Türk Milleti’nin makus talihini değiştirenlerin içeresinden en saygın ve en çok hayranlık uyandıranlardan birisi de hiç şüphesiz k, Mustafa Kemal’dir. O, milletinin her alanda ilerlemesi için kısa zamanda çok yenilikler yapılmasını asla geri koymadı. Hukuk, ceza kanunu, medeni kanun, soyadı kanunu, eğitim, üniversite, sanayi, ticaret, tarım, toprak reformu, devlet yönetimi, güzel sanatlar, uluslararası ölçüler, kadın hakları, çok partili hayata geçme, dil-tarih...vb. alanlarından yenilikler yapmıştır. Mesela, 1936 yılında yazdığı 44 sayfalık “Geometri Kitabı” sayesinde bugün geometri terimleri en kolay ve anlaşılır şekilde yazılıp okunmaktadır. Birçok terimi anlaşılır hale getiren Mustafa Kemal Atatürk'ün geometriye katkıları oldukça büyük olmuştur.
Mustafa Kemal Atatürk'ün yazdığı geometri kitabı 1937 yılında Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yazar adı belirtilmeden yayımlanmıştır. Mustafa Kemal Atatürk’ün geometri kitabını yazmasındaki sebep: “Çeşitli bilim dallarına ait terimleri yabancı kelimelerden arındırarak yerine Türkçe kelimler kullanarak anlaşılır bir hale getirmek. Bilim dilinin de anlaşılır öz bir Türkçe olmasını sağlamak. Böylelikle Türkçeyi bir bilim dili haline getirmektir." Bu Geometri Kitabı Milli Eğitim Bakanlığı tarafında ara ara bastırılıp öğrencilerin kullanımına sunulmuştur.
Mustafa Kemal Atatürk'ün geometriye verdiği önem ve geometri alanında yaptığı çalışmalar bilim adına yapılmış en önemli çalışmalardan birisidir. Kendisinin türettiği matematik terimleri ve yaptığı geometri tanımlarının büyük bir bölümü bugüne değin değişmeksizin halen kullanılmaktadır. İşte Mustafa Kemal’in Arapça ve Farsça’dan, Türkçeleştirdiği geometri terimleri:
“Amûd – Dikey
Bu'ud – Boyut
Dılı – Kenar
Hat – Çizgi
Hattı Munassıf – Açıortay
Hattı Mail – Eğik
Kutur – Çap
Kavis – Yay
Kaaide – Taban
Kaim Zaviyeli Müselles- Dikey Üçgen
Mekân – Uzay
Muhit-i Daire – Çember
Mümâs – Teğet
Mustatîl – Dikdörtgen
Muhammes – Beşgen
Mecmû – Toplam
Mesâha-İ Sathiyye – Alan
Mahrut – Koni
Müselles-i Mütesâviyü'l-Adlâ’- Eşkenar Üçgen
Müselles-i Mütesâviyü’ssâkeyn- İkizkenar Üçgen
Murabba – Kare
Mümaselet – İmsiy
Müştak – Türev
Müsavi – Eşit
Muvazi – Paralel
Menşur – Prizma
Mukavves – Eğri
Muhit – Çevre
Nisbet – Oran
Nısf-ı Kutur – Yarıçap
Re's – Köşe
Re'sen Mütekabil Zâviyeler- Ters Açılar
Satıh – Yüzey
Seviye – Düzey
Şâkulî – Düşey
Şibh-i Münharif – Yamuk
Tenasüb – Orantı
Tamamlıyan Zaviye - Tümey Açı
Umumi Totale- Ökül Küre
Ufkî – Yatay
Va'zîyet – Konum
Veter – Kiriş
Zâviye – Açı
Zâviyetan'ı Mütabâdiletân-ı Dâhiletan- İç Ters Açılar
Zâviyetân-ı Mütevâfıkatân- Yöndeş Açılar
Zaviyei Hadde- Dar Açı”
Sonuç olarak; Mustafa Kemal’in Türkçeleştirdiği geometri terimleri bugün halen kullanılmaktadır. İyi bir komutan, iyi bir devlet adamı, iyi bir diplomat, iyi bir kültür insanı ve iyi bir siyasetçi yönü ile tanıdığımız Mustafa Kemal’in yazdığı bilimsel kitaplarla bilimde de iyi olduğu inkâr edilmez bir gerçektir.
