Chios Adası olur...
Unutulan Ada
93 Harbi'nde Sırbistan'ı, Karadağ'ı ve Romanya'yı kaybeden Osmanlı Devleti, ilginç bir şekilde Tuna Nehri'nde bulunan Adakale'yi kaybetmez. Çünkü karşı taraf anlaşma metnine adayı koymayı unutmuştur. Hoş; adadakiler...
Wanted
   Kovboy filmlerinde görmüşsünüzdür; aranan kişilerin resimleri sağa sola asılır ve üzerine de ‘Wanted' yani aranıyor yazar. Bulanlara verilecek ödül de belirtilir. İbn-i Sina'nın başına da benzer bir şey geldiğini...
Fener
XVII. Yüzyılda bir fener, yolunuzu aydınlattığı gibi hayatınızı kurtarabilirdi de. Örneğin IV. Murat devrinde geceleyin fenersiz dışarı çıkmanın cezası ölümdü. IV. Murat zamanı Osmanlı için duraklama devridir. Fetihler durmuş, ekonomi...
Telgrafın Tellerine Osmanlı Konar
Telgrafın mucidi Samuel Morse: 'İcadımdan dolayı beni ilk tebrik eden ve ödüllendiren Osmanlı Devleti oldu.” demektedir.  Olay şöyle gerçekleşiyor efendim; Yıl 1847'dir. Telgraf denemesi Beylerbeyi Sarayı'nda Sultan Abdülmecid'in...
Fakirlerin Tuvaleti
  Eski Roma toplumunda zengin evlerin tuvaletleri, fakirlerin ise lazımlıkları vardı. Bazı üşengeç fakirler, tuvaletlerini yaptıktan sonra kabı doğruca pencereden dışarı boşaltırlardı. Tabi bu durum hiç de hoş olmayan durumlara sebebiyet...
Shakespeare’in Son Oyunu
  Sadece İngilizlerin değil dünyanın en büyük oyun yazarı kabul edilen William Shakespeare'in oyunları birçok dile çevrildi ve defalarca sergilendi. Ünlü yazar ölmeden önce mezar taşı için de bir dörtlük kaleme aldı. Dörtlük...
Büyük İskender Zülkarneyn mi?
Büyük İskender'i büyük yapan şey sayısız fetihleri değil, gittiği yerlerde insanların inançlarına, gelenek ve göreneklerine saygı göstermesiydi.  Çocukluğunda çelimsiz ve de naif bir çocuktu İskender. Geceleri hikâye dinlemeden...
Para
  Osmanlı'da para yerine geçen resmi kâğıtlara kaime veya kayın denirdi. ‘Annenin yerine geçen' anlamındaki kayınvalide sözcüğü de buradan gelir.    Çok çok eskiden para yerine takas usulü varmış. ‘Al gülüm,...
Sigara Zararlı Örtmenim
Yüzyılın başına kadar sigara zararlı bir madde olarak görülmüyordu. Hatta Amerikalıların meşhur sigarası marlboronun reklamlarında doktorlar rol alır ve sigaranın ne kadar faydalı bir şey olduğunu anlatıp dururlardı.    İlkokula...
Başlık Parası
   Aile hukukunu ilk kez ele alan Hititler oldu. Bu hukuk, birçok uygarlık için de örnek teşkil etti. Hitit hukuku; söz, nişan ve evlilik aşamalarını en ince teferruatına kadar ele almış ve muhtemel anlaşmazlıkların önüne geçmeye...
Oğlumuz Asil mi Bari?
Diyelim ki eski Roma'da yaşıyorsunuz ve bir kıza sevdalandınız. Lokumunuzu, çiçeğinizi alıp gittiniz, istediniz. Eğer aile asilse muhtemelen ilk soru: 'Oğlumuz ne iş yapıyor, asil mi bari?” olurdu. Çünkü asil olmayan bir oğlan,...
Solucan İle Zayıflamak
Dünya hayatımız sınırlı olduğu gibi dünyadaki kaynaklar da sınırlı. Bu kaynakları dikkatli kullanmalı, israf etmemeli ve de kardeşçe bölüşebilmeliyiz. Ancak bu dikkat gösterilemediğinden ve kardeşçe bir bölüşüm de olmadığından...
Sakallı Kadın
   Tarihe bakınca liderlerin genellikle hep erkeklerden çıktıklarını görürüz. Realite böyle olsa da bu durum kadın liderlerin olmadığı anlamına gelmez. İşte o liderlerden biri de Mısır'ı yöneten Firavun Hatsepsut idi.   ...
Darılmayın Ama Sadece Çeneniz Çalışıyor
Osmanlıda kurulan ilk telefon şirketine(Amerikan, İngiliz ve Fransızlardan oluşan uluslararası bir şirket) kadın eleman alınacaktır. Gayri Müslim kadınlardan müracaat eden olsa da Müslüman kadınlardan hiç müracaat olmaz. Bunun üzerine ‘Kadınlar...
Gordion Düğümü
Anadolu uygarlıklarından Frigler, bir lider arayışında imişler. Düşünüp taşınmışlar ve şehrin kapısından giren ilk kişiyi kral yapmaya karar vermişler. Kapıdan yoksul köylü Gordios girince onu kral yapmışlar, arabasını da Sabazios...
Canavar Vergisi
Osmanlıda ilginç vergiler vardı. Bu vergilerden biri de canavar vergisi idi. ‘Canavar vergisi mi olurmuş?' diye söylendiğinizi duyar gibi oluyorum. Hemen izah edeyim efendim; Evet, Osmanlıda vergiye konu olan hayvanlardan biri de canavardır....
Duvar Yazıları
    Fatih Sultan Mehmet, duvarlara karalanan yazılara tahammül edemez ve derhal silinmesini isterdi. İstanbul'un devamlı surette temiz ve düzenli olmasını isteyen Fatih, bunun için bir de vakıf kurmuş ve şartnamesine şöyle yazmıştı:...
Satılık Adam
    Hammurabi Kanunlarına göre, bir kişiye ait su bendi yıkılıp başka insanlara zarar verirse o kişi satılığa çıkarılır ve elde edilen para, mağdur olanlara verilirdi.    Hammurabi bu sert kanunları yaparken eleştirileceğini...
Londralı Padişah
Güzel bir şehirdir Londra. Sultan Abdülaziz de bu şehirlidir. 'Nasıl ya?” dediğinizi duyar gibiyim. Hemen anlatayım efendim;  Bilindiği üzere Sultan Abdülaziz, Avrupa'ya ziyaret gerçekleştiren ilk ve tek padişahtır. O yıllar...
Ayasofya
Osmanlıda Cuma vaazı, günümüzden farklı olarak namaz bittikten sonra verilirdi. Önce hutbeler Arapça okunur, ardından Cuma namazı eda edilir ve sonrasında vaizler vaaza başlarlardı. Her camide Cuma namazı kılınırsa da İstanbul halkı daha...